La Belgique IndustrielleDe wisselwerking tussen transport en landschap             tijdens de 19de eeuw                   ...
Ontwikkelingen 1750-1830• Snelle regimewissels in de Zuidelijke  Nederlanden met eigen accenten voor het  transport  – Oos...
Ontwikkelingen 1750-1830• Macro-economische ontwikkeling
Macro-economische ontwikkeling (1)• De industriële revolutie (1800-1830)  – Mechanisering van de textielnijverheid    (Ver...
Macro-economische ontwikkeling (2)• Economische factoren  – Natuurlijke rijkdommen: grondstoffen en    landbouwareaal  – G...
Macro-economische ontwikkeling (3)– Besluit: overgang van landbouweconomie  naar gemengde agrarisch-industriële  economie ...
Het transportvraagstuk anno 1831
Transport ca. 1830 (1)• Het wegvervoer:  – Belangrijke investeringen sinds Oostenrijkse    periode: steenwegen  – Tolsyste...
1830
Transport ca. 1830 (2)• De binnenscheepvaart  – Rivieren: zeer problematisch – niet    gekanaliseerd – bodem onregelmatig ...
1830
De rol van transport• Inzicht bij de overheid in het belang van  een goed ontwikkeld transportsysteem  – Voor import en ex...
Een kanaal of een spoorweg?• Parlementair debat: de keuze voor een  overheidsbedrijf én de keuze voor een  spoorweg• Van l...
Een kanaal of een spoorweg?• België als spoorwegpionier:  – Veel innovatie  – Export van spoorwegtechnologie  – Uniek over...
Spoorwegen als  ruggengraat van detransportinfrastructuur
1880
Ontwikkelingen vanaf 1880
De buurtspoorwegen• Jaren 1880: sociaal vraagstuk –  transportvraagstuk – economische crisis• Antwoord: een lichte spoorwe...
Het wegvervoer• Zeer grote toename van het aantal  steenwegen• Twee soorten: aanvoerroutes naar de  spoorwegen of belangri...
1880
De binnenscheepvaart• De ‘vergeten’ sector: overheid investeert in  sector waar technologische ontwikkeling wordt  verwach...
1880
De tweede industriële revolutie
De tweede helft van de 20ste eeuw
La Belgique Industrielle         Dank je!         Greet De Block       Bart Van der Herten
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)

867 views

Published on

Lezing van Greet De Block en Bart Van der Herten op de Landschapscontactdag 2012

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
867
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
66
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

La Belgique Industrielle: de wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19e eeuw (De Block - Van der Herten)

  1. 1. La Belgique IndustrielleDe wisselwerking tussen transport en landschap tijdens de 19de eeuw Greet De Block Bart Van der Herten
  2. 2. Ontwikkelingen 1750-1830• Snelle regimewissels in de Zuidelijke Nederlanden met eigen accenten voor het transport – Oostenrijkse periode (tot 1790) – Franse periode (tot 1815) – Hollandse periode (tot 1830)
  3. 3. Ontwikkelingen 1750-1830• Macro-economische ontwikkeling
  4. 4. Macro-economische ontwikkeling (1)• De industriële revolutie (1800-1830) – Mechanisering van de textielnijverheid (Verviers) – Steenkool en metaalnijverheid (Luik-Verviers en Mons-Charleroi) – Antwerpen en Brussel als dienstencentra – Platteland als dominante sector (+ 50%)
  5. 5. Macro-economische ontwikkeling (2)• Economische factoren – Natuurlijke rijkdommen: grondstoffen en landbouwareaal – Goed geschoolde arbeiders – Arbeidsreserve op het platteland – Overname van Engelse technologie – Groot aantal Belgische uitvindingen – Inkomensstijging en dus meer vraag – België als exportland
  6. 6. Macro-economische ontwikkeling (3)– Besluit: overgang van landbouweconomie naar gemengde agrarisch-industriële economie werd afgerond ca. 1850.– België werd één van de pioniers van de industriële ontwikkeling– De spoorwegen waren de motor van deze ontwikkeling
  7. 7. Het transportvraagstuk anno 1831
  8. 8. Transport ca. 1830 (1)• Het wegvervoer: – Belangrijke investeringen sinds Oostenrijkse periode: steenwegen – Tolsysteem: de gebruiker betaalt – Eerste grote verbindingen en interstedelijk netwerk, relatief weinig grensovergangen – Personenvervoer: 5 à 10 km/u – Goederenverkeer: weinig georganiseerd, zeer traag, risicovol en duur
  9. 9. 1830
  10. 10. Transport ca. 1830 (2)• De binnenscheepvaart – Rivieren: zeer problematisch – niet gekanaliseerd – bodem onregelmatig – Vervoer vooral regionaal – Investeringen in kanalen richting Frankrijk en Nederland – Tolsysteem – Zeer traag (2-3 km/u)
  11. 11. 1830
  12. 12. De rol van transport• Inzicht bij de overheid in het belang van een goed ontwikkeld transportsysteem – Voor import en export (vb. steenkool) – In de prijsvorming van producten – Voor de verspreiding van goederen van de industriële revolutie, ook in België – België op zich niet leefbaar (overproductie)Gevolg: een belangrijk economisch probleem
  13. 13. Een kanaal of een spoorweg?• Parlementair debat: de keuze voor een overheidsbedrijf én de keuze voor een spoorweg• Van lijn Antwerpen naar Keulen naar een internationaal assenstelsel met Mechelen als centraal spoorwegknooppunt• Spoorwegwet 1834• Eerste treinrit: 5 mei 1835
  14. 14. Een kanaal of een spoorweg?• België als spoorwegpionier: – Veel innovatie – Export van spoorwegtechnologie – Uniek overheidsmodel met inbreng van de private sector – Intermodaal model – Uniek financieringsmodel met zeer lage tarieven
  15. 15. Spoorwegen als ruggengraat van detransportinfrastructuur
  16. 16. 1880
  17. 17. Ontwikkelingen vanaf 1880
  18. 18. De buurtspoorwegen• Jaren 1880: sociaal vraagstuk – transportvraagstuk – economische crisis• Antwoord: een lichte spoorweg- infrastructuur langs de gewone wegen• Eerste fase: stervorming rond steden• Vervolgens: hele grondgebied• Zeer snelle ontwikkeling• Gemengde financiering overheden
  19. 19. Het wegvervoer• Zeer grote toename van het aantal steenwegen• Twee soorten: aanvoerroutes naar de spoorwegen of belangrijkste transportmogelijkheid in regio’s waar geen spoorwegen waren aangelegd• De snelheid nam niet echt toe t.o.v. 1830• Relatieve achteruitgang van de trafiek o.i.v. de spoorwegen
  20. 20. 1880
  21. 21. De binnenscheepvaart• De ‘vergeten’ sector: overheid investeert in sector waar technologische ontwikkeling wordt verwacht• België verdeeld in drie rivierbekkens• Historische ontwikkeling: elke waterweg met eigen kenmerken• Rivieren zeer problematisch• Kanaal Brussel-Charleroi• Regionale eenmaking van binnenwateren• Amper netto-aanleg tijdens 19de eeuw
  22. 22. 1880
  23. 23. De tweede industriële revolutie
  24. 24. De tweede helft van de 20ste eeuw
  25. 25. La Belgique Industrielle Dank je! Greet De Block Bart Van der Herten

×