2014 | VVJ | Koen Steuperaert
Kleuters, een kleine niche!
Aanleiding?
• Kleuters, nu al een grote doelgroep
• Ouders vragen naar meer en specifiek
• Jeugdwerk en sportverenigingen ...
Ingrediënten
onontgonnen = samen zoeken
Kleuters zijn anders!
Blik op de eigenheid van kleuters
Wat is de opdracht van een...
Kleuterszijn anders!
Kleuterleeftijd 3 tot 6 jaar is
relatief
Kenmerken overgang
peuter  kleuter
?
Kenmerken overgang
kleuter  schoolkind
• zelfredzaamheid: zelf doen!
• zelfbewustzi...
Grootste sprongen in de
ontwikkeling van
een mens
Kleutertijd = tijd van grote en
bewuste verandering
zuigeling  baby  p...
Kleuters zijn als een spons!
Ontwikkeling staat centraal
in alles wat kleuters doen!
Ze hebben een innerlijke
drang om te kunnen!
Als we ons leefwereld...
Ontwikkeling
Ontwikkeling
1. Lichamelijk
2. Zintuiglijk
3. Sociaal-emotioneel
4. Cognitief
5. Moreel
6. Taal
7. Spelen
begin
kleuter
einde
kleuter
Lichamelijke ontwikkeling
• groei: 6cm en 2 kilo per jaar
• onuitputtelijke bewegingsdrang
• zindelijkheid
• van ongecontr...
• prikkelgevoelig
• genieten van zintuiglijke ervaring
• zintuiglijk de wereld onderzoeken
• ogen en oren worden dominante...
Sociaal-emotionele ontwikkeling
jonge kleuters
• gevoelswezentje: hevig, driftig, met hele lichaam
• basisgevoelens: blij,...
oudere kleuters
• eigen identiteit, eigen wil, eigen ik (invloed)
• egocentrisch  samen
• groep = sociaal experiment
• ee...
Cognitieve ontwikkeling
• egocentrisch denken - ik, andere is bedreiging
• magisch denken - het regent, de lucht is verdri...
• geweten van extern naar intern
• spiegelgeweten (in aanwezigheid van volwassenen, norm)
• goed en slecht (de goeie en de...
Taalontwikkeling
• Kleuters leren gemiddeld 2 tot 4 nieuwe woorden per dag
• twee- en eenvoudige meerwoordzinnen
• langere...
Speelontwikkeling
• spelen is zintuiglijk
• spelen is plezier
• grote behoefte aan beweging
• van parallel spelen naar int...
Moeten lokale overheden
inzetten op kleuters?2
Bekijken vanuit 3 standpunten
1. Kleuterperspectief
2. Ouderperspectief
3. Overheidsperspectief
?
Kleuterperspectief
Waar zijn kleuters naar op zoek ?
Wat hebben kleuters nodig ?
• Kleuters hebben een innerlijke drang om...
VEEL PRIKKELS
speel- leer en ontwikkelkansen: doen,
experimenteren, verkennen, ontdekken,
leren, avontuur beleven, spelen…...
GOED LEEF- EN OPVOEDINGSKLIMAAT
betekenisvolle en
beschikbare volwassenen
gezin, ouders, familie,
kleuterjuf, anderen,…
in...
Ouderperspectief
Waar zijn ouders naar op zoek?
Wat zijn hun vragen, noden, behoeften, verzuchtingen?
• vanuit hun rol als...
Goede opvang op maat voor kleuters
vanuit hun realiteit: flexibiliteit, woensdag namiddag, nacht, weekend
vanuit hun kwali...
Opvoeding
• kleutertijd = moeilijk
• opvoedingsvragen
• opvoedingsondersteuning:
tips, uitwisseling, hulp…
ondersteuning…
...
Overheidsperspectief
Welke belang heeft de gemeente
zelf bij inzetten op kleuters?
Wat is de meerwaarde vanuit
een overhei...
Dienstverlening
• band opbouwen door goede diensten en producten
• basis voor verdere connectie – kleuters, volwassenen va...
kleuters tevreden = ouders tevreden
kleutervriendelijk = mensvriendelijk
toegankelijk voor kleuters = toegankelijk voor ie...
Hoe groter de kans op
kwaliteitsvolle publieke
ruimte
ontmoetingsplaats
geborgenheid en gezelligheid
tolerantie naar gedra...
kans op het doorbreken
van de vicieuze cirkel
kleuteronderwijs goede
basis voor de toekomst
kleuterschool als
weefsel en p...
Kleuterbeleid?
Kindvriendelijk beleid?
Gezinsvriendelijk beleid?
GOED BELEID !
met aandacht voor
kleuters en gezinnen
Kleu...
Goed
beleid
ziet kleuters als deelnemers
wil hun leefwereld en context leren kennen
gaat in dialoog
zoekt naar kansen en v...
Voorbeelden
Kleuters
turnen samen met grootouders
SPEELSTRATEN
WORKSHOP VOORLEESANIMATIES
VOOR PEUTERS EN KLEUTERS
SAMEN MET HUN OUDERS
Aanbod naar kleuters
A n d e r s k i j k e n n a a r
Functie en
kwaliteit
• n a a r k l e u t e r s ( v a n u i t
o n t w i k ke l i n g s p e ...
Omdat het zelden fout loopt,
mogen we altijd niet concluderen
dat we kwaliteit leveren !
• De opvangnood is zo groot, dat ...
Kwaliteitskenmerken
speel- leer en ontwikkelkansen
uitdaging op het juiste niveau
voldoende vrijheid
tijd en ruimte voor e...
Begeleiding
kleuters begrijpen
veel individuele aandacht 1op1
kleuters echt leren kennen
luisteren
ruimte geven
tijd geven...
kleinschaligheid en herkenbaarheid
geborgenheid en gezelligheid
tijd om elke kleuter echt te leren kennen
tijd voor veel i...
sessie 47 ppt kleuters een kleine niche
sessie 47 ppt kleuters een kleine niche
sessie 47 ppt kleuters een kleine niche
sessie 47 ppt kleuters een kleine niche
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

sessie 47 ppt kleuters een kleine niche

204

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
204
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

sessie 47 ppt kleuters een kleine niche

  1. 1. 2014 | VVJ | Koen Steuperaert Kleuters, een kleine niche!
  2. 2. Aanleiding? • Kleuters, nu al een grote doelgroep • Ouders vragen naar meer en specifiek • Jeugdwerk en sportverenigingen signaleren druk • Jeugddiensten hebben vragen • Relatief weinig vernieuwing Trends? kleutersport | kleuterturnen | circuskampen voor kleuters | groeiend aanbod kleutervoorstellingen | theaterkampen voor kleuters | vakantieopvang | belevingskampen | … Voorzichtige experimenten: kleuterkampen | kleuterfestivals | specifieke kleuterwerking op woensdag namiddag | …
  3. 3. Ingrediënten onontgonnen = samen zoeken Kleuters zijn anders! Blik op de eigenheid van kleuters Wat is de opdracht van een overheid? Kleuterperspectief Ouderperspectief Overheidsperspectief Aanbod naar kleuters Wat, hoe, waarom en kwaliteit
  4. 4. Kleuterszijn anders!
  5. 5. Kleuterleeftijd 3 tot 6 jaar is relatief
  6. 6. Kenmerken overgang peuter  kleuter ? Kenmerken overgang kleuter  schoolkind • zelfredzaamheid: zelf doen! • zelfbewustzijn • toenemende belangstelling voor de andere • prille begin van inleving • actieradius wordt groter • spelen naast elkaar naar spelen met elkaar • zindelijkheid? • taakgerichtheid en zelfsturing • concentratie • oorzaak – gevolg denken • verbanden zoeken (soms fout) • interesse: wereld ‘grote mensen’ begrijpen • Ruimtebegrippen / tijdsbegrippen • waarom?
  7. 7. Grootste sprongen in de ontwikkeling van een mens Kleutertijd = tijd van grote en bewuste verandering zuigeling  baby  peuter  kleuter
  8. 8. Kleuters zijn als een spons!
  9. 9. Ontwikkeling staat centraal in alles wat kleuters doen! Ze hebben een innerlijke drang om te kunnen! Als we ons leefwereldperspectief op kleuters willen verruimen, moeten we hun ontwikkeling begrijpen.
  10. 10. Ontwikkeling
  11. 11. Ontwikkeling 1. Lichamelijk 2. Zintuiglijk 3. Sociaal-emotioneel 4. Cognitief 5. Moreel 6. Taal 7. Spelen
  12. 12. begin kleuter einde kleuter
  13. 13. Lichamelijke ontwikkeling • groei: 6cm en 2 kilo per jaar • onuitputtelijke bewegingsdrang • zindelijkheid • van ongecontroleerde naar meer beheerste handelingen • motoriek: van grof naar fijn • grof: experimenteren met lenigheid, evenwicht, vangen, gooien • fijn: vingervaardigheid, zelfredzaamheid, manipuleren • Handvoorkeur tegen het einde van de kleutertijd
  14. 14. • prikkelgevoelig • genieten van zintuiglijke ervaring • zintuiglijk de wereld onderzoeken • ogen en oren worden dominante zintuigen • concentreren op kijken en luisteren blijft moeilijk Zintuiglijke ontwikkeling
  15. 15. Sociaal-emotionele ontwikkeling jonge kleuters • gevoelswezentje: hevig, driftig, met hele lichaam • basisgevoelens: blij, boos, bang, verdrietig • lichaamsbesef • twee werelden: fantasie en realiteit (naast elkaar) • angsten: mix fictie en realiteit (spinnen, spoken) • belangrijke relatie: ouders
  16. 16. oudere kleuters • eigen identiteit, eigen wil, eigen ik (invloed) • egocentrisch  samen • groep = sociaal experiment • eerste tekenen van inleving, perspectief van een ander • samen (delen, empathie, gevoeligheid) • complexe gevoelens: trots, afgunst, ontgoocheling • betekenisvolle vriendjes / jongens - meisjes • zelfbeheersing en samenwerken • besef van eigen kunnen - Faalangst Sociaal-emotionele ontwikkeling
  17. 17. Cognitieve ontwikkeling • egocentrisch denken - ik, andere is bedreiging • magisch denken - het regent, de lucht is verdrietig • kiezen is moeilijk • begrijpen: steeds realistischer kijk op de wereld • complexer denken: oorzaak – gevolg | middel - doel • fantaseren: met de werkelijkheid als voeding • reflecteren (tijdsperspectief) morgen gaan we… • probleemoplossend denken • zelfsturing: doelen stellen / plannen / volhouden / concentratie
  18. 18. • geweten van extern naar intern • spiegelgeweten (in aanwezigheid van volwassenen, norm) • goed en slecht (de goeie en de slechte) • gewetensconflict (engeltje en duiveltje) • schuldbewustzijn Morele ontwikkeling
  19. 19. Taalontwikkeling • Kleuters leren gemiddeld 2 tot 4 nieuwe woorden per dag • twee- en eenvoudige meerwoordzinnen • langere betekenisvolle zinnen • vertellen over ervaringen • vragen stellen • getallenkennis en letters herkennen • hanteren van ruimte en tijdsbegrippen
  20. 20. Speelontwikkeling • spelen is zintuiglijk • spelen is plezier • grote behoefte aan beweging • van parallel spelen naar interactie • gretigheid in het willen kunnen • spelen = grootste leerbron zintuiglijk spelen | bewegingsspel | spelen met dingen constructiespel | uitdagingspel | rollenspel en fantasiespel | regelspel | sociaal spel en kleuterhumor | spelen met taal en muziek
  21. 21. Moeten lokale overheden inzetten op kleuters?2
  22. 22. Bekijken vanuit 3 standpunten 1. Kleuterperspectief 2. Ouderperspectief 3. Overheidsperspectief ?
  23. 23. Kleuterperspectief Waar zijn kleuters naar op zoek ? Wat hebben kleuters nodig ? • Kleuters hebben een innerlijke drang om te kunnen! Spelen is hun grootste leerbron. • Het 1op1 contact met betekenisvolle volwassenen is zeer belangrijk • Belangrijk in hun leven: ouders | gezin | thuis | familie | school |vriendjes
  24. 24. VEEL PRIKKELS speel- leer en ontwikkelkansen: doen, experimenteren, verkennen, ontdekken, leren, avontuur beleven, spelen… voldoende vrijheid, tijd en ruimte voor eigen initiatief… ANDERE KINDEREN interactie met anderen: broers en/of zussen buren speelvriendjes, leeftijdsgenoten… wordt belangrijker naar mate kleuters ouder worden
  25. 25. GOED LEEF- EN OPVOEDINGSKLIMAAT betekenisvolle en beschikbare volwassenen gezin, ouders, familie, kleuterjuf, anderen,… individuele aandacht, zorg, warmte, liefde, genegenheid, bescherming, troost, interesse, speelpartners, sturing, grenzen, ondersteuning… goede leef- en opvoedingscontext Naast eten, drinken en slaap ook… stabiliteit (gezin, financieel, emotioneel) kansen, welbevinden, psychische ruimte en –veiligheid… huisvesting: fysieke ruimte binnen en buiten, geborgenheid, veiligheid, stimulansen, uitdaging, huiselijkheid, herkenbaarheid
  26. 26. Ouderperspectief Waar zijn ouders naar op zoek? Wat zijn hun vragen, noden, behoeften, verzuchtingen? • vanuit hun rol als ouder en ‘opvoeder’ • in de context van de huidige samenleving: combinatie werk en gezin, gezinssamenstelling, sociale- en economische situatie…
  27. 27. Goede opvang op maat voor kleuters vanuit hun realiteit: flexibiliteit, woensdag namiddag, nacht, weekend vanuit hun kwaliteitsoogpunt: zorg, veiligheid, betrouwbaarheid, bereikbaarheid… Vrijetijdsaanbod voor kleuters Ontplooiingskansen en vrijetijdskansen voor kleuters: kleuter turnen, initiatie muziek en woord, theaterkamp, sport, jeugdwerk… Samen dingen doen met kleuters gezinsuitstap, gezinsactiviteit, gezinsbeleving met kleuters: voorstellingen voor ouders en kinderen, samen zwemmen, film… Goed kleuteronderwijs Kwaliteit, stijl, bereikbaarheid, toegankelijkheid, vlotte interactie en communicatie, opvangmogelijkheden, buitenschoolse activiteiten…
  28. 28. Opvoeding • kleutertijd = moeilijk • opvoedingsvragen • opvoedingsondersteuning: tips, uitwisseling, hulp… ondersteuning… Creëren van kansen • Wat kan ik doen met mijn kleuter? • Ideeën voor activiteit in huis en tuin? • Kleuter voldoende vrijheid en ruimte geven voor eigen initiatief en ontplooiing. Hoe? kleuters ontgroeien huis en tuin: leren fietsen, verkennen, ruimte toe-eigenen, spelen anderen Goed opvoedingsklimaat goede context om kleuters op te voeden: huisvesting, welzijn, inkomen, (nood)hulp, eenoudergezinnen, armoede, veiligheid… Zoeken naar oplossingen voorbeeld mobiliteit: kleuters zijn qua mobiliteit volledig afhankelijk van ouders • Vrijetijdsinitiatieven, school, opvangmogelijkheden zijn niet altijd bij de deur • Ouders met meerdere kinderen: auto
  29. 29. Overheidsperspectief Welke belang heeft de gemeente zelf bij inzetten op kleuters? Wat is de meerwaarde vanuit een overheidsstandpunt?
  30. 30. Dienstverlening • band opbouwen door goede diensten en producten • basis voor verdere connectie – kleuters, volwassenen van morgen Leefwereld kennen en begrijpen Grip krijgen op de leefwereld van kleuters, ouders, gezinnen met kleuters • Hun behoeften, noden, verwachtingen, verzuchtingen… leren kennen en begrijpen. • Inzicht in samenlevingsproblematieken: maatschappelijke kwetsbaarheid, opvangnoden, mobiliteitsproblemen… Kleuters als bindmiddel • Waar kleuters samenkomen, komen ouders samen. • kinderen: veel en positieve interactie tussen ouders • kansen voor participatie • scholen, vrijetijdsinitiatieven voor kleuters zijn basis voor interactie en sociaal weefsel
  31. 31. kleuters tevreden = ouders tevreden kleutervriendelijk = mensvriendelijk toegankelijk voor kleuters = toegankelijk voor iedereen • inrichting publieke ruimte, mobiliteit, toegankelijkheid… • publieke familiariteit op wijkniveau: vertrouwdheid en intense contacten Kleuters als referentie voor kwaliteit
  32. 32. Hoe groter de kans op kwaliteitsvolle publieke ruimte ontmoetingsplaats geborgenheid en gezelligheid tolerantie naar gedrag van kinderen voor ouders is het geen gemakkelijke klus om oudere kleuters ruimte te geven voor zelfontplooiing, ontdekken, experimenteren, verkennen hoe meer ouders de publieke ruimte kunnen gebruiken om hun kleuters deze kansen te geven…
  33. 33. kans op het doorbreken van de vicieuze cirkel kleuteronderwijs goede basis voor de toekomst kleuterschool als weefsel en partner in… • detectie • samenwerking • afspraken • ondersteuning • brede school • opvoedingsondersteuning decreet flankerend onderwijsbeleid: Opvoedingsondersteuning kleuterparticipatie Grip op kleuters is invloed op kansarmoede en ongelijkheid
  34. 34. Kleuterbeleid? Kindvriendelijk beleid? Gezinsvriendelijk beleid? GOED BELEID ! met aandacht voor kleuters en gezinnen Kleuterperspectief Ouderperspectief Overheidsperspectief
  35. 35. Goed beleid ziet kleuters als deelnemers wil hun leefwereld en context leren kennen gaat in dialoog zoekt naar kansen en verbindingen gaat op zoek naar partners !
  36. 36. Voorbeelden
  37. 37. Kleuters turnen samen met grootouders
  38. 38. SPEELSTRATEN
  39. 39. WORKSHOP VOORLEESANIMATIES VOOR PEUTERS EN KLEUTERS SAMEN MET HUN OUDERS
  40. 40. Aanbod naar kleuters
  41. 41. A n d e r s k i j k e n n a a r Functie en kwaliteit • n a a r k l e u t e r s ( v a n u i t o n t w i k ke l i n g s p e r s p e c t i e f ) • n a a r o u d e r s ( b r e d e r d a n d e o p v a n g p r o b l e m a t i e k ) • b i n n e n e e n g o e d b e l e i d
  42. 42. Omdat het zelden fout loopt, mogen we altijd niet concluderen dat we kwaliteit leveren ! • De opvangnood is zo groot, dat ouders soms veel door de vingers zien • Kleuters passen zich makkelijk aan (adaptatievermogen), gaan mee, maken weinig problemen, zijn makkelijk te overtuigen, zijn fysiek minder sterk…
  43. 43. Kwaliteitskenmerken speel- leer en ontwikkelkansen uitdaging op het juiste niveau voldoende vrijheid tijd en ruimte voor eigen initiatief huiselijkheid, geborgenheid, psychische veiligheid herkenbaarheid en duidelijkheid kleinschaligheid en nabijheid beschikbare betekenisvolle volwassene heel veel Individuele aandacht (1op1) fysieke en psychische veiligheid Kleuters zijn anders! ander soort aanbod nodig andere begeleiding nodig andere organisatie nodig
  44. 44. Begeleiding kleuters begrijpen veel individuele aandacht 1op1 kleuters echt leren kennen luisteren ruimte geven tijd geven zelf laten doen prikkels geven geduld hebben zorg troosten uitleggen, uitleggen… voordoen vragen stellen flexibel authenticiteit
  45. 45. kleinschaligheid en herkenbaarheid geborgenheid en gezelligheid tijd om elke kleuter echt te leren kennen tijd voor veel individuele aandacht flexibiliteit ruimte voor eigen initiatief geen wachttijden … De organisatie
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×