Voordracht Ada de Visser

896 views
810 views

Published on

De bekkenbodemgroep Westfriesland hield op 1 november 2012 het symposium:"Functionele pijnklachten in multidisciplinair perspectief".

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
896
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
90
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Voordracht Ada de Visser

  1. 1. Mini symposium “Functionele pijn in multidisciplinair perspectief” 1 november 2012Westfries Gasthuis, HoornVoordracht Ada de Visser, mw.er/seksuoloog NVVS“Plezier in seks en pijn bij het vrijen gaan niet samen”Mijn verhaal gaat over vrouwen die met dyspareunie bij de seksuoloog komen.En, er komen nogal wat vrouwen met pijnklachten!Vrouwen van alle leeftijden. Meestal is de pijn al maanden en jaren aanwezig.Pijn tast het plezier in een vrijpartij aan. Het wordt iets om tegenop te zien. De zin verdwijnt en erkan afkeer ontstaan. Soms wordt zelfs aanraking niet meer verdragen.Vanmiddag heb ik het niet over de meestal jonge vrouwen, die alweer pijnvrij kunnen vrijen, na eenkorte behandeling. Dan denk ik aan lichamelijk onderzoek en geruststelling. Kennisoverdracht overanatomie, opwinding en hygiëne. De partnerrelatie en de omstandigheden waaronder de liefdebedreven wordt en houdingen bij de coïtus. Ondersteuning door oefeningen bij debekkenfysiotherapeut zijn vaak welkom.Nee, ik beperk me vanmiddag tot die vrouwen die al een flinke tijd pijnklachten hebben en dikwijlsook bij diverse hulpverleners zijn geweest.Pijnklachten zijn van invloed op het zelfbeeld en op de relatie. Van Ellen Laan, die veel onderzoekenover seksuele opwinding bij vrouwen op haar naam heeft staan, nam ik de uitspraak over:“de bekkenbodem is de spiegel van de ziel”Voor mij staat de ziel in dit verband voor de innerlijke waarheid van de vrouw. De eigen waarheidvan waaruit zij leeft en die vanzelfsprekend en automatisch haar handelen bepaalt.De ziel houdt zich schuil, is veilig gesteld achter een levenshouding die is ontwikkeld op basis vanervaringen tijdens het opgroeien. Die levenshouding maakt dat mensen zo lang met een klacht rondblijven lopen.De pijn is de bescherming van de ziel, de pijn biedt bescherming tegen een openheid die als onveiligen te kwetsbaar ervaren wordt. en is het resultaat van een levenshouding die emoties moetafschermen en weghouden,waar eerder geen aandacht voor was.Zo kwam het dat mevrouw P. in de spreekkamer voor het eerst, 40 jaar na het overlijden van haarvader, kon huilen om zijn dood. Haar ervaring, niemand vroeg hoe het met mij ging, wat ik wilde ofwat ik vond, had gemaakt dat zij haar emoties opzij had leren zetten en verbergen.Als de verstoring van de bekkenbodem activiteit emotioneel gestuurd is, dan is het begrijpelijk datondanks het goed opvolgen van alle adviezen en trouw doen van de bekkenbodem oefeningen, ergeen verandering in de klachten optreedt. De niet bewuste maar wel sturende emotie, moet danaangesproken worden. Als de ziel in het geding is ontkom je niet aan een persoonlijke benadering.
  2. 2. In het gesprek over het hoe en wanneer van de klachten en de impact hier van op de relatie, kijk iknaar het gezicht en de lichaamshouding. Soms onderbreek ik haar wanneer ik zie dat de ogenvolschieten, het gezicht verkleurt, er een brok in de keel schiet, de schouders omhooggetrokkenraken of achterover gegooid worden.Ik benoem de emoties die aanwezig zijn terwijl zij haar verhaal vertelt en toets of het klopt wat ikwaar neem. Of het klopt dat het haar hoog zit, of ze zich schaamt, of ze zich wanhopig voelt, of datze niet gelooft dat het over kan gaan. Of ze boos op zichzelf is omdat zij deze klacht heeft. Het isbelangrijk het zo te doen dat zij zich niet “betrapt” voelt of aangetast. Door het benoemen van al dieemoties en de bevestiging dat deze er allemaal kunnen en mogen zijn worden de eerste stappen inhet proces van verandering en beweging gezet.In die gesprekken in de spreekkamer, en nergens in de bestaande literatuur ben ik dattegengekomen, kan ik steeds vaker twee typen vrouw onderscheiden: de ambitieuze vrouw en devolgzame vrouw.Ik begin met de ambitieuze vrouw.In eerste oogopslag oogt de ambitieuze vrouw zelfbewust. Soms is er een klein cynisch, arrogantlachje. Ze zit achteruit in haar stoel, houdt afstand. De motivatie voor seks is: omdat het hoort. Seksmoet goed gaan, iedereen kan het. Klaagt aan: waarom ik niet!Haar levenshouding is: willen is kunnen. Zij heeft graag overal controle op, kan geen steek latenvallen. Trekt alles naar zich toe (huishouden, organiseren van feesten) onder het motto: als ik hetniet doe gebeurt het niet. Gunt zich geen tijd om stil te staan. Weet zich niet te ontspannen. Heeftgeen vertrouwen in de ander. Heeft geen verlangen naar de ander/partner. Is het liefst alleen. Gaatvoorbij aan eigen behoeftes en emoties, kent deze vaak nietDe omgeving: partner en kinderen moeten mee in haar uitgestippelde spoor. De zelfwaardering isgekoppeld aan wat “bereikt”is, hoeveel werk ze aankunnen (meestal bovenmatig), nooit stil zitten.Paniek ligt op de loer bij de suggestie “of alles niet een onsje minder mag”. Het oordeel van debuitenwereld weegt zwaar. Het eigen falen roept veel schaamte op en verlies van zelfzekerheid.Kennelijk is dat harde werken en vooral bezig zijn een houvast geworden.De trots over wat zij allemaal doen, dekt meestal emoties van eenzaamheid, verlatenheid en verdrietaf.Op de reactie van “zo ben ik nu eenmaal” reageer ik meestal met de instemming dat zij zichzelf nù zokennen, maar dat je volgens mij zo niet wordt geboren. En dat ik besef dat er voor hen veel op hetspel staat.In haar geschiedenis zijn vaak periodes van overspannenheid en depressiviteit. En naast de partner iser in de omgeving niemand op de hoogte van de klacht.Zij bevinden zich in een isolement wat ze maar al te goed kennen.
  3. 3. EEN VOORBEELDIngrid, 40 jaar, getrouwd, 2 dochters. Heeft na de geboorte van haar nu 9jr. dochter minder zin invrijen gekregen. Er zijn diverse klachten: pijn, jeuk, afscheiding en ze kan de plas slecht ophouden.Inmiddels is ze helemaal opgehouden met vrijen en wil ook niet meer aangeraakt worden. Degynaecoloog kan geen lichamelijke verklaring voor haar klachten vinden en verwijst naar deseksuoloog.Volgens haar man, die ik apart spreek, gaat het vrijen al zeker 15 jaar moeizaam, en zit het paar nuecht op een dieptepunt. De relatie staat sterk onder druk. Zolang als hij zijn vrouw kent zijn erproblemen. Hij heeft haar tot nu weten op te vangen en te steunen. Daarbij verdroeg hij dat het omhaar draaide en trok hij zich terug. Nu is hij de 40 gepasseerd en wil niet weer op de zijlijn staan enafwachten. Hij ziet een verder leven zonder seks niet zitten.Ingrid stelt zich zeer terughoudend op. Ze komt omdat ze het naar vindt voor haar man dat ze nietvrijen. Ze wil de relatie graag behouden. En lijdt onder de afstand die er nu is.Als ik haar schaamte benoem en de haar hoogzittende emoties, komt er een heel verhaal op tafel volzelfbeschuldigingen. Bijvoorbeeld dat zij niet heeft doorgehad en niet voorkomen dat haar vaderkinderen in zijn buurt seksueel misbruikte .In haar jeugd was Ingrid de vertrouwenspersoon voor zowel haar moeder als haar vader. De oudershadden een slechte relatie en Ingrid had de rol van bemiddelaarster op zich genomen. Als 10-jarigeadviseerde zij ouders in de omgang met elkaar en hun omgeving. Moeder maakte met iedereenruzie. Al jong wist Ingrid van haar ouders dat zij jarenlang geen seks met elkaar hadden. En ze had hetdan met vader te doen als hij weer eens door moeder afgesnauwd werd. Ingrid trok zich terug ophaar kamer met de kat. Daar kon ze aan kwijt hoe ze zich voelde.Seksuele voorlichting kreeg zij niet. Door te zwijgen en haar ogen en oren open te zetten bijvriendinnen kwam ze een en ander te weten. Zo wist ze toen ze –gelukkig laat- begon temenstrueren hoe ze dit kon opvangen. Ingrid heeft nooit gemasturbeerd. Haar lichaam vindt ze tedik. Ze staat er nooit bij stil en kijkt er niet naar. Ingrid gaat onder de douche omdat het moet, snel,snel en dan weer snel in de kleren: altijd een spijkerbroek en een wijd shirt van een onbestemdedonkere kleur. Haar onverschillige houding tegenover haar uiterlijk verbergt dat ze niet zou wetenwat bij haar past en eigenlijk geen winkel in durft.Eerder zijn er periodes van depressie en overspannenheid geweest. Nu is zij daar weer bang voor: zevoelt zich heel onrustig en overbelast in haar werk. En nog steeds bellen haar ouders op met hunproblemen.Als ik haar vraag wat ze nu het liefst zou willen antwoordt zij: op een onbewoond eiland zijn metalleen maar boeken.Ingrid begrijpt dat er iets in haar houding moet veranderen en wordt daar angstig van. Tot dan heeftze geen bemoeienis toegestaan en ze ziet in dat zij inmenging en hulp moet leren toelaten. Zodat zemeer tijd krijgt om te onderzoeken wat bij haar past: haar smaak van kleding, de verzorging van haarlichaam, hoe ze zich kan ontspannen en hoe ze een vriendin durft te betrekken bij dit proces vanverandering.
  4. 4. Zo neemt ze meer afstand van haar ouders en verdraagt het inzicht dat die eigenlijk bar weinig methaar adviezen gedaan hebben, maar haar wel telkens opgeschrikt hebben met hun verhalen.Nu gaat Ingrid accoord met de inschakeling van de bekkenfysiotherapeut. Zij vindt het fijn om methaar niet over al die ingewikkelde emoties te praten want schaamte blijft een grote rol spelen. Zijstaat mij toe dit met de bekkentherapeut af te stemmen.Inmiddels is zij vertrouwder geraakt met haar lichaam. Er komen keurrijker shirts en de kapper mageen andere coupe knippen.Intussen leren de partners meer tijd met en voor elkaar in te ruimen, beginnend met elke avondsamen de hond uitlaten. Ze leren met elkaar praten en op lichamelijk gebied contact maken. Ingridbegint te genieten van zelf leiding nemen in plaats van afwachten.Dan komt er een kink in de kabel. Vanuit haar werk krijgt Ingrid de vraag om een zieke collega tevervangen en meer uren te gaan werken. Ze wil er op ingaan en beroept zich op haarverantwoordelijkheidsgevoel en trots. Haar oude houding is weer helemaal terug. Terwijl alles haarte veel is en zeker haar werk, verhardt en verkilt zij: “ik laat mijn werk niet in de steek”.Ik zag het voor mijn ogen gebeuren. Gelukkig was onze werkrelatie inmiddels zo stevig dat ze hetverdroeg dat ik haar confronteerde met de gevolgen van haar uitspraak. Dat het om een keus gingmet wie zij wilde leven: met het werk of met haar gezin.Ingrid realiseerde zich dat als ze voor het werk zou kiezen, zij dan zou loslaten wat ze bereikt had:meer verbondenheid voelen met man en kinderen, meer rust en plezier. Zij besloot dat zij niet meeruren ging werken, en was later opgelucht en blij dat ze kon kiezen voor een leven met meer tijd voorontspanning en saamhorigheid.Na een jaar, is naast het denken ook het voelen aanwezig geraakt en de schaamte op de achtergrondverdwenen. Vrijen is voor Ingrid spelen geworden, opwindend en zonder pijn. De partners belevenplezier met elkaar en in het gezin wordt meer gelachen.Dat was Ingrid en nu Henny.Een vrouw zoals zij kijkt je hoopvol aan, wil graag een advies en wil graag doen wat je voorstelt.Ze deed me denken aan de opmerking van de architect die ons oude huis zou verbouwen. Nadat hijhet van dak tot fundering had onderzocht sprak hij de verontrustende woorden: dit huis staat er niet!Voor de volgzame vrouw is van toepassing dat “ze er niet is”. Dat ze beter weet wat iemand andersnodig heeft dan wat bij haar zou passen. Ze heeft geen eigen mening, geen eigen wil. Ze ziet er goedverzorgd en gekapt uit: dat is voor de buitenwereld. Want ze stuurt haar eigen leven niet. Zij neemthet leven zoals het op haar pad komt. Ze zit meestal wat achterover in de stoel, kijkt afwachtend enziet er wat vleugellam uit. Hoop houdt haar op de been.Haar levenshouding is: je hebt het niet voor het zeggen, je moet het leven nemen zoals het is, het zalwel ergens goed voor zijn, als ik iets wil komt er altijd iets tussen. Ze is hulpeloos en machteloos.Deze vrouw hoopt dat je haar zult redden, maar ook daar kan ze niet in geloven.
  5. 5. Boos of verontwaardigd zal zij niet zijn, eerder “geslagen”. Ondanks wat zij meegemaakt heeft blijftzij “het goede in de mens zien”. Het zijn de vrouwen die geen indruk achter laten, die zich aanpassenen makkelijk weg laten sturen. Zij verontschuldigen zich al het ware voor hun bestaan en willen jeniet lastig vallen.Nu terug naar Henny. Zij is getrouwd, 60 jaar oud en door de gynaecoloog verwezen.Sinds 3 jaar doet de samenleving pijn en is zij opgehouden de liefde te bedrijven. Henny zelf dachteerst aan overgangsklachten, haar vagina voelde ook een beetje droog aan en ze vertelt dat ze haarhele leven al moeilijk plast.De gynaecoloog die bij onderzoek geen bijzonderheden vaststelde had voorzichtig gevraagd of ersprake kon zijn van een trauma. Henny had niet het idee, maar stemde in met een verwijzing naar deseksuoloog omdat ze altijd een plezierig seksleven met haar man heeft gehad en ze het innigecontact miste.Omdat ze zo’n duidelijke periode in de tijd aan geeft, neem ik met haar door wat er in die periodemogelijk in haar leven heeft gespeeld. Er is te veel in korte tijd gebeurd. Ze kreeg de sleutel van eennieuw huis, een kleinkind werd geboren en haar moeder overleed.Al snel komen verdriet en schuldgevoelens naar voren rond moeders overlijden. Moeder was alsgevolg van mishandeling in een tehuis overleden. Schaamtevol vertelt Henny hoe ze bij de directiegeroepen was en ze geconfronteerd werd met een kamer vol functionarissen. Die toegaven dat water gebeurd was niet goed was. En die haar overvielen met voorstellen over wat er nu ging gebeuren.Daarmee verdween de zaak in de doofpot. Henny stond dat toe en durfde er later niet meer op terugte komen.Met haar zus durfde ze het onderwerp niet aan te snijden omdat zij zich altijd door haargekoeioneerd voelde. Ze vertrouwde er niet op dat haar zus haar zou begrijpen.Bovendien was het zo schaamtevol omdat er diverse aanwijzingen waren dat moeder ook seksueelmisbruikt was. Daar durfde Henny niet aan te denken, maar het kwam wel telkens in haar hoofdterug. Ze durfde er met niemand over te praten.Henny herkent al pratend hoe ze als kind zich terug trok als er dingen om haar heen gebeurden dieze pijnlijk en naar vond. Dat ze zo anders dacht en voelde als moeder en zus. Die waren als tweehanden op een buik. Vaak voelde zij zich eenzaam en buitengesloten. Ze zag dat haar ouders hetdruk hadden in hun bedrijf en wilde het hen niet moeilijk maken. Ze paste zich aan en hield haareigen wensen voor zichzelf. Ze mocht geen ziekenverzorgster worden, maar werd secretaresseomdat ouders vonden dat dit beter bij haar paste.Pas op haar 40e was ze wat meer voor zichzelf opgekomen en was ze bij de thuiszorg gaan werken.Nog steeds betrok ze anderen weinig bij wat er in haar omging, praatte ze eigenlijk nooit overzichzelf.De situatie rond moeders overlijden was zo onvoorstelbaar en emotioneel heftig dat ze terugviel ophaar oude patroon: terugtrekken, emoties wegzetten en doen wat er van haar verwacht wordt,gehoorzaam zijn aan de autoriteit, de directie van het verzorgingstehuis.
  6. 6. Nu zij opnieuw voelt hoe verdrietig en boos ze is, zich schaamt en tegelijk de opluchting beleeft datzij weer kan voelen komt ze emotioneel in beweging. Na 4 gesprekken vrijt ze weer pijnvrij.Doordat Henny haar emoties leerde verwoorden en aanvaarden en zich daardoor zekerder voelde,durfde ze ook met haar zus en een goede vriendin te gaan praten. Tot haar verbazing reageerde zusveel begripvoller dan ze ooit had verwacht.Henny vertelt dat ze zich nu ook veel vrijer voelt, dat ze makkelijker contact maakt en tot haarverrassing veel blijer in het leven staat. Ze zegt: ik beleef dat ik in beweging ben gekomen, dat ik mekan openen en dat nu ook in mijn lichaam voel.De ambitieuze vrouw en de volgzame vrouw. Hoeveel verschilt hun uiterlijke verschijning van hunzieleleven. Hoezeer kan hun partner zich daarop verkijken en hoe onveilig wordt daarmee hunliefdesrelatie. Dat is een ander hoofdstuk. Want vrijen is communiceren.Ik hoop dat ik u met deze voorbeelden herkenningspunten heb kunnen geven voor uw werk in despreekkamer.Dat u, de misschien wat vijandige, afwijzende houding van de ambitieuze vrouw of de afhankelijke,vragende houding van de volgzame vrouw kunt verdragen en haar kunt aanmoedigen ook zelf haarpijnklachten serieus te nemen.Ada de Visser, m.w.er/seksuoloog NVVSNieuwe Steen 2A 304. 1625 HV HoornTel.0229 270095; www.adadevisser.nl

×