KONPOSTAJEA,

GUZTIZ ONURAGARRIA

Auzoan konposta egiteko gida metodologikoa
5
6
7
8
10
11
12
14

KONPOSTAJEA ZER DA?
ZER DA AUZOKONPOSTA?
ZER ETA NOLA EGINGO DUGU?
KONPOSTATU DAITEZKEEN HONDARRAK
ZE...
G

ure gizarteak aurre egin behar dion erronketariko bat hondakinen kudeaketa da. Egunero
gure bizitzeko era eta kontsumo ...
KONPOSTAJEA
ZER DA?
organikoak b
rakin
ere
obe eta zikloa itxi
izi
s

Konpostajea naturan gertatzen
den prozesua da, sober...
ZER DA
AUZOKONPOSTA?
Auzokonposta sukaldeko soberakin
organikoak auzoan bertan
konpostajearen bitartez kudeatzean
datza. 8...
ZER ETA NOLA
EGINGO DUGU?
Konpostagailuan

aile
a
atz
ezt
air

Ontzian ditugun hondakin
organikoak konpostagailura
botako ...
KONPOSTATU DAITEZKEEN HONDARRAK
Sukaldekoak

Barazki eta
fruta hondarrak

Ogi lehorra eta sukaldatutako
janari hondarrak

...
MATERIAL LEHORRA
ETA MATERIAL HEZEA …
Ez konpostatu!
Koniferak (pinuak)
Egur tratatu eta aglomeratuen
zerrautsak
Animalien...
ZERK
BALDINTZATZEN
DU KONPOSTATZE
PROZESUA?
Materia organikoa deskonposatzeko
ardura nagusia dutenak
mikroorganismoak dira...
ZER EGIN BEHAR DA
KALITATE ONEKO
KONPOSTA LORTZEKO?
Material hezea eta material
lehorra nahastu beti

Material hezeak eta ...
NAHASKETA
HEZEEGI DAGO

NAHASKETAK
AMONIAKO
USAINA DU

>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>...
FRUTA-EULIEN
AGERPENA

>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

LIZU...
Oharrak

>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

Arinki nahastu 	
behar da		
	

Udaberrian edo
uda h...
TRANSPLANTEAK

KONPOSTA

>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

LOREONTZI ETA
LORA...
Konpostatze gida   Ondarroa
Konpostatze gida   Ondarroa
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Konpostatze gida Ondarroa

83

Published on

Published in: News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
83
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Konpostatze gida Ondarroa"

  1. 1. KONPOSTAJEA, GUZTIZ ONURAGARRIA Auzoan konposta egiteko gida metodologikoa
  2. 2. 5 6 7 8 10 11 12 14 KONPOSTAJEA ZER DA? ZER DA AUZOKONPOSTA? ZER ETA NOLA EGINGO DUGU? KONPOSTATU DAITEZKEEN HONDARRAK ZERK BALDINTZATZEN DU KONPOSTATZE PROZESUA? ZER EGIN BEHAR DA KALITATE ONEKO KONPOSTA LORTZEKO? KONPOSTATZE PROZESUAREN ADIERAZLEAK KONPOST HELDUAREN ERABILERA
  3. 3. G ure gizarteak aurre egin behar dion erronketariko bat hondakinen kudeaketa da. Egunero gure bizitzeko era eta kontsumo ohituren ondorioz, geroz eta hondakin gehiago sortzen ditugu, beraz, konponbideak bilatzea eta ingurumenarekin jasangarriak diren tratamendu egokiak garatzea geroz eta zailagoa da. Gure zabor poltsa aztertzen badugu, gutariko bakoitzak, eguneko, batez beste 0,96 kilo zabor sortzen ditugula konturatuko gara; horietarik pisuaren %40a konposta lortzeko birziklatu daitezkeen hondakin organikoak dira. Lorategi edo baratzerik ez duten etxebizitzek beraien hondakin organikoak auzokonpostaren bitartez kudeatzeko aukera daukate, Udalak horretarako prestatutako gunea erabiliz. Horrela, hondakin organikoak konpost bihurtuko ditugu, materia organikoaren zikloa itxiz. Herrian bertan konposta egitea, hondakinen prebentziorako eta ingurumena zaintzeko ekintza oso baliagarria eta garrantzitsua da, materia organikoa jatorrian kudeatuz, bildu, garraiatu eta instalazioetan kudeatu beharreko hondakinen kopurua murriztu egiten baita.
  4. 4. KONPOSTAJEA ZER DA? organikoak b rakin ere obe eta zikloa itxi izi s Konpostajea naturan gertatzen den prozesua da, soberakin organikoak birziklatu eta elikagaiez hornitzen dira, lur bihurtzen dira, naturaren zikloa itxiz. Prozesu naturala da eta, prozesu horren bidez, materia organikoa, eraldaketa biologiko baten bitartez, konpost bihurtzen da. Konpost hau nekazaritzarako eta lorezaintzarako ongarri erabilgarria da. Eraldaketa hau mikroorganismoek ( onddo, bakteria, etab.) eta lurzoruko faunak (zizare, barraskilo, etab.) eragiten dute, egoera aerobioan, hau da, oxigenoarekin.
  5. 5. ZER DA AUZOKONPOSTA? Auzokonposta sukaldeko soberakin organikoak auzoan bertan konpostajearen bitartez kudeatzean datza. 8-10 familiarekin taldea osatzen da eta, auzolanean, materia organikoa Udalak jarritako konpostagailuetan konpost bihurtu eta kalitatezko ongarria lortzen dugu. Horrela, elikagaiak lurrera bueltatu eta materia organikoaren zikloa ixten dugu. soberakin begetalak inaust ek guraiz o eak
  6. 6. ZER ETA NOLA EGINGO DUGU? Konpostagailuan aile a atz ezt air Ontzian ditugun hondakin organikoak konpostagailura botako ditugu, ondoren proportzio berean egituratzailea bota eta nahastu egingo dugu. Nahastu ondoren, egituratzaile gehiago jarriko diogu gainean, euliak saihesteko. dea Sukaldean sortutako materia organikoa ontzi marroira botako dugu. sar Sukaldean... pala konpostagailua
  7. 7. KONPOSTATU DAITEZKEEN HONDARRAK Sukaldekoak Barazki eta fruta hondarrak Ogi lehorra eta sukaldatutako janari hondarrak Haragi eta arrain hondarrak Kafe eta infusio hondarrak Arrautza eta marisko oskolak, fruitu lehorrak Lorategi edo baratzekoak Baita ere… Baratzeko uzta hondarrak Belarra eta bestelako belarkiak Lore, erramu eta hosto berde edo lehorrak Egur naturaleko zerrautsa Inausketa hondar txikiak eta adar txikituak Sukaldeko papera eta musuzapiak
  8. 8. MATERIAL LEHORRA ETA MATERIAL HEZEA … Ez konpostatu! Koniferak (pinuak) Egur tratatu eta aglomeratuen zerrautsak Animalien gorotzak Zigarro-puntak Errazte edo garbiketa hondarrak. Usteldutako begetal, landare edo fruta kopuru handiak Material ez-organiko eta biodegradagarriak ez direnak. Organikoen hondarrak ur edukiaren arabera sailkatu daitezke. Material hezeak elikagaiak ematen dizkie konpostatze prozesuaren ardura duten organismoei, eta material lehorrak gehiegizko ura xurgatu eta oxigenoaren zirkulazioa hobetzen laguntzen du. MATERIAL HEZEA: fruta eta barazki hondarrak, haragi eta arrain hondarrak, sukaldatutako janari hondarrak, lore eta erramuak, belarra eta baratzeko hondarrak. MATERIAL LEHORRAK: arrautza oskolak, fruitu lehorrak eta mariskoa, hezurrak, kortxoak, paperezko musuzapiak, inausketa hondarrak, hosto lehorrak, txirbila, zerrautsa eta belar lehorra.
  9. 9. ZERK BALDINTZATZEN DU KONPOSTATZE PROZESUA? Materia organikoa deskonposatzeko ardura nagusia dutenak mikroorganismoak dira, eta horiek, bizitzeko eta konpostatze prozesua garatzeko, baldintza ezin hobeak behar dituzte. Hauexek dira hiru baldintza nagusiak: OXIGENOA (%15-21) Organismoek oxigenoa behar dute arnastu eta bizi ahal izateko. Garrantzitsua da airea material guztira iristea, egoera anaerobioak (oxigenorik gabeak) saihesteko. TENPERATURA (45-65 ºC) Tenperaturaren gorakada mikroorganismoen aktibitateak eragindako energia askatzetik dator. Tenperaturak ere konpostatzen ari diren hondakinen higienizazioa ahalbidetzen du. HEZETASUNA (%45-55) Mikroorganismoak inguru hezeetan bakarrik dira aktiboak. Ura falta bada, prozesua mantsotu egiten da, eta ur gehiegi badago, baldintza anaerobioak gertatzen dira, materia organikoa usteldu egiten da eta usain txarrak sortzen dira.
  10. 10. ZER EGIN BEHAR DA KALITATE ONEKO KONPOSTA LORTZEKO? Material hezea eta material lehorra nahastu beti Material hezeak eta material lehorrak PROPORTZIO BERDINETAN nahastu behar dira karbono – nitrogeno erlazio egokia bermatzeko, usain txarrak ekidin eta intsektuak agertzea saihesteko. Maiz nahastu Nahasteak mikroorganismoek ekintzarako behar duten oxigenoa, materialaren homogeneizazioa eta hezetasuna banatzea eragiten du. Astean behin nahastu, homogeneizatzeko, aireztatzeko eta tenperatura berdintzeko. Hondakin organiko asko samar botatzean ere komeni da nahastea, geruzen sorrera, usain txarrak eta intsektuak ekiditeko. Hezetasuna kontrolatu Hezetasuna zaindu. Oso lehorra badago, materialak ureztatu edo material egituratzailea gehitu, gehiegizko ura erregulatzeko.
  11. 11. NAHASKETA HEZEEGI DAGO NAHASKETAK AMONIAKO USAINA DU > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > NAHASKETA HOTZ ETA LEHOR DAGO NAHASKETAK USAIN TXARRA DU Material heze gehiegi dago Oxigeno gabezia dago Material lehor gehiegi dago Nahasketa euriak busti du edo gehiegi ureztatu da Material heze gehiegi dago (nitrogenoa) Gehiegizko hezetasuna dago Gehiegi nahastu dugu > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > Zergatik gertatzen da? Konpostatzeko material gutxi dago Zer egin behar dugu? Hondakin organiko gehiago bota Material lehorra gehitu eta nahastu Material lehorra gehitu eta nahastu Material lehorra gehitu eta nahastu Material hezea gehitu edo ureztatu Gutxiagotan nahastu KONPOSTATZE PROZESUAREN ADIERAZLEAK
  12. 12. FRUTA-EULIEN AGERPENA > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > LIZUNA EDO TELA ZURIEN AGERPENA Onddoen hazkuntza dago, aktibitate mikrobiarra dago Nahasketa ez dago ondo egina eta materia freskoa dago gainaldean Gehiegizko hezetasuna dago KONPOST HELDUAREN ADIERAZLEAK Oso garrantzitsua da heldutako konposta erabiltzea. Heldu gabeko konpostak landareen garapena murriztu dezake. Konposta noiz dago helduta: > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > • Basoko lurraren usaina du. Ez dugu kezkatu beharrik, seinale ona da Nahastu, material freskoa gainaldean gera ez dadin • Marroi ilun edo beltz kolorekoa da, eta eskuak gutxi zikintzen ditu ez dagoelako oso hezea. • Ez du materialik agerian. Uniformea izan behar du, deskonposatu gabeko material zatirik gabea, adar zati edo hezurren bat izan ezik. • Giro-tenperatura dauka. Konposta konpostagailuaren beheko aldetik atera eta galbahetu egiten da. Zatirik lodienak konpostagailura bueltatu behar dira eta beste materialekin nahastu.
  13. 13. Oharrak > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > Arinki nahastu behar da Udaberrian edo uda hasieran bota behar da Landatu baino lehen bota behar da Arinki nahastu behar da Fruta bildutakoan bota behar da KONPOST HELDUAREN ERABILERA 2-3 cm-ko konpost geruza zuhaitzaren oinarrian > > > > > > > > > > > > > > Ongarri bezala: 2 cm-ko geruza zuhaitzaren oinarrian Konposta galbahe batekin bahetu behar da 1-2 kg/m2 edo lorategiko lurra eta konposta proportzio berdinetan nahastu > > > > > > > > > > > > > > > > Mantenua: 0’5-1 kg konpost/m2 1-3 kg/m2 barazki motaren arabera > Landaketa berria: lurra eta konposta proportzio berdinetan nahastu PARTERREAK > BARATZEA > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > Landaketa berria: 2-3 kg konpost/m2 > > > > > > > > > > > Konpost kantitatea FRUTA ARBOLAK > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > BELARDIA ZUHAITZAK ETA ZUHAIXKAK Gainazaletik nahastu behar da Udazkenean erabili behar da
  14. 14. TRANSPLANTEAK KONPOSTA > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > LOREONTZI ETA LORATEGIETAN Konpost zati 1 , 3 zati lurrekin nahastu > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > > 2 cm-ko geruza Lorategiko lurrarekin nahastu behar da Udaberrian erabili behar da Transplantearen momentuan erabili behar da … Lurra hobetzeko Konpostak, erregulartasunez erabilita, lurraren egitura hobetzen du. Lur buztintsuak zuzentzeko erabili daiteke, aise putzuz bete eta trinkotzen direnak, porositatea handitu eta ur-aire balantzea hobetzen duelako. Lur hondartsuak egituratzen ditu, eta ura eta elikagaiak landareen sustraiak iristen ez diren lurreko geruza sakonetara ez arrastatzea ere laguntzen du. Higadura eta lur emankorren galera ekiditen laguntzen du. … Ongarri bezala Konposta nekazaritzarako ongarri bikaina da, ingurune naturalera elikagaiak bueltatzen ditu. Landareen garapenerako beharrezkoak diren elementuak ditu eta pixkanaka askatzen ditu; horrela, landareentzat elikagai erreserba garrantzitsua bihurtzen da behar handiagoak dituzten garaietarako. Konposta ongarri organiko moduan erabili daiteke loreontzietarako, baratzerako, lorategirako, balkoirako edo terrazarako.
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×