• Like
Б.Ринчен - Ану хатан
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

Б.Ринчен - Ану хатан

  • 41,543 views
Published

 

Published in Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
No Downloads

Views

Total Views
41,543
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
29

Actions

Shares
Downloads
140
Comments
4
Likes
3

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • Түүний төрж өссөн гэр бүл хуучны сэхээтэн албан хаагч бөгөөд бичиг соёлыг эрхэмлэн үздэг, орос хэлнийг чадамгай эзэмшсэн, хуучин уламжлал, ардын билгэ зүйг эрхэмлэн хүндэтгэдэг байсан нь балчир хүүд эртнээс нөлөөлжээ. Энэ тухайгаа хожим дурсаж “Долоон настайдаа монгол цагаан толгой заалгаж ном үздэг болсон билээ. Насан ахмад өвгөд эмгэдээс гайхалтай сайхан үлгэр тууль сонсч бага наснаас ардын аман зохиолын яруу сайханд бахдан дурладаг болсон билээ. Хөдөөний монголтой гэгддэг өтгөс өвгөдийн бичгийн хэлд амжилттай сурч байгаад хүүхэд мэт баясч ардын хэлний шимтэй, амттайг нь бахдах сэтгэл төрүүлэн утгын өвгөний тулдаг үгийн таягийн чухал болохыгсануулж улс хэлтэн бүгдийн утга зохиолыг эрхэмлэн үзэхийг заан сургадаг байж билээ ” гэжээ. Ингэж түүнд тусласан монголтой гэгддэг Амгалан занги гэгч байжээ.
  • Тэрээр Улс төрийн хэлмэгдүүлэлтэд өртөж, 10 жилийн ял авсан боловч орос хэлийг гаргуун эзэмшсэнийхээ хүчинд шоронгоос гарч байсан түүхтэй ч, үндэсний үзэлтэн энэ хүн амьдралынхаа турш социалист нийгмийн дарамтан дор байсан билээ.
  • “Yүрийн туяа” роман нь орос, чех хэлнээ орчуулагдсан.
  • ө

Transcript

  • 1. Цаг хугацаа бол авъяас чадварыг хөгжүүлэх уудам орон юм. (К.Маркс)
  • 2. Өөрийгөө хөгжүүлэх 40 минут Ангид баримтлах дүрэм Минут бүрийг үр дүнтэй, бүтээлчээр өнгөрүүлэх Анхаарлаа хандуулан хичээлд идэвхитэй оролцох Өөрийн мэддэггүй байсан олон шинэ мэдлэг, мэдээллийг олж авах Өөрийн санаа бодлыг чөлөөтэй илэрхийлэх
  • 3. “Монгол хэл”Чихний чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл, Чин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэ. Сонсох бүр яруу баялгийг гайхан баясаж, Сод их билэгт түмэн юүгээн бишрэн магтмуу би!...
  • 4. Еншөөбү овогт Бямбын Ринчен Монголын орчин үеийн утга зохиолыг үндэслэгчдийн нэг. Бямбын Ринчен нь 1905 онд Хиагтад (одоогийн Алтанбулаг сум) Бул Сарай хэмээх газар төржээ. төржээ. Монгол хэлбичиг, ардын билиг, угсаатны зүйн судалгаа хийсэн, Шинжлэх ухааны академийнжинхэнэ гишүүн, хэлбичгийн ухааны доктор цолтой.
  • 5.  1929 онд байгуулагдсан Монголын зохиолчдын анхны дугуйлангийн гишүүн байсан бөгөөд орос, чех, польш, франц, англи, эсперанто, герман хэлтэй агуу их эрдэмтэн хүн байв.1956 онд “Монгол хэлнүүдийн харьцуулсан түүхэн хэлний зүй” бүтээлээрээ БНУАУ-д хэл бичгийн ухааны докторын зэрэг хамгаалжээ.
  • 6.  Бямбын Ринчен нь Цогт тайж киногоороо 1945 онд төрийн шагнал хүртсэн.“Нүүдэл”,”Шүхэрч Буниа”,”Сандо амбан”,“Yүрийн туяа” гурамсан роман, “Заан залуудай”балар эртний сэдэвт роман, "Бэрцэцэг", "Нууцыг задруулсан захиа", "ШүхэрчБуниа" ,"Ану Хатан" гэх мэт түүхэн баримтат уранзохиолын бүтээл нь түүний цогт эх оронч шинж чанарыгдавхар илтгэдэг юм.
  • 7. Б.Ринчен олон жилийн турш эх хэлнээ гадаадын утга зохиол орчуулах ажилд хүч чадлаа дайчилж Горький, Маяковский, Шолохов, Мопассан, Хикмет нарын бүтээлүүдээс монголын уншигч олноо танилцуулжээ.Зохиолч эрдэмтэн, бичгийн их хүн Бямбын Ринчен 1977 онд таалал төгсчээ.
  • 8. Бямбын Ринченгийн мэндэлсний 100 жилийн ойг тохиолдуулантүүний дурсгалынхөшөөг Улсын төв номын сангийнөмнөх талбайд 2005 онд босгожээ.
  • 9. АЯА, МУНДАШГҮЙ ЭРДЭМ СУРАХАД НАС ДААНЧ БОГИНОАЯА, МУНХАГУУДЫН ДУНД АМЬДРАХАД НАС ДААНЧ УРТ БЯМБЫН РИНЧЕН
  • 10. ХАМАГ ХУРААСАН БҮГД БАРАГДЪЮУӨНДӨР БОЛСОН ТЭР ВЭЭР ЭЦЭС ТҮР УНАЮУ ХУРАХ Л БУЙ БӨГӨӨС, ХАГАЦАХ БОЛЪЮУ ТӨРӨХ Л БУЙ БӨГӨӨС, ҮХЭХ БОЛЪЮУБЯМБЫН РИНЧЕН - “АНУ ХАТАН”
  • 11. Зохиолын гол дүрүүдГалдан бошгот - 4 Ойрадын их удирдагч Ану хатан – 4 Ойрадын хатан Чинбай - Ойрадын баатар эр Энх-Амгалан - Манжийн хаан
  • 12. Зохиолын бүтэц Энэ өгүүллэг зургаан хэсэгтэй .Эхний хэсэгт нь: Дайчин улсын албатдагуурын нутгийн залгаа орос цэргийн Хабаровгэдэг хүний байгуулсан. Албазин гэдэг цэргийнхотыг хятад цэргүүд байлдан эзэлж, нэгэнхэсэг орос цэрэг эрийг ар гэрийн өвгөд хөгшидхристосын шашны ламын хамтаар олзлонБээжин хүргэж, их ялалтыг тэмдэглэж байгаатухай.
  • 13. II хэсэгт: Энх-Амгалан хаан армонголыг салган захирах бодлогоолавшруулж Зүүн гарын Галданыгбайлдах нэгэн замын цэргийг өөрийнбиеэр удирдан явахаар бэлтгэжбайгааг, III хэсэгт: Энх-Амгалан хааны цэргийндавуу хүчинд шахагдсанГалданбошготын цэрэг ухарсаар Туулын Зуунмодонд ирж цэргийн хүрээ байгууланбуудаллаж түр амсхийж байдаг.
  • 14. IV хэсэгm : Галдан бошгитын эцэгхааны шадар жанжин байсанөвгөн Чимбай насэцэслэж, түүнийг бөө шүтлэгийнѐсоор оршуулж байгааг,V хэсэгт: Галдан бошгитын хатанАнугийн зүүдэлсэн муу совинтзүүдний өгүүлэмж
  • 15. VI хэсэгт: Манж монгол цэрэг хэлзтулалдаж, хүч сулрах үес Ану хатанзуутан баатар цэргүүдтэйгээ давшинорж, хатан амь үрэгдсэнболовч,түүний шилдэг баатар цэргүүднь нэг ч алхам ухралгүй тулалдсааройрдын их цэргийн хүрээнд үлдсэнцэрэгт дайсны бүслэлтээс цөмрөн гарахзам нээж өгдөг тухай тус тус өгүүлнэ.
  • 16. ГАЛДАН БОШГИТ ХААНЫ ДҮР
  • 17. ГАЛДАН БОШГИТ ХААНЫ ДҮРГалдан бошгит дөрвөн ойрад дайч иххааны удам залгасан хүү, Монгол түмнийтусгаар тогтнол эрх чөлөөний төлөөтэмцлийг манлайлан тэмцсэн түүхэн дүрюм.
  • 18. ГА Л Д А Н БО Ш Г И Т ХААНЫ ДҮРДөрвөн ойрадын их удирдагч Галданбошгот чийрэг бөгөөд тэгш сайханбиетэй, өтгөн хар хөмсөгтэй, бүргэдийннүд шиг хурц харцтай,цогтой харнүдтэй, ширвээ хар сахалтай,царайндхарилтгүй чин зориг, цог заль баатармэргэн эрийн шинжтэй.
  • 19. ГАЛДАН БОШГИТ ХААНЫ ДҮР. . . бас хүү ном үз эж их юм боддогбол сон г үн ухаант ны шинж дот орсайт ай хүний т эм дэг аль аль ньтодрон илэрсэн хэн хүний сэтг элт ат ах сайхан эр аж ээ. Хайртхүндээ үнэнч, эх орныхоо т өлөө ам ьбиеэ зориул сан их орон ч дүр юм .
  • 20. Ану хатны дүрДөрвөн ойрдын их удирдагч Галданбошготой нэгэн насны хувь заяагаахолбож, хань ижилдээ үнэнч байж, эхорныхоо төлөө амь биеэ үл хайхран буйтэмцэгч бүсгүйн дүр юм.Галдантай харнялхаасаа Зая бандида бичиг үсэг хамтзаалгаж байхаасаа эхлээд дотноссон
  • 21. Ану хатны дүрАну биеэр жаахан ч бичгийн эрдэмдхөвгүүдээс дутахааргүй, сэргэлэнцовоо, аливаад хэрсүү хэмээн зохиолдмонгол хатны түүхэн дүр юм. Гадаадбайдал хүрэн бор царайтай, урт харүс, гуалиг сайхан бие, үзэсгэлэн төгсбайдалтай.
  • 22. Ану хатны дүрМанжийн их хүчинд дарагдавч эцсийнмөч хүртэл эрх чөлөө тусгаартогтнолын төлөө халуун амь бүлээнцусаа хайрлалгүй тэмцсэн зохиолын голдүрүүдийн нэг.
  • 23. УДАМ УГСАА Ану ГалданБаруун Монголын хошуу Эсмүний хойч үе Эрдэнэаймгийн ноѐн Хасарын баатар хиа Ойрадынугсааны гүш хаан Торбайны Гүүш хааны Цоросач охин Очирт сэцэн хааны аймгийн Хасарын хойч үеохин гэсэн байдаг. бол Цоросын ТогоонЗарим ном зохиолд Өвөр тайшийн хүү ЭсэнМонголын Намсрай Очирт тайшийн бага хүү нсэцэн хааны хөвгүүн тайшийн хүү болонГалдмаагийн охин гэж байдаг. мэндэлжээ.
  • 24. А Н У Х АТА Н , М А Н Д У Х А Й Ц Э Ц Э Н Х АТА НТөсөөтэй тал: Эх орон ч үзэлтэй Зэвсгийн эрдэмд суралцсан, эрэмгий эмэгтэйчүүд Эх орныхоо тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэгч
  • 25. З ОХ И ОЛ Ы Н У РА Н С А Й Х Н Ы О Н Ц Л О ГЭнэ зохиол нь зөн билгийн байдлаар зохиомжлоноруулсан зүйл нилээд их байна.Тухайлбал: Ану эр нөхөр Галдангийнхаа өмнүүр оржхамгаалан, дайсан этгээдийн гарт амь насаа алдаж байнахэмээн зүүдэлдэг. Мөн их тулааны өмнөх орой “Бимаргаашийн өглөөний ургах улаан нарыг халуун амьтайбүлээн цустай мах бод биеийнхээ нүдээр үзээд шингэхийнулаан нарыг хий биетэй онгоны нүдээр үзнэ. ’’ хэмээн
  • 26. ... мориндоо мөнгөн эвэртэй баг хийлгэжтулаанд бэлтгээд дараа нь Галдан болонтүүний удирдсан цэргүүдэд зам нээжөгөхөөр Манжийн их цэргийн үхэр ангийгдайран довтолж яваад хяргуулсан атаргазрын цэцэг адил унаж амь эрсдэжбайгаа зэрэг болно.
  • 27. ОнцлогБ.Ринченгийн өгүүллэгүүдийн голонцлог нь монголын түүхийнтодорхой үе ялангуяа манжхятадын дарлалын үеийнМонголчуудын үндэсний тусгаартогтнолдоо чин үнэнч сэтгэлгээгүзүүлсэнд оршино.
  • 28. Yүрийн туяаЗаан залуудайНууцыг задруулсан захиаАну Хатан ... зэрэг түүхэн зохиол бүтээлээр нь дамжин тодорхой харагддаг.
  • 29. ЖишээТиймээс ч ард түмнийхээ эрх чөлөөнийтөлөө хүч тэнцвэргүй тулалдаандялагдал хүлээсэн ч эцсийн мөч хүртэлэрэлхэг зоригоор тэмцсэн Галдан бошгиттүүний хайрт бүсгүй Ану /”Ану хатан”/зэрэг Монгол Улсынхаа түүхэнд нэрээүлдээсэн өөдрөг баатрууд дүрслэгддэгбилээ.