Your SlideShare is downloading. ×
Governance NVTZ IGZ ToezichtKader Schellekens 10112011
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Governance NVTZ IGZ ToezichtKader Schellekens 10112011

882
views

Published on

Presentatie aan de ledenvergadering van de NVTZ op 10 novemeber 2011: principes van Governance: rollen en verantwoordelijkheden van professionals, Raad van Bestuur en Raad van Toezicht

Presentatie aan de ledenvergadering van de NVTZ op 10 novemeber 2011: principes van Governance: rollen en verantwoordelijkheden van professionals, Raad van Bestuur en Raad van Toezicht


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
882
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
20
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • iBMG: "Vrijblijvendheid voorvij" 12 maart 2010 Wim Schellekens, Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg
  • Transcript

    • 1. Utrecht, 10 november 2011 Wim Schellekens, strategisch adviseur “ Kwaliteit en veiligheid” Rol van: Professionals, Raad van Bestuur, Raad van Toezicht
    • 2. Loopbaan, achtergrond
      • Huisarts (1973-1983)
      • Medisch adviseur Ziekenfondsraad (1983-1989)
      • Directeur patiëntenzorg Reinier de Graaf Gasthuis, Delft (1989-1998)
      • Algemeen directeur Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO (1998-2005)
      • Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg IGZ (2007-2011)
      • Strategisch adviseur (2011-)
      Motto: “ Wie stopt met beter worden, houdt op met goed te zijn ” (Cromwell)
    • 3. Overzicht:
      • Rollen en verantwoordelijkheden
      • Wat betekent: “ in control ”?
      • Wat is risicomanagement?
      • Welke informatie is nodig?
      • Onderliggende waarden en principes - patiënt - private instelling met een publieke opdracht - reputatie of patiënt?
    • 4. Crises met ernstige patiëntenschade
      • Elkerlyk: ruzie gynaecologen
      • Radboud: ruzie cardioanaesthesie
      • Enschede: solistische neuroloog
      • IJsselmeer: falend kwaliteitsbeleid
      • Emmen: solistische chirurg
      • Hoorn: solistische orthopeed
      • Purmerend: ruzie gynaecol.-verlosk.
      • Maasstad: ruzie microbiol - ZH-hyg, falend Q- en risicomanagement
      • Arkin-GGZ: falend kwaliteitsbeleid
      • VT in de care: falend kwaliteitsbeleid
      Governance faalde  Professionals  ? Raad van Bestuur ?? Raad van Toezicht Niet “in control”
    • 5. Raad van Toezicht
      • Tot voor kort:
      • Rol : Erebaan, lobbybaan
      • Druk : Rustig op de achtergrond, leuk, eervol, ontspannen, doe ik er bij
      • Aandacht : financiën, productie, bouw, going concern
      • Positie RvB : afhankelijk van geld en relatie met professionals
      • Nu:
      • Rol : Competentie, kunst, kunde fulltime job parttime uitgevoerd
      • Druk : Zware verantwoordelijkheid, echt werk, leuk, vraagt aandacht
      • Aandacht : idem + markt, zorg, risico’s, reputatie, zorgverzekeraar, bank
      • Positie RvB : idem + zorg, positie in de markt, ondernemen, crisis
    • 6. Rolopvatting “Sturen op Kwaliteit en Veiligheid”
      • “ Raad van Bestuur heeft niets met kwaliteit te maken, dat bepalen we zelf wel” (Orde)
      • “ Raad van Bestuur? Niets mee te maken, specialisten runnen het ziekenhuis” ( Specialist STZ-ziekenhuis)
      • “ Kwaliteit-patiëntveiligheid? Daar ga ik niet over. Ik weet er ook niets van. Dat is voor mijn divisiedirecteuren.” (Vz, RvB UMC)
      • Raad van Toezicht: moet ver weg blijven; Raad van bestuur bestuurt. (Vz.RvB ZH)
      • “ Zolang midden-management niet zegt dat het niet-goed gaat, gaat het goed” (Vz.RvB Ziekenhuis Twenteborg, Almelo)
      • “ Ik wist van niets. Kwaliteit-patiëntveiligheid is voor de medische staf, dan voor IGZ, dan voor RvB. Niet voor de RvT.” (Borghouts, Vz.RvT IJ-ZHen, NOS, NRC)
      Letterlijke citaten ( 2008 ! ): En nu in 2011? Na: Radboud, Almelo, IJ-Zhen, Emmen, Purmerend, Hoorn, Maasstad?
    • 7. Verantwoordelijkheden !
      • Wie is verantwoordelijkheid voor kwaliteit en veiligheid van de zorg?
      De Raad van Bestuur is eind verantwoordelijk! Wat is dan de verantwoordelijkheid van de Raad van Toezicht? De RvT is ervoor verantwoordelijk, dat de RvB haar eindverantwoordelijkheid voor kwaliteit en veiligheid aantoonbaar waarmaakt! En de professionals dan?
    • 8. Grootste risico’s IGZ-ervaring
      • Vakmanschap (overwaardering), onvoldoende ervaring, geen toetsing
      • Niet doen wat we weten: richtlijnen, hygiëne, checklists, bundels
      • Geen behandelplan, gebrekkige statusvoering
      • Geen cultuur van op elkaar toezien
      • Onderlinge verhoudingen: heet en koud conflict
      • Gebrekkige samenwerking, domeinconflicten, onduidelijke TBV’s, afstemmingsproblemen,
      • Overdracht, coördinatie, informatie
      • Verantwoording afleggen gebeurt niet
      • Hokjesgeest: disciplines, afdelingen, lijn-staf, zorg-geld
      • Introductie nieuwe technologie en werkwijzen
      • Onveilige cultuur, hiërarchische verhoudingen
      • Geen lerende/voortdurend verbeterende cultuur
      • Niet tijdig ingrijpen  “ gekookte kikker syndroom ”
    • 9. Vraag aan de Raad van Toezicht
      • Is de Raad van Bestuur
      • “ in control”?
      Risico’s: in beeld? voorkómen? tijdig onderkennen? gevolgen minimaliseren? Informatie: harde informatie zachte informatie Balans vertrouwen  controle
    • 10. Balans tussen vertrouwen en controle vertrouwen controle MS + RvB + (RvT) + (IGZ) intrinsieke motivatie ruimte, vrijheid vrijwillig, veilig patiënt motiveert vBi n Bu extrinsieke motivatie keurslijf verplicht reputatie is leidend wantrouwen, defensief vBu n Bi Toezicht is gebaseerd op vertrouwen, tenzij…. PM: pers, politiek, IGZ
    • 11. Governance van kwaliteit en veiligheid
      • !! Belang van de patiënt is leidend !!
      • Professionals: vakmanschap, professioneel kwaliteitsysteem samenwerken, elkaar aanspreken, verantwoording afleggen
      • Raad van Bestuur: - sleutelvraag: “in control” ? - Q/PV is kerntaak !! stimuleren/faciliteren, resultaatgericht sturen/verbeteren verantwoording vragen , risicomanagement !! soft signals, harde/zachte informatie, pluis – niet pluis + - niet accepteren van het niet-acceptabele, - zo nodig tijdig en hard ingrijpen
      • Raad van Toezicht: “ wakker geworden ”: dilemma’s RvT toezicht op eindverantwoordelijkheid van RvB, informatieprotocol, risicomanagement !! soft signals, harde/zachte informatie, pluis – niet pluis geen erebaan, kunde + kunst, fulltime baan parttime uitgevoerd
      + “Bring the patient in the room” IGZ-handhavingkader, april 2011
    • 12. Professionals: zij maken kwaliteit en patiëntveiligheid
      • Vakmanschap
      • Patiënt/cliëntperspectief is leidend
      • Patiëntveiligheid heeft topprioriteit
      • Samenwerking, ook multidisciplinair
      • Zorgcoördinatie, vast aanspreekpunt voor patiënt/familie
      • Professionele kwaliteitsysteem: landelijk  locaal : “ Gilde ” opleiding, richtlijnen, indicatoren, visitatie, tuchtrecht afspraken maatschap/vakgroep, med/verpl. staf zijn bindend
      • Verantwoordelijkheid nemen + verantwoording afleggen !!
      • Elkaar aanspreken: zelfreinigend vermogen stop: “accepteren van het niet-acceptabele”
      • Harde informatie + “soft signals”
      • Procedure disfunctioneren + zo nodig tijdig en hard ingrijpen
      Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid
    • 13. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid
      • Raad van Bestuur: rol van leiderschap
      • Missiegedreven leiderschap : patiënt/cliëntperspectief is leidend publieke taak door een private organisatie
      • Kwaliteit en veiligheid is kerntaak van bestuur: waar blijkt dat uit?
      • Professionals ruimte geven, stimuleren, faciliteren
      • Verantwoordelijkheid geven maar ook verantwoording vragen
      • Harde informatie, maar vooral ook: “soft signals” (pluis-niet pluis)
      • Daarom nauw contact met de werkvloer
      • Risicomanagement: financiën, gebouw, ICT, apparatuur, ook zorg,
      • Cultuur: “accepteren van het niet-acceptabele”, normvervaging “gekookte kikkersyndroom”
      • Indien nodig: tijdig en hard ingrijpen
      • Afleggen van verantwoording aan RvT (informatieprotocol)
      • Patiënt is belangrijker dan reputatie
      • Sleutelvraag: is RvB “ in control ”?
    • 14. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid
      • Raad van Toezicht : afstand èn betrokkenheid
      • Kunst en kunde
      • Van erebaan  lobbyist  deskundige toezichthouder
      • Private verantwoordelijkheid + Publieke verantwoordelijkheid
      • Patiënt/cliëntperspectief is leidend (publieke taak)
      • Deskundigheid essentieel
      • Informatie van RvB aan RvT (informatieprotocol)
        • dilemma’s van de Raad van Bestuur
        • harde informatie, maar ook “soft signals” uit de organisatie
        • ook inspectierapporten, calamiteiten
        • S&S: statistiek en “story-telling”
      • Tijdig en hard ingrijpen als vertrouwen geschaad wordt
      • Afleggen van verantwoording aan de maatschappij
    • 15. Wat is: “ in control ”?
      • Visie, strategie, keuzen, doelstellingen, ambitieniveau  vertaald naar werkeenheden (gebalanceerd!)
      • Alle noodzakelijke systemen aanwezig en functionerend: structuur en proces
      • Verantwoordingssysteem: balanced score card, vooral uitkomsten x doelen, audits, certificatie, , incidenten, calamiteiten, IGZ
      • Risicomanagement: kans x ernst  actie
      • Persoonlijkheid, relaties, zichtbaarheid, rondlopen, blamefree
      • Soft signals, pluis – niet pluis
      • Open over dilemma’s
      • Paradigma goed-slecht?, of: goed-beter? Kansen benutten!
      • Zo nodig tijdig en hard ingrijpen
      Kan Raad van Bestuur wel “in control”zijn? Kunnen deze crises ook bij ons voorkomen? Twee vragen: Deming: “Drive fear “out of the organisation ”
    • 16. PARADIGMA KWALITEIT Goed-Slecht + - t goed slecht Controle straf + Vertrouwen leren, verbeteren
    • 17. f Q f Q - + - + 5% 20% P50 80% Paradigma van kwaliteit - goed-slecht versus goed-beter - statisch versus dynamisch Wat is de norm?
    • 18. Informatie aan RvT: “informatieprotocol”
      • Harde en zachte informatie: gebalanceerd + risicomanagement
      • Gekoppeld aan doelstellingen (normering)
      • Trends (vergelijken met jezelf) en benchmarks (vergelijken met de beste 10%)
      • Van RvB, maar ook : overleg met OR, CR, MSB, MT
      • Werkbezoeken, presentaties uit huis
      • Externe rapporten: IGZ, WA-verzekeraar
      • Patiëntveiligheid: S&S : statistiek + story-telling: calamiteiten
      • Dilemma’s waar de Raad van Bestuur mee worstelt
      • Vermoeden van disfunctioneren
      • Landelijke ontwikkelingen (abonnement, via RvB)
      • Discussie: “ Bring the patient in the room ”
      • Verplichte lectuur : - Governancecode - IGZ-toezichtkader bestuurlijke verantwoordelijkheid - Toolkit Toezicht Zorg (Nationaal Register c.s.)
    • 19. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Zo nodig tijdig en hard ingrijpen! Waarom eigenlijk?
      • handhaaft normen en waarden: behoud van cultuur
      • voorkomt normvervaging: einde gedoogbeleid accepteren van het niet-acceptabele
      • grote voorbeeldwerking, straalt breed uit (je hoeft het maar één keer te doen!)
      • schept duidelijkheid
      • dwingt respect af, toont lef
      • geeft ruimte en energie voor leren en verbeteren
      Indien niet…………………….Cultuur  “ high trust, high penalty”
    • 20. Wat is kwaliteit? (IOM, 2001)
      • Veilig
      • Effectief
      • Efficiënt
      • Tijdig
      • Voor ieder gelijk
      • èn: Patiëntgericht
      Voor elk zorgproces zes doelstellingen: Zorg voor de patiënt moet zijn:
    • 21. Kwaliteitsmanagement normeren + maatstaf toetsen verbeteren herontwerpen borgen verspreiden: intern/extern externe verantwoording meten: indicatoren intern/extern Toezicht ZV, IGZ Aanjagen intern/extern Competenties
    • 22. Kwaliteitsmanagement is net als financieel management en veiligheidsmangement en risicomanagement en personeelsmanagement en marketingmanagement onderdeel van gewoon management = leiderschap
      • Management = planmatig en systematisch
      • normeren
      • meten
      • verbeteren/herontwerpen,
      • borgen
      • verspreiden
      • toetsen
      • verantwoording afleggen
      = jaarlijkse beleids- en begrotingscyclus
    • 23. Kernvraag voor de Raad van Toezicht
      • Is de Raad van Bestuur
      • “ in control”?
      Risico’s: in beeld? voorkómen? tijdig onderkennen? gevolgen minimaliseren? Informatie: harde informatie zachte informatie Balans vertrouwen en controle
    • 24. Wat is patiëntveiligheid? Patiëntveiligheid bezien vanuit de patiënt : Geen onnodige pijn Geen vermijdbare complicaties Geen vermijdbare sterfte Vertrouwen Openheid Informatie als er iets fout is gegaan “ Het spijt me” “ When things go wrong” www.ihi.org/knowledge/Pages/Publications/WhenThingsGoWrongRespondingtoAdverseEvents.aspx
    • 25. Patientveiligheid NIVEL/EMGO-studie (25 april 2007) 21 ziekenhuizen (4 AZ, 6 topkl.ZHen, 11 alg.ZHen) Retrospectieve analyse van 400 dossiers per ZH uit 2004 Aan de hand van 18 “triggers”, door verpleegkundigen en medisch specialisten
      • 2004: (extrapolatie naar Nederland)
      • 1,3 miljoen opnames
      • 5,7% onbedoelde schade (= 74.000 patiënten)
      • 2,3 % vermijdbare schade (= 30.000 patiënten)
      • 1735 † potentieel vermijdbare doden (1482-2032)
      Per ziekenhuis: Per ZH/jaar: 16.000 925 375 22 † 1-2 † per maand -- vermijdbaar! --
    • 26. Wim Schellekens , strategisch adviseur Van Lennepdreef 45 2353 NJ Leiderdorp Tel. 071 5417310 Mobiel: 06 21154552 E-mail: w.schellekens@tiscali.nl “ Wie stopt met beter worden, houdt op met goed te zijn ” (Cromwell)

    ×