Rappport Ia Ib Presentatie Prof Steven Eggermont

EEN ONDERZOEK NAAR DE INFORMATIEBEHOEFTEN VAN KINDEREN, TIENERS EN JONGEREN uitgevoerd in opdracht van het Vlaams Informatiepunt Jeugd Marie-Lou De Clerck Laura Vandenbosch Michaël Opgenhaffen Prof. Dr. S. Eggermont LEUVEN SCHOOL FOR MASS COMMUNICATION RESEARCH FACULTY OF SOCIAL SCIENCES PARKSTRAAT 45 (3603), B-3000 LEUVEN KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

Onderzoeksmethodologie
4 FASEN
Eerste survey
Tweede survey
Kwalitatieve interviewstudie
Kwalitatieve gebruiksstudie in laboratoriumsetting
User-centered and life-centered approach

User-centered approach
<> information-centered
Manifeste en latente informatiebehoeften
Focus op de gebruikers
Life-centered approach
Focus op de context

Kwantitatieve studie
Tweefasige survey
Specifieke connotatie “informatie” in schoolse context
Fase 1: open, zo min mogelijk sturende meting van informatiebehoeften
Fase 2: informatiegebruik en kwaliteitsbeoordeling

4 Kernconcepten
de informatiebehoeften
de informatiebronnen
de informatieproducten
de informatiemedia

Informatiebehoeften
de belangrijkste zorgen van kinderen, tieners
en jongeren?
verschillen kinderen, tieners en jongeren in hun zorgen?
zijn er verbanden met bepaalde variabelen?

Informatiebronnen
welke bronnen raadplegen kinderen, tieners en jongeren wanneer ze zich zorgen maken?
verschillen kinderen, tieners en jongeren in het raadplegen van bepaalde informatiebronnen?

Informatieproducten
welke informatieproducten kennen kinderen, tieners en jongeren?
verschillen kinderen, tieners en jongeren in hun kennis van bepaalde informatieproducten?
bestaan er verbanden met hun zorgen?

Informatiemedia
hoe benaderen kinderen, tieners en jongeren bepaalde informatiemedia?
verschillen kinderen, tieners en jongeren in hun benadering van deze media?

3 Leeftijdsgroepen
de kinderen : 10 – 12 jarigen
de tieners : 12 – 18 jarigen
de jongeren : 18- 25 jarigen

12 – 18 jarigen
schoolgebaseerde clustersteekproef
ASO, TSO, BSO
1e jaar (a- & b-klassen), 3e jaar, 5e jaar
600 leerlingen, verspreid over de drie gekozen jaren
10 – 12 jarigen
geografische omgeving secundaire scholen
5e en 6e studiejaar
200 leerlingen

schriftelijke vragenlijst
tijdens de schooluren
in klasverband
onder begeleiding van een onderzoeksassistent
twee maal een vragenlijst afgenomen; minimum een week
Gent, Antwerpen, Aarschot, Maasmechelen

18 – 25 jarigen
Pragmatisch alternatief
200 jongeren
Websurvey

De kinderen
Vragenlijst I : 202 Vragenlijst II: 204
5de leerjaar: 111 5de leerjaar: 111
6de leerjaar: 91 6de leerjaar: 93
45.9% jongens 54.1% meisjes
gemiddelde leeftijd: 11 jaar

De tieners
Vragenlijst I : 734 Vragenlijst II: 719
1 ste : 282 1 ste : 280
3 de : 286 3 de : 277
5 de : 166 5 de : 162
gemiddelde leeftijd: 15.3 jaar

De jongeren
Websurvey I : 471 Websurvey II: 228
gemiddelde leeftijd: 21 jaar
59.4% naar school of opleiding en werkt niet
15.9% naar school of opleiding en werkt wel
23.6% werkt maar niet naar school of geen opleiding
1.1% werkt niet en niet naar school of geen opleiding.

Kwalitatieve studie
> User- en life-centered approach
Kwalitatieve gebruiksstudie in
laboratoriumsetting

8 focus group interviews
2 categorie kinderen
10 jongens en meisjes 5 de leerjaar
12 jongens en meisjes 6 de leerjaar
2 categorie tieners
8 jongens 3BSO
9 meisjes 5TSO
2 categorie jongeren
7 jongens en meisjes
8 jongens en meisjes

Deelname aan schriftelijke vragenlijsten
tijdens de schooluren, onder begeleiding van één onderzoeker
Faculteit Sociale Wetenschappen van de K.U.Leuven, onder begeleiding van één onderzoeker.

2 met kinderen, tiener en jongeren met een beperking
een vzw die o.a. eerstelijnsactiviteiten organiseert voor kinderen en jongeren met een handicap
6 kinderen en tieners tussen de 10 en 14 jaar
lichte tot matige handicap
een school voor buitengewoon onderwijs voor tieners en jongeren met een matige tot ernstige mentale beperking
4 jongens en 3 meisjes tussen de 16 jaar en 17 jaar
secundaire beroepsopleiding

Welzijn
wie zijn de belangrijkste vertrouwenspersonen bij zorgen over welzijn?
wat doen ze als ze zich zorgen maken over welzijn?
Vrije tijd
wat doen ze in hun vrije tijd?
wat doen ze als ze informatie nodig hebben over vrije tijd?
Geld en werk
in welke mate zijn jongeren bezig met dit thema?

Kwalitatieve gebruiksstudie in
Laboratoriumsetting
= gedragsobservatie en monitoring van gebruikersstijl

Vijf tieners, drie meisjes en twee jongens
secundaire school, ASO studierichting
1ste, 3de, 4de, 6de middelbaar
internetverbinding thuis
gebruikten al minsten meer dan twee jaar het internet
enkele keren per week tot enkele keren per dag op internet
3de en 6de middelbaar: regelmatig internet gebruiken om informatie op te zoeken
4de en 1ste middelbaar: slecht af en toe internet gebruiken om informatie op te zoeken

Daadwerkelijk gebruik van het informatieaanbod
laboratorium van de Afdeling Journalistiek van de Lessius Hogeschool
selectie informatiemedia
geobserveerd tijdens hun gebruik ervan
vrij rondsurfen op een website
een gerichte zoekopdracht

De resultaten

10- tot 12-jarigen: zorgen
toekomstig geluk
gezinsproblemen
dood en ernstige ziekte
problemen van vrienden
onbehagen over school
schoolprestaties
gezondheid
onbehagen over het leven
de maatschappij
toekomstige job
studiekeuze
persoonlijk onbehagen
negatieve vriendschapsrelaties
probleemgedrag
geweld
relationele peerproblemen
uiterlijk en voorkomen
gebrekkige vriendschapsrelaties

Meer zorgen bij
wie een jaar dubbelde
wie uit een niet-traditioneel gezin komt
wie van Niet- of Oost-Europese afkomst is
wie lager opgeleide ouders heeft
wie een minder goede band met zijn/haar ouders heeft

10- tot 12-jarigen: wat doe je als je zorgen hebt over …?
1. sociale relaties ouders nergens vriend(in) broer/zus familielid (100%) (95.5%) (59.4%) (34.9%) (34.0%)
2. persoonlijk o uders vriend(in) broer/zus familielid op school (64.2%) (47.2%) (33.5%) (27.4%) (17.9%)
3. godsdienst ouders nergens vriend(in) op school leerkracht (42.9%) (28.3%) (26.9%) (19.8%) (17.9%)
4. familie ouders familielid broer/zus vriend(in) bellen (69.3%) (41.5%) (30.7%) (30.2%) (12.7%)
5. school ouders vriend(in) op school leerkracht broer/zus (56.1%) (42.0%) (39.6%) (37.7%) (24.1%)
6. Gezondheid & ouders vriend(in) dokter broer/zus familielid
uiterlijk (62.3%) (39.6%) (36.8%) (30.2%) (18.4%)
7. geld & werk ouders vriend(in) broer/zus familielid nergens (61.3%) (25.5%) (23.1%) (19.3%) (18.4%)
8. huwelijk & ouders nergens vriend(in) broer/zus familielid
seksuele relaties (36.8%) (28.3%) (26.9%) (17.5%) (9.9%)
9. toekomstige ouders vriend(in) op school broer/zus familielid
studies & beroep (68.9%) (32.1%) (30.2%) (25.0%) (17.0%)
10. toekomst ouders vriend(in) broer/zus familielid nergens (68.4%) (33.5%) (27.4%) (21.2%) (17.9%)
11. verkeer & ouders nergens vriend(in) op school familielid
vervoer (42.0%) (34.9%) (14.6%) (14.2%) (12.3%)
broer/zus
(14.6%)
12. maatschappij ouders nergens internet familielid vriend(in) (39.6%) (34.0%) (16.0%) (15.6%) (15.1%)
13. chatten & ouders vriend(in) broer/zus internet familielid
internet (38.2%) (34.4%) (23.1%) (20.3%) (12.3%)
nergens
(23.1%)

10- tot 12-jarigen: Informatieproducten
de Yeti 90.9%
de Joepie 90.8%
de bibliotheek in de buurt 90.5%
www.goudengids.be 57.7%
de Kinder- en jongeretelefoon 56.3%
het OCMW 55.5%
www.klasse.be 54.1%
de Streekkrant 45.1%
de VDAB 43.5%
www.delijn.be 40.4%

onbehagen over school
toekomstig geluk
schoolprestaties
toekomstige job
gezinsproblemen
gezondheid
stress en slapeloosheid
studiekeuze
maatschappij
probleemgedrag
vertrouwenspersonen
geweld
ouderlijke controle

Meer zorgen bij
wie werkt om geld te verdienen
wie ouder is
wie schoolproblemen ondervindt
wie uit een niet-traditioneel gezin komt
wie van Niet- of Oost-Europese afkomst is
wie lager opgeleide ouders heeft

1. sociale relaties vriend(in) ouders broer/zus familielid op school (46.5%) (34.1%) (25.7%) (18.2%) (14.8%)
2. Persoonlijk vriend(in) ouders broer/zus familielid internet (41.8%) (39.3%) (24.1%) (15.9%) (12.3%)
3. godsdienst ouders nergens vriend(in) op school internet (33.6%) (28.7%) broer/zus (13.1%) (11.9%)
(15.7%)
4. familie ouders vriend(in) broer/zus familielid nergens (50.5%) (26.9%) (25.1%) (24.9%) (9.7%)
5. school ouders op school vriend(in) leerkracht broer/zus (36.5%) (35.7%) (31.9%) (22.1%) (18.5%)
6. gezondheid & ouders vriend(in) dokter broer/zus internet uiterlijk (39.1%) (32.9%) (32.2%) (20.9%) (12.2%)
7. geld & werk ouders vriend(in) broer/zus nergens familielid (50.3%) (24.1%) (18.8%) (12.3%) (11.5%)
8. huwelijk & vriend(in) ouders nergens broer/zus internet
seksuele relaties (31.5%) (25.7%) (18.5%) (13.6%) (10.2%)
9. studies & beroep ouders op school vriend(in) broer/zus leerkracht (47.6%) (28.6%) (27.7%) (20.0%) (18.1%)
10. toekomst ouders vriend(in) broer/zus nergens op school (47.6%) (30.6%) (20.1%) (15.7%) (12.9%)
11. verkeer & ouders nergens vriend(in) broer/zus internet
vervoer (29.5%) (27.7%) (15.9%) (12.8%) (12.0%)
12. maatschappij nergens ouders internet vriend(in) op school (28.9%) (24.9%) (14.8%) (14.4%) (11.8%)
13. chatten & vriend(in) nergens ouders broer/zus familielid
internet internet
(33.4%) (20.4%) (19.7%) (17.5%) (8.1%)

de Joepie 89.5%
het OCMW 72.3%
de Streekkrant 66.5%
de VDAB 64.2%
www.delijn.be 62.0%
de Kinder- en Jogerentelefoon 58.5%
de Christelijke Mutualiteit 57.5%
Childfocus 55.2%

gezondheid
toekomstig geluk
gezinsproblemen
stress&slapeloosheid
maatschappij
studies
toekomstig werk
verlegenheid
geweld
geld en bezittingen
relationele aspecten seksualiteit
gebrekkige vriendschapsrelaties
medische aspecten seksualiteit

Meer zorgen bij
wie nog studeert
wie jonger is
wie geen lief heeft

1. sociaal vriend(in) krant ouders broer/zus schoolmat
(35.3%) (24.9%) (18.0%) (16.3%) (13.7%)
2. Persoonlijk vriend(in) krant ouders schoolmat broer/zus
(34.9%) (24.9%) (21.1%) (20.1%) (14.8%)
3. godsdienst nergens schoolmat ouders vriend(in) bibboek
(21.8%) (17.1%) (9.9%) (9.3%) (8.2%)
4. familie ouders vriend(in) broer/zus krant familielid
(33.8%) (26.8%) (24.5%) (21.6%) (20.3%)
5. school op school ouders schoolmat leerkracht broer/zus vriend(in) krant
(26%) (23.0%) (15.9%) (15.0%) (8.5%)
6. gezondheid & vriend(in) dokter schoolmat ouders krant
uiterlijk (26.2%) (25.8%) (24.1%) (21.8%) (20.9%)
7. geld & werk ouders schoolmat vriend(in) krant broer/zus
(34.2%) (23.3%) (21.6%) (20.9%) (8.9%)
8. huwelijk & vriend(in) krant schoolmat ouders broer/zus seksuele relaties (33.0%) (24.5%) (18.2%) (13.1%) (7.6%)
9. toekomst vriend(in) ouders krant broer/zus schoolmat (32.6%) (29.8%) (25.4%) (12.5%) (12.3%)
10. verkeer & schoolmat ouders vriend(in) nergens krant
vervoer (30.2%) (20.3%) (11.8%) (9.5%) (9.3%)

de Humo 97.8%
de NMBS 97.8%
www.delijn.be 93.9%
de VDAB 93.6%
het OCMW 93.0%
de Oxfam wereldwinkels 92.1%
de Christelijke Mutualiteit 92.1%
Childfocus 91.7%

Nuancering: “Generation M”
Mediasaturatie
Privatisatie; compartimentalisering
‘ Message hours’ > ‘person hours’: multitasking; beperkte ‘displacement’

Wat doet dit met de jongeren? Effectonderzoek wijst op statistische relatie tussen mediagebruik enerzijds en roken, alcoholgebruik, obesitas, seksueel risicogedrag, slaaptekort, racisme, … anderzijds

Waarom gebruiken ze media?
Entertainment
Klemtoon op
het moment,
de distractie,
het ongecontroleerde,
het dramatische

Identity formation
Ontwikkelen van een samenhangend geheel van indrukken over zijn/haar waarden, vaardigheden, en toekomstverwachtingen.
Toenemende zelfreflectie: leidt tot
Naïef idealisme (‘persoonlijke fabel’)
Absolutisme
Egocentrisme (‘imaginair publiek’)
Vergelijkend denken => mediavoorbeelden nodig
Toekomstdenken => mediavoorbeelden nodig
Belangrijk onderdeel: gender role identity

High sensation/problem behaviour
1/ Adolescentie vertoont doorgaans hoog niveau van sensation seeking, rusteloosheid => mediagebruik verschaft spanning en sensatie
2/ Probleemgedrag: Socio-economische achtergrond
Geringe opvoedingsvaardigheden bij de ouders
Onaangepastheid van het gezin
Cognitieve problemen
Hyperactiviteit
Attributie-vooringenomenheid

Coping
1/ Vroege adolescentie => toename in het aantal conflicten, en stress thuis, op school, in vriendenkring, romantische stress => media voor “emotional self-regulation”
Leuvens onderzoek
Televisiekijken als een reactie op
Schoolstress (ook thuis)
Separation
Laag zelfbeeld
Moeilijk ‘peer contact’
2/ Mediagebruik als ontwijkgedrag
Mediagebruik als probleeminternalisatie vs probleemexternalisatie

Peer group/Youth culture identification
Toenemend belang van leeftijdsgenoten en sociale relaties (cf. mythe van de ‘peer group’; conflicthypothese versus terreinhypothese)
In de vroege adolescentie hoog conformisme
Hoe dan ook, leeftijdsgenoten worden belangrijker en media spelen daarin vaak de rol van bindmiddel
Media geven de indruk van verbondenheid met een “peer network”
Subculturen zijn vaak gebaseerd op mediavoorkeuren
De theorie van de ‘super-peer’

Rappport Ia Ib Presentatie Prof Steven Eggermont

by Vlaams Informatiepunt Jeugd vzw on Dec 05, 2008

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 59

Statistics

Rappport Ia Ib Presentatie Prof Steven Eggermont — Presentation Transcript