• Save
Werkwinkel Omgaan met signalen van suïcidaal gedrag op online communities 2009 - Jan De Coster
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Werkwinkel Omgaan met signalen van suïcidaal gedrag op online communities 2009 - Jan De Coster

on

  • 2,352 views

Symposium Zelfdoding & Internet, 4 december 2009, een organisatie van het Centrum ter preventie van Zelfdoding

Symposium Zelfdoding & Internet, 4 december 2009, een organisatie van het Centrum ter preventie van Zelfdoding

www.preventiezelfdoding.be

Statistics

Views

Total Views
2,352
Views on SlideShare
2,346
Embed Views
6

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 6

http://www.slideshare.net 6

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • Cf vragenlijst Kerkhof en van Heeringen
  • Dit zijn dooddoeners die vaak gebruikt worden als een manier om je er snel van af te maken. Het komt over als een afwijzing.
  • Dit zijn dooddoeners die vaak gebruikt worden als een manier om je er snel van af te maken. Het komt over als een afwijzing.
  • Gevoelens benoemen is belangrijk opdat jongeren het verband zien tussen hun gevoelens en hun gedrag. Basisgedachte: eerst gevoelens ondersteunen en niet het gedrag. Slechts wanneer er gewerkt wordt rond inzicht in de emoties, kan het gedrag veranderen => gevoelens sturen het gedrag ! . Ook opletten met jij- boodschappen (« jij komt altijd te laat; jij let nooit op,…): ze leggen vaak het probleem bij het kind/de jongere. Het kind gaat zich hierdoor aangevallen voelen en gaat vaak terugvechten en jou aanvallen: « jij hebt het altijd op mij gemunt; ik heb het altijd gedaan; ik krijg altijd straf . » Dit is het begin van een discussie. Deze discussies kan je vermijden door ik-boodschappen te gebruiken. Een ik-boodschap bestaat uit drie delen: 1)gedrag van de jongere beschrijven, zonder er een oordeel over te vellen, zonder te zeggen dat het storend of vervelend is: «  Ik heb gemerkt dat je al meerdere keren te laat bent gekomen » 2)beschrijven welke invloed dat gedrag op het jouwe heeft: « dat maakt dat ik mijn les altijd moet onderbreken » 3)beschrijven wat jouw gevoel is en ook nagaan of het klopt wat je zegt: « het geeft me het gevoel dat mijn lessen je niet interesseren, is dat ook zo?». Niet alleen wat je zegt is belangrijk, maar ook de manier waarop je het verwoordt: de toon, je mimiek, de klankkleur enz.

Werkwinkel Omgaan met signalen van suïcidaal gedrag op online communities 2009 - Jan De Coster Werkwinkel Omgaan met signalen van suïcidaal gedrag op online communities 2009 - Jan De Coster Presentation Transcript

  • Omgaan met signalen van suïcidaal gedrag op online communities Jan De Coster
  • Agenda
      • Cijfers
      • Factoren
      • Signalen
      • Reacties
      • Voorbeelden
      • Oefening
      • Waarom
      • Strategie
      • Vragenronde
  • 1. Cijfers
  • Cijfers
    • Wereldwijd
      • Elke 40 seconden een zelfdoding
      • Elke 3 seconden een poging
    • Zelfdoding in België
      • België had in 2004 19.1 zelfdodingen per 100.000 inwoners (7/dag)
      • Slechts 11 landen hebben een hoger zelfdodingcijfer
      • Binnen West-Europa heeft enkel Finland hogere cijfers.
  • Aantal zelfdodingen per leeftijd en geslacht Bron: Agentschap Zorg en Gezondheid (2006)
  • Cijfers (Vlaanderen, 2007)
      • 3 zelfdodingen per dag (2 keer meer per 100.000 dan in Nederland)
      • Geschat 45 pogingen per dag
      • 3/4 doden zijn mannen
      • 6/10 pogingen door vrouwen, vooral jonge meisjes
      • ook 75+ is een risico groep
      • Belangrijkste doodsoorzaak bij mannen 35 - 50
      • Belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen 15 - 19 en 30 – 40
  •  
  • Jonge meisjes communiceren via web 2.0  Onze belangrijkste doelgroep van Project Preventie 2.0: Meisjes van onder 24 !
  • Zelfmoordlijn Online
    • Start in 2005
    • Chatsessies
    79 293 362 763 1100 (geïnterpoleerd) 2005 2006 2007 2008 2009 1 2 2 5 5 79 147 181 153 220 Chatavonden Totaal Gemiddeld
  • Zelfmoordlijn Online
    • Online Cijfers
      • gemiddelde gespreksduur 60 minuten
      • 96,5% is suïcidaal
      • 50% deed al vroegere pogingen
      • 46% -18 jaar 92% -30 jaar
      • 78,8% vrouwen
    Moeilijke onderwerpen worden niet uit de weg gegaan online ( vb. Seksueel misbruik 6% telefoon, 21% online )
  • 2. Factoren
  • Factoren Socio-demografische factoren Man, werkloos, gescheiden => verhoogd risico
  • Factoren
    • Risicofactoren
    • Biologische en genetische factoren
    • genetische kwetsbaarheid voor psychiatrische aandoeningen (disfunctie van het serotonerge systeem van neurotransmissie in het centrale zenuwstelsel)
    • Psychologische factoren
    • impulsiviteit (en agressiviteit), gebrek aan probleemoplossend vermogen, laag zelfbeeld (en perfectionisme), rigiditeit en zwart-witdenken, hopeloosheid, …
    • Psychiatrische stoornissen
    • vb. depressie, drug- en alcoholgebruik, schizofrenie, borderline, …
    • Sociale stressoren
    • pesten, problematische gezinssituatie, misbruik, KOPP, …
  • Factoren
    • Beschermende factoren
    • Relationeel (met familie, vrienden, …)
    • Individueel (toekomstplannen, doel in het leven, positief zelfbeeld, …)
    • Cultureel (openheid van de samenleving, houding t.a.v. geestelijke gezondheid, godsdienst,…)
  • Factoren
    • Drempelverlagende of –verhogende factoren
    • Media
    • Zelfdoding in omgeving
    • Eerdere poging
    • Psychiatrische aandoening bij ouders
    • Beschikbaarheid van middelen
    • Toegankelijkheid geestelijke gezondheidszorg
    • Kennis geestelijke gezondheidszorg
    • Houding t.o.v. geestelijke gezondheidszorg
  • Factoren
    • Opmerkingen
    • Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens even belangrijk als de 'reden'
    • Betekenis van zelfdoding
      • pijn- en hulpkreet, zelfdoding als oplossing (stopt de miserie, de pijn, het pesten, het misbruik, ...), 'ik wou dat ik er even niet meer was tot alles weer beter gaat', zelfdodingsgedrag als chantage, zelfdoding om erger te voorkomen, ...
    • Ambivalentie tussen leven en sterven
      • cf. doodsintentie van lichte tot zeer ernstige mate
  • Factoren
    • Media !
    • Kopiegedrag
    • Zoeken naar de juiste methode 19%
    • Zoeken naar de juiste motivatie
    • Informatie over methode = drempelverlagend!
    • Informatie over motivatie = drempelverlagend!
  • Het suïcidaal proces zelfdodingsgedachte zelfdodingswens zelfdodingsdreiging/plan zelfdodingspoging zelfdoding Zichtbaar Onzichtbaar 20/100.000 300/100.000 20.000/100.000
    •  vernauwing
    • voelen
    • denken
    • waarden
    • tijd en ruimte
    • persoonlijke mogelijkheden
    • interpersoonlijke relaties
  • 3. Signalen
    • Woord
      • Direct
        • “ ik wil dood”
        • “ ik ga er een einde aan maken”
      • Non-direct
        • “ Ik wil slapen en niet meer wakker worden”
        • “ Ik zou willen rusten”
        • “ als ik er morgen niet meer ben zal niemand mij missen”
        • “ Ik zal er voor zorgen dat ik niemand meer tot last ben”
    • Beeld
      • Direct
        • Komt bijna niet voor, geen cases in Belgie
      • Non-direct
        • Geromantiseerde beelden
    • Gedrag
      • Gestoorde eetlust
      • Slaapstoornissen
      • Energieverlies, vermoeidheid
      • Sterke en plotse verandering in gedrag: vijandig, …
      • Zich terugtrekken
      • Afscheid nemen, dingen weggeven, …
      • Verwaarlozen van persoonlijke zorg
      • Lichamelijke klachten
      • Tekening over de dood maken, sombere poëzie lezen
      • Spijbelen / verslechtering van schoolresultaten
  • Ernst van suïcide-ideatie vragenlijst Kerkhof en van Heeringen   Lichte mate Ambivalentie Ernstige mate Zeer ernstige mate Gedachten Vluchtig Impulsief Voortdurend Enkel nog maar over suïcide Omgeving Denkt aan consequenties voor familie en vrienden. Zelfmoord gericht op: Denkt dat het voor anderen beter is dat hij er niet is Geen oog voor mogelijke consequenties voor achterblijvers          breuk met anderen          teleurstellingen          wraak   Plan Geen Geen uitgebreid plan          Uitgebreid plan met verschillende voorbereidingen Uitgebreid plan en mogelijk reeds geoefend.    Afscheidsbrieven soms overwogen of geschreven Wanhoop Lichte mate Soms Wanhopig Wanhopig, radeloos en emotioneel ontredderd Wens Liever leven dan sterven Zowel leven als sterven Liever sterven dan leven Kan niet langer wachten met suïcide te plegen Controle Controle over suïcidale impulsen Suïcide is impulsief gekleurd Benauwd voor eigen impulsiviteit Geen controle meer: elk moment kan impulsdoorbraak leiden tot suïcide
  • Betekenis / Ambivalentie
    • Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens even belangrijk als de 'reden‘
    • Ambivalentie: Leven vs. dood (“twijfel je soms nog”)
    Dood Leven ZM
  • 4. Reacties
  • Reacties met woorden
    • De huidige technologie en cultuur laat enkel reacties met tekst toe
    • De Zelfmoordlijn gebruikt zelf wel een grafische reactie onder de vorm van de Netlog-Brandpage
  • Wat helpt NIET bij zelfdodingsgedachten: dooddoeners om er snel vanaf te zijn
    • minimaliseren , banaliseren of valse hoop geven
    • «Kijk eens naar hem, hij heeft het nog veel moeilijker.» «Trek het je niet aan, het zal wel beter gaan. Je bent nog jong».
    • schuldgevoelens geven of veroordelen
    • « Denk aan je ouders, die kan je toch niet achterlaten!?»
    • éénvoudige pasklare oplossingen aanreiken.
    • « Ga buiten eens een frisse neus halen, je zal je al veel beter voelen.»
    • valse beloftes
    • « ik zal er altijd voor je zijn »; « ik beloof tegen niemand iets te zeggen ».
      • WEL: « ik zal het tussen ons houden maar als ik het echt niet meer alleen aankan dan wil ik wel de hulp zoeken van anderen. Maar als het zover is zal ik dat eerst met jou bespreken »
  • Wat helpt WEL bij zelfdodingsgedachten:
    • Wat voelt de persoon, wat gaat er in hem om?
    • Benoemde = empathie
    • Netwerk en steunfiguren, bij jongeren liefst oudere mensen
    • Een realistisch uitzicht (coping) op niveau van de persoon
    • Echte reacties!
    • Erkende inzet, moed en kleine successen
  • Let goed op je doelgroepen
            • PERSOON
            • met zelfdodings-
            • gedachten
    PUBLIEK
            • Gescheiden door
            • Plaats
            • Emotie
            • Tijd
            • Ervaring (Nabestaanden)
  • Over wie gaat het?
            • AUTEUR
    PUBLIEK
            • Zelfdodingsgedachten
    ?
  • Wanneer gebeurd het?
            • AUTEUR
    PUBLIEK
            • TIJD
    ?
  • Belangrijke punten bij contact
  • Belangrijke punten bij contact
  • Taalgebruik “ voor u zouk in de diepste oceiaan zwem voor u zouk zelfmoord pleegn” “ mense die mentaal gestoort zen en zelfmoord wille plege ... doe da gwn ma kom ier ni blijte da u leve nx waard is nzo f*ck off ! ge ze ni de enigste me probleme” “ voor u zouk in de diepste oceiaan zwem voor u zouk zelfmoord pleegn”
  • Taalgebruik
    • Roept vragen op:
    • Meedoen?(nabij, herkenbaar, taalgebruik afstemmen,…)
    • Niet meedoen? (té nabij (nodige afstand is belangrijk), geen babbeltje
    • Taal
    • = instrument om elkaar te begrijpen
    • Verschillen:
        • Toegepast AN
        • Geschreven spreektaal
        • Chattaal (met eigen gramatica)
          • Vb. ff, lol, kdurf gwn ni huile
    • Belang van taalvaardigheid (zie verder: gevoelens benoemen)
  • Tekens
    • Ik zie het niet meer zitten
    • Ik zie het niet meer zitten…
    • kzie t ni mee zitte
    • IK ZIE HET NIET MEER ZITTEN
    • Ik zie het niet meer zitten!!!
    • IK ZIE HET NIET MEER ZITTEN!!!!!!
    • Ik zie het niet meer zitten :-s
    • Ik zie het NIET MEER zitten
    • Ik zie het niet meeeeeeeeeeeeeer zitten
    • (ik zie het niet meer zitten)
    • Bevat meestal belangrijke info over de emotie
        • Geef er dus veel aandacht aan!!!
  • Opletten met interpreteren
        • Borderline’-trekjes
        • Aandacht vragen
        • Posers en fakers
        • Niet serieus
        • Teveel aandacht voor omgevings elementen
        • Gelinkt met cultuur (EMO Gothic)
    • Elk detail kan bijdragen tot het globale signaal.
    • Elk detail kan genoeg zijn om op zich een signaal te zijn.
  • Inleven
    • Oefening voor later:
    • Probeer je in te leven in een situatie in je leven toen je het zelf erg moeilijk had…
    • Mensen uit je omgeving reageerden misschien:
    • Wat hielp jou op dat moment?
    • Wat hielp jou op dat moment zeker niet?
    • Ontwikkel een luisterend OOG
  • 5. Voorbeelden
  • Populaire blog posts Hey Dat verhaal heeft je echt wel geraakt, maar mischien heb je ook nog vragen bij zelfmoord en hoe mensen ertoe kunnen komen. Bij de Zelfmoordlijn kan je anoniem terecht. De Zelfmoordlijn heeft een gratis nummer (02/649 95 55) waar je dag en nacht naar kan bellen. 's Avonds (behalve woensdag en zaterdag) kan je chatten van 19.00 - 21.30 uur op www.zelfmoordlijn.be ‘ dit is fucked up... ...Het meisje is totaal van slag. Eerst, neemt hij haar maagdelijkheid af en maakt haar zwanger...dan liegt hij er om. Zo erg depressief.. het meisje pleegt zelfmoord door een drugs overdosis.... Meisjes, Als dit verhaal je heeft geraak, Gebruik het in je blog met als titel "Dit is fucked up“ Jongens, Als dit verhaal je heeft geraakt, Gebruik het in je blog met als titel "."Ik vermoord elke fucker die dit met een meisje doet“’
  • Forum bericht noodkreet Hey Ik heb de indruk dat je je wanhopig voelde op het moment dat je dit schreef. Je weet niet meer hoe je op deze manier kan verder leven en denkt aan zelfmoord. Het is moedig van je dat je de stap hebt gezet om over je zelfmoordgedachten te spreken. Want je kan geholpen worden! Bij de Zelfmoordlijn kan je anoniem terecht. De Zelfmoordlijn heeft een gratis nummer (02/649 95 55) waar je dag en nacht naar kan bellen. 's Avonds (behalve woensdag en zaterdag) kan je chatten van 19.00 - 21.30 uur op www.zelfmoordlijn.be “ Even zeggen dat het gedaan is me mij. Wss just zondag. Hoe weet ik ni spring voor een trein fsùùw. ”
  • Forum bericht banaliseren Zelfmoord roept vele reacties op. Soms reageert er wel eens iemand lacherig. Dat kan kwetsend overkomen voor jongeren die er zelf aan denken of iemand zijn verloren door zelfdoding. Al is zelfdoding misschien moeilijk te snappen: als we het serieus nemen, kunnen we er ook iets aan doen. Denk je zelf aan zelfmoord of ken je iemand die aan zelfmoord denkt, aarzel dan niet en zoek hulp.  Want je kan geholpen worden!  Bij de Zelfmoordlijn kan je anoniem terecht.  De Zelfmoordlijn heeft een gratis nummer (02/649 95 55) waar je dag en nacht naar kan bellen.  Op dinsdag- en donderdagavond kan je chatten van 19.00 - 21.30 uur op  www.zelfmoordlijn.be   “ Redelijk gek dat je toch ongelukkig bent, klinkt als een verwend nest dat nooit genoeg kan hebben in haar leven.. .  ”
  • Shockerende foto’s hallo, als lid van Netlog heb je de vrijheid om afbeeldingen te kiezen die je zelf leuk of passend vindt. De afbeeldingen bij jouw profiel geven echter een eenzijdig beeld van zelfbeschadigend gedrag en zelfmoordgedrag. We weten dat foto's zoals deze kunnen shockeren of zelfs aanleiding geven tot kopiegedrag. Dat wil zeggen dat ze de zelfmoordgedachten van andere jongeren zouden kunnen versterken. Daarom zouden we je willen vragen om deze beelden te verwijderen. ...
  • Netlog lid overleden door zelfdoding
    • “ † 16.11.07 † hij voelde zich schudlig omdat eline voor hem het leven heeft verlatenn en hij kon daar nietmee leven en heeft gwn ook zelfmoord gepleegd hij lach eerst in coma en dan is hij gestorvn om 13:30 MATS † 18.11.07 † IK GA U MISSNN EN ELINE JOUW OOK RUST IN VREDE NU ZITTN JULLIE VOOR ALTIJD BIJ EEN.! ”
    Netlog en het Centrum ter Preventie van Zelfdoding wensen familie en vrienden van mats veel sterkte! Denk je zelf aan zelfmoord of ken je iemand die aan zelfmoord denkt, aarzel dan niet en zoek hulp. Want je kan geholpen worden! Bij de Zelfmoordlijn kan je anoniem terecht. De Zelfmoordlijn heeft een gratis nummer (02/649 95 55) waar je dag en nacht naar kan bellen. 's Avonds (behalve woensdag en zaterdag) kan je chatten van 19.00 - 21.30 op www.zelfmoordlijn.be (http://www.zelfmoordlijn.be)
  • Netlog gastenboek
    • “ ... de mensen die hier iets komen schrijven kunnen nu bekeken worden via hun profiel en da zal ze afschrikken... x ”
    hallo, bedankt voor je reactie  wanneer er iemand graag iets wil schrijven over dingen die hij of zij liever niet aan iedereen laat zien, dan is die altijd welkom op onze chat, elke avond (behalve woensdag en zaterdag) tussen 19u en 21u30, op onze site www.zelfmoordlijn.be
  • Netlog gastenboek
    • “ Is e-mailen ofzo ook ergens mogelijk als bellen of chatten te direct is voor sommige mensen? ”
    Contact via e-mail is momenteel niet mogelijk bij de Zelfmoordlijn. We begrijpen wel dat het best wat moed vraagt om de stap te zetten naar die chatbox, hoor, en dat je daar mischien wat tegen op ziet. Maar je kan er zeker van zijn dat de persoon aan de andere kant dit ook weet, en je zeer goed zal opvangen. 
  • Netlog gastenboek
    • “ op jullie site voor te chatten is het altijd dat iedereen bezich is”
    hey,  sommige avonden is het erg druk, en dan kan het even duren voor je binnenraakt  dat kan wel wat vervelend zijn he? we kunnen je dan alleen vragen om nog wat geduld te hebben of om op een andere avond eens opnieuw te proberen  als het erg dringend is kan je natuurlijk ook altijd bellen op 02 649 95 55
  • 6. Oefening
  • Oefening “luisterend OOG”
    • In de volgende voorbeelden:
    • Wat zijn de gevoelens?
    • Wat zijn de signalen?
    • Hoe gaan derden dit zien?
  • 7. Waarom
  • Online communicatie kanalen Voordelen Nadelen
    • Faceless (anoniem)
    • Vertrouwelijk
    • Veilig (bv. ‘in stilte’ communiceren)
    • Controle (publiek blijft op afstand)
    • -> Disinhibition (ontremming)
    • Placeless (je kan het ‘overal’ en ‘altijd’ raadplegen)
    • Schrijven kan therapeutisch werken (ordenen, inzichtelijk, inspirerend,…)
    • Kanaalreductie (non-verbaal, paralinguïstische tekens)
    • Weinig kadering (leeftijd, geslacht, meerdere profielen,...)
    • Gevaar voor interpreteren
    • Technische storingen
    • Internet vergeet niets
    • Op zoek naar normalisatie “the long tail”
  • The long tail
  • 8. Strategie
  • Strategie
    • Content verwijderen betekent mischien het ontzeggen van een uitlaatklep -> elders zoeken
    • Content verwijderen neemt voordelen van online weg
        • Faceless (anoniem)
        • Vertrouwelijk
        • Controle (publiek blijft op afstand)
    • Zo dicht mogelijk bij het de lezers blijven
  • Welk gevoel moet men krijgen?
    • Ik kan zelf een keuze maken
    • Ik krijg een antwoord op wat ik zocht
    • Deze boodschap is gelijkwaardig aan de boodschappen die ik elders kan vinden
    • Ik heb vertrouwen in deze persoon
    • Die persoon heeft begrip voor mijn situatie
    • Het is gemakkelijk om te doen te doen wat deze persoon voorstelt
    • laagdrempelig, begripvol, aangepast aan de situatie
  • Connect www.preventiezelfdoding.be www.zelfmoordlijn.be cpzblog.wordpress.com nl.netlog.com/zelfmoordlijn www.youtube.com/zelfmoordlijn www.twitter.com/zelfmoordlijn www.facebook.com/pages/De-Zelfmoordlijn/249540670219
  • Dank u www.preventiezelfdoding.be [email_address] jandecoster.wordpress.com