• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content

Loading…

Flash Player 9 (or above) is needed to view presentations.
We have detected that you do not have it on your computer. To install it, go here.

Like this presentation? Why not share!

P1 Alfons Marcoen: De meerwaarde van ouderen in onze maatschappij

on

  • 2,077 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,077
Views on SlideShare
2,077
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • tabel 1 van Erikson

P1 Alfons Marcoen: De meerwaarde van ouderen in onze maatschappij P1 Alfons Marcoen: De meerwaarde van ouderen in onze maatschappij Presentation Transcript

  • Symposium Gezondheidspromotie 2010 GEZOND OUDER WORDEN Congrescentrum Lamot, Mechelen 16 november 2010 De meerwaarde van ouderen in onze maatschappij Alfons Marcoen
  • OUD(ER) WORDEN
    • Lichamelijk verouderen
    • Senior worden
    • Op hogere leeftijd zijn
    • leven persoonlijk zin
    • en vorm geven
  • OUD(ER) WORDEN
    • = overkomt ons
    • = wordt ons geschonken
    • wordt ons aangedaan
    • = doen we zelf, het is ons werk
    Het ouder worden als een taak zien en tot een positieve ervaring maken in een derde en een vierde leeftijd.
  • OUD(ER) WORDEN
    • Lichamelijk verouderen
    • Senior worden
    • Het leven als opgave,
    • als ontwikkelingstaak
  • Succesvol ouder worden
  • SUCCESVOL OUDER WORDEN ( Rowe & Kahn, 1997)
    • Ouder worden met het behoud van een
    • - laag risico op ziekte en
    • handicaps GEZOND
    • - hoge mentale en fysieke
    • functionele status ALERT - MOBIEL
    • - actief engagement
    • in het leven ACTIEF
  • M.R. Crowther, M.W. Parker, W.A. Achenbaum, & H.G. Koenig (2002) POSITIEVE SPIRITUALITEIT is de VERGETEN FACTOR van het SUCCESVOL OUDER WORDEN
  • SUCCESVOL OUDER WORDEN (Rowe & Kahn, 1997; Crowther et al., 2002) 1. risico’s op ziekte en daarmee samenhangende handicaps zoveel mogelijk vermijden GEZOND 2. fysieke en mentale vaardigheden maximaliseren MOBIEL en ALERT 3. zich engageren in een actief leven ACTIEF 4. een positieve spiritualiteit maximaliseren SPIRIT
  • Succesvol ontwikkelen en ouder worden (Baltes & Baltes, 1990) Het optimaliseren van de verhouding tussen WINST en VERLIES van ADAPTATIEVERMOGEN, m.a.w. het maximaliseren van de WINST en het minimaliseren van het VERLIES.
  • SUCCESVOL OUDER WORDEN (Baltes & Baltes, 1990)
    • het optimaliseren van de verhouding tussen winst en verlies aan adaptatievermogen, m.a.w. het maximaliseren van de winst en het minimaliseren van het verlies
    • een voortgezette succesvolle ontwikkeling nastreven door het bereiken van waardevolle doelen
    • het behouden van de lichamelijke en mentale functionele status
    • het herstellen van verlies in belangrijke levensdomeinen
    • slagen in verliesverwerking en verliesregulatie
  • E. H. ERIKSON
  • Levensloopfasen volgens Erikson Alfons Marcoen - 2001
  • vertrouwen wantrouwen HOOP autonomie schaamte en twijfel WILSKRACHT initiatief schuldgevoel DOELGERICHTHEID vlijt minderwaardigheid COMPETENTIE ego-identiteit identiteitsverwarring TROUW intimiteit isolement LIEFDE baby peuter kleuter schoolkind adolescent vroege volwassenheid
  • Generativiteit >< Stagnatie
    • volwassenheid … 40 – 65 jaar
    • kinderen - productieve deskundigheid
    • gezin en werk
    • ZORG
    • BEZORGD
    • ZORGZAAM
  • Ego-integriteit >< Wanhoop
    • 65 jaar – levenseinde – ouderdom
    • het nageslacht in ruime zin
    • WIJSHEID
  • = zich steeds meer geïntegreerd weten en voelen in een universum van orde en zin = onvoorwaardelijk dé mens (dit is in principe alle mensen) liefhebben = zijn eigen unieke levenscyclus aanvaarden; = tevreden zijn met wat men geworden is; = zijn ouders als de oorspronkelijke bedding van zijn eigen levensloop liefhebben; EGO-INTEGRITEIT WIJSHEID
  • = loyaal aanvaarden dat er vroeger hier, en nu elders, anders geleefd werd en wordt, dat andere levensstijlen zinvol kunnen zijn voor andere mensen of zinvol waren in andere tijden = zijn eigen levensstijl in eer houden en tegen elke bedreiging verdedigen omdat men beseft dat men mens is in een welbepaalde historische context die gekenmerkt is door een eigen integriteitstijl EGO-INTEGRITEIT WIJSHEID
  • VRUCHTEN AAN DE BOOM VAN HET LEVEN
    • HOOP
    • WILSKRACHT
    • DOELGERICHTHEID
    • COMPETENTIE
    • TROUW
    • LIEFDE
    • ZORG
    • WIJSHEID
  • De negende fase: het verweer tegen de negatieve emoties
    • wantrouwen
    • schaamte en twijfel
    • schuldgevoel
    • minderwaardigheid
    • identiteitsverwarring
    • isolement en eenzaamheid
    • stagnatie en egocentrisme
    • wanhoop
  • JOAN ERIKSON: Een negende fase?
    • Op hoge leeftijd wordt de persoon bedreigd de
    • negatieve dimensies van de antinomieën uit de acht
    • levensfasen. Dan moeten alle verworven deugden
    • gemobiliseerd worden “om vooruitgang te boeken op
    • de weg die leidt naar gerotranscendentie ”
  • Vervulling van de laatste levensfase = bewust zich terugtrekken uit een wereld gericht op snelheid en competitie, = vrede en zelfaanvaarding vinden in het alleen zijn, = meer en meer mens worden, = almaar meer worden wat men in zijn leven gegeven heeft, = zonder angst in het aanschijn van de dood, vurig, maar nederig, met al zijn zintuigen betrokken blijven op de realiteit. Joan Erikson over gerotranscendentie
  • Succesvol , positief, constructief , productief, optimaal ouder worden
  • De meerwaarde en het humaan kapitaal van senioren zien, aanspreken, benutten, verzilveren, …. ter bevordering van welvaart, welbevinden en waardigheid van zoveel mogelijk mensen.
  • Meerwaarde van senioren vanuit een economisch perspectief door zo lang mogelijk professioneel actief te blijven, te consumeren en geld uit te geven, te sparen en te investeren. Maar de maatschappij ziet niet altijd de talenten van de senioren biedt soms geen passend werk aan biedt vaak helemaal geen werk aan moet de armoedegrens bewaken
  • Succesvol en constructief ouder worden in het verlengde van de middelbare leeftijd actief en creatief zijn in het beroep en de vrije tijd de familie- en vriendenkring de buurt de bredere sociale context
  • MEERWAARDE EXPERTISE IN ZORG EN ZINGEVING SUCCESVOL en CONSTRUCTIEF OUD
  • Expertise in zorg en zingeving
    • ZELFZORG
    • ZORG voor:
    • naasten dichtbij en veraf
    • het materieel en immaterieel erfgoed
    • de aarde
    • ZIN ZOEKEN, ZIEN en VINDEN :
    • in dagelijkse activiteiten
    • levensprojecten
    • dromen
  • Expertise in zorg: Troeven van senioren in onze samenleving
    • ervaring
    • persoonlijke geschiedenis
    • tijd om te getuigen
    • levensverhaal (narratieve identiteit)
    • levensideeën
    • heilzame kennis (wijsheid)
    • klankbord voor jongeren
    • verleden geven, toekomst krijgen
  • Expertise in zorg: Troeven van senioren in onze samenleving
    • kennis en ervaring op de werkvloer
    • Levende Menselijke Schatten (UNESCO)
    • affiniteit met cultureel erfgoed
    • verreikende altruïstische tendensen
    • formele en informele vrijwillige inzet
    • zorg voor de zorgverleners
  • Pioniers van de zingeving in de derde en de vierde leeftijd
    • er bestaan geen algemeen geldende scenario’s
    • zelf zinvolle invulling geven aan uren, dagen, weken en jaren
    • de meeste ouderen slagen daar ook in, ook in het aanschijn van de dood
    • ze ondersteunen daardoor het zin zien en zin realiseren door wie hen omringen
  • Het hangt ook van de maatschappij af of senioren het potentieel aan menselijke meerwaarde realiseren. Door de materiële en immateriële levensomstandigheden van de senioren te optimaliseren (voldoende inkomen, gezondheidszorg en vormingsmogelijkheden voor iedereen) verzekert de maatschappij zich van een reservoir van vrijwillige inzet (permanente informeel zorgpotentieel) en een permanente bron van levenswijsheid (getuigenis van zingeving).
  • Natuurlijk worden niet alle volwassenen succesvol of constructief ouder tot op het einde van hun leven. Ook deze ouderen behouden hun meerwaarde in onze maatschappij door wat ze in hun leven gedaan en gezegd hebben. Zelfs als ze door ziekte en onomkeerbare aftakeling als het ware in zichzelf verzinken en onbereikbaar worden blijven ze unieke personen die in de samenleving een spoor hebben nagelaten. Het is aan de zorgverleners om het onvervreemdbaar mens blijven van deze ouderen te respecteren, hun verdiensten te waarderen en in herinnering te brengen, en hun uniciteit en autonomie te erkennen in liefdevolle bejegening. Dat geldt ook voor wie nooit volledig zelfredzaam zijn geweest en altijd hebben moeten rekenen op de zorg van anderen. Ook zij hebben sporen nagelaten niet alleen in de agenda’s maar ook in de harten van zorg- en hulpverleners die hun appel voor aandacht en zorg hebben beantwoord.
  • Hebben ouderen een meerwaarde in onze maatschappij?
  • IK DANK U VOOR UW AANDACHT