Buku Panduan MMI

14,929 views
14,700 views

Published on

0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
14,929
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2,114
Actions
Shares
0
Downloads
933
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Buku Panduan MMI

  1. 1. Kementerian Pelajaran Malaysia2013
  2. 2. iMELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALKEMBALI KEPADA YANG ASAS : PEMIMPIN INSTRUKSIONAL, GURUMENGAJAR DAN MURID BELAJARDiterbitkan olehKEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA
  3. 3. iiCETAKAN PERTAMA JANUARI 2013© KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIAHak Cipta Terpelihara kecuali untuk tujuan pendidikan yang tidak ada kepentingan komersil.Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaranatau ditukarkan dalam apa-apa bentuk atau dengan apa alat jua pun, sama ada dengan caraelektronik, mekanik, gambar, rakaman atau sebagainya, tanpa kebenaran terlebih dahuludaripada Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia, Kementerian Pelajaran Malaysia. Perundingantertakluk kepada perkiraan royalti atau honorarium.
  4. 4. iiiIsi KandunganGLOSARI ixKATA ALU-ALUANKETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIAxiKATA ALU-ALUANTIMBALAN KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA(SEKTOR OPERASI PENDIDIKAN)xiiKandungan Muka Surat1 PENDAHULUANPengenalan 22 MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALMelindungi Masa Instruksional (Protecting Instructional Time)di Sekolah Untuk Meningkatkan Keberhasilan PembelajaranMuridHaji Sufa’at bin TuminTimbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia(Sektor Operasi Pendidikan)73 KERTAS CADANGAN PELAKSANAAN3.1 Pemerhatian Guru Meninggalkan Bilik Darjah SemasaProses Pembelajaran dan PengajaranDr.Mohd Suhaimi bin Mohamed AliAbd Munir bin Mohd RashidNadimin bin Abdul AzizJemaah Nazir dan Jaminan Kualiti39
  5. 5. iv3.2 Kepimpinan InstruksionalDr. James Ang Jit EngHaji Abdul Razak bin AliasInstitut Aminuddin Baki553.3 Jadual WaktuBong Muk ShinBahagian Pendidikan Khas653.4 Melindungi Masa Instruksional dalam KegiatanKokurikulum di Sekolah: Isu dan CadanganPenyelesaianMahamad Amran bin KamsiBahagian Kokurikulum dan Kesenian743.5 Pengurusan Masa dalam Konteks PelaksanaanPentaksiran Berasaskan SekolahRohesan bin MuhamadLembaga Peperiksaan Malaysia953.6 Pengoperasian Latihan dalam Perkhidmatan (LDP)Berasaskan Sekolah (School Based)Ahmad Zaki bin SallehRazlee bin MohamadHabidah@Abidah binti IbrahimBahagian Pendidikan Guru1094 KERTAS AMALAN TERBAIK PENGURUSAN SEKOLAH4.1 Melindungi Masa Instruksional (ProtectingInstruksional Time) di Sekolah Untuk MeningkatkanKeberhasilan Pembelajaran MuridGhazali bin KassimSK Seri Indera, Kangar, Perlis1224.2 Guru Mengajar Murid BelajarHajah Siti Aminah binti Hj IbrahimSMK Bandar Bukit Kayu HitamBukit Kayu Hitam, Kedah Darulaman1334.3 DOS (Do Something)(JANGAN DUDUK SAHAJA)Zakaria bin OthmanSK Seri Impian, Bukit Mertajam, Pulau Pinang150
  6. 6. v4.4 Pengalaman Sekolah di Negeri Sembilan dalamMelindungi Masa InstruksionalHaji Hamidon Bin Haji KhalidSMK Senawang 3, Taman Marida, Seremban1664.5 Guru Bercuti dan Tidak Hadir ke Sekolah, CaraMenangani dan PenyelesaiannyaDr. Hajah Rosnanaini binti Haji SulaimanSMK Malim, Melaka1784.6 Amalan Terbaik Melindungi Masa Instruksional diSMK Sultan Yahya Petra 1, Kuala KraiHaji Komaruddin bin Abdullah, A.S.K.SMK Sultan Yahya Petra 1, Kuala Krai, Kelantan1934.7 Pengurusan Sekolah dalam Melindungi MasaInstruksional di Sekolah untuk MeningkatkanKeberhasilan Pembelajaran MuridMukhtar bin Haji KasimSMA Al Madrasah Al Alawiyah Ad Diniah, Arau, Perlis2104.8 Melindungi Masa Instruksional di SMK SultanahBahiyahHajah Rahinun binti Mohd Noor, B.C.K.SMK Sultanah Bahiyah, Alor Setar, Kedah2224.9 Memaksimumkan Waktu Pembelajaran danPengajaranKhaliqul Zaman bin Mohamed Sheriff,SMK Guar Perahu, Bukit Mertajam, Pulau Pinang2444.10 Melindungi Masa Instruksional Melalui PolisiPengurusan Sekolah dan Program KhasRusnani binti SharuddinSMK Raja Perempuan, Ipoh, Perak2614.11 Program Relief Berkesan Melindungi MasaInstruksional dan Meningkatkan Masa PembelajaranBerkesan di dalam Bilik DarjahRadhiah binti MuhammadRohani binti RoslanSMK Puteri Wilayah, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur2704.12 Protecting Instructional Time : Mengatasi MasalahGuru Meninggalkan Kelas Kerana Tugasan LuarJabatan Pelajaran Negeri SembilanSM Teknik Tuanku Ja’afar, Seremban280
  7. 7. vi4.13 Amalan Melindungi Masa Instruksional di SekolahMenengah Kebangsaan Abdul Rahman Talib,Kuantan, Pahang.Haji Bahtiar bin SanusiAhmad Zamri bin Md IsaSMK Abdul Rahman Talib, Kuantan, Pahang2934.14 Inisiatif Memperkasa Masa Instruksional : GuruGanti Sistematik (GGS)Sektor Pengurusan AkademikJabatan Pelajaran Negeri Sabah3114.15 Program Inovatif Pengurusan Sekolah Dalam MmiDalam Kalangan Murid (Program Permata Bonus)Dan Guru (Program Training Of The Trainers) DiSMK Riam Miri (2000 – 2005)Hajah Serina binti SauniSM Sains Miri, Sarawak3255 KERTAS AMALAN TERBAIK GURU5.1 Pengajaran dan Pembelajaran Berkesan untukKeberhasilan Pembelajaran Murid Formula SejarahMohd Jamil Bin RosliSMA Al Madrasah Al Alawiyah Ad Diniah, Arau, Perlis3635.2 Kit Pembelajaran Bijak Matematik Tambahan(Bidang Pembelajaran: Pilih atur dan Gabungan)Suhaimi bin Mohd TabieeSMK Datuk Haji Abdul Kadir, Kepala Batas, PulauPinang3775.3 Memelihara Masa Instruksional Mata Pelajaran:Biologi, Strategi : ‘Guru Muda’Roziah AyubSMK Raja Permaisuri Bainun, Ipoh, Perak3825.4 Blog Modul Pembelajaran KendiriGempurbio.Blogspot: Alternatif kepada Pengajarandan Pembelajaran Tanpa Guru.Mahadiah binti MudaSM Sains Seri Puteri Kuala Lumpur3885.5 Intergrasi Idea Kreatif, Inovatif Melindungi MasaInstruksional di SekolahMuhamad Shahlyme bin Abd WahidHaryani binti IsmailSK Yamtuan Lenggang, Tanjung Ipoh, Negeri Sembilan401
  8. 8. vii5.6 Pengurusan Melindungi Masa Instruksional(Protecting Instructional Time) Yang Berkesan diSekolahKatherine Tan Teck NeoSK Convent Infant Jesus 1 (M), Melaka4205.7 Guru Sekolah Kebangsaan Convent Infant Jesus (2)Unik dan CemerlangHamimah binti HamidJamilah binti OsmanNorrehan binti MohamadNuur Hidayah binti Ab HamidSK Convent Infant Jesus 2, Melaka4285.8 Meningkatkan Kemahiran Murid Menjawab SoalanGeografi PMR Berdasarkan Peta denganMenggunakan Teknik, “Tak Kenal Maka Tak Cinta”Rohani binti HamzahSMK Durian Daun, Melaka4455.9 Kepimpinan Instruksional: Melindungi MasaPembelajaran Miracle Fingers(Matematik Sekolah Rendah Tahap 2)Shahril bin OthmanAzmi bin Abd RahimRahim bin HassanSK Maran, Maran, Pahang4615.10 Team Teaching Sebagai Langkah Melindungi MasaInstruksionalNoraini binti IbrahimSK Tengku MahmudNurul Syafinaz binti IshakSM Imtiaz Yayasan Terengganu Besut4785.11 Pengajaran Berkesan Penggunaan Wazan Boarddalam Pembelajaran dan Pengajaran Bahasa ArabAndi Kaswia binti Abdul KadirSMKA Kota Kinabalu, Sabah4965.12 HUBAGAM: Pendekatan Kontekstual Visual dalamPembelajaran dan Pengajaran (PdP) Iqra’Farida binti Abdul RahmanSK Pekan Satu, Wilayah Persekutuan Labuan5055.13 Pengajaran Dan Pembelajaran Yang Berkesan DiSekolah Untuk Meningkatkan KeberhasilanPembelajaran MuridMohd Fauzi bin HashimSK Paya, Beseri, Perlis515
  9. 9. viii5.14 Pengajaran Dan Pembelajaran Berkesan Di BilikDarjah Dapat Menjana Modal Insan YangBerpengetahuan, Berkemahiran, Dan MenghayatiNilai-Nilai MurniAb. Aziz bin OmarSMK Sultan Ibrahim 1, Pasir Mas, Kelantan527PENYUMBANG 552
  10. 10. ixGLOSARIKPM - Kementerian Pelajaran MalaysiaJPN - Jabatan Pelajaran NegeriPPD - Pejabat Pelajaran DaerahJPA - Jabatan Perkhidmatan AwamBPG - Bahagian Pendidikan GuruIAB - Institut Aminuddin BakiJNJK - Jemaah Nazir dan Jaminan KualitiBKK - Bahagian Kokurikulum dan KesenianBPSH - Bahagian Pengurusan Sekolah HarianPPK - Pusat Perkembangan KurikulumLP - Lembaga PeperiksaanPdP - Pengajaran dan PembelajaranMMI - Melindungi Masa InstruksionalSOP - Standard Operating Procedure (Prosedur Standard Operasi)LDP - Latihan Dalam PerkhidmatanSIP - School Improvement Programme (Program Peningkatan Sekolah)PLC - Profesional Learning Community (Komuniti Pembelajaran Profesional)RPH - Rancangan Pengajaran HarianRPT - Rancangan Pengajaran TahunanNILAM - Nadi Ilmu Amalan MembacaHIV - Human Immunodeficiency ViirusAIDS - Acquired Immuno Deficiency SyndromeAJK - Ahli JawatankuasaJK - Jawatankuasa
  11. 11. xPK - Penolong KananHEM - Hal Ehwal MuridPIBG - Persatuan Ibubapa dan GuruBBM - Bahan Bantu MengajarVRC - Virtual Repository Centre (Pusat Repositori Maya)NKRA - National Key Result Area (Bidang Keberhasilan Utama Negara)SPPK - Sektor Pengurusan Pembangunan KemanusiaanTALIS - Teaching and Learning International Survey (Kajian AntarabangsaPengajaran dan Pembelajaran)ALT - Academic Learning Time (Masa Pembelajaran Akademik)SK - Sekolah KebangsaanSPI - Surat Pekeliling IkhtisasTOV - Take-Off ValueOTI - Operational Target IncreaseETR - Expected Target ResultOKU - Orang Kurang UpayaPBS - Pentaksiran Berasaskan SekolahPS - Pentaksiran SekolahPPsi - Pentaksiran Psikometrik Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan danKokurikulum (PAJSK)PAJSK - Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan KokurikulumKSSR - Kurikulum Standard Sekolah RendahSistem Pengurusan Pentaksiran Berasaskan Sekolah (SPPBS)SPPBS - Sistem Pengurusan Pentaksiran Berasaskan Sekolah (SPPBS)SMK - Sekolah Menengah KebangsaanSK - Sekolah KebangsaanPPPLD - Pegawai Perkhidmatan Pendidikan Lepasan Diploma
  12. 12. xiKata Alu-aluanKetua Pengarah Pelajaran MalaysiaYBhg. Tan Sri Abd Ghafar bin MahmudSyabas dan tahniah kepada Sektor Operasi Pendidikan, Kementerian PelajaranMalaysia atas inisiatif menerbitkan Buku Melindungi Masa Instruksional. Inisiatif iniselaras dengan Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013 – 2025 yangmelakarkan visi agar sistem pendidikan negara mampu menghadapi persainganekonomi global dalam memenuhi keperluan negara pada masa hadapan.Inti pati buku ini bersesuaian dengan aspirasi yang terkandung dalamGelombang 1 (2013 – 2015) PPPM iaitu mengubah sistem dengan memberikansokongan kepada guru dan penekanan kepada kemahiran teras. Pihak pengurusansekolah semestinya memastikan keberadaan guru di sekolah dan seterusnyameningkatkan kualiti kemahiran pengajaran guru melalui kepimpinan instruksional.Melindungi masa instruksional merupakan salah satu komponen fungsi pemimpininstruksional dalam menjayakan pembelajaran secara berkesan di sekolah. Pemimpinsekolah yang mengamalkan kepimpinan instruksional sewajarnya menyelaras danmenentukan program pembangunan profesionalisme guru.Penerbitan buku ini diharapkan dapat membantu pemimpin sekolah dan guruuntuk memberikan perhatian atas usaha melindungi masa instruksional di sekolahsupaya kualiti pembelajaran murid dapat ditingkatkan. Semua warga sekolahseharusnya memanfaatkan buku ini sepenuhnya dengan menjadikannya sebagaipanduan dan rujukan utama bagi mencapai elemen kualiti dan memenuhi aspirasisistem pendidikan negara.Tan Sri Abd Ghafar bin Mahmud
  13. 13. xiiKata Alu-aluanTimbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia(Sektor Operasi Pendidikan)YBrs. Tuan Haji Sufa’at bin TuminSetinggi-tinggi penghargaan kepada pasukan petugas Sektor Operasi Pendidikan,Kementerian Pelajaran Malaysia atas penerbitan Buku Melindungi MasaInstruksional. Penerbitan buku ini diharapkan dapat membantu ke arah memantapkandan meningkatkan kualiti tahap profesionalisme kepimpinan pengurus sekolah sertawarga pendidik dalam menjayakan proses pengajaran dan pembelajaran (PdP). Sayaamat berkeyakinan bahawa buku ini dapat memberikan sumbangan yang amatsignifikan kepada usaha Kementerian Pelajaran Malaysia dalam mencapai sasaranPelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013 – 2025.Pengetua dan Guru Besar yang berperanan sebagai pemimpin instruksional perlumemberikan tumpuan kepada tunjuk ajar, berkongsi bersama dalam membuatkeputusan, memelihara, dan mempertahankan perkara-perkara asas dalammengoptimumkan masa PdP. Kepimpinan sekolah seharusnya merancang danmenyusun semula sumber-sumber untuk menyokong program perkembangan staf danaktiviti sekolah dalam mencipta satu iklim integriti dan penambahbaikan secaraberterusan. Di samping itu, kepimpinan sekolah perlu melibatkan pemimpinmasyarakat dan komuniti setempat bagi meningkatkan jaring profesionalisme interdan intra sekolah, daerah dan negeri dalam meningkatkan keberhasilan pembelajarandalam kalangan murid.Guru merupakan sasaran utama dalam usaha membangunkan peningkatan kualitiinstruksional berdasarkan latihan semula dan meningkatkan kemahiran pengajaranguru melalui kaedah pembangunan professional learning community (PLC) sertaprofesionalsime guru yang lebih kontekstual. Semua pihak yang terlibat perlumenggembleng tenaga dalam memainkan peranan masing-masing untuk memastikanamalan melindungi masa instruksional dipraktiskan di sekolah. Senario ini, diharapdapat memberikan sumbangan yang bermakna kepada pencapaian matlamat PPPM2013 – 2025.Sesungguhnya buku ini telah berjaya mengupas secara meluas dan mendalamtentang tanggungjawab kepimpinan pendidikan dalam konteks melindungi masainstruksional yang menjadi tunjang utama kepimpinan instruksional. Semoga pihakpengurusan sekolah berupaya memastikan peningkatan masa pembelajaran berkesanatau academic learning time dalam kalangan murid di semua sekolah.HAJI SUFA’AT BIN TUMIN
  14. 14. M u k a S u r a t | 1Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPENDAHULUAN1
  15. 15. M u k a S u r a t | 2Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPENGENALANKemajuan pendidikan di negara ini sentiasa diberi keutamaan dalam semuaagenda kerajaan termasuk Rancangan Malaysia Kesepuluh (RMK-10) yangmemberikan fokus kepada pembangunan modal insan bagi memajukanekonomi negara. Kepentingan pembangunan pendidikan turut menjadi fokusdalam setiap bajet yang dibentangkan oleh kerajaan. Bagi tahun 2013, sektorini menerima peruntukan berjumlah RM38.7 billion meliputi 21% daripadaperuntukan keseluruhan bajet negara. Perkembangan ini membuktikankesungguhan kerajaan memberikan pendidikan berkualiti kepada rakyat dinegara ini.Bagi memastikan hasrat kerajaan untuk memberikan pendidikan berkualitikepada rakyat tercapai maka semua peringkat pengurusan pendidikan perlumelaksanakan peranan masing-masing dengan berkesan. Peranan dantanggungjawab mereka bagi memajukan pendidikan di negara ini telahdiperuntukkan dalam Akta Pendidikan 1996. Malah, Pelan PembangunanPendidikan Malaysia 2013–2025 telah menjelaskan beberapa inisiatif bagimemastikan kemenjadian murid selaras dengan hasrat Falsafah PendidikanKebangsaan.Sejak belakangan ini, isu kemenjadian murid telah menjadi perhatian danperbahasan dalam kalangan ibu bapa, pemimpin, dan para pendidik. Oleh itu,beberapa pendekatan telah dilaksanakan melibatkan pemantapan pelaksanaankurikulum dan kokurikulum di sekolah. Antara pendekatan yang perludilaksanakan segera ialah meningkatkan kepimpinan instruksional di semuaperingkat pengurusan pendidikan. Pendekatan ini perlu diperkasakan sebagaiusaha menambah baik dan memantapkan kepimpinan pengajaran danpembelajran (PdP) di sekolah.
  16. 16. M u k a S u r a t | 3Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPendekatan ini juga berhasrat meningkatkan keberhasilan pembelajaranmurid seperti yang difokuskan dalam semua program dan rancangan yangdirangka oleh Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM). Sejajar dengan itu,KPM perlu menyediakan pelan tindakan yang sesuai bagi memastikan PdPdapat dilaksanakan tanpa halangan di sekolah.Melindungi Masa Instruksional (MMI) merupakan salah satu komponenfungsi pemimpin instruksional dalam menjayakan pembelajaran secaraberkesan di sekolah. Komponen ini perlu diberi perhatian bagi membangunkanmodal insan yang kreatif, kritis, dan inovatif. Malah, kejayaan melaksanakanfungsi ini dapat menyediakan murid-murid untuk menghadapi semua peringkatpeperiksaan dengan lebih sempurna.Peningkatan masa instruksional perlu dipastikan untuk mengoptimumkankeberkesanan pembelajaran dalam kalangan murid. Sehubungan dengan itu,penerbitan buku ini berhasrat untuk mengumpulkan amalan-amalan terbaikuntuk dikongsi oleh semua pihak yang bertanggungjawab menguruskan masainstruksional di sekolah. Diharapkan idea-idea dan amalan-amalan yangdipaparkan serta amalan terbaik di institusi masing-masing boleh digarap bagimemantapkan pengurusan pendidikan dan pembelajaran. Buku ini turutmenyediakan pelan tindakan yang bersepadu dari peringkat JPN sehingga kesekolah sebagai panduan pelaksanaan program ini.Objektif pelaksanaan program MMI ialah:a) memastikan semua peringkat pengurusan pendidikan memahamikonsep melindungi masa instruksional,
  17. 17. M u k a S u r a t | 4Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarb) memastikan semua peringkat pengurusan pendidikan dapatmeningkatkan usaha MMI (protecting instructional time) disekolah untuk meningkatkan keberhasilan pembelajaran murid,c) semua Jabatan Pelajaran Negeri (JPN) dan Pejabat PelajaranDaerah (PPD) dapat menyebarluaskan konsep MMI (protectinginstructional time) di semua sekolah di bawah pentadbiranmereka,d) memastikan peningkatan masa pembelajaran berkesan (academiclearning time) dalam kalangan murid di semua sekolah, dane) memastikan guru mesti berada di kelas dan melaksanakanpembelajaran dengan berkesan.Dalam Bab 2, penjelasan tentang konsep, matlamat dan strategimelindungi masa instruksional dihuraikan bagi menjelaskan kepentinganpendekatan ini. Malah, diperincikan peranan Pengetua dan Guru Besar sebagaipemimpin instruksional melaksanakan perkara-perkara asas bagimengoptimumkan masa pengajaran dan pembelajaran. Pendekatan inimerupakan salah satu komponen fungsi pemimpin instruksional dalammenjayakan pembelajaran berkesan di sekolah.Manakala dalam Bab 3, dihimpunkan kertas cadangan pelaksanaan yangmenjelaskan tentang pengurusan sekolah yang efektif ke arahmenyempurnakan pembelajaran di dalam kelas dan di luar kelas. Pemeriksaandi sekolah mendapati terdapat sebilangan guru yang meninggalkan bilik darjahdan tidak melaksanakan PdP sama ada disebabkan tugas rasmi atau tidak rasmi.Justeru, dikemukakan beberapa cadangan berkaitan pengurusan kurikulum,
  18. 18. M u k a S u r a t | 5Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarkokurikulum, jadual waktu dan latihan bagi mengatasi masalah ketiadaan gurudi dalam kelas.Terdapat pengurus sekolah yang telah berjaya MMI dengan berkesan danmemberikan impak yang besar kepada institusi berkenaan. Kejayaan Pengetuadan Guru Besar ini dikongsikan dalam Bab 4. Impak daripada kejayaan-kejayaan ini turut mewujudkan iklim yang kondusif dan menyumbang kepadakecemerlangan sekolah. Manakala Pengarah JPN dan Ketua Sektor JPNberkongsi pengalaman tentang amalan pengurusan sekolah yang terbaik.Mereka menjelaskan tentang kepentingan perancangan yang sistematik bagimenguruskan PdP di sekolah. Antara aspek yang diberi fokus ialah polisipengurusan sekolah, guru ganti (relief), program khas, dan amalan MMI.Kertas kerja amalan-amalan terbaik oleh guru dihimpunkan dalam Bab 5.Sejumlah 14 kertas kerja berkenaan telah membincangkan teknik dan kaedahPdP yang berkesan mengikut mata pelajaran. Kepakaran guru-guru ini telahberjaya meningkatkan kefahaman dan penguasaan murid yang terlibat.Keseluruhannya, bagi MMI dengan berkesan di sekolah maka semuapihak perlu memainkan peranan masing-masing secara konsisten dan mematuhiprosedur sedia ada. Keprihatinan untuk tidak mengganggu masa instruksionaldi sekolah memungkinkan semua murid mendapat pendidikan yang sempurna.Penyediaan pendidikan yang berkualiti akan melahirkan modal insan yangberpotensi untuk memajukan ekonomi, sosial, dan kesejahteraan negara padamasa akan datang.
  19. 19. M u k a S u r a t | 6Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarMELINDUNGI MASAINSTRUKSIONAL (MMI)2
  20. 20. M u k a S u r a t | 7Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarMELINDUNGI MASA INSTRUKSIONAL (PROTECTINGINSTRUCTIONAL TIME) DI SEKOLAH UNTUKMENINGKATKAN KEBERHASILAN PEMBELAJARAN MURIDolehHAJI SUFA’AT BIN TUMINTimbalan Ketua Pengarah Pelajaran MalaysiaSektor Operasi PendidikanKementerian Pelajaran MalaysiaAbstrakPenulisan ini akan membincangkan isu berkait dengan pengurangan masainstruksional di sekolah yang berlaku tanpa disedari dan mengganggu masainstruksional. Hal ini mengakibatkan murid tidak dapat belajar secara berkesandisebabkan oleh beberapa gangguan yang berlaku. Antara objektif penulisan iniadalah untuk melihat betapa pentingnya pemimpin sekolah dan guru memberikanperhatian atas usaha melindungi masa instruksional di sekolah untuk meningkatkankualiti pembelajaran murid. Tempoh masa instruksional yang dikhususkan untukpembelajaran berkesan secara realiti tidak dapat dicapai sepenuhnya kerana berlakupelbagai gangguan instruksional. Senarai gangguan masa instruksional yang dikenalpasti boleh dikategorikan kepada dua faktor utama, iaitu, faktor pengurusan sekolahdan faktor instruksional guru. Peningkatan kualiti instruksional dalam kalangan gurumerupakan sasaran utama dengan meningkatkan keberadaan guru di sekolah danmeningkatkan kemahiran pengajaran guru melalui kepimpinan instruksional.Pembangunan profesionalisme guru akan lebih diperturun kuasa penentunya kepadapemimpin sekolah yang lebih memahami masalah pembelajaran murid selaras denganekosistem sekolah berkenaan. Melindungi masa instruksional merupakan salah satukomponen fungsi pemimpin instruksional dalam menjayakan pembelajaran secaraberkesan di sekolah. Komponen ini perlu diberikan perhatian dalam memastikanpeningkatan keberhasilan pembelajaran murid ke arah membangunkan modal insanyang kritis, kreatif, dan inovatif.
  21. 21. M u k a S u r a t | 8Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPENGENALANPendidikan masa ini memberikan perhatian utama tentang peningkatan kualitipembelajaran murid. Beberapa inisiatif dirancang dan dilaksanakan bagimeningkatkan kualiti pembelajaran murid. Perancangan pendidikan yangdisediakan mensasarkan semua murid dapat mengakses pendidikan berkualitidan mampu berkembang sewajarnya mengikut keupayaan masing-masing.Penulisan ini akan membincangkan isu berkaitan dengan penguranganmasa instruksional di sekolah yang berlaku tanpa disedari dan mengganggumasa instruksional. Hal ini mengakibatkan murid tidak dapat belajar secaraberkesan disebabkan oleh beberapa gangguan yang berlaku. Penulisan ini jugaakan membahaskan keperluan pemimpin sekolah dan guru memberikanperhatian atas usaha melindungi masa instruksional di sekolah untukmeningkatkan kualiti pembelajaran murid. Perlindungan masa instruksionalboleh dilakukan melalui pemimpin sekolah sebagai pemimpin instruksionaldan guru yang melaksanakan proses pengajaran dan pembelajaran.PEMBANGUNAN PENDIDIKANIlmu pengetahuan atau pendidikan ialah tonggak kepada pembangunantamadun serta menjadi asas ke arah kecemerlangan negara. Malaysiamensasarkan untuk menjadi sebuah negara maju yang berpendapatan tinggi.Justeru, kerajaan memberikan keutamaan kepada pembangunan sistempendidikan dalam melahirkan tenaga kerja berbakat, berkemahiran tinggi,mempunyai daya kreativiti serta berinovatif.Kerajaan telah melaksanakan pelbagai program transformasi yangmencakupi bidang pendidikan dalam melahirkan modal insan yang holistik.
  22. 22. M u k a S u r a t | 9Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarProgram Transformasi Kerajaan sesungguhnya berhasrat untuk memastikansetiap rakyat dapat mengecapi nikmat pembangunan berdasarkan semangatkeutuhan perpaduan bagi mendukung Konsep 1Malaysia.Susulan daripada itu, Transformasi Pendidikan Negara melalui BidangKeberhasilan Utama Negara Kementerian Pelajaran Malaysia (NKRA KPM)merupakan manifestasi kerajaan untuk meningkatkan kualiti pendidikannegara. Menerusi hasrat dan matlamat ini, kerajaan berkeyakinan bahawa usahamerakyatkan peluang pendidikan dan kecemerlangan pendidikan ke seluruhpelosok negara dapat dilaksanakan.Pembangunan pendidikan tidak ketinggalan diberikan keutamaan dalamRancangan Malaysia Kesepuluh (RMK-10) iaitu secara khususnya kerajaanmemberikan fokus kepada rancangan pembangunan modal insan dalam usahamembangun dan memperkembang ekonomi negara. Pembangunan modal insanjuga merupakan kerangka hala tuju pendidikan negara yang memberikankeutamaan untuk memastikan pendidikan berkualiti disediakan bagi semuamurid. Tambahan pula, keberhasilan pembelajaran murid merupakan fokusutama dalam semua program dan rancangan yang dirangka oleh KPM. Sejajardengan itu, KPM perlu memastikan PdP dapat dilaksanakan tanpa halanganbagi mencapai objektif yang disasarkan dalam usaha meningkatkankeberkesanan pembelajaran murid.Kepentingan pembangunan pendidikan turut menjadi fokus dalam Bajet2012 bertemakan, “Dasar Transformasi Nasional: Bajet Membela Rakyat,Mensejahtera Negara”. Untuk mengukuh dan memastikan kejayaan inisiatifatau program Transformasi Pendidikan Negara, pembangunan modal insanmenjadi perhatian khusus melalui salah satu fokus Bajet 2012. Fokus kedua :mengungguli modal insan, mencerna kreativiti, dan mencetus inovasi. Hal
  23. 23. M u k a S u r a t | 10Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarsedemikian ini memperlihatkan keperihatinan Kepimpinan Negara. untukmembela dan mensejahterakan rakyat masa ini dan akan datang.Guru termasuk pemimpin sekolah merupakan agen utama pelaksana dasarkerajaan pada peringkat akar umbi agar apa yang dirancang oleh kerajaandapat diuar-uarkan kepada rakyat. Sehubungan dengan itu, tema sambutan HariGuru peringkat kebangsaan “Guru Penjana Transformasi Pendidikan Negara”telah memperlihatkan peranan guru dalam pembangunan negara. Dalam hal ini,guru yang telah dilantik sebagai Guru Cemerlang mempunyai peranantersendiri dan menjadi barisan hadapan serta pakar rujuk kepada guru lainsejajar dengan pengiktirafan yang diberikan. Guru Cemerlang seharusnyabersedia menjadi pemangkin dalam melaksanakan segala program transformasipendidikan di peringkat akar umbi.Guru Cemerlang semestinya unggul dan berani melakukan transformasidalam mencorak budaya berfikir dan cara bekerja yang lebih relevan denganarus perubahan semasa. Selaras dengan tema iaitu “GURU CEMERLANGPEMACU TRANSFORMASI PENDIDIKAN”.KEBERHASILAN PEMBELAJARAN FOKUS SISTEM PENDIDIKANDriscoll, 2000; Gagne, 1965 menyatakan bahawa pembelajaran merupakan satuproses yang pada akhirnya berlaku perubahan tingkah laku pada murid.Mengikut Piaget, (1971) pembelajaran ialah pembinaan skema (strukturkognitif) dalam usaha individu memahami persekitarannya. Hal sedemikian,kurikulum yang dibina memerlukan aspek pembangunan pembelajaran denganmerangka perkembangan perubahan tingkah laku murid secara berperingkat-peringkat daripada konkrit ke abstrak. Perubahan tingkah laku dilihat daripadaperspektif perubahan perkembangan ilmu pengetahuan, kemahiran, nilai, dan
  24. 24. M u k a S u r a t | 11Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarsikap. Perkembangan yang berlaku pada murid dirancang dan dijelmakandalam kurikulum sekolah yang akhirnya perlu diterjemah dan direalisasikandalam proses pengajaran dan pembelajaran oleh guru di dalam bilik darjah.Dewasa ini para cendekiawan dan pendidik sering membincangkanpencapaian pembelajaran murid berfokus kepada apa yang diperoleh murid.Dengan kata lain, hasil pembelajaran atau learning outcomes merupakansasaran proses pembelajaran serta semua rancangan atau inisiatif pembangunanpendidikan negara peringkat global termasuk sistem pendidikan Malaysia.Secara umum, hasil pembelajaran merupakan pernyataan yang dibinamengenai apa yang diketahui oleh murid dan berupaya melakukannya sebagaihasil atau result setelah menjalani aktiviti pembelajaran. Pernyataan yangdibina menjelaskan perubahan tingkah laku murid selepas melalui sesuatuproses pembelajaran. Ciri-ciri hasil pembelajaran yang baik dapat dilihatmelalui tingkah laku yang boleh diukur serta dilakukan oleh murid. Hasilpembelajaran sering menjadi panduan untuk liputan kandungan pengajaran,proses pengajaran, dan pentaksiran. Hasil pembelajaran yang mudah danringkas seharusnya mempunyai tiga elemen penting iaitu, siapa dan apakahaktiviti yang perlu dilakukan serta apakah hasil yang hendak dicapai daripadaaktiviti yang dilakukan.Sebagai pendidik atau perancang sistem pendidikan negara, pencapaianhasil pembelajaran untuk semua murid wajib diberikan perhatian selarasdengan prinsip akses, ekuiti, dan kualiti. Dalam hal ini, pencapaian hasilpembelajaran mencerminkan kejayaan peranan Kementerian dalammenyediakan sistem pendidikan yang memberikan keutamaan kepada kualiti.Namun, perbahasan mengenai akses, ekuiti, dan kualiti masih berlanjutanapabila berlaku perbandingan secara terperinci antara sekolah, murid dan iklimsekolah yang masih terdapat jurang di antaranya.
  25. 25. M u k a S u r a t | 12Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarJelas pada kita, 4 sub-NKRA Pendidikan kini menjadi cabaran utama.Pelaksanaan inisiatif sub-NKRA Pendidikan dilaksanakan dengan berfokuskepada apa dan bagaimanakah sesuatu inisiatif atau program yang dirancangmenyumbang kepada peningkatan keberhasilan pembelajaran murid. Dengankata lain, sebarang perancangan pendidikan atau inisiatif Kementerian berfokuskepada, “apakah impak atau hasilnya kepada pembelajaran murid”. Penekananini selari dengan slogan “1Malaysia ; Rakyat Didahulukan, PencapaianDiutamakan”.Pada masa yang sama, beberapa inisiatif lain dalam ProgramTransformasi Kerajaan juga memberikan tumpuan kepada impak pembelajarankepada murid dengan hasrat untuk menghasilkan modal insan yang bersifatkreatif dan berinovatif sejajar dengan arus pembangunan negara masa depan.KEPENTINGAN PEMIMPIN DAN GURU DALAM SISTEMPENDIDIKANKebolehan dan kecekapan pemimpin sekolah dan guru merupakan satu faktorpenentu kepada kualiti pendidikan. Kualiti pendidikan negara pada asasnyaterletak di tangan guru termasuk pemimpin sekolah. Mc Kinsey & Company(2007) dalam laporan kajian perbandingan sistem pendidikan beberapa negaraperingkat global merumuskan perkara berikut:a) The quality of an education system cannot exceed the qualityof its teachers,b) The only way to improve outcomes is to improve instruction,danc) High performance requires ever child to succeed.
  26. 26. M u k a S u r a t | 13Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarDapatan kajian berkenaan juga mencabar sistem pendidikan negara ini. Dimanakah sebenarnya kualiti pendidikan negara Malaysia? Adakah apa yangdiperkatakan signifikan dikaji dalam pelaksanaan sistem pendidikan negarakita? Merujuk dapatan berkenaan, para pemimpin sekolah dan guru ialah agenutama dalam menjayakan pelaksanaan dasar baharu kerajaan di peringkat akarumbi. Penubuhan Pintar Foundation dan Yayasan Khazanah pada Oktober2010, bertujuan membawa transformasi sistem pendidikan melalui perubahanparadigma pemikiran dan gaya bekerja para pemimpin sekolah, guru, danwarga sekolah. Justeru, kepentingan guru dan pemimpin menjadi fokus utamadalam membangunkan sistem pendidikan negara.Selari dengan itu, Sektor Operasi Pendidikan (SOP) berperanan mencapaimatlamat meningkatkan kualiti pembelajaran murid melalui kepemimpinansekolah dan guru. Lantaran itu, pemastian kualiti pengajaran dan pembelajarandi sekolah dipertanggungjawabkan kepada lapan Bahagian iaitu:a) Bahagian Pengurusan Sekolah Harian,b) Bahagian Pengurusan Sekolah Berasrama Penuh dan SekolahKecemerlangan,c) Bahagian Pendidikan Teknik dan Vokasional,d) Bahagian Pendidikan Khas,e) Bahagian Pendidikan Islam,f) Bahagian Sukan,g) Bahagian Kokurikulum dan Kesenian, danh) Bahagian Pendidikan Swasta.Tanggungjawab ini juga dipikul bersama oleh Sektor PengurusanPembangunan Kemanusiaan (SPPK) iaitu:
  27. 27. M u k a S u r a t | 14Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajara) Pembangunan profesionalisme guru oleh Bahagian Pendidikan Guru(BPG),b) Pembangunan kepimpinan sekolah oleh Institut Aminuddin Baki(IAB), danc) Pemeriksaan institusi pendidikan oleh Jemaah Nazir dan JaminanKualiti (JNJK).Peranan yang harus dilakukan oleh semua bahagian yang terlibat amatkritikal bagi memastikan apa yang dirancang diterjemah dan dilaksanakandengan sempurna di sekolah bagi meningkatkan kualiti pembelajaran murid.Guru Cemerlang yang disasarkan menjadi model kepada guru lain seharusnyaberperanan sewajarnya sebagai agen pelaksana dasar kerajaan. Persoalannya,“Apakah yang dapat kita sumbangkan untuk menyediakan peluang pendidikandan meningkatkan kualiti pembelajaran semua murid?”.KEPIMPINAN INSTRUKSIONAL UNTUK KUALITIPEMBELAJARAN MURIDMelindungi masa instruksional merupakan salah satu komponen fungsipemimpin instruksional dalam menjayakan pembelajaran secara berkesan disekolah. Komponen ini perlu diberikan perhatian dalam memastikanpeningkatan keberhasilan pembelajaran murid ke arah membangunkan modalinsan yang kritis, kreatif, dan inovatif. Merujuk Lampiran 1 dan 2.Smith dan Andrew (1989) menyatakan kepimpinan instruksional sebagaiadunan daripada pelbagai tugas sebagai pencerapan di bilik darjah,pembangunan staf dan pembangunan kurikulum.
  28. 28. M u k a S u r a t | 15Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPeranan yang penting dan bermakna yang dilaksanakan oleh Pengetua danGuru Besar sebagai pemimpin instruksional perlu memberikan tumpuan kepadaarahan, tunjuk ajar, berkongsi bersama dalam membuat keputusan, memeliharadan mempertahankan perkara-perkara asas (basics), memanfaat danmengoptimumkan masa PdP, menyokong perkembangan staf yang berterusan,merancang dan menyusun semula sumber-sumber untuk menyokong programdan aktiviti sekolah dalam mencipta satu iklim integriti, dan penambahansecara berterusan.Kepimpinan pengajaran seperti yang diutarakan oleh Hallinger danMurphy (1987) merujuk peranan Pengetua dan Guru Besar dalam menentukanmatlamat sekolah untuk meningkatkan PdP di sekolah. Susulan daripada itu,terdapat 11 fungsi yang berperanan dalam keberhasilan pembelajaran murid.a) Penentuan matlamat sekolah,b) Penyelarasan matlamat sekolah,c) Pencerapan dan penilaian pengajaran,d) Penyelarasan kurikulum,e) Pengurusan kemajuan pelajar,f) Pengawalan waktu pengajaran dan pembelajaran,g) Sokongan dalam aktiviti pengajaran,h) Pengukuhan usaha guru,i) Penggalakan perkembangan profesional,j) Penguatkuasaan dasar akademik pelajar, dank) Pemberian insentif untuk pembelajaran.Keberhasilan pembelajaran murid (student learning outcomes) merupakantumpuan utama dalam rancangan pembangunan pendidikan negara di seluruhdunia termasuk Malaysia. Dalam kajian antarabangsa Teaching and LearningInternational Survey (TALIS) pemimpin sekolah melaporkan faktor guru
  29. 29. M u k a S u r a t | 16Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajardatang lewat, ketidakhadiran, dan kurang persediaan pedagogi merupakanfaktor mengganggu masa pembelajaran murid (OECD, 2010). Merujuk Jadual1, faktor yang dikaji dikaitkan dengan ciri kepimpinan instruksional yangmemastikan iklim sekolah yang positif untuk pembelajaran berkesan.Jadual 1: Faktor guru dalam mewujudkan iklim sekolahNegara Lewat sampai disekolahTidak hadir KurangpersediaanpedagogiAustralia 7.8% 22.9% 35.8%Malaysia 13.2% 19.5% 30.2%Korea 17.8% 23.3% 33.8%Iceland 14.1% 24.0% 12.7%TALIS (Purata) 15.3% 25.8% 24.1%Sumber : Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), 2009.Jadual 1 secara tidak langsung menjelaskan bagaimana faktor guru secaralangsung mengganggu masa instruksional di sekolah yang mengurangkankeberhasilan pembelajaran murid. Peratusan guru tidak bersedia dari segipedagogi melampaui data purata TALIS yang menyumbang kepada gangguanmasa instruksional sekolah.Selain itu, faktor kepimpinan sekolah juga dikaji bagaimana iamempengaruhi masa instruksional di sekolah. Hallinger & Murphy (1987) telahmengemukakan kerangka kepimpinan instuksional yang menegaskan bahawaterdapat tiga dimensi kepimpinan instruksional, iaitu mendefinisikan misisekolah, mengurus kurikulum dan pengajaran, dan mempromosikan iklimpembelajaran sekolah. Ketiga-tiga dimensi tersebut ditunjuk dalam Jadual 2.Setiap dimensi mengandungi beberapa pengkhususan fungsi tugasan yang
  30. 30. M u k a S u r a t | 17Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarseterusnya melibatkan kepelbagaian tingkah laku dan amalan Pengetua danGuru Besar.Jadual 2 : Kerangka Kepimpinan InstruksionalDimensi FungsiMendefinisi misi sekolah 1.Merangka Matlamat Sekolah2.Menyampaikan Matlamat SekolahMengurus kurikulum danpengajaran3.Penyeliaan dan Penilaian Instruksional4.Menyelaras kurikulum5.Memantau Kemajuan MuridMempromosi iklimpembelajaran sekolah6.Melindungi Waktu PdP7.Membudayakan PerkembanganProfesional8.Mengekalkan Ketampakan (Visibility)9.Menyediakan Ganjaran kepada Guru10.Penguatkuasaan Standard Akademik11.Menyediakan Insentif kepada MuridKemahiran pemimpin mewujudkan iklim pembelajaran positif danmengawal waktu PdP menghasilkan sekolah yang cemerlang dan murid yangberkualiti. Iklim sesebuah sekolah dapat dilihat dengan menilai kewujudanfaktor-faktor yang mempengaruhi proses pembentukannya. Sebarang programuntuk membaiki iklim sekolah yang ingin dilaksanakan perlulah ditumpukankepada aspek kemanusiaan bagi melahirkan insan yang seimbang dari segijasmani, emosi, rohani, intelek dan sahsiah (JERIS) selari dengan FalsafahPendidikan Kebangsaan. Berdasarkan hasil kajian meta analisis mengenaiperbandingan jenis kepimpinan pemimpin sekolah, ciri kepimpinaninstruksional pemimpin sekolah didapati mempunyai kesan purata tiga hingga
  31. 31. M u k a S u r a t | 18Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarempat kali ganda terhadap keberhasilan pembelajaran murid berbandingkepimpinan transformasional (Robinson, Llyod & Rowe, 2008). Kajian lokaljuga mendapati kepimpinan instruksional mempunyai perkaitan hubungan yangsignifikan dan positif dengan pencapaian akademik murid (Seminar NasionalPengurusan dan Kepimpinan Pendidikan Kali ke-19). Pemimpin sekolah yangmempunyai ciri kepimpinan instruksional dalam komponen melindungi masainstruksional mempunyai hubungan positif dengan peningkatan pencapaianakademik murid.ISU PENGAJARAN DAN PEMBELAJARANPelbagai isu pendidikan sering dibahaskan oleh umum dan antaranyamembincangkan kenapa ada murid yang masih tidak boleh membaca ataumengira selepas melalui sistem pendidikan negara. Isu yang dibahaskan berkaitdengan isu keberkesanan PdP di sekolah yang secara langsung mempengaruhikeberhasilan pembelajaran murid. Guru perlu melakukan penilaian yangberterusan untuk mengesan kekuatan dan kelemahan pembelajaran murid sertamengambil tindakan segera mengatasi kelemahan yang dapat dikenal pasti bagimengelakkan kelemahan terkumpul. Dengan kata lain, isu yang diperkatakanberkait dengan kualiti pembelajaran yang dilalui oleh murid. Masa inipencapaian pendidikan bukan sahaja diukur dari segi kuantiti malahan dari segikualiti.KUANTITI ATAU KUALITI?Perbahasan tentang pencapaian pendidikan sering membandingbezakan antarapencapaian kuantiti dan pencapaian kualiti. Dalam sistem pendidikan Malaysia,Falsafah Pendidikan Kebangsaan, menjadi pegangan untuk menghasilkan
  32. 32. M u k a S u r a t | 19Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarmodal insan yang holistik merangkumi berpengetahuan, kemahiran serta nilai,dan etika kehidupan dalam menyediakan individu untuk mengharungi masalahkehidupan seharian.Pendidikan yang dihasratkan sudah pasti mensasarkan pencapaian darisegi kuantiti di samping tidak mengabaikan pencapaian kualiti. Kedua-duapencapaian perlulah seimbang agar modal insan yang dilahirkan bukan sekadarberilmu tetapi berupaya menggunakan ilmu dan kemahiran yang dikuasai untukmenghasilkan ilmu bahru tanpa mengabaikan nilai.KEBERKESANAN PEMBELAJARANIdealnya, pihak pemimpin sekolah telah merancang jadual waktu persekolahanseperti yang diarahkan oleh Kementerian. Namun, sejauh manakah waktu yangdiperuntukkan untuk pembelajaran benar-benar dimanfaatkan untukpembelajaran dan mencapai hasil pembelajaran yang ditetapkan dalamkurikulum. Pernahkah antara kita mengkaji adakah semua murid belajar?Adakah semua murid dapat menerima pembelajaran pada tahap yang sama?Adakah setiap pengajaran guru memberikan kesan yang sama kepada semuamurid yang sememangnya berbeza-beza? Jika tidak, mengapa? Ini antarabeberapa persoalan yang perlu dikaji ke arah meningkatkan keberhasilanpembelajaran murid. Persoalan yang dibangkitkan berkisar dalam aspekkeberkesanan pembelajaran yang berlaku dalam masa instruksional di sekolah.Sekiranya masa instruksional terganggu sudah pasti keberksanan pembelajaranjuga menurun.
  33. 33. M u k a S u r a t | 20Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarMASA INSTRUKSIONAL SEKOLAHSecara umum, masa instruksional sering disamakan dengan masa persekolahan.Namun, realitinya ia adalah berbeza. Kajian lampau mendapati empat jenismasa pembelajaran yang berlaku di sekolah seperti dalam Jadual 3. Masainstruksional didefinisikan sebagai masa yang sebenarnya digunakan untukaktiviti pembelajaran tanpa gangguan. Walaupun sekolah merangka masainstruksional yang ideal namun masa berkenaan tidak sepenuhnya menjanjikanpembelajaran berkualiti atau pembelajaran berkesan disebabkan oleh gangguantertentu yang berlaku di sekolah dan di dalam bilik darjah.Jadual 3: Kategori Masa Instruksional SekolahKategori PenjelasanMasa persekolahan(Allocated schooling time)Jumlah masa murid hadir ke sekolah.Masa bilik darjah(Allocated class time)Jumlah masa murid berada di dalam kelas (tidaktermasuk waktu rehat, pertukaran kelas, waktumakan tengah hari dan lain-lain). Ia merupakansubkategori masa persekolahan.Masa instruksional(Instructional time)Jumlah masa yang digunakan untuk instruksional(tidak termasuk gangguan, pengurusan rekod, danlain-lain).Masa pembelajaranakademik(Academic learning time)Jumlah masa instruksional iaitu muridmemberikan perhatian dan menerima pengajaranpada tahap penguasaan tertentu serta berlakunyapembelajaran berkesan dan bermakna.Sumber: Levin & Tsang,1987
  34. 34. M u k a S u r a t | 21Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarMASA PEMBELAJARAN AKADEMIK ATAU ACADEMIC LEARNINGTIME (ALT)Masa pembelajaran akademik merupakan jumlah masa yang diambil olehmurid untuk menyelesaikan tugasan akademik dan melaksanakannya dengankadar kejayaan yang tinggi (Caldwell, Huitt, and Graeber, 1982; Berliner,1984; Levin & Tsang,1987). Dengan kata lain, masa pembelajaran akademikdikaji dari segi jumlah masa murid terlibat dalam aktiviti pembelajaran danberjaya menjalankan tugas dengan jayanya. Kejayaan pembelajaran dalamkalangan murid agak subjektif antara murid kerana pembelajaran bergantungkepada syarat pembelajaran dalaman dan syarat pembelajaran luaran murid(Gagne, 1965). Syarat pembelajaran dalaman murid bergantung kepada dirimurid itu sendiri iaitu pengetahuan sedia ada, gaya kognitif, kesediaaan murid,dan gaya belajar. Manakala syarat pembelajaran luaran pula merujuk bahanbantu mengajar, guru, pengajaran, persekitaran dan peralatan asas untuk belajaryang merupakan faktor luar daripada murid.Dalam konteks pembelajaran, persekitaran dan interaksi murid denganpersekitaran amat penting kerana ia menentukan kejayaan pembelajaran(Vygotsky, 1978). Menyedari syarat berkenaan, persekitaran pembelajaranyang kondusif merupakan salah satu elemen dalam kepimpinan instruksionalyang berupaya mengawal masa instruksional sekolah dan menggalakkanpembelajaran berkesan (Hallinger & Murphy, 1986).KEPENTINGAN MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALHallinger dan Murphy (1986) mencadangkan kepentingan melindungi masainstruksional melalui kepimpinan instruksional yang bermatlamatmengurangkan gangguan masa instruksional bagi memastikan pembelajaran
  35. 35. M u k a S u r a t | 22Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarberlaku secara bermakna atau berkesan dalam kalangan murid. Merekamencadangkan:”Protecting instuctional time: Policies and enforcement practicesthat reduce tardiness, absenteeism, and truancy to increaselearning time for students. Principal can also increase studentopportunities to learn by protecting classroom instructional timefrom interruptions due to public address announcements, byworking with teachers to develop more effective classroommanagement and instructional practices, and by reducing thenumber of non-instructional school activities that enroach onclassroom time.”(Hallinger & Murphy, 1986)Melindungi masa instruksional bermaksud untuk mengurangkangangguan bagi mengelakkan kelas tidak berlangsung seperti yangdirancang dan memastikan kualiti masa instruksional yang menjaminpembelajaran bermakna/pembelajaran berkesan dalam kalangan muridyang dilaksanakan oleh guru. Hallinger dan Murphy (1986) mencadangkanpelbagai strategi melalui dasar dan pengurusan sekolah yang dapatmengurangkan gangguan pembelajaran sama ada dari aspek pengurusanmahupun pengurusan instruksional dalam kalangan guru.Pengurangan masa instruksional perlu dibendung bagi memastikantempoh masa untuk pembelajaran berkesan dalam kalangan murid meningkat.Analisis masa instruksional seorang murid dalam pembelajaran dan faktorgangguan yang menyumbang kepada pengurusan masa instruksional diberikandalam Rajah 1.
  36. 36. M u k a S u r a t | 23Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarMASA PERSEKOLAHAN(5 HARI SEMINGGU)MASA BILIK DARJAH (6 JAMSEHARI)MASA INSTRUKSIONAL(4 -5 JAM SEHARI)MASA PEMBELAJARANAKADEMIK(3 JAM SEHARI)ENGAGED LEARNINGTIME…?MASAPEMBELAJARANBERKESAN….?Faktor PengurusanSekolahFaktor InstruksionalGuruRajah 1: Analisis Masa Instruksional Seorang MuridWalaupun pada peringkat awal guru atau pemimpin sekolah telahmenjadualkan masa pembelajaran akademik namun disebaliknya adakah masayang ditetapkan digunakan sepenuhnya untuk pembelajaran. Jika ya, sejauhmanakah murid mencapai hasil pembelajaran yang disasarkan? Realitinya,gangguan yang berlaku di sekolah menjadikan masa pembelajaran akademikamat terhad dan tidak berlaku kepada semua murid. Keseluruhannya, masapembelajaran berkesan murid amat sedikit dan ditentukan oleh dua faktorgangguan utama iaitu faktor pengurusan sekolah dan instruksional guru.KONSEP MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALMasa instruksional bermaksud masa untuk pembelajaran murid belajar secaraberkesan yang dirancang dan dicapai oleh sekolah. Masa instruksionaldimanfaatkan secara optimum membawa erti sekolah memastikan kelasberlangsung sama ada dengan kehadiran guru atau tanpa kehadiran guru serta
  37. 37. M u k a S u r a t | 24Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarmemastikan murid belajar secara berkesan. Hal sedemikian ini bermaknasekiranya 30 minit ditetapkan sebagai masa kelas, sekolah harus memastikanmurid belajar secara optimum dalam masa berkenaan sama ada dengankehadiran guru atau tanpa kehadiran guru.Pada masa yang sama, KPM juga berhasrat agar masa 30 minit berkenaantermasuk murid belajar dan memberikan perhatian serta terlibat dengan jayanyauntuk mencapai pembelajaran berkesan. Hal ini bermakna, masa instruksionalyang dilindungi cuba dicapai ke arah masa pembelajaran akademik atauringkasnya:Masa instruksional = Masa pembelajaran akademik.Menurut Gettinger dan Seibert (1995), ALT mempunyai empat variabelyang menentukan tahap pencapaian pembelajaran murid, iaitu:a) Masa yang diperuntukkan,b) Masa sebenar yang digunakan untuk pengajaran,c) Masa keterlibatan murid (student engagement) dalam pembelajaran,dand) Kejayaan pembelajaran atau pembelajaran berkesan.Empat varibel yang dinyatakan harus dikawal oleh pemimpin sekolahbersama guru bagi memastikan masa pengajaran terlindung dan digunakansecara optimum untuk pembelajaran berkesan bagi mencapai hasrat KPMdalam perkara ini.
  38. 38. M u k a S u r a t | 25Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPRAKTIS MASA INSTRUKSIONAL DI SEKOLAHTempoh masa instruksional yang dikhususkan untuk pembelajaran berkesansecara realiti tidak dapat dicapai sepenuhnya kerana berlaku pelbagai gangguaninstruksional. Jelas menunjukkan bahawa seseorang guru telah ditetapkanmenjalankan tugas utama mereka iaitu mengajar atau menjalankan instruksiuntuk tempoh tertentu. Di sebaliknya, guru tidak dapat melaksanakan tugasmereka sepenuhnya disebabkan oleh gangguan yang berlaku.Laporan Kajian Beban Tugas Guru mendapati guru terbeban dengan tigakategori tugas, iaitu;a) Tugas Utama,b) Tugas Sampingan, danc) Tugas Perkeranian.Laporan berkenaan secara tidak langsung menjelaskan faktor gangguanmasa instruksional sekolah daripada perspektif guru yang melaksanakanpengajaran di sekolah. Lanjutan itu, dapatan awal Kajian EksperimentalMenangani Beban Tugas Perkeranian Guru (BPG, 2011) mendapati jumlahmasa yang digunakan oleh guru untuk melaksanakan tugas utama iaitu tugaspengajaran amat rendah berbanding tugas lain seperti yang dinyatakan dalamJadual 3. Dapatan ini menunjukkan bahawa masa instruksional terganggudisebabkan guru tidak melaksanakan tugas utama mereka kerana gangguanyang berlaku.Merujuk Jadual 4, gangguan yang berlaku kepada guru secara tidaklangsung menyebabkan gangguan masa instruksional. Justeru, bagaimanakahgangguan yang berlaku kepada guru dapat dikurangkan memandangkan gurumerupakan arkitek dan jurutera proses pembelajaran murid.
  39. 39. M u k a S u r a t | 26Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarJadual 4: Dapatan Awal Kajian Eksperimental Menangani BebanTugas Perkeranian GuruKATEGORITUGAS GURUJENIS TUGAS GURU MIN JUMLAHJAM SEMINGGUTUGASUTAMA1. PdP2. Perancangan PdP3. Penilaian murid4. Perjumpaan kokurikulum5. Bimbingan akademik di luar masaPdP11.16TUGASSAMPINGANMenghadiri LDP, mesyuarat,mengiringi murid, melatih murid,kelas tambahan, relief, program khassekolah, majlis sekolah, danmesyuarat PIBG40.00TUGASPERKERANIAN1. Tugas perkeranian mingguan.2. Tugas perkeranian bulanan3. Tugas perkeranian tahunan16.88Sumber: Bahagian Pendidikan Guru, 2011GANGGUAN MASA INSTRUKSIONALPelbagai gangguan berlaku di sekolah yang secara langsung menjadi variabelyang mempengaruhi jumlah masa instruksional sekolah dan masa pembelajaranakademik. Gangguan yang berlaku disebabkan oleh beberapa perkara sepertidiberikan dalam Lampiran 3.Senarai gangguan masa instruksional yang dikenal pasti seperti dalamLampiran 3 dikategorikan kepada dua faktor utama gangguan masainstruksional sekolah, iaitu,a) Faktor pengurusan sekolah danb) Faktor instruksional guru.
  40. 40. M u k a S u r a t | 27Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarJadual 5 menjelaskan dua faktor utama yang boleh dikaji sebagai puncakejadian gangguan yang boleh dibendung oleh pemimpin sekolah dan guruyang mengurus, merancang, dan melaksanakan pengajaran di sekolah.Jadual 5: Kategori Gangguan Masa InstruksionalBIL.FAKTORGANGGUANKELOMPOK CONTOH GANGGUAN1. FAKTORPENGURUSANSEKOLAHGuru Tiada Guru tiada di sekolah, guru ada disekolah tetapi tidak berada di dalamkelas, tidak cukup guru, guru hadirkursus atau tugas luar, mendudukipeperiksaan, aktiviti kokurikulum /sukantaraGangguan Fizikal Pengumuman dari pembesar suara,susun atur kelas atau sekolah,prasarana sekolah, danpersekitaran.Gangguan Luar Jangka Guru cuti sakit, cuti kecemasan,hal-hal peribadi, kesediaan muridbelajar, kesediaan guru mengajar,dan melaksana tugas sampinganGangguan Adhoc Menghadiri mesyuarat, dipanggilke pejabat, menghadiri kursus,taklimat peperiksaan, menjalankantugas jurulatih utama, dansambutan lawatan pelawat2. FAKTORINSTRUKSIONALGURU Kualiti pembelajaranmurid Kualiti pengajaranguruKesediaan murid belajar, kualitiguru, proses PdP, sikap guru, gurubukan opsyen, kompetensi guru,dan kesediaan guru mengajar.STRATEGI MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALMerujuk faktor gangguan yang dibincangkan, marilah kita membuat refleksidiri dan merancang strategi melindungi masa instruksional di sekolah untukmeningkatkan kualiti pembelajaran dalam kalangan murid. Peranan pemimpindan guru perlu dilihat lebih meluas dan penting dalam menjayakan usaha ini.
  41. 41. M u k a S u r a t | 28Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarBerlandaskan konsep pemimpin instruksional, pihak sekolah mampumerancang pelbagai program atau aktiviti yang dapat mengurangkan gangguanmasa instruksional.Menurut Deborah (2002), pemimpin instruksional harus kreatif bagimendapatkan sumber untuk menyokong penambahbaikan sekolah. Dengan ini,peruntukan kewangan tidak diperlukan ke arah menghasilkan budayapembelajaran kendiri dalam kalangan murid dan guru. Pemimpin yangberkualiti mampu melindungi masa instruksional dengan berkesan.Pemimpin sekolah berperanan mewujudkan iklim pembelajaran positifdengan memastikan guru berada di bilik darjah dalam keadaan yang sedia danmengawal waktu PdP. Pemimpin dan guru merupakan agen perubahan yangpenting untuk meningkatkan keberhasilan murid.KERANGKA DAN FALSAFAH STRATEGI PELAKSANAANCadangan ini berlandaskan kerangka Kepimpinan Instruksional yangmemberikan keutamaan kepada kawalan masa instruksional ke arahmemastikan peningkatan keberhasilan pembelajaran murid. Rujuk Lampiran1 dan 2.Matlamat strategi pelaksanaan adalah untuk memastikan masainstruksional berlangsung seperti yang dirancang untuk mencapai objektifpembelajaran serta dimanfaat secara optimum untuk mencapai pembelajaranberkesan dalam kalangan murid.Kerangka pelaksanaan program untuk melindungi masa instruksional disekolah merujuk dua faktor utama iaitu faktor pengurusan sekolah dan faktor
  42. 42. M u k a S u r a t | 29Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarinstruksional guru. Faktor ini disasarkan melalui beberapa cadangan strategipelaksanaan yang akhirnya berupaya meningkatkan keberhasilan pembelajaranmurid. Kerangka cadangan ini diberikan dalam Rajah 2.PENGURUSAN SEKOLAH(PEMIMPIN SEKOLAH)INSTRUKSIONAL (GURU)KAWALAN MASAINSTRUKSIONALPENINGKATAN MASAPEMBELAJARANBERKESAN ATAU ALTFAKTOR GANGGUAN SASARAN STRATEGI MATLAMATRajah 2: Kerangka Melindungi Masa InstruksionalSTRATEGI PELAKSANAAN MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONALKawalan masa instruksional boleh dicapai melalui dua peringkat iaitu;i. Strategi jangka pendek (2012-2013)Strategi yang dapat mengurangkan gangguan masa instruksionalmerujuk arahan atau pekeliling semasa yang tidak melibatkan perubahandasar makro serta memberikan penupayaan kepada pemimpin sekolah
  43. 43. M u k a S u r a t | 30Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarberdasarkan masalah pengurusan setempat dan tidak memerlukanperuntukan kewangan.ii. Strategi jangka panjang (2012-2015)Strategi yang memerlukan usaha untuk mengubah minda danpemikiran serta budaya organisasi pembelajaran dalam komuniti sekolahke arah menghasilkan budaya pembelajaran kendiri di sampingmengoptimumkan masa pengajaran untuk pembelajaran berkesan.Peningkatan kualiti instruksional dalam kalangan guru merupakan sasaranutama dengan membangun, melatih semula dan meningkatkan kemahiranpengajaran guru melalui kaedah pembangunan professional learningcommunity (PLC) dan pembangunan profesionalsime guru secaraberasaskan sekolah yang lebih kontekstual.Pembangunan profesionalisme guru akan lebih diperturun kuasapenentunya kepada pemimpin sekolah yang lebih memahami masalahpembelajaran murid selaras dengan ekosistem sekolah berkenaan. Di sampingitu, guru mendapat sokongan pemimpin dan komuniti setempat termasuk ibubapa dengan meningkatkan jaringan profesionalisme inter dan intra sekolah,daerah, dan negeri dalam meningkatkan keberhasilan pembelajaran murid.Contoh cadangan program atau aktiviti ke arah melindungi masainstruksional diberikan dalam Lampiran 4.KESIMPULANMMI amat kritikal perlu dirancang bagi memastikan pembelajaran berlangsungdi sekolah dan akhirnya murid belajar secara berkesan. Usaha melindungi masa
  44. 44. M u k a S u r a t | 31Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarinstruksional perlu dirancang dengan menggunakan agen pendidikan di sekolahiaitu pemimpin sekolah dan guru yang merancang, mengurus dan melaksanapengajaran di sekolah. Matlamat MMI lebih kritikal untuk memastikan muriddisediakan dengan peluang pembelajaran yang sewajarnya dan belajar secaraberkesan.Usaha MMI harus dirancang untuk dilaksanakan melalui strategi jangkapendek dan jangka panjang melalui pembudayaan kepimpinan instruksionaldalam kalangan pemimpin sekolah dan guru. Sebagai Guru Cemerlang yangmerupakan model kepada yang lain, apa dan bagaimanakah peranan sertasumbangan dapat diberikan dalam mengubah fenomena mengawal masainstruksional untuk meningkatkan keberhasilan pembelajaran murid. Dalamsemua usaha mesti ada titik permulaan ke arah sesuatu kejayaan, demikian jugausaha melindungi masa instruksional. Cadangan dalam kertas ini merupakancetusan idea di peringkat awal yang mengalu-alukan pandangan semua pihakdalam melindungi masa instruksional sekolah untuk meningkatkankeberhasilan pembelajaran murid.
  45. 45. M u k a S u r a t | 32Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarLampiran 1KEPIMPINAN DALAM SEKOLAH BERKESANInstructional Leadership in effective school (Hallinger & Murphy, 1986)FUNGSI PENGETUA PROSES KEPEMIMPINAN MATLAMATMembina dan menyebar luas matlamat sekolahMenyelia dan menilai instruksionalMenjajar dan menyelaras kurikulumMembangun standard akademik dan sasaranMemantau kemajuan pembelajaran muridMenggalakkan pembangunan profesional guruMelindungi masa instruksionalMembangun insentif untuk murid dan guru KOMUNIKASI MEMBUAT KEPUTUSAN PENGURUSAN KONFLIK PROSES KUMPULAN PROSES PERUBAHAN INTERAKSI PERSEKITARANMENINGKATKANKEBERHASILANPEMBELAJARANMURID
  46. 46. M u k a S u r a t | 33Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarLampiran 2KERANGKA PEMIMPIN INSTRUKSIONALDIMENSI FUNGSIMEMBINA MISI Merangka MatlamatMenyebarluas MatlamatMENGURUS KURIKULUMDAN INSTRUKSIONALMemahami kurikulum dan instruksionalMenjajar KurikulumMenyelia dan MenilaiMemantau Kemajuan MuridMENGGALAKKAN IKLIMSEKOLAHMerangka StandardMerangka Sasaran AkademikMelindungi Masa InstruksionalMenggalakkan PenambahbaikanSumber: Hallinger, P & Murphy, J. F. (1987). Assessing and developing principalinstructional leadership. Educational Leadership. hlm. 54 – 61.
  47. 47. M u k a S u r a t | 34Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarLampiran 3PELBAGAI JENIS GANGGUAN MASA INSTRUKSIONAL1. Pengumuman dari pembesar suara.2. Aktiviti sukan sekolah/sukantara.3. Aktiviti kokurikulum atau koakademik.4. Waktu pengajaran kerap kali diganggu dengan kelewatan muridkerap kali masuk dalam kelas.5. Guru atau murid dipanggil ke pejabat.6. Susun atur kelas dan dalam kelas.7. Sikap guru.8. Kepentingan aktiviti bercanggah9. Prasarana dan kemudahan sekolah10. Faktor luar kawal (guru cuti sakit, cuti ganti, hal-hal peribadi, cutikecemasan)11. Guru menduduki peperiksaan bagi yang menjalani pengajianmelalui Pendidikan Jarak Jauh.12. Tugas-tugas tambahan yang bukan untuk pengajaran (gurubiasiswa, guru data dan lain-lain).13. Kehendak luar bilik darjah (aktiviti kokurikum, gurubermesyuarat, guru berkursus, mengawas peperiksaan)14. Keberkesanan pengajaran guru.15. Disiplin murid.16. Guru menghadiri kursus.17. Guru menjalankan tugas jurulatih utama.18. Kesediaan murid belajar.19. Persekitaran sekolah20. Kesediaan guru melaksanakan pengajaran.21. Kerosakan peralatan seperti komputer.22. Guru bukan opsyen mengajarkan mata pelajaran tertentu.
  48. 48. M u k a S u r a t | 35Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarLampiran 4CADANGAN PROGRAM/AKTIVITI MELINDUNGI MASAINSTRUKSIONALBILKATEGORIFAKTORGANGGUANKELOMPOK STRATEGI JANGKAPENDEK (2012-2013)STRATEGIJANGKA PANJANG(2012-2015)1. FAKTORPENGURU-SANSEKOLAHGuru Tiada  Dasar PengurusanSekolah Program khasmelindungi masainstruksional,contoh:ProgramMenganggurBerdikari,pembelajaranrakan sebaya,Program GuruMuda, modul guruganti, kelastambahan, jualbeli waktupengajaran School-based CPD Penyelarasan aktivitiKPM Penguatkuasaandan pematuhandasar pengurusansekolah Peluasan programaktiviti khas disekolahGangguanFizikalGangguanLuar JangkaGangguanAdhoc2. FAKTORINSTRUK-SIONALGURU KualitiPembe-lajaranMurid KualitiPenga-jaran Guru CPD guru School-based CPD Pemantauan danpenilaian pengajaranguru berterusan Guru opsyen Kepimpinaninstruksionalbudaya kepimpinanpemimpin sekolah CPD guru School-based CPD Pemantauan danpenilaianpengajaran guruberterusan Pembudayaanbimbinganinstruksional dalamkalangan komunitisekolah Guru opsyen
  49. 49. M u k a S u r a t | 36Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarBILKATEGORIFAKTORGANGGUANKELOMPOK STRATEGI JANGKAPENDEK (2012-2013)STRATEGIJANGKA PANJANG(2012-2015) ProfessionalLearningCommunity untukCPD guruRujukanDriscoll, M. P. (2000). Psychologyy of learning for instruction. 2nd. Ed.Massachusetts. Allyn & bacon.Gagne, R. M. (1965). The conditions of learning. USA: Holt, Rinehart andWinstons.Gettinger, M. & Seibert, J. K. (1995). Best practices in increasing academiclearning time.Hallinger, P. & Murphy, J. (1987). Assessing and developing principalinstructional leadership. Educational Journal. EBSCO Publishing.Hallinger, P. & Murphy, J. F. (1986). Instructional ledarship in effectiveschools. ERIC (ED 309535).Horng, E. & Loeb, S. (2010). New thinking about instructional leadership.Kappa. Hlm. 66 – 69.Jamelaa Bibi Abdullah, Jainabee Md Kassim. Amalan KepimpinanInstruksional dalam Kalangan Pengetua Sekolah Menengah di NegeriPahang : Satu Kajian Kualitatif daripadahttp://www.iab.edu.my/sn19/KertasFinal/Jamelaa%20Bibi%20Abdullah_Kepimpinan_Pahang.pdfKualiti pendidikan bergantungkepada kecekapan pemimpin sekolah. The Stardaripada http://mstar.com.myMcEwan, E. (2003). 7 steps to effective instructional ledarship. 2nd Ed. CA:Corwin Press, Inc.McKinsey & Company. (2007). How the world’s best performing schoolsystems come out on top.
  50. 50. M u k a S u r a t | 37Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarOECD. (2010). Creating effective teaching and learning environments: Firstresults from TALIS.Rancangan Malaysia Kesepuluh (RMK-10)Teori Pembelajaran dalam Perlaksanaan daripadahttp://whatta.ipgmksm.edu.my/?p=7Urquhart, V. (2006). Increase time with an audit. Changing Schools. Vol. 53.Hlm. 3. daripada www.mcrel.org.Piaget. J. (1971). Biology and Knowledge (An Essay an the Relations betweenOrganic Regulations and Cognitive Processes). Scotland : EdinburghUniversity Press.
  51. 51. M u k a S u r a t | 38Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarKERTAS CADANGANPELAKSANAAN3
  52. 52. M u k a S u r a t | 39Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPEMERHATIAN GURU MENINGGALKAN BILIK DARJAHSEMASA PROSES PEMBELAJARAN DAN PENGAJARANOlehDR. MOHD. SUHAIMI BIN MOHAMED ALIABD. MUNIR B. MOHD RASHIDNADIMIN BIN ABDUL AZIZJemaah Nazir dan Jaminan KualitiKementerian Pelajaran MalaysiaAbstrakMelindungi waktu PdP merupakan salah satu touch point KPPM bagi tahun 2012.JNJK telah melaksanakan Pemerhatian Guru Meninggalkan Bilik Darjah (GMBD)Semasa PdP sepanjang bulan Mac sehingga bulan Oktober 2012 bagi mengesan isuketiadaan guru semasa proses PdP. Matlamat GMBD ialah untuk memastikan kualitiPdP guru digunakan secara optimum. Tujuan pemerhatian ini ialah untukmengenalpasti / memperolehi bilangan guru yang meninggalkan bilik darjah iaitutidak melaksanakan proses PdP sama ada disebabkan tugas rasmi atau tidak rasmi.Pemeriksaan dilaksanakan oleh JNJK seluruh negara mulai Mac hingga Oktober2012. JNJK mensasarkan 1000 pemerhatian dalam tempoh lapan bulan. Setiapsekolah dilawati oleh dua nazir sekolah dengan membuat pemerhatian dan semakanjadual kehadiran guru. JNJK berjaya melaksanakan 954 pemerhatian di seluruhnegara. Adalah didapati bahawa seramai 4486 guru telah tidak hadir ke sekolahsementara seramai 634 guru tidak masuk kelas untuk PdP dalam tempoh lapan bulantahun 2012 iaitu pada hari pemeriksaan dijalankan.
  53. 53. M u k a S u r a t | 40Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPENGENALANMoment of truth pembelajaran berlaku semasa pertemuan antara guru danmurid dalam proses PdP (contact hours) dan kebanyakan masa berlaku didalam bilik darjah. Walau bagaimanapun, realitinya contact hours yangditetapkan tidak berlaku seperti yang diharapkan. Seringkali guru tidak dapatmemenuhi jadual yang telah ditetapkan kerana terdapat komitmen lain yangmenyebabkan guru tidak berada di bilik darjah.Ketiadaan guru di bilik darjah dilihat sebagai bertentangan dengan arahanKPM melalui Surat Pekeliling Ikhtisas (SPI) Bil 2/1981: Ketetapan Masa diSekolah-Sekolah. SPI ini menjelaskan tentang keperluan guru menepati masadalam menjalankan tanggung jawabnya di sekolah. Ketetapan masa jugabermakna seorang guru hendaklah mengikut jadual pengajarannya dantidak boleh meninggalkan kelasnya atau kawasan sekolah sebelum masauntuk berbuat demikian. Perkara ini juga selari dengan Perkara 11,Peraturan-peraturan Pendidikan (Kurikulum Kebangsaan) 1997 yangmenegaskan tentang kewajipan guru mengajar mengikut jadual waktuyang ditetapkan.TINJAUAN BERKAITAN KETIDAKHADIRAN GURU KE SEKOLAHKetiadaan guru di bilik darjah semasa PdP bukanlah satu isu baru. Perubahandan perkembangan bidang pendidikan masa kini memerlukan guru pekaterhadap perubahan dan perkembangan semasa. Hal ini menyumbang kepadakekerapan guru meninggalkan bilik darjah kerana terpaksa menghadiri pelbagaiaktiviti bagi mempertingkatkan kemahiran guru dan membantumemperkembang potensi murid. Beberapa tinjauan di seluruh negaramenunjukkan ketidakhadiran guru sentiasa berlaku dari semasa ke semasa. Satu
  54. 54. M u k a S u r a t | 41Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajartinjauan telah dilaksanakan oleh Pejabat Pelajaran Langkawi di 11 buahsekolah menengah dan rendah untuk melihat keseriusan isu ini.Tinjauan ketidakhadiran guru di 11 buah sekolah menengah dan rendahdaerah Langkawi yang melibatkan 625 orang guru telah dilaksanakan mulaibulan Jun hingga Oktober 2011. Hasil tinjauan menunjukkan bilangan guruyang tidak berada di bilik darjah semasa PdP adalah tinggi. Dalam tinjauan initelah didapati jumlah hari ketidakhadiran guru bagi 11 buah sekolah tersebuttinggi tersebut adalah sebanyak 6531 hari. Secara purata dalam tempoh limabulan tersebut jumlah hari setiap guru tidak hadir ke sekolah adalah sebanyak10.45 hari.Tinjauan ketidakhadiran guru yang dibuat oleh Pejabat Pelajaran WilayahPersekutuan Putrajaya (PPWPP) terhadap 2292 guru di 21 buah sekolah di WPPutrajaya dari bulan Januari hingga bulan Ogos 2011 menunjukkan trend yangsama. Dalam satu hari terdapat sehingga 29 aktiviti luar bilik darjah yangdijalankan dan ini menyebabkan lebih 30 peratus guru terpaksa meninggalkanbilik darjah. Dalam tempoh lima bulan, peratus ketidakhadiran guru di sekolahadalah antara 13.20 (Ogos) peratus hingga 43.83 peratus (April) seperti dalamJadual 1.Jadual 1: Bilangan Guru Tiada di Sekolah Di Putrajaya dari Bulan Jan-Ogos2011BULAN JAN FEB MAC APR MEI JUN JUL OGOSSMK 148 133 198 284 200 185 233 75SK 54 97 185 243 176 182 219 85Jumlah 202 230 383 527 376 367 452 160Peratus 16.67 18.98 31.60 43.48 31.02 30.28 37.29 13.20
  55. 55. M u k a S u r a t | 42Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarKetidakhadiran guru ke sekolah bukan sahaja berlaku di kawasan bandarseperti Putrajaya malahan berlaku di semua tempat termasuk kawasanpedalaman. Berdasarkan laporan JNJK, ketidakhadiran guru di 11 buahsekolah pedalaman daerah Semporna, Sabah pada 22 Februari 2010menunjukkan daripada jumlah keseluruhan 151 guru, 45 orang guru (29.80%)tidak berada di sekolah pada tarikh tersebut.Laporan tentang kehadiran guru di 14 sekolah pedalaman daerah KudatSabah pula menunjukkan dari bulan Januari hingga Mei 2010, purata kehadiranke sekolah adalah sebanyak 80.77 peratus dan terdapat sekolah yang mencatatkehadiran serendah 67.0 peratus.Isu guru tidak berada di bilik darjah turut berlaku di negara-negara majuseperti di Amerika Syarikat dan Britain. Di Amerika Syarikat lebih 2500Pentadbir Sekolah-Sekolah (school Board) melanggani khidmat“Automated Substitute Placement and Absence Management”(AESOP) yangmengendalikan ketidakhadiran guru serta mencari pengganti segera bagi guruberkenaan. Jumlah school board yang melanggani sistem ini terus bertambahkerana pihak sekolah merasa sukar untuk menangani isu guru tidak hadir.(www.aesopeducation.com).Di negara Britain masalah ketidakhadiran guru telah mengakibatkansekolah-sekolah terpaksa menanggung bebanan kewangan yang tinggi keranamembayar elaun atau gaji perkhidmatan guru pengganti. Terdapat sekolah-sekolah besar di Britain terpaksa menanggung kos melebihi £100,000 setahununtuk bayaran guru pengganti.(http://www.teachingexpertise.com/articles/dealing-with-teacher-absence-2263)
  56. 56. M u k a S u r a t | 43Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPUNCA KETIDAKHADIRAN GURUPunca ketidakhadiran guru boleh dikategorikan sebagai ketidakhadirandirancang (diketahui awal) dan ketidakhadiran tidak dirancang.1. Ketidakhadiran Yang Dirancanga) Menghadiri kursus, seminar, mesyuarat yang dianjurkan olehBahagian KPM, JPN, PPD dan badan-badan bukan kerajaan (NGO). Data tinjauan Putrajaya tentang ketidakhadiran guru keranamenghadiri aktiviti rasmi boleh dijadikan contoh. Menuruttinjauan tersebut, pada bulan September 2011 guru-gurusekolah di Putrajaya telah terlibat dalam 380 aktiviti rasmiyang dianjurkan oleh Bahagian-bahagian KPM, JPN, PPWPPdan badan-badan lain (NGO) seperti dalam Jadua. Daripada 380 aktiviti tersebut, hanya 63 (16.57%) sahaja yangdilaksanakan selepas waktu persekolahan. Ini bermaknasebanyak 317 aktiviti yang dijalankan telah menyebabkan gurumeninggalkan bilik darjah semasa PdP berjalan.Jadual 2: Aktiviti Rasmi Guru Anjuran Pelbagai Pihak Di Putrajaya padaBulan September 2011AktivitiRasmiKursus/Seminar/BengkelMesyuarat/TaklimatTugasKokurikulumAktivitilainJumlahJumlahAktiviti171 139 24 46 380Peratus 45.00% 36.58% 6.32% 12.10% 100%b) Terlibat dalam aktiviti kokurikulum dan sukan di pelbagai peringkat(peringkat sekolah, daerah, negeri, kebangsaan dan antarabangsa).
  57. 57. M u k a S u r a t | 44Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajar Melalui tinjauan PPWPP seperti yang ditunjukkan dalamJadual 2, pada bulan September 2011 sekolah-sekolah diPutrajaya telah terlibat dalam 24 aktiviti kokurikulum. Tinjauan JNJK di Langkawi mulai bulan Jun sehingga Oktoberpada tahun 2011 terhadap 625 orang guru menunjukkan jumlahhari ketidakhadiran guru adalah sebanyak 448 hari bekerja.c) Cuti, seperti cuti haji, cuti bersalin, cuti sakit yang berpanjangan,cuti rehat khas, cuti tanpa rekod dan cuti tanpa gaji. Tinjauan di 11 buah sekolah di daerah Langkawi menunjukkankadar ketidakhadiran guru di sekolah disebabkan cuti adalahtinggi. Bagi tempoh Jun hingga Oktober 2011 jumlah hari gurubercuti adalah sebanyak 4563 hari. Daripada jumlah tersebut,2163 hari (47.40%) adalah jumlah hari tidak hadir bagi 43orang guru kerana cuti bersalin (Rujuk Jadual 3).Jadual 3: Jenis Cuti dan Jumlah Hari Guru Tiada di Sekolah DaerahLangkawiPada Bulan Jun hingga Oktober 2011JenisCutiCutiSakitCutiRehatKhasCutiTanpaRekodCutiBelajarCutiBersalinCutiTanpaGajiJumlahJumlahHari1158 590 978 93 2163 11 4563Bil guruterlibat321 417 50 9 43 1 Ketidakhadiran guru kerana cuti bersalin dilihat sebagai isukritikal yang perlu ditangani segera. Ini adalah kerana setiapguru yang bersalin akan bercuti selama 90 hari. Ia menjadilebih kritikal apabila terdapat beberapa guru dari sekolah yangsama bercuti serentak. Sebagai contoh, semasa tinjauan
  58. 58. M u k a S u r a t | 45Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajardijalankan didapati seramai 12 orang guru dari sekolah yangsama telah mengambil cuti bersalin. Jumlah hari cuti bagi 12orang guru tersebut adalah sebanyak 743 hari (Jadual 4).Jadual 4: Bilangan Guru Bersalin dan Jumlah Hari Cuti Guru DariBulan Jun Hingga Oktober 2011 di Sekolah Daerah LangkawiBil Nama SekolahJumlahGuruBil GuruBersalinJumlah HariCuti1 SJK(C) Min Nam 12 0 02 SK Bayas 32 0 03 SK Nyior Cabang 31 2 (6.45%) 214 SK Padang Mat Sirat 65 3 (4.61%) 1845 SK Sri Negeri 77 6 (7.79%) 3696 SK Temonyong 51 4 (7.84%) 2347 SMK Mahsuri 142 12 (8.45%) 7438 SMK Air Hangat 52 2 (3.84%) 919 SMK Langkawi 32 2 (6.25%) 4710 SMK Ulu Melaka 53 3 (5.66%) 4111 SMK Kelebang 78 9 (11.53%) 433JUMLAH 625 43 21632. Ketidakhadiran Tidak Dirancanga) Cuti sakit, cuti kecemasan seperti kematian waris atau kemalangan. Jadual 3 di atas menunjukkan sepanjang tempoh tinjauandijalankan di 11 buah sekolah daerah Langkawi, seramai 321guru tidak hadir kerana cuti sakit. Dengan jumlah hari
  59. 59. M u k a S u r a t | 46Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarsebanyak 1158, bermakna sepanjang tempoh tersebut, secarapurata setiap guru mengambil cuti sakit sebanyak 3.6 harisetiap seorang pada tahun tersebut.b) Lewat hadir ke sekolah kerana menguruskan hal-hal peribadi,masalah pengangkutan atau sebab-sebab lain. Laporan tentang kehadiran guru di 11 sekolah pedalamandaerah Semporna, Sabah menunjukkan daripada 106 guruyang hadir ke sekolah, 63 guru (59.43%) didapati lewat ataspelbagai sebab (Jadual 5)Jadual 5: Kehadiran Guru di 11 Sekolah Pedalaman DaerahSemporna pada 22 Februari 2010Perkara Jumlah PeratusBilangan Guru 151 100%Bilangan Hadir 106 70.20%Bilangan Hadir Lewat 63 59.43%Bilangan Tidak Hadir 45 29.80%Tidak Hadir Tanpa Sebab 35 77.78%c) Berada di sekolah tetapi terpaksa menjalankan tugas pentadbiransecara adhoc, menangani masalah murid seperti berjumpa waris danlain-lain.d) Tidak hadir tanpa sebab yang munasabah. Tinjauan di Langkawi di 11 buah sekolah di daerah Langkawijuga menunjukkan terdapat kes guru yang tidak hadir tanpasebab. Dalam tinjauan tersebut didapati tujuh guru didapatitidak hadir ke sekolah tanpa sebab. Jumlah ketidakhadiranguru-guru tersebut adalah sebanyak 100 hari.
  60. 60. M u k a S u r a t | 47Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajar Laporan tentang ketidakhadiran guru di 11 buah sekolahpedalaman daerah Semporna menunjukkan daripada jumlah 45guru yang tidak hadir, sebanyak 35 guru (77.78%) tidak hadirke sekolah tanpa sebab (Jadual 5).e) Ponteng kelas, iaitu berada di sekolah tetapi tidak masuk ke kelasuntuk melaksanakan PdP tanpa sebab yang munasabah.KESAN KETIADAAN GURU DI BILIK DARJAHKetiadaan guru di bilik darjah memberi kesan kepada pembangunan modalinsan yang kreatif, kritis, dan inovasi ketiadaan guru di sekolah tetap akanmemberi kesan seperti berikut:1. Menjejaskan pengurusan dan pentadbiran sekolah Ketiadaan guru di sekolah menyebabkan banyak gangguan terhadapprogram dan aktiviti yang dirancang oleh pihak sekolah.2. Kualiti tugas guru terjejas Guru yang berada di sekolah terpaksa menjalankan tugas tambahanbagi menggantikan guru yang tiada di sekolah. Beban tugas iniboleh menyebabkan kualiti tugas utama guru merosot.3. Kualiti pembelajaran murid terjejas Guru yang berada di sekolah terbeban dengan tugas menggantikelas. Tugasan tambahan ini menjejaskan prestasi guru tersebut. Halini sudah tentu mengakibatkan pembelajaran murid terjejas. Guru yang bercuti panjang seperti cuti sakit berpanjangan atau cutibersalin tanpa pengganti tetap akan mengganggu kelancaranpembelajaran. Sekiranya pengurusan sekolah tidak memainkan
  61. 61. M u k a S u r a t | 48Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarperanan sebagai pemimpin instruksional maka pencapaian/prestasimurid akan menurun.4. Disiplin dan keselamatan murid terjejas Ketiadaan guru di sekolah dalam jumlah besar secara serentak sukarditampung oleh guru lain. Ini menyebabkan kelas tidak dapat diurusdengan baik dan kesannya, masalah disiplin meningkat dankeselamatan murid tidak terjamin.TINDAKAN JEMAAH NAZIR DAN JAMINAN KUALITI BAGIMENANGANI GURU MENINGGALKAN BILIK DARJAHPada tahun 2012, salah satu touch point KPM ialah memastikan guru perluberada dalam bilik darjah dan proses PdP mesti berlaku. Sehubungan denganitu, JNJK telah mengorak langkah untuk memastikan touch point ini dilaksanadan difahami oleh sekolah. Matlamat pemerhatian ini adalah untuk mendapatmaklumat tepat tentang bilangan guru yang meninggalkan bilik darjah semasaPdP di seluruh negara. Analisis akan dibuat pada setiap minggu keempat setiapbulan. Berdasarkan pemerhatian ini, JNJK dapat mengesan bilangan guru yangmeninggalkan bilik darjah, keberkesanan guru ganti dan langkah yang diambiloleh pihak sekolah bagi menangani masalah ini.Umumnya, melalui pemerhatian ini, Strategi Menangani GuruMeninggalkan Bilik Darjah dapat dikenalpasti bilangan guru yang tidak beradadi bilik darjah semasa PdP dan tindakan sewajarnya dapat diambil. Skoppemerhatian adalah untuk mengesan bilangan guru yang tidak masuk ke bilikdarjah bagi melaksanakan proses PdP, mencerap guru ganti dan mendapatmaklumat dari pihak sekolah tentang strategi untuk mengatasi masalahtersebut.
  62. 62. M u k a S u r a t | 49Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPemerhatian dilaksanakan mulai bulan Mac sehingga Oktober 2012melalui pasukan nazir yang terdiri daripada dua orang pegawai. Pasukan iniakan memantau setiap sekolah sahaja dalam setiap bulan. JNJK mensasarkanpemerhatian di 1000 buah sekolah seluruh negara dalam tempoh lapan bulanini. Pemerhatian dijalankan secara mengejut tanpa dimaklumkan kepada pihaksekolah dan dijalankan selama tiga jam. Proses pemerhatian GMBD adalahseperti dalam Jadual 6.
  63. 63. M u k a S u r a t | 50Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarJadual 6: Proses Kerja Pemerhatian GMBDBil. Proses/Tugas Huraian Tindakan1. Persediaan prapemerhatiani. Pemilihan sekolah berdasarkan lokasiyang sesuai/berdekatan denganpejabat.ii. Instrumen seperti di Lampiran 1.iii. Pemerhatian dijalankan dalamminggu pertama sehingga mingguke tiga sahaja.Ibu PejabatKetua Pasukan2. Pemerhatian disekolaha. Melawat bilikdarjah bagimemastikankehadiran gurudalam bilikdarjahb. Semak jadualkedatangan gurudan jadual guruganti (pohonkebenaran GuruBesar/Pengetua)i. Pemerhati perlu berada di sekolahsebaik sahaja waktu persekolahanbermula atau selepas wakturehat.(Sesi pagi /petang)ii. Mengesan guru yang tiada di bilikdarjah.iii. Berjumpa pentadbir dan semak bukukedatangan dan jadual guru ganti.Semua NazirIsi Instrumenno.1 hingga 8Isi Instrumenno.12Isi Instrumenno.9, no.10 danno.11c.Pencerapan gurugantii. Semak buku rekod mengajar a.gurugantiii. guru yang tidak hadirSemua nazirIsi Instrumenno.13Isi Instrumenno.13d.Temu bual iii. Mendapatkan pandangan usahasekolah menangani gurumeninggalkan bilik darjah.Semua nazirIsi Instrumenno.144. Selepas pemerhatian. i. Memindahkan instrumen yang diisike dalam tapak.ii. Tapak yang telah diisi perlu diemelpada hari yang sama selepaspemerhatian.iii. Emel kepada gmbdjnjk@gmail.comdan nadimin.jnjk@gmail.comdengan menamakan fail dengan kodsekolah diikuti dengan GMBD.Contoh:- AEA0001.GMBDKetua Pasukan(Tapak GMBD)Semua nazirSemua nazir5. Pengumpulan databulanani. Minggu ke empat (4) adalah untukmerumus data.ii. Data dirumus berdasarkan tigaobjektif pemerhatian.UDTM/TaskForce6. Laporan Pemerhatian i. Laporan siap dalam minggu keempatdan diserahkan kepada Ketua Nazir.Task Force
  64. 64. M u k a S u r a t | 51Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarDAPATAN PEMERHATIAN JNJKPemerhatian GMBD telah dilaksanakan di 954 buah sekolah seluruh negaradalam tempoh lapan bulan bermula dari bulan Mac sehingga bulan Oktoberbagi tahun 2012. Sepanjang pemerhatian tersebut, isu guru tidak masuk kekelas bagi melaksanakan PdP memang berlaku telah dikesan berpunca daripadafactor rasmi dan tidak rasmi. Ketidakhadiran guru didapati banyak berpuncadaripada penglibatan mereka dengan program yang dianjurkan KPM, JPNmahupun PPD. Program rasmi yang menyebabkan ketidakhadiran guru adalahseperti mesyuarat, kursus dan lain-lain anjuran KPM, JPN ataupun PPD.JNJK juga telah mengesan bahawa ada sebahagian guru lewat atau tidakmasuk ke kelas walaupun mereka berada dalam kawasan sekolah. Alasan yangdiberikan oleh guru-guru ini ialah lewat keluar dari kelas sebelumnya atauberurusan dengan penjaga murid dan berjumpa pengetua/guru besar. Malahanada juga mengatakan mereka tidak mendapat maklumat tentang penggantiankelas ganti.Jadual 7 menunjukkan analisis guru yang tidak masuk ke kelas atas sebabtidak berada di sekolah atau kelewatan masuk ke kelas.Jadual 7: Analisis Pemerhatian JNJK Bulan Mac-Oktober 2012BIL BULAN BIL.PEMERHATIANBIL. GURUTIDAKHADIRBIL. GURU TIDAKMASUK KELAS1. MAC 118 645 992. APRIL 125 622 1373. MEI 147 602 744. JUN 88 357 515. JULAI 146 564 596. OGOS 89 293 457. SEPT. 180 1105 118OKT. 61 298 51JUMLAH 954 4486 634
  65. 65. M u k a S u r a t | 52Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarSARANAN BAGI MELINDUNGI MASA INSTRUKSIONAL DISEKOLAHBagi menyokong touch point KPM 2012 yang bertujuan untuk memastikanwaktu instruksional guru bersama-sama murid dilindungi, adalah disyorkansupaya beberapa pendekatan disambut seperti berikut:1. Penubuhan Jawatankuasa Melindungi Masa Instruksional (MMI)Peringkat Sekolah. Jawatankuasa ini dipengerusikan olehPengetua/Guru Besar dengan ahli yang terdiri daripada semua penolongkanan, ketua bidang, ketua panitia mata pelajaran dan guru bertugasharian/mingguan. Fungsi jawatankuasa tersebut pula adalah:a) membuat pertimbangan bagi menentukan guru yang perlumenghadiri kursus, seminar, mesyuarat dan sebagainya,b) menyediakan Jadual Guru Ganti bagi guru yang tidak hadir,c) menguruskan proses pelaksanaan “Jual Beli Kelas”,d) membuat pemantauan bagi memastikan jadual penggantian kelasdipatuhi,e) menyemak kehadiran Guru ke sekolah apabila waktu persekolahanbermula, danf) mengumpul dan menyediakan data berkaitan kehadiran guru sertamelaporkannya kepada PPD (PPD akan mengetengahkan hal ini keJPN).2. Pengupayaan perancangan program berdasarkan daerah dan sekolah. Padamasa sekarang, walaupun Takwim Tahunan KPM dan JPN diselaraskannamun dari segi pengoperasiannya ia agak sukar dipatuhi. Tambahanpula terdapat program dan aktiviti ad-hoc yang melibatkan pihak sekolah.Pengupayaan kepada pihak PPD dan sekolah dalam daerah tersebutuntuk
  66. 66. M u k a S u r a t | 53Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarmerancang program berdasrkan kesesuaian daerah berkaitan dapatmeminimumkan keluar masuk guru dan pentadbir sekolah semasa prosesPdP.3. Penglibatan Kumpulan Guru Simpanan Kebangsaan (KGSK) hendaklahdiaktifkan di semua daerah supaya pihak sekolah mudah mendapatbekalan guru ganti. Peruntukan untuk bayaran KGSK hendaklahmencukupi bagi membolehkan sekolah mendapat guru bagi menggantikanguru yang bercuti dalam tempoh yang panjang seperti cuti bersalin ataucuti haji.4. Pengenalan jawatan Pembantu Guru (hampir sama dengan PembantuPengasuh Murid) di sekolah perlu diperluas bagi mengambil alih tugasperkeranian guru terutama yang berkaitan dengan pengisian data,menyemak kehadiran dan lain-lain tugas selain tugas PdP.5. Pengwujudan jawatan Jurulatih Bertauliah untuk mengendalikan aktivitisukan dan kokurikulum. Dengan adanya jawatan ini guru bilik darjahakan dapat menumpukan perhatian terhadap tugas mengajar dan tidakperlu lagi mengiringi murid untuk program sukan dan sebagainya. Selainitu, kegiatan sukan murid-murid dikendalikan oleh kumpulan pakar dalambidang berkaitan.6. Penglibatan menyeluruh PIBG dan ibu bapa dalam program koakademikdan kokurikulum. Kumpulan berkepentingan ini wajar digemblengperanan mereka untuk bersama-sama melibatkan diri secara aktif denganprogram sekolah. Kumpulan ini boleh membantu sekolah untukmengiringi murid-murid dalam aktiviti luar bilik darjah seperti menyertaipertandingan perbahasan, sukan dan perkemahan.7. Perancangan yang teliti bagi menangani isu ketiadaan guru untuk tempohpanjang perlu dilaksanakan. Unjuran jumlah guru yang akan mengambil
  67. 67. M u k a S u r a t | 54Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarcuti dalam tempoh yang lama seperti cuti haji, cuti bersalin dan guru yangakan bersara pada sesuatu tahun hendaklah disediakan.8. Penguatkuasaan berbentuk punitif bagi guru yang tidak hadir dan tidakmelaksanakan proses PdP secara sengaja wajar dikuatkuasakan. Langkahseperti mengenakan denda boleh digunakan sebagai langkah akhir jikaguru berkaitan gagal memberikan alasan yang sahih ketidakhadirannya.PENUTUPIsu ketidakhadiran guru adalah serius dan kerap diperkatakan oleh pihak ibubapa melalui pelbagai platform media massa. Kebimbangan ibu bapa berkaitanisu ini adalah berasas kerana ketiadaan guru di bilik darjah akan menjejaskanprestasi pencapaian murid. Semua pihak yang berkepentingan di semuaperingkat sama ada Bahagian di KPM, JPN mahupun PPD harus memainkanperanan yang mantap untuk merancang kaedah yang sesuai bagi melindungimasa intruksional. Pemantauan perlu terus dilaksanakan supaya apa juga yangdirancang difahami dan dilaksana dengan berkesan di peringkat sekolah.
  68. 68. M u k a S u r a t | 55Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarKEPIMPINAN INSTRUKSIONALOlehDR. JAMES ANG JIT ENGHAJI ABDUL RAZAK ALIASInstitut Aminuddin BakiKementerian Pelajaran MalaysiaAbstrakMMI merupakan salah satu komponen penting dalam tugas kepimpinan instruksionalseorang pentadbir sekolah. Walaupun demikian, usaha ini tidak akan berjayasepenuhnya sekiranya hasrat ini tidak difahami dan disokong oleh para pegawai diperingkat PPD dan JPN. Kertas kerja ini bertujuan untuk menjelaskan peranankepimpinan instruksional yang boleh dimainkan oleh para pegawai di peringkat PPDkhususnya dalam aspek kemahiran coaching dan mentoring dan pemantauanpencapaian murid (headcount). Kedua-dua jenis kemahiran ini amat penting bagipara pengawai di peringkat PPD dan JPN kerana ia akan membolehkan merekamengenalpasti masalah akademik yang dihadapi oleh sekolah dan seterusnyamengambil tindakan yang sesuai untuk mendampingi para pentadbir dan membantumengatasi masalah akademik yang dihadapi.
  69. 69. M u k a S u r a t | 56Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarPENGENALAN1. Kajian-kajian awal penggunaan masa pengajaranKajian literatur menunjukkan bahawa kajian-kajian awal yang cubamengaitkan masa yang diperuntukkan untuk pengajaran (allocated time)dengan pencapaian murid telah bermula sejak tahun 1970an lagi. Hasil-hasil kajian mendapati bahawa usaha meningkatkan peruntukan masapengajaran sahaja tidak banyak mempengaruhi pencapaian murid.Pada tahun 1980an, perbahasan mengenai hubungan peruntukan masadengan pembelajaran murid terus berlangsung (Contoh: Jacobson 1980;Baines 2007). Cotton (1990) telah menyimpulkan hasil-hasil kajianliteratur pada ketika itu dan menyimpulkan perkara-perkara berikut:(a) Tidak ada korelasi (hubungkait) antara peruntukan masa (allocatedtime) dengan pencapaian murid.(b) Terdapat sedikit korelasi antara masa penglibatan (engagement time)dengan pencapaian murid.(c) Terdapat korelasi yang besar antara masa pembelajaran (learningtime) dengan pencapaian murid(d) Tidak ada bukti konkrit yang menunjukkan terdapatnya korelasiantara panjangnya waktu pembelajaran dalam sehari atau setahundengan pencapaian murid (Millot dan Lane, 2002).Kajian-kajian turut menunjukkan bahawa terdapat korelasi yang kukuhdan positif antara masa murid terlibat dalam pembelajaran (time-on-task)dengan pencapaian murid. Ini berbeza dengan dengan masa penglibatan(engagement time) dengan pencapaian yang agak rendah. Yair (2000)
  70. 70. M u k a S u r a t | 57Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajarmelaporkan bahawa secara purata, murid hanya terlibat 53.8 peratus masadalam pembelajaran.Kajian Stalling (1985) yang sering digunakan sebagai tanda araspenggunaan masa secara berkesan dalam bilik darjah menunjukkanbahawa guru-guru sekolah menengah yang ‘biasa’ menggunakan 38peratus daripada masa untuk menguruskankelas, 50 peratus untuk mengawas dan menyelia kerja murid dan baki 12peratus untuk pengajaran (rujuk Rajah 1).Rajah 1 : Penggunaan Masa oleh Guru ‘Biasa’Guru-guru yang berkesan pula menggunakan kurang daripada 15%daripada masa untuk menguruskan kelas, 35% untuk tugas mengawas danmenyelia kerja murid dan baki 50% untuk penyampaian pengajaran (rujukRajah 2). Murid yang berkesan pula menggunakan 97% daripada masauntuk pembelajaran aktif dan 3% masa luang (off-task).50%12%38%Mengawas & MenyeliaPenyampaian PengajaranMengurus Kelas
  71. 71. M u k a S u r a t | 58Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarRajah 2 : Penggunaan Masa oleh Guru Berkesan2. Kajian kehilangan masa pembelajaran di negara membangunKajian oleh Bank Dunia mendapati terdapat jurang antara masa yangdiperuntukkan dengan realiti dalam masa pengajaran khususnya di negarakurang membangun (Millot dan Lane 2002, Abadzi 2007). Secarakuantitatif dan kualitatif, masa yang digunakan untuk pengajaran sebenaradalah kurang daripada kehendak dasar pendidikan kebangsaan masing-masing.3. Langkah-langkah memaksimumkan masa pembelajaranDapat disimpulkan bahawa daripada hasil kajian literatur bahawakomponen penting untuk menjayakan dasar ‘melindungi masapembelajaran’ adalah dengan memaksimumkan masa pembelajaran danmeningkatkan masa murid terlibat dalam pembelajaran (time-on-task)untuk segala bentuk aktiviti yang berlaku di sekolah.Mengawas &Menyelia,35%, 35%PenyampaianPengajaran,50%, 50%MengurusKelas, 15%,15%Mengawas & MenyeliaPenyampaian PengajaranMengurus Kelas
  72. 72. M u k a S u r a t | 59Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid BelajarSeperti yang disebutkan di atas, satu daripada variabel yangmempengaruhi pembelajaran murid ialah ‘masa pembelajaran’(instructional time). Abadzi (2007) mentakrifkan masa pembelajaransebagai jumlah masa dalam kelas yang guru gunakan untukmenyampaikan ilmu. Masa pembelajaran menurut beliau tidak termasukmasa yang guru gunakan untuk mengurus bilik darjah yang dianggapsebagai masa luang (off-task). Untuk tujuan itu, kajian telahmenunjukkan bahawa terdapat korelasi statistikal yang positif antara masapembelajaran dan pencapaian murid dalam peperiksaan (Lieberman danDenham, 1980).Selain daripada meningkatkan masa pembelajaran, guru juga perlumeningkatkan masa murid terlibat dalam pembelajaran (time-on-task)murid. ‘Time-on-task’ merujuk kepada jumlah masa dalam satu waktuapabila guru dan murid terlibat secara aktif dalam pengajaran danpembelajaran. Ia juga sering difahamkan dengan masa murid benar-benarterlibat dalam pembelajaran (Abadzi, 2007). Kajian yang oleh Levin danNolan (2010) menunjukkan bahawa kunci kejayaan pembelajaran muridadalah kemampuan guru untuk memaksimakan masa ‘time-on-task’ muridterlibat dalam tugasan akademik dan mengurangkan masa luang untukmemulakan aktiviti, transisi antara aktiviti, tidak ada aktiviti atau terlibatdengan perbuatan salah laku.Untuk mencapai hasrat ini, Pengetua atau Guru Besar perlu mempunyaipengetahuan dan kemahiran kepimpinan instruksional khususnya ilmumemantau pencapaian akademik murid (headcount) yang membolehkanmereka mengenal pasti kelemahan (akademik) murid dan seterusnyamengambil langkah-langkah pembetulan/penambahbaikan yangsewajarnya. Kemahiran-kemahiran ini telah disampaikan kepada
  73. 73. M u k a S u r a t | 60Melindungi Masa Instruksional (MMI)Kembali Kepada Yang Asas : Pemimpin Instruksional, Guru Mengajar dan Murid Belajargolongan pentadbir sekolah melalui kursus-kursus yang telah dianjurkanoleh IAB seperti berikut:(a) Kursus Kepimpinan Instruksional,(b) Kursus Memantau Pencapaian Murid,(c) Kursus NPQEL (National Professional Qualification forEducational Leaders), dan(d) Kursus Coaching dan Mentoring Pemimpin.Walaupun demikian, tahap amalan kandungan kursus di peringkat sekolahmasih menjadi tanda tanya kerana tidak ada pihak yang memantaupelaksanaan dan keberkesanan kursus tersebut apabila para pesertakembali ke sekolah masing-masing. Satu pihak yang boleh membantumemastikan pelaksanaan tugas memantau pencapaian (akademik) muridadalah para pegawai di peringkat PPD kerana mereka berada lebih dekatdengan sekolah dan merupakan golongan ‘prime movers’ dalam usahamentransformasi PPD.Oleh yang demikian, untuk membolehkan masa pembelajaran muriddilindungi dan dipertingkatkan di sekolah, adalah dirasakan bahawa parapegawai PPD perlu dilibatkan. Sebagai langkah permulaan, mereka perludiberi pendedahan dalam kemahiran memantau pencapaian murid(headcount) dan kemahiran coaching dan mentoring pemimpin agarmereka dapat mendampingi dan menyelesaikan masalah akademik yangdihadapi oleh sekolah dengan lebih cekap lagi.

×