Workshop Digitale Didactiek 18 juni 2007

Waarom digitale didactiek? Workshop 18 juni 2007 Presentatie: Arnout Vree [email_address] www.avetica.nl www.arnoutvree.nl learn to use  use to learn!

Programma
welkom
trends en ontwikkelingen
wat is digitale didactiek?
7 principes van (digitaal) goed onderwijs
model ontwerpen, uitvoeren en evalueren
oefeningen n.a.v. casussen
afsluiting

Opdracht: mindmap
Waaraan moet je denken bij digitale didactiek?

Maatschappelijke trends
maatschappij stelt andere eisen
opvattingen over kennis veranderen
opvattingen over leren
studenten/cursisten veranderen

Trendmolen Technische ontwikkeling/ informatisering Snelheid verandering Transpa- rantie Diensten- economie Arbeids- productiviteit Globa- lisering (Massa) Individu- alisering “ netwerkeconomie” “ van baas naar coach” “ liberalisering” “ kennis als toegevoegde waarde” “ verschuiving macht in de keten” “ meer geld dan tijd” “ wegwerp cultuur” “ maatschappelijk verantwoord ondernemen” “ welvaart” “ veiligheid en geborgenheid” “ veranderende rol overheid” “ begeleiding in keuzes” oorzaak gevolg gevolg Bron: Arko van Brakel

Wat ben je aan het doen, Anne? Ik? Ooohhh… Niks…. Bron: Arko van Brakel

Internet
anytime, anywhere, anyplace
“ oude” internet: éénrichtingsverkeer
web 2.0: sociaal software: samenwerken en delen
foto’s
video’s
favorieten
wiki’s
documenten
weblogs
…… .
voorbeelden:
http://nl.wikipedia.org
http://www.flickr.com/
http://www.furl.net/

Digitale didactiek
Definitie digitale didactiek - Simons (2002)
"kennis en kunde met betrekking tot het gebruik van ICT bij het faciliteren van het leren".
Ontwikkelingen leren / onderwijs
van techniek naar didactiek
onderwijsvernieuwingen (o.a. het nieuwe leren)
rol docent/opleider: van leidend naar begeleidend

Waarom digitale didactiek
Hoogleraar Robert Jan Simons geeft de volgende argumenten vóór een aparte digitale didactiek:
het ontwerpen en begeleiden van (gedeeltelijk) digitaal onderwijs vraagt om nieuwe benaderingen en nieuwe competenties
met behulp van ICT kan een lerende meer in eigen tijd en tempo leren. Dit vraagt om een meer individuele aanpak en dus om een andere didactiek.
omdat e-learning nog niet breed is ingevoerd, is een speciale aandacht voor didactiek en ICT noodzakelijk.
een gedragsverandering van leraren volgt niet automatisch op een andere visie op leren met behulp van ICT

Zeven pijlers van digitale didactiek
relaties leggen
sneller contact met externen / bedrijfsleven
creëren
creëren van nieuwe kennis, o.a. door samenwerkend leren
uitdragen
delen van leerresultaten
transparant maken
leer- en denkprocessen inzichtelijk maken
leren leren
leren van metacognitieve vaardigheden
competenties centraal stellen
competentieprofielen en digitale portfolio’s
flexibilisering
tijd- en plaatsonafhankelijk leren

7 principes voor goed onderwijs
Cursisten …
werken met elkaar samen
leren actief
ontvangen directe feedback
hebben veel contact met opleiders en met mede-cursisten
leren op verschillende manieren
leren in een context
krijgen een variëteit aan werkvormen aangeboden
Bron:
onderzoek Chickering & Ehrmann, 1996
Uitgangspunten van de verschillende visies op leren

Principe 1: Samen werken
Samenwerkend leren:
bevordert het leerproces van elke cursist
geeft meer betrokkenheid
verbetert het denken en het begrip
Digitaal
onderlinge feedback via forums
documenten schrijven in wiki’s

Principe 2: actief leren
cursisten leren
het meest wanneer ze actief met het leren bezig zijn (i.t.t. passief luisteren en feiten reproduceren)
vooral als ze praten over wat ze leren
als ze het geleerde toepassen in concrete praktijksituaties
Digitaal
Werken met casussen
Zoeken naar informatie en kennis (o.a. op internet)
Forums

Principe 3: directe feedback
Regelmatige en directe feedback geeft mogelijkheid tot bijsturen leerproces
Periodieke reflectie
Digitaal
feedback op:
ingeleverde opdrachten
toetsen/toetsvragen
logboek

Principe 4: veel contact
Veel contact:
Bevordering leerproces
Meer betrokkenheid
Voorkomen van afhaken cursisten
Digitaal:
berichtensysteem
forums
profiel (persoonlijke pagina)
weblogs
feedback geven

Principe 5: verschillende leerstijlen
Cursisten verschillen in:
Voorkennis
Studietempo
De manier waarop ze graag leren
Digitaal:
Multimedia (tekst, audio of video)
Adaptief: continue aanpassingen van leerstof aan het niveau van de cursist

Principe 6: contextgericht leren
Leren in een authentieke situatie (meer leerresultaat)
Werkt motiverend voor cursist
Digitaal
video’s
simulatieprogramma’s
casussen als bronmateriaal

Principe 7: verschillende werkvormen
Afwisseling in werkvormen: meer motivatie bij cursisten
Digitaal:
Verschillende leeractiviteiten

Vernieuwen met ICT
Vier fasen van Corey
op de kar springen
meedoen of niet?
de grote verwarring
met techniek heel veel mogelijk
werken volgens plan
structuur in tijd, verantwoordelijk, techniek, financiën, enz.
volledige integratie
werken vanuit een duidelijke visie

Didactisch veranderingsproces
Itzkan onderscheidt de volgende indeling
Substitutie
Complete lesinhoud op het web
“ het boek rechtop”
Transitie
Verandering in bestaande didactiek
Transformatie
Grote verandering in visie op leren en onderwijzen

Vernieuwingsproces met ICT

E-learning cursus
ontwerpen
bepalen beginsituatie
formuleren doelstellingen
selecteren bronnen en leeractiviteiten
uitvoeren
begeleiden cursisten
toetsen cursisten (doelstellingen bereikt?)
evalueren
aanpassen cursus (kwaliteitsverbetering)

Ontwerpen (1)
Beginsituatie bepalen
Cursisten
voorkennis
motivatie
leerstijl (leerstijlen van Kolb)
digitale competenties
culturele verschillen
ICT – voorzieningen (thuis, werk)
Opleiders
Stijl van opleiden (leidende of begeleidende stijl)
digitale competenties
Beschikbare tijd
Omgeving
Visie op leren
Kenmerken van de opleiding (tijdsduur, # cursisten)
ICT – voorzieningen (videoconferencing, # beschikbare pc’s)

Ontwerpen (2)
Doelstellingen formuleren
Wat moeten de cursisten na afloop kennen en kunnen
Betere samenhang met andere (digitale) opleidingen
Het leren van:
kennis
herinneren van feiten en procedures
begrijpen van specifieke concepten en principes
vaardigheden
reproductieve vaardigheden (regelmatig voorkomende handelingen)
productieve vaardigheden (toepassen van het geleerde in nieuwe situaties)
attitude
(kritische) houding van cursisten t.a.v. leerstof, mede-cursisten, opleider
normen en waarden
professionele houding

Componenten leerdoel
Goed geformuleerd leerdoel bestaat uit 4 componenten:
het gedrag
de inhoud
voorwaarde
prestatie
Voorbeeld:
“aan het eind van deze opleiding kan de cursist op basis van een patiëntbeschrijving minimaal drie oorzaken noemen van het ontstaan van stress”. voorwaarde inhoud gedrag prestatie

Digitale bronnen
teksten
artikelen
readers (pdf)
stap-voor-stap cursussen
websites
wikipedia
audio
podcast (mp3)
video
filmpjes/vodcast
…
…

Digitale activiteiten
forums
toetsen
opdrachten
wiki’s
chat
weblog
videoconferencing
audioconferencing
whiteboard
…
…

Tips
Aanleren van:
feitenkennis
reproductieve vaardigheden
conceptuele kennis
productieve vaardigheden
individueel leren samenwerkend leren

Leerstof aanbieden
inhoudsgericht
taakgericht
cursisten kiezen zelf de leerstof

Inhoudsgericht
geschikt voor feitenkennis en reproductieve vaardigheden
paar principes:
van belangrijk naar minder belangrijk
van eenvoudig naar moeilijk
van bekend naar onbekend
van concreet naar abstract
van een voorbeeld naar de algemene regel
van aantrekkelijk naar minder aantrekkelijk
van globaal naar detaillistisch
van problemen naar oplossingen
van het heden naar het verleden/toekomst
van dichtbij naar veraf

Taakgericht
taak staat centraal
wat moeten de cursisten doen met de leerstof?
sluit bij aan competentiegericht opleiden
cursist bepaalt welke leerstof hij/zij gebruikt
ELO als bronnenportaal
voldoende bronnen
verschillende perspectieven
leeractiviteiten die motiveren met de leerstof aan de slag te gaan

Cursist kiest zelf leerstof
verantwoordelijk voor leerstof bij studenten
goede aansluiting bij beleving cursisten
verzamelen bronnen rondom een thema
kennis creëren via wiki’s, woordenlijsten
controle op bijdragen cursisten

Motivatie cursisten
betere motivatie  betere prestaties cursisten
paar manieren:
prettig leerklimaat (o.a. groepsgevoel)
opwekken nieuwsgierigheid (o.a. externe experts)
authentieke opdrachten
afwisselende werkvormen
interactiviteit (forums, teamopdrachten)
input van cursisten gebruiken
aanbieden keuzemogelijkheden  betere aansluiting interesse
geven van (goede) feedback

Begeleiden cursisten
begeleiden leerproces
motiveren
bijsturen
informeren over leren leren
begeleiden leerinhoud
behalen leerdoelen
aanbieden extra leerstof
stellen van goede vragen

Reageren op bijdragen
niet-inhoudelijke reacties
administratieve reacties
deadlines, groepsindeling
affectieve reacties
participatie cursisten
inhoudelijke reactie
corrigerende reacties
gericht op taak (en niet op persoon)
cursisten waarderen deze feedback
informatieve reacties
extra informatie
samenvatting van de bijdragen
socratische reacties
reflectieve vragen stellen aan cursisten

Toetsen/beoordeling
alleen kennis of ook vaardigheden?
gebaseerd op leerdoelen
toetsvormen
gesloten toetsen
open toetsen
producten van cursisten (samenwerkingsopdrachten)
portfolio

Evaluatie
doel: verbeteren kwaliteit cursus/training
wat evalueren:
doelen, beginsituatie cursisten, organisatie
bronnen
werkvormen en leeractiviteiten
trainer, begeleiding cursisten
toetsing / beoordeling

Casussen
Welke digitale werkvormen selecteer ik n.a.v van de leerdoelen

Nogmaals opdracht: mindmap
Waaraan moet je nú denken bij digitale didactiek?

Vragen

Workshop Digitale Didactiek 18 juni 2007

by Arnout Vree on Jun 18, 2007

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 6

Statistics

Workshop Digitale Didactiek 18 juni 2007 — Presentation Transcript

http://www.slideshare.net	4
http://bb91testkdg.ua.ac.be	1
http://blackboard.leidenuniv.nl	1