Grenzen verleggen?!Samenspel tussen formeleen informele zorgCecil Scholten, 14 februari 2013
Inhoud1.   Vragen over grenzen2.   Ontwikkelingen3.   Begrippenkader4.   Soorten grenzen5.   Bezwaren6.   Visie7.   Kansen
I. Vragen over grenzenEens of oneensa) Mantelzorger mag naaste douchenb) Familielid mag naaste spuit gevenc) Familie is en...
2. Ontwikkelingen• Zorg wordt te duur• Dreigend tekort aan beroepskrachten• Vrijwilligers worden schaars• ZorgZwaartePaket...
3. BegrippenkaderVanuit start van relatieContact start vanuit relatie met cliënt:• Mantelzorg – intensief, langdurig, inge...
4. Soorten grenzen
Juridisch: mantelzorgersTussen de zorgaanbieder en de mantelzorgerbestaat geen formele relatie. De zorgaanbieder isdaarom ...
Juridisch: vrijwilligersVrijwilligers werken vanuit de organisatie. Daarmeeis de organisatie formeel opdrachtgever enveran...
Enkele wetten nader bekekenDe Wet BIG verbiedt onbevoegden om ‘beroeps-matig’ voor­behouden handelingen ‘buiten nood-zaak’...
KwaliteitswetOpdracht van Kwaliteitswet Zorginstellingen is omverantwoorde zorg te bieden. Nader beschreven inhet Kwalitei...
Functionele grenzenGericht op uit te voeren werkzaamheden en verant-woordelijkheden met vraag vanuit de organisatie:wat mo...
Persoonlijke grenzen• Cliënten en mantelzorgers stellen grenzen op  basis van hun eigen wensen, behoeften en  verwachtinge...
Relationele grenzenGericht op betrokkenheid en samenwerking in de relatietussen:• cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers...
5. Bezwaren te overwinnen?!A. Angst bij zorgorganisaties voor fouten en reputa-   tieschadeB. Onzekerheid bij beroepskrach...
6. Visie: Samenspel
7. Kansen• Visie = betekenis die mantelzorgers en familieleden  hebben voor cliënt en bijdrage die vrijwilligers willen  l...
Visie: Samenspel1. Cliënt en diens wensen en behoeften als uitgangs-   punt. Ook van mantelzorger.2. ‘Goede buur’-concept:...
Voorwaarden1. Helderheid in verwachtingen over en weer +   uitvoering in praktijk2. Deskundigheidsbevordering en scholing ...
Verbintenis1. Draagvlak bij alle betrokkenen voor visie op   samenspel met informele zorg2. Nieuwe rol van zorgmedewerkers...
Praktische handvatten• Samenspel op www.expertisecentrummantelzorg.nl• Grenzen en Samenwerking op  www.zorgbetermetvrijwil...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Grenzen verleggen - Samenspel tussen formele en informele zorg (Zorgtotaal 2013)

2,453 views

Published on

- Waar gaat het om bij familie, netwerk en vrijwilligers?
- Betrokkenheid of verplichte inzet?
- Grenzen verleggen vanuit informele en formele zorg

Published in: Health & Medicine
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,453
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,275
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Grenzen verleggen - Samenspel tussen formele en informele zorg (Zorgtotaal 2013)

  1. 1. Grenzen verleggen?!Samenspel tussen formeleen informele zorgCecil Scholten, 14 februari 2013
  2. 2. Inhoud1. Vragen over grenzen2. Ontwikkelingen3. Begrippenkader4. Soorten grenzen5. Bezwaren6. Visie7. Kansen
  3. 3. I. Vragen over grenzenEens of oneensa) Mantelzorger mag naaste douchenb) Familielid mag naaste spuit gevenc) Familie is en blijft verantwoordelijk voor welzijn van naasted) Vrijwilliger mag cliënt met slikproblemen helpen met etene) Vrijwilliger mag cliënt spuit gevenf) Vrijwilliger mag pinnen voor cliënt
  4. 4. 2. Ontwikkelingen• Zorg wordt te duur• Dreigend tekort aan beroepskrachten• Vrijwilligers worden schaars• ZorgZwaartePaketten met minder welzijn• Van AWBZ naar Wmo en langer thuis• Meer focus op zorg en ondersteuning ‘in eigen kring’• Blijvende focus op kwaliteit en veiligheid
  5. 5. 3. BegrippenkaderVanuit start van relatieContact start vanuit relatie met cliënt:• Mantelzorg – intensief, langdurig, ingerold• Familie en andere bekenden uit sociale netwerk – minder intensief, op verzoek, makkelijker nee te zeggenContact start vanuit organisatie:• Vrijwilligers – op eigen initiatief• Geleide vrijwilligers – gestimuleerd, met opdracht
  6. 6. 4. Soorten grenzen
  7. 7. Juridisch: mantelzorgersTussen de zorgaanbieder en de mantelzorgerbestaat geen formele relatie. De zorgaanbieder isdaarom niet verant-woor-delijk voor wat de mantel-zorger doet en evenmin aansprakelijk voor schadedie de cliënt lijdt door diens fouten.De zorgaanbieder is pas aansprakelijk als hij tekort-schiet als toezichthouder. In situaties waarin decliënt en de zorgaanbieder het niet eens wordenover de inzet van mantelzorg, is het verstandig ditin het dossier aan te tekenen en inzet van de man-telzorger te monitoren. Hierdoor maakt de zorgaan-bieder toetsbaar dat hij aan zijn zorgplicht heeftvoldaan.
  8. 8. Juridisch: vrijwilligersVrijwilligers werken vanuit de organisatie. Daarmeeis de organisatie formeel opdrachtgever enverantwoordelijk voor wat vrijwilligers doen enmogelijk overkomt. Aansprakelijkheid en anderezaken worden afgedekt via verzekeringen.Geef ruimte aan ‘spontane helpers’ (familie ofandere bekenden van cliënt) om spontaan tehelpen. Beschouw hen voor de verzekering alsvrijwilliger.
  9. 9. Enkele wetten nader bekekenDe Wet BIG verbiedt onbevoegden om ‘beroeps-matig’ voor­behouden handelingen ‘buiten nood-zaak’ uit te voeren. Wet BIG is echter niet vantoepassing op mantelzorgers en vrijwilligers.Mantelzorgers zijn zelf aansprakelijk.Organisatie is aansprakelijk voor vrijwilligers.Daarom ligt het voor de hand dat als eenvrijwilliger voorbehouden handelingen ver-richt, hijof zij daarbij aan dezelfde zorgvuldigheidseisenbehoren te voldoen als een beroepskracht.
  10. 10. KwaliteitswetOpdracht van Kwaliteitswet Zorginstellingen is omverantwoorde zorg te bieden. Nader beschreven inhet Kwaliteitskader Verantwoorde Zorg voor desector Verpleging, Verzorging en Zorg Thuis wat datinhoudt.O.a. over mantelzorg:‘Indien de cliënt het wenst, wordt de mantel­zorg nadrukkelijkbetrokken in het zorgproces. De zorgaan-bieder vraagt decliënt en de mantel-zorgers naar de gewenste enmogelijke hulp van mantelzorgers. De zorgverle-ners leggen alle afspraken met cliënt en mantel--zorg vast in het zorgleefplan.’Ook ruimte voor vrijwilligers in Zorgleef-plan.
  11. 11. Functionele grenzenGericht op uit te voeren werkzaamheden en verant-woordelijkheden met vraag vanuit de organisatie:wat mogen mantelzorgers, familieleden, vriendenen vrijwilligers wel en niet doen?In combinatie met denken vanuit cliënt en diensinformele omgeving: wat kunnen en willen infor-mele zorgverleners doen?
  12. 12. Persoonlijke grenzen• Cliënten en mantelzorgers stellen grenzen op basis van hun eigen wensen, behoeften en verwachtingen.• Vrijwilligers stellen grenzen op basis van hun betrokkenheid, vaardigheden, beschikbare tijd• Beroepskrachten stellen grenzen op basis van beschikbare tijd en … relatie-gevoel
  13. 13. Relationele grenzenGericht op betrokkenheid en samenwerking in de relatietussen:• cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers• vrijwilligers en hun organisaties• welzijns- en vrijwilligersorganisaties• andere zorgorganisaties• overhedenIs er sprake van stimulans voor samenspel of is het eerderafschuiven of juist inpikken?!
  14. 14. 5. Bezwaren te overwinnen?!A. Angst bij zorgorganisaties voor fouten en reputa- tieschadeB. Onzekerheid bij beroepskrachten over deskundig- heid en functieC. Weerstand bij mantelzorgers en vrijwilligers tegen opvullen van ‘gaten in de zorg’Oude denken: primaat van zorg bij formele zorgNieuwe denken en doen: samenspel in 4-hoek tusseninformele zorgverleners (mantelzorgers, familie ensociaal netwerk, vrijwilligers) en formelezorgverleners
  15. 15. 6. Visie: Samenspel
  16. 16. 7. Kansen• Visie = betekenis die mantelzorgers en familieleden hebben voor cliënt en bijdrage die vrijwilligers willen leveren en wijze waarop organisatie daarmee omgaat• Voorwaarden = wat mantelzorgers en familieleden nodig hebben om hun relatie met naaste vol te kunnen houden en/of voort te zetten. En wat vrijwilligers nodig hebben om hun werk goed en op een prettige manier te kunnen uitvoeren.• Verbintenis = gezamenlijke betrokkenheid tot stand brengen tussen informele en formele zorgverleners om kwaliteit van leven van cliënten te optimaliseren.
  17. 17. Visie: Samenspel1. Cliënt en diens wensen en behoeften als uitgangs- punt. Ook van mantelzorger.2. ‘Goede buur’-concept: welbevinden als insteek met mogelijk eenvoudige zorghandelingen.3. Welzijn en zorg op veilige en verantwoorde wijze realiseren met bijbehorende risico’s.4. Contact van cliënten met omgeving en vrijwilligers versterken, ondersteunen en faciliteren vanuit formele zorg.
  18. 18. Voorwaarden1. Helderheid in verwachtingen over en weer + uitvoering in praktijk2. Deskundigheidsbevordering en scholing + uitwisselen op de werkvloer3. Zicht op mogelijkheden van zorg bij welzijn via risicoinventarisatie4. Competenties en aansturing van medewerkers gericht op relatie-zorgOok tijd en deskundigheid voor en inmobiliseren, motiveren en matchen!
  19. 19. Verbintenis1. Draagvlak bij alle betrokkenen voor visie op samenspel met informele zorg2. Nieuwe rol van zorgmedewerkers3. Zonder angst voor risico’s en reputatieschade4. Weerstand wegnemen bij informele zorgverleners
  20. 20. Praktische handvatten• Samenspel op www.expertisecentrummantelzorg.nl• Grenzen en Samenwerking op www.zorgbetermetvrijwilligers.nl• Familieparticipatie en vrijwilligers op www.vilans.nlSucces met bouwen aan relatie-zorg!Cecil Scholten, c.scholten@vilans.nl.

×