Inleiding in de archeologie (basisprincipes, wetgeving, omgang)

858 views
650 views

Published on

Inleidende lezing voor de 'basisopleiding archeologie' over archeologie in Vlaanderen, met aandacht voor de basisprincipes, de wetgeving, de omgang met het archeologisch erfgoed

Published in: Travel, Sports
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
858
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
34
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Inleiding in de archeologie (basisprincipes, wetgeving, omgang)

  1. 1. Inleiding in dearcheologieBasisprincipes, wetgeving, hoe omgaanmet archeologisch erfgoed?15 mei, 27 mei en 4 juni 2013
  2. 2. Inhoudstafel15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed1 Wat is archeologie2 Wettelijk kader3 Enkele archeologische principes4 Archeologisch onderzoek – wat en hoe?5 Wie is wie in de Vlaamse archeologie?2
  3. 3. Wat is archeologie?
  4. 4. Wat is archeologieArcheologische als wetenschap15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed• Archeologie is een historische wetenschap die zichbaseert op materiële bronnen om het menselijkverleden te onderzoeken en te proberen te begrijpen• Hoofddoel: onderzoeken4
  5. 5. Wat is archeologie?Archeologische als erfgoedzorg15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed• Archeologie vormt (hoofdzakelijk) het ondergrondseonderdeel van het (on)roerend cultureel erfgoed• Hoofddoel : bewaren (de informatiebron)5
  6. 6. Wat is archeologie?Archeologische als erfgoedzorg15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed• Archeologie vormt (hoofdzakelijk) het ondergrondseonderdeel van het (on)roerend cultureel erfgoed• Hoofddoel : bewaren (de informatiebron)• Archeologisch dilemma:• opgraven = vernielen• opgraven = informatie inwinnen• Enkel opgraven wat met vernieling bedreigd is!6
  7. 7. Wat is archeologie?Archeologiedecreet15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend ErfgoedAlle overblijfsels en voorwerpen of enig ander spoor vanmenselijk bestaan die getuigenis afleggen van tijdperkenen beschavingen waarvoor opgravingen of vondsten eenbetekenisvolle bron van informatie zijn, onderverdeeld inonroerende en roerende archeologische monumenten.Algemeen principe: bij archeologie staan de kennis endocumentatie centraal, het visuele aspect is vansecundair belang.7
  8. 8. 6 juni 2013 — Hier komt de Footer-titel — © Onroerend Erfgoed 8
  9. 9. 9
  10. 10. 10
  11. 11. 11
  12. 12. 12
  13. 13. 13
  14. 14. Wettelijk kader
  15. 15. Wettelijk kader15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 15• Art. 4: Behoud in situ primeert, enkel opgraven alsniet anders kan• Art. 5: pro-actieve archeologie (integratie inruimtelijke ordening nastreven)• Art. 6: veroorzakersprincipe: wat niet kan behoudenblijven moet opgegraven worden, de verstoorderbetaaltVerdrag van Malta (16 januari 1992)= Europese wetgeving
  16. 16. Wettelijk kader15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 16• Art 4.: zorgplicht: eigenaar/gebruiker is verplicht omarcheologisch erfgoed op zijn gronden voor vernielingte behoeden• Art. 5: adviesplicht, gekoppeld aan codex RO• Art. 6: iedereen die een prospectie of opgravinguitvoert moet over een vergunning beschikkenArcheologiedecreet (30 juni 1993)Decreet omvat enkele Malta-principes, maar is geenimplementatie van de Conventie!
  17. 17. Wettelijk kader15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 17Art. 8: toevalsvondstenregeling: een goed “waarvan menredelijkerwijs moet vermoeden dat het een archeologischevondst is” moet binnen de 3 dagen gemeld worden; werkenkunnen 10 dagen opgeschort worden (evt. verlengd)Archeologiedecreet (30 juni 1993)
  18. 18. 6 juni 2013 — Hier komt de Footer-titel — © Onroerend Erfgoed 18Beschermde archeologischezone Provincie GemeenteKasteel en dorpskern Middelburg Oost-Vlaanderen MaldegemSite Chartreuse (Sint-Michiels) West-Vlaanderen BruggeMidden-Paleolithischesite te VeldwezeltHezerwaterLimburg LanakenBasiliek O.L.V.-Geboorte en omgeving Limburg TongerenBurchtzone Jordaenskaai Antwerpen AntwerpenCirculairestructuur van Ver-Assebroek West-Vlaanderen BruggeGallo-Romeinsetumuli van Grimde Vlaams-Brabant TienenDe kasteelsite van Schendelbeke Oost-Vlaanderen GeraardsbergenDe Kolverenschans Limburg ZonhovenDe middenneolitischesite van Ottenburg Vlaams-Brabant HuldenbergDe primitieve parochie van Weerde Vlaams-Brabant AarschotDe site van Butsel Vlaams-Brabant BoutersemHet finaalpaleoligisch en mesolitisch sitecomplexvan de LieremanAntwerpen Oud-TurnhoutArendonkHet Hoge Hof West-Vlaanderen Spiere-HelkijnRomeins Aquaduct Tongeren en Heers Limburg Tongeren
  19. 19. Wettelijk kader15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 19Nieuw decreet Onroerend Erfgoed?• Aantal spelregels zullen fundamenteel wijzigen, maarexacte impact is nog ongekend: ontwerptekstenmoeten nog goedgekeurd worden door het VlaamsParlement• Timing van goedkeuring en in werking treden isongekendToekomst?
  20. 20. Enkele archeologischeprincipes
  21. 21. Enkele archeologische principes15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 21Slechts een kleinefractie van hetarcheologischeerfgoed is gekendIJsbergprincipe
  22. 22. Enkele archeologische principes15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 22Onbekend maakt onbemind
  23. 23. Enkele archeologische principes6 juni 2013 — Hier komt de Footer-titel — © Onroerend Erfgoed 23Verwevenheid met de bodem
  24. 24. Enkele archeologische principes6 juni 2013 — Hier komt de Footer-titel — © Onroerend Erfgoed 24Verwevenheid met de bodem• Aard van de drager• Aard van de omgeving– Zand» Fysisch stabiel (druk)» Zuur» Doorlatend (water, zuurstof)– Klei/organisch» Drukgevoelig» Minder zuur» Niet doorlatend
  25. 25. Archeologisch onderzoekWat en hoe?
  26. 26. Archeologisch onderzoek - Wat en hoe?Inventarisatie en prospectie• Cartografische bronnen• Veldprospectie• Weerstandsmeting• Luchtfotografie• Boringen• Proefputten en proefsleuvenOpgravingVerwerking en rapportagePubliekswerking
  27. 27. Archeologisch onderzoekInventarisatie en prospectie27Cartografische bronnen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed
  28. 28. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend ErfgoedVeldprospectie28Archeologisch onderzoekInventarisatie en prospectie
  29. 29. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend ErfgoedWeerstandsmeting29Archeologisch onderzoekInventarisatie en prospectie
  30. 30. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 30Luchtfoto van het zgn. langbed uit de late bronstijd/vroegeijzertijd in Aartrijke(foto 51208, J. Semey, Vakgroep Archeologieen Oude Geschiedenis van Europa,UGent)Luchtfotografie
  31. 31. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 31BoringenArcheologisch onderzoekInventarisatie en prospectie
  32. 32. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 32Proefputten (voornamelijk in stadscontext en op stratigrafische sites)Archeologisch onderzoekInventarisatie en prospectie
  33. 33. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend ErfgoedProefsleuven33Archeologisch onderzoekInventarisatie en prospectieProefsleuven
  34. 34. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 34ArcheologischonderzoekOpgraving
  35. 35. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 35ArcheologischonderzoekOpgraving
  36. 36. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 36ArcheologischonderzoekOpgraving
  37. 37. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 37Archeologisch onderzoekVerwerking en rapportageVerwerken van de archeologischegegevens
  38. 38. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend ErfgoedRapportage38Archeologisch onderzoekVerwerking en rapportage
  39. 39. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 39Publiekswerking - rondleidingen tijdens de opgravingArcheologisch onderzoek
  40. 40. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 40
  41. 41. 41ArcheologischonderzoekPubliekswerkingna de opgraving:tentoonstelling –uiteenzettingen -lezingen
  42. 42. Wie is wie in deVlaamse archeologie?
  43. 43. Wie is wie in de Vlaamse archeologie?Agentschap Onroerend Erfgoed15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 43beheer, adviseren, inventariseren, beschermen,beleidsgericht onderzoek, ontsluiting
  44. 44. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 44• geen duidelijke wettelijke bevoegdheid• invulling verschilt van provincie• Voorbeeld:• Provincies Vlaams-Brabant en West-Vlaanderengeven subsidies voor archeologisch onderzoek• Depotwerking• PubliekswerkingWie is wie in de Vlaamse archeologie?Provincies
  45. 45. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 45Gemeentelijke en stadsarcheologische diensten -Intergemeentelijke Archeologische Diensten(IAD) -Intergemeentelijke Onroerend Erfgoeddiensten(IOED)Wie is wie in de Vlaamse archeologie?• inventariseren, adviseren, beheer en beleid (lokaal),veldwerk en deponering, ontsluiting enpubliekswerking• zie presentatie WinAr
  46. 46. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 46Onderzoek• bureaustudies• prospecties• Opgravingen• VONAWie is wie in de Vlaamse archeologie?Archeologische studiebureaus (privé)
  47. 47. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed 47• Forum Vlaamse Archeologie (FVA)• Archeonet Vlaanderen (http://www.archeonet.be/)• Lokale verenigingen en heemkundige kringenWie is wie in de Vlaamse archeologie?Verenigingen en vrijetijdsarcheologen
  48. 48. 4815 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Inleiding in de archeologie— © Onroerend Erfgoed

×