5 Scheltjens

622 views
530 views

Published on

Published in: Education, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
622
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
21
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 5 Scheltjens

    1. 1. De erfenis van Vattemare : ruilverkeer in kunstbibliotheken Rijksmuseum Amsterdam, Nederland Saskia Scheltjens Studiedag ‘ Acquisitie in kunst- en erfgoedbibliotheken’ OKBV & EBV i.s.m. VVBAD 26 februari 2008
    2. 2. OUTLINE PRESENTATIE <ul><li>Inleiding </li></ul><ul><li>Definities </li></ul><ul><li>Geschiedenis </li></ul><ul><li>Typologie </li></ul><ul><li>Methodes & organisatie </li></ul><ul><li>Recente ontwikkelingen </li></ul><ul><li>Conclusie </li></ul>
    3. 3. Definities <ul><li>Ruilen (economisch) </li></ul><ul><li>Ruilen / Barteren </li></ul><ul><li>= ruilhandel drijven, ‘marchanderen’, d.w.z. het direct ruilen van goederen of diensten tegen elkaar zonder het gebruik van geld. Meest o orspronkelijke vorm van handel. </li></ul><ul><li>Swapping </li></ul><ul><li>= het direct informeel ruilen van goederen of diensten op basis van een vertrouwensbasis via internet communities </li></ul>
    4. 4. Definities <ul><li>Ruilverkeer (bibliotheken) </li></ul><ul><li>= Acquisitievorm waarbij een bibliotheek overeenkomt om publicaties te ruilen met een andere bibliotheek. Dit kunnen publicaties zijn van de eigen instelling of dubbels uit de eigen bibliotheekcollectie (~ODLIS) </li></ul>
    5. 5. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>17e eeuw - Aanzetten tot ruilverkeer </li></ul><ul><ul><li>Incidentele doublettenruil bij universiteitsbibliotheken </li></ul></ul><ul><ul><li>Intense correspondentie tussen wetenschappers en wetenschappelijke genootschappen. Distributie publicaties via bemiddelaars </li></ul></ul><ul><ul><li>vb. Henry Oldenburg </li></ul></ul><ul><ul><li>(1619 –1677) </li></ul></ul>
    6. 6. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>18e eeuw – Eerste vormen van georganiseerd ruilverkeer </li></ul><ul><ul><li>Bibliotheken van wetenschappelijke genootschappen ruilen intens verhandelingen en tijdschriften </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>vb. bibliotheek van het Teylers Genootschap (1778) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Veranderderend acquisitiebeleid universiteitsbibliotheken o.i.v. Bibliotheek Universiteit Göttingen leidt tot ruil </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>vb. Commercium Literarium (Zweden - vanaf 1745) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>vb. Akademischer Tauschverein (Duitsland - vanaf 1817) </li></ul></ul></ul>
    7. 7. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>19e eeuw – Utopisch internationaal ruilverkeer : Alexandre Vattemare (1796 – 1864) </li></ul><ul><ul><li>1815-1835 : acteur, buikspreker (!) </li></ul></ul><ul><ul><li>1832 – 1864 : filantroop </li></ul></ul><ul><ul><li>1839-1840 – overtuigd Library of Congress van belang internationale ruil </li></ul></ul><ul><ul><li>1848 - erkenning door Library of Congress als vaste internationale ruilagent + recht op belastingsvrij transport </li></ul></ul>
    8. 8. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>-> 19e eeuw – Utopisch internationaal ruilverkeer : Alexandre Vattemare (1796 – 1864) </li></ul><ul><ul><li>1952 – Library of Congres trekt de erkenning van Vattemare in </li></ul></ul><ul><ul><li>1854 - Transatlantische ruil van publicaties wordt overgenomen door het Smithsonian Institute </li></ul></ul><ul><ul><li>- 1964 : erkenning als onafhankelijk ruilagent neemt overal af </li></ul></ul>Estampille des échanges internationaux (New-York, impr. Rawdon, Wright, Hatch & Edson)
    9. 9. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>19de - 20e eeuw – Internationaal ruilverkeer </li></ul><ul><ul><li>1886 – Conferentie van Brussel </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Oprichting en exploitatie van nationale ruilbureaus </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ter beschikking stellen van ruilpublicaties (overheidspublicaties) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>In contact brengen van ruilpartners </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Financiering verzending ruilpublicaties </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>1956/1961/1972 – UNESCO conventies (i.s.m. IFLA) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Promotie belang ruil (overheidspubicaties, wetenschappelijke en literaire studies) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Stimuleren professionalisering d.m.v. Handbook </li></ul></ul></ul>
    10. 10. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>-> 19de - 20e eeuw – Internationaal ruilverkeer </li></ul><ul><ul><li>Ook andere partijen beginnen met ruil, o.a. wetenschappelijke instituten, musea, bedrijfsbibliotheken, speciale bibliotheken, ... </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vb. British Museum (1880 - ) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vb. Rijksmuseum Research Library (1929 - ) </li></ul></ul></ul>
    11. 11. Geschiedenis ruilverkeer <ul><li>20-21e eeuw – Vermindering belang ruilverkeer </li></ul><ul><ul><li>Gewijzigde uitgeefstrategieën </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Co-publising </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Digital publishing </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Nieuwe distributiekanalen </li></ul></ul><ul><ul><li>Verbeterde distributie </li></ul></ul><ul><ul><li>Relatief grotere aankoopbudgetten bibliotheken </li></ul></ul><ul><ul><li>Commerciële benadering acquisitieproces </li></ul></ul><ul><ul><li>Verminderde solidariteit </li></ul></ul>
    12. 12. Typologie ruilverkeer kunstbibliotheken <ul><li>Vormen van acquisitie </li></ul><ul><ul><li>Aankoop / Schenking / Ruil ... </li></ul></ul><ul><ul><li>Bruikleen </li></ul></ul><ul><li>Redenen om te ruilen </li></ul><ul><ul><li>Praktisch / Economisch / Promotioneel / Filosofisch </li></ul></ul><ul><li>Ruilpatronen </li></ul><ul><ul><li>Volledige vaste ruil </li></ul></ul><ul><ul><li>Beperkte vaste ruil </li></ul></ul><ul><ul><li>Incidentele ruil </li></ul></ul>
    13. 13. Typologie ruilverkeer kunstbibliotheken <ul><li>Soorten ruilwaar </li></ul><ul><ul><li>Publicaties van de eigen instelling </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tentoonstellingscatalogi </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kunsttijdschriften </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Jaarverslagen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Veilingcatalogi </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Handboeken </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Collectieboeken </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Catalogues raisonnés </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Educatieve publicaties </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Doubletten </li></ul></ul>
    14. 14. Methodes & organisatie ruilverkeer <ul><li>Benodigde informatie ruiladministratie </li></ul><ul><ul><li>Ruilpartners (publicatieprofiel/categorie, adressen) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ruilpublicaties (bibliografische metadata, categorie, prijs) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ruilbeleid eigen bibliotheek (criteria aangaan/afwijzen ruil, afspraken) </li></ul></ul><ul><ul><li>Collectieprofiel eigen bibliotheek </li></ul></ul><ul><ul><li>Verzendadministratie </li></ul></ul><ul><ul><li>Ontvangstadministratie </li></ul></ul><ul><ul><li>Verzendingsinformatie (kostprijs, contactpersonen, verpakking, ...) </li></ul></ul>
    15. 15. Methodes & organisatie ruilverkeer <ul><li>Ruilproces </li></ul><ul><ul><li>Ruilaanvraag ontvangen en evalueren </li></ul></ul><ul><ul><li>Ruillijsten controleren (incidentele ruil) of publicatieprofiel controleren (potentiële vaste ruil) </li></ul></ul><ul><ul><li>Afspraken maken ivm soort ruil </li></ul></ul><ul><ul><li>Aanvragen ruil </li></ul></ul><ul><ul><li>Verzenden publicaties </li></ul></ul><ul><ul><li>Communicatie ivm ruilaanvragen </li></ul></ul><ul><ul><li>Registratie ontvangen publicaties </li></ul></ul><ul><ul><li>Periodieke evaluatie ruil </li></ul></ul>
    16. 16. Methodes & organisatie ruilverkeer <ul><li>Problemen </li></ul><ul><ul><li>Onevenredige ontvangst ruilpublicaties (kwalitatief, kwantitatief) </li></ul></ul><ul><ul><li>Distributieproblemen (vertragingen, verlies, ...) </li></ul></ul><ul><ul><li>Co-publishing </li></ul></ul><ul><ul><li>Moeizame financiering eigen ruilpublicaties </li></ul></ul><ul><ul><li>Moeizame financiering verborgen kosten </li></ul></ul><ul><ul><li>Reizende tentoonstellingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Niewe publicatieformats (websites, portals, ...) </li></ul></ul><ul><ul><li>Niet-geïntegreerde ruiladministratie in besteladministratie bibliotheek -> doubletten </li></ul></ul><ul><ul><li>Present-exemplaren -> doubletten </li></ul></ul><ul><ul><li>Overkoepelende (concurrerende) initiatieven </li></ul></ul>
    17. 17. Recente ontwikkelingen <ul><li>Toenemende automatisering </li></ul><ul><ul><li>vb. KMSKB – geïntegreerd in Vubis besteladministratie </li></ul></ul><ul><ul><li>vb. KMSKA – gekoppeld MS Access x Brocade </li></ul></ul><ul><ul><li>vb. Rijksmuseum – geïntegreerd in Tinlib en apart in MS Excel </li></ul></ul><ul><li>Gebruik nieuwe tools (‘streamlining of procedures’) </li></ul><ul><ul><li>Vb. OKBN - Proefproject wiki Bibliotheekruil </li></ul></ul><ul><ul><li>Vb. Rijksmuseum – Bookmarklet (versnellen selectieproces) </li></ul></ul><ul><li>Toenemend pleidooi voor kritische kosten-baten analyse </li></ul><ul><ul><li>Margaret Shaw (1999), Barbara Rominski (2006), Joyce Pellerano Ludmer (2007) </li></ul></ul>
    18. 18. Recente ontwikkelingen voorbeelden
    19. 19. Recente ontwikkelingen voorbeelden
    20. 20. Recente ontwikkelingen voorbeelden http://bibliotheekruil.pbwiki.com
    21. 21. Recente ontwikkelingen voorbeelden http://www.delineavit.nl/publications.htm
    22. 22. Conclusies <ul><li>Ruilverkeer is moeilijke maar ook interessante vorm van acquistie </li></ul><ul><li>Nieuwe ontwikkelingen veroorzaken problemen maar ook nieuwe kansen </li></ul><ul><li>Belang van kritische evaluatie ruil voor eigen organisatie (inclusief volledige kosten-baten analyse) </li></ul><ul><li>Belang van globale inventarisatie ruilverkeer in Nederland & Vlaanderen </li></ul>
    23. 23. Addendum <ul><li>Pleidooi voor boekhistorisch onderzoek naar collectievorming bibliotheken </li></ul>
    24. 24. Belangrijkste bronnen <ul><li>Brummel, L. (1957) The Netherlands and the international exchange of publications, in: Miscellanea libraria: opstellen over boek- en bibliotheekwezen ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag aan de schrijver aangeboden door vakgenoten en vrienden. 's-Gravenhage: Nijhoff, 1957, p. 1-47 </li></ul><ul><li>IFLA Handbook on the International Exchange of Publications (1956, 1964, 1978, 2006) </li></ul><ul><li>Lilja, Johanna (2006) History of the international exchange of publications, in: IFLA Handbook on the Exchange of Publications, München, 2006, p. 49-68 </li></ul><ul><li>Ludmer Pellerano, Joyce (2006) Library Exhanges in our changing world : reviving the discussion with snapshots of exchanges in fine arts, university and special libraries in the USA and Canada, in: IFLA Handbook on the Exchange of Publications, München, 2006, p. 101-106 </li></ul>
    25. 25. -> Belangrijkste bronnen <ul><li>Rominski, Barbara (2006) Exhibition Catalog Exchanges as Part of the Collection Development Program at the San Franscisco Museum of Modern Art Research Library, in: Benedetti, Joan (2006). Art Museum Libraries and Librarianship. p. 102-105 en en p. 275-276 (voorbeeldpolicy) </li></ul><ul><li>Shaw, Margaret J. (1991) International exchange of art publications : some points for discussion, in: Art Libraries Journal, 16 (1991) 4, p. 11-15 </li></ul><ul><li>Shaw, Margaret. J. (1999) Dinosaur or dynamic: exchange of art publications in the digital age. 65th IFLA Conference, August 20 - August 28, 1999 </li></ul><ul><li>http://www.ifla.org/IV/ifla65/papers/051-107e.htm </li></ul><ul><li>Tilliette, Pierre-Alain (1998) Alexandre Vattemare's International Document Exchanges and the Collection of Foreign Official Publications of the Bibliothèque administrative de la Ville de Paris: a Historian's Treasure Trove </li></ul><ul><li>64th IFLA General Conference August 16 - August 21, 1998 </li></ul><ul><li>http://www.ifla.org/IV/ifla64/151-133e.htm </li></ul>
    26. 26. <ul><li>Saskia Scheltjens, </li></ul><ul><li>Coördinator Bibliotheek / Library Co-ordinator </li></ul><ul><li>Rijksmuseum Research Library </li></ul><ul><li>T +31 (0)20/6747.259 </li></ul><ul><li>IM saskiascheltjens (skypeid) </li></ul><ul><li>E [email_address] </li></ul><ul><li>W http://library.rijksmuseum.nl/ </li></ul>

    ×