• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
булган саруул 1
 

булган саруул 1

on

  • 2,906 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,906
Views on SlideShare
2,752
Embed Views
154

Actions

Likes
0
Downloads
29
Comments
0

2 Embeds 154

http://saruulsuwdaa.blog.gogo.mn 153
http://blog.gogo.mn 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    булган саруул 1 булган саруул 1 Presentation Transcript

    • Булган аймаг
    • Булган аймгийн тухайАймгийн төв Булган хот Улаанбаатараас 318 километрзайтай. Булган аймаг нь Монгол улсын хойморторшдог, Сэлэнгэ, Төв, Өвөрхангай, Архангай, Хөвсгөлаймагтай хиллэдэг. Мөн ОХУ-тай 160 орчим км газраар хилзалгадаг 49 мянган хавтгай дөрвөлжин километрнутагтай, 16 сум, 72 баг, 1 тосгонтой, 61 мянган хүн амтай.Газар нутгийн хэмжээ нь 48.7 мянган хавтгай дөрвөлжинкилометр. Булган аймаг нь 1938 онд байгуулагдсан.Аймгийн нутаг дэвсгэр нь Манжийн ноѐрхол болон Богдхаант улсын үед Түшээт хан аймаг, Ардын засгийн эхнийжилүүдэд Богд хан уулын аймагт харъяалагдаж байв.Утасны код +976 (0)134Машины код БУ-Булган аймаг нь Монгол орны төв хэсэгт Орхон Сэлэнгийнсав газарт оршино.
    • Булган хот аймгийн төв,ба сумдууд Булган нь аймгийн төв бөгөөд Улаанбаатараас 318 км зайтай газарт оршино. 89 км² газар нутагтай бөгөөд Рашаант сум д.т.дээш 1208 м өндөрт оршдог. Хүн ам нь 12,323.Дайчин вангийн хүрээний суурин дээр байгуулагджээ. Булган аймаг нь 16-н сумтай. Булган сум, Баян-Агт сум, Баяннуур сум, Бугат сум Бүрэгхангай сум ,Гурванбулаг сум, Дашинчилэн сум, Могод сум ,Орхон сум,Рашаант сум, Сайхан сум, Сэлэнгэ сум Тэшиг сум ,Хангал сум ,Хишиг-Өндөр сум, Хутаг-Өндөр сум.Уг сумын нутаг дэвсгэрт харъяалагдах 20 км зайтай сахарын рашаан байдаг. Энэхүү рашаан нь чихирийн шижин өвчинд маш сайн монголд цорын ганц байдаг рашаан юм.
    • Газар нутгийн талаарБулганхангай, Бүрэгхангай, Дулаанхан, Бүтээл, Хантайзэрэг ой хөвчит уул нурууд бий. Нутгийн хойд захаарэртний төрмөлийн эриний боржин чулуу өмнө хэсгийнүлэмж талбайд дунд Дөрөвдөгч галавын үед оргилж байсанУран тогоо, Тулга, Бүрхээр, Жалавч зэрэг унтарсан галт уулбайдаг бөгөөд одоо үед дархлан хамгаалж байна. Булганаймагт чулуун нүүрс, барилгын материалын баялаг нилээдбий. Булган аймгийн нутагт Сэлэнгэ, Орхон, хануй зэрэгтом голууд урсах бөгөөд Харгал, Хунт зэрэг нуурууд бий.Хульж, Хунт, Хануй, Асгат зэрэг рашаан уснууд бий. Булганаймгийн нутаг дэвсгэр бол нэн эртнээс Монгол туургатныөлгий нутаг байсан нь археологийн олдвор, баримтаарбатлагддаг. Тухайлбал Монголын анхны төрт улс болохХүннү болон Нирун, Сяньби, Түрэг, Уйгарын хаантулс, Кидан, Киргыз зэрэг улсууд оршин тогтнож байсны улмөр хөшөө дурсгал олон байдаг. XII-XIII зууны үеийнМэргэд, Хэрэйд зэрэг овог аймаг, Чингис хааны нэр хаягтайгазар нутаг, уул ус цөөнгүй бий.
    • Булган аймгийн дурсгалт газруудБулган аймгийн нутагт Сэлэнгэ, Орхон, хануй зэрэг томголууд урсах бөгөөд Харгал, Хунт зэрэг нуурууд бий.Хульж, Хунт, Хануй, Асгат зэрэг рашаан уснууд бий. Булганаймгийн нутаг дэвсгэр бол нэн эртнээс Монгол туургатныөлгий нутаг байсан нь археологийн олдвор, баримтаарбатлагддаг. Тухайлбал Монголын анхны төрт улс болохХүннү болон Нирун, Сяньби, Түрэг, Уйгарын хаантулс, Кидан, Киргыз зэрэг улсууд оршин тогтнож байсны улмөр хөшөө дурсгал олон байдаг. XII-XIII зууны үеийнМэргэд, Хэрэйд зэрэг овог аймаг, Чингис хааны нэр хаягтайгазар нутаг, уул ус цөөнгүй бий. Булган аймгийн долоонгайхамшигаар Хөгнө Тарнын байгалийн цогцолбортгазар, Уран тогоо уул, Шивээт улааны цогцолбор, Харбухын балгас, Чин толгойн балгас, Бийбулагийнтуурь, Могойг шинэ ус зэрэг газруудыг тодруулжээ.
    • Булган аймгийн долоон гайхамшигБулган аймгийн долоон гайхамшигаар Хөгнө Тарнын байгалийн цогцолборт газар, Уран тогоо уул, Шивээт улааны цогцолбор, Хар бухын балгас, Чин толгойн балгас, Бийбулагийн туурь, Могойг шинэ ус зэрэг газруудыг тодруулжээ.
    • Уран тогоо уул
    • Уран уул нь Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутагт Булган хотоос баруун тийш 80 км-т Хөвсгөлийн Мөрөн хот орох авто замын дэргэд оршдог унтарсан галт уул юм. Энэхүү уулыг Уран бүрхээр уул гэдэг бөгөөд анх 1965 онд дархлан улсын тусгай хамгаалалтанд авчээ. Д.т.д 1686 м өндөр, орой дээрээ тогоотой, тогооны амсар нь 500-600 м өргөн, гүн нь 50-60 м юм. Тогоондоо 20 м орчим голчтой, 1.5м-ийн гүнтэй дугуй хэлбэрийн нууртай бөгөөд нуурын эргэн тойронд ой мод хүрээлсэн байдаг. Тулга, Тогоо, Жалавч уулууд нь Уран уулаас урагш 12 км зайтай оршдог бөгөөд дөрөвдөгч галавын үед оргилж байсан уулс юм. Хамгийн сүүлд 20-25 мянган жилийн тэртээ оргилж байгаад унтарсан гэж үздэг. Тулга уулын тогоо нь зүүн хойшоо, урагшаа, баруун хойшоо сэтрэн элэгдэж эвдрээд тулганы гурван чулуу шиг гурван хэсэг дугуй ханан толгой болон үлджээ. Эдгээр сэтэрхий нь тулгын гурван чулуу шиг харагддаг учир Тулга гэж нэрлэсэн байна. Тулга уул нь д.т.д 1540 метр. Тогоо уулын өндөр нь 1620 метр, өрхний амсар нь сэтрээгүй бүтэн бөгөөд хөндлөнгөөрөө 400 метр орчим, гүн нь 100 метр бөгөөд үнэхээр том хонин тогоо шиг хэлбэртэй.
    • /Киданы үеийн Хар бухын балгас /Булган, Дашинчилэн
    • • Булган аймгийн Дашинчилэн сумын төвөөс баруун зүгт 12км зайтай Хар бухын голын өмнө хөвөөнд, хадаасан толгойн зүүн хойнох эртний хотын туйрыг Хар бухын буюу Хадаасангийн балгас гэдэг. Туйрыг анх XIX зууны үед илрүүлэн олсон ба 1934, 1948- 1949 онуудад хайгуул судалгаа, 1970 онд бага хэмжээний малталгаа хийж бүтээжээ. Уг хотын туурь түүхийн хоѐр өөр цаг үед холбогдох бөгөөд эхнийх нь Х- ХI зууны Кидан улсын үе болно.
    • Хүслийн хад /Булган, Гурванбулаг/
    • Цогтын цагаан ордны туур
    • Цогтын гэрэлт хөшөө
    • Булган аймагийн АЖ-ын талаарУур амьсгалын хувьд монгол орны хамгийн тохиромжтой газар.Бүгчимдэлт багатай. Агаарын харьцах чийг дунд зэрэг. Хуртунадасны хувьд дундаж, удаан хугацаагаар ган болох нь бага.Агаарын хэлбэлзэл бага, шороон шуурга бага. Голуудын сүлжээнягт ундны усаар хангалттай. Усанд хүрэх боломж сайн. Нууруудерөнхийдөө сайн. Урд хэсгээрээ нууруудтай шумуул их.Түүхийндурсгал АЖ хосолвол тохиромжтой. Ургамлын нөхцлийн хувьджигд энгэр цоорхой бүхий хөвч ой, урд хэсэг нь хээрийнургамалтай. Ургамлын төрөл зүйл нягтшил их. Хөрсний хувьдүржил шимт хөрс сайтай. Хөрс нь элсэрхэг учир хүнснийногоонд тохиромжтой. Хойд тал нь ан агнуурын амьтнаарбаялаг. Бор гөрөөс, хандгай, буга, гахай гэх мэт. Сэлэнгэ мөрнийголууд загастай. Хойд талын хясаанууд хамгийн их загастай.Сэлэнгэ Эгийн голд тул загас байдаг. Загасыг суйлж барих ньсонирхолтой, суйлахдаа халуун өдөр илүү тохиромжтой. Эгийнголд мөн хавч бий.
    • Ингэт толгой хүн хөшөөтэй. Монголын хамгийн урт гүүрСэлэнгэ мөрөнд Гуртын гүүр. Түүхэн АЖ явуулхадтохиромжтой Киданы үеийн хотын туурь балгасууд бий.Чинтолгойн балгас, Цогтын цагаан балгас, Харбухынбалгас бий. Үйсэн дээр бичсэн бичиг эндээс олдсон.Үйсэн дээрх бичиг дэлхий дээр ховор байдаг. Хонь малынсайхан бэлчээр. Улаанбаатараас 310 км 105 км засмалаарявна. Зоогдох зам багатай. Энэ нь жуулчинд хэрэгтэй.Аялал жуулчлал явуулахад их тохиромжтой бүс нутаг юм.
    • Монгол орны хамгийн урт гүүр болох Гуртын гүүр
    • Аймгийн дэд бүтэц• Аймгийн нийт сум төвийн эрчим хүчний системд холбогдсон. Холбоо мэдээллийн технологийн шинэ ололтыг нэвтрүүлэх арга хэмжээ авснаар 6-7 жилийн өмнө тоон технологт шилжиж гадаадын 160 гаруй оронтой шууд харилцах боломж нээгдсэн бөгөөд 2001, 2002 оноос хөдөлгөөнт холбооны "Скайтель", "Мобиком" компанийн салбар үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа. Мөн Хадагламж банк,Хаан банк,Капитал банк санхүүгийн үйлчилгээ явуулдаг. Хөдөөгийн 7 сум, мөн Хонгортолгой, Хужирт зэрэг баг үндэсний нэвтрүүлгийн зэрэгцээ Өвөрмонгролын нэвтрүүлэг хүлээн авдаг боллоо. Булган-Уньт 60км хатуу хучилттай зам Багануур-Өндөрхаан чиглэлийн 100км хатуу хучилттай авто зам
    • Булган Рашаант сум Хишиг-Өндөр Хутаг-Өндөрзэрэг сумдад Петровисийн шатгуун түгээгүүрийнстанц ажилдаг.Аймгийн хэмжээнд аймаг, сум хоорондынсайжруулсан болон хөрсөн 1023 км зам, сум багхоорондын хөрсөн 1230 км зам, хатуу хучилттай27.5 км зам, улсын чанартай 477 км авто замыгтээвэр, зорчигчдын үйлчилгээнд ашиглажбайна.Мөн орон нутгийн чанартай 169 км урт гүүрулсын чанартай 620.1 м урт гүүр , түүний доторОрхон, Сэлэнгэ, Эгийн голын төмөр бетонгүүрүүдийг ашиглаж байгаагийн зэрэгцээ Хануйнголын төмөр бетон гүүрийн ажил эхлээд байна.