International Trade Lecture-3

Îëîí óëñûí õóäàëäààíû çîõèîí áàéãóóëàëò
ХААИС, Маркетингийн тэнхмийн багш З.УНДРАХ

Ãàäààä õóäàëäààíû ¿éë àæèëëàãààíû òºðºë
Ãàäààä õóäàëäààã õýðýãæ¿¿ëýõ àðãà
Îëîí óëñûí õóäàëäààí äàõü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ñîëèëöîî

Ãàäààä õóäàëäààíû ¿éë àæèëëàãààíû òºðºë Ãàäààä õóäàëäààíû ¿éë àæèëëàãààíû òºðºë /ãààëèéí õèëèéã íýâòðýõ ãîðèì, ÿâàãäàæ áóé óðñãàë õºäºëãººíèéõ íü ÷èãëýëýýñ õàìààðóóëàí/ ÝÊÑÏÎÐÒ ÈÌÏÎÐÒ ÓÃÒÂÀÐ ÕÓÄÀËÄÀÀ

Ýêñïîðò (Export)
¯íäýñíèé ãàðàëòàé áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í þìóó ýñâýë õóäàëäàõààð äàõèí áîëîâñðóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã õèëèéí ÷àíàäàä áîðëóóëàõ ¿éë àæèëëàãààã ýêñïîðò ãýõ áóþó áàðààã ãàäààäûí õóäàëäàí àâàã÷èä õóäàëäàæ ò¿¿íèé ºì÷ëºëä øèëæ¿¿ëýõ, áàðààã ãàäààäàä ãàðãàõòàé õîëáîîòîé ¿éë àæèëëàãààã ýêñïîðòûí ¿éë àæèëëàãàà ãýíý.

Äàðààõ ãàäààäàä áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í ãàðãàõ ¿éë àæèëëãààã ýêñïîðòîä îðóóëæ ãààëèéí ñòàòèñòèê á¿ðòãýëä òîîöíî.
Òóõàéí îðîíä á¿òýýãäñýí, óðãóóëñàí, îëáîðëîñîí áàðààã óëñûí õèëýýð ãàðàõ, óðüä ºìíº íü õèëèéí ÷àíàäààñ îðóóëñàí áàðààíä ººð÷ëºëò îðóóëæ ãààëèéí íóòàã äýâñãýðýýñ áóöààí ãàðãàõ,
Ãààëèéí íóòàã äýâñãýðò îðóóëñàí áàðààíä ãààëèéí õÿíàëòàí äîð áîëîâñðóóëàëò õèéæ áóöààí ãàðãàõ,
Ãààëèéí íóòàã äýâñãýðò îðóóëñàí áàðààíä ýêñïîðòëîã÷èéí îðîíä ººð÷ëºëò îðóóëàëã¿é áóöààí ãàðãàõ. Èéì õýëáýðèéí ýêñïîðòûã ðåýêñïîðò ãýæ íýðëýíý. Ðåýêñïîðòûí áàðààíä îëîí óëñûí àóêöèîí, áàðààíû áèðæýýð õóäàëäààëàõ áàðàà õàìààðíà.

Èìïîðò (Import)
Ãàäààäûí áàðààã äîòîîäûí çàõ çýýëä õýðýãëýõýýð õèëèéí ÷àíàäààñ îðóóëàõ ¿éë àæèëëàãààã èìïîðò ãýõ áà áàðààã ººðèéí îðíû äîòîîäûí çàõ çýýëä áîðëóóëàõ çîðèëãîîð ãàäààäààñ îðóóëàõ, õóäàëäàí àâàõòàé õîëáîîòîé ¿éë àæèëëàãààã èìïîðòûí ¿éë àæèëëàãàà ãýíý.

Äàðààõ ãàäààäààñ áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèéã îðóóëàõ ¿éë àæèëëàãààã èìïîðòîä îðóóëæ ãààëèéí ñòàòèñòèêò á¿ðòãýíý.
Ãàäààäûí ãàðàë ¿¿ñýëòýé áàðààã ¿éëäâýðëýã÷ ýñâýë çóó÷ëàã÷èéí îðíîîð äàìæóóëàí ãààëèéí íóòàã äýâñãýðò îðóóëàõ,
Äîòîîäûí ÕÀÀ, áàðèëãà áîëîí áóñàä ¿éëäâýð¿¿äýä äàõèí áîëîâñðóóëàëò õèéæ õóâèéí õýðýãëýýíä àøèãëàõ çîðèëãîîð çóó÷èéí áîëîí ¿éëäâýðëýã÷èéí îðíû ãàðàëòàé ãàäààäûí áàðààã ººðèéí îðîíä îðóóëàõ,
Ãààëèéí ÷ºëººò á¿ñ, áàòàëãààò àãóóëàõààñ ãààëèéí íóòàã äýâñãýðò áàðàà îðóóëàõ,
Äàõèí áîëîâñðóóëàëò õèéãäýýã¿é, óðüä ºìíº íü ãàðãàñàí ýõ îðíû ¿éëäâýðèéí áàðààã ãàäààäààñ îðóóëàõ. Èìïîðòûí èéì òºðëèéã ðåèìïîðò ãýæ íýðëýäýã. Ðåèìïîðòîä õóäàëäàí àâàã÷ ãîëñîí, ò¿ðýýñèéí àãóóëàõààñ áóöààñàí, àóêöèîíä çàðàãäààã¿é ¿ëäñýí áàðàà õàìààðíà.
Áàðààíä ãààëèéí õÿíàëòàí äîð ººð÷ëºëò îðóóëàõààð ò¿ð õóãàöààãààð îðóóëàõ, ººðººð õýëáýë áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í ãàðãàõ çîðèëãîîð ººðèéí îðîíä äàõèí áîëîâñðóóëàëò õèéñíèé ä¿íä òóõàéí áàðààíû ÷àíàð, ¿çýìæ íü ñàéæèð÷ ººð÷ëºãäñºí áàéõ çîðèëãîîð áàðàà îðóóëàõ ¿éë àæèëëàãàà õàìààðíà.

Ãàäààä õóäàëäààíû íèéò áàðàà ýðãýëò ãýäýã íü ýêñïîðò, èìïîðòûí íèéëáýðýýð òîäîðõîéëîãäîíî.
¯¿íýýñ ãàäíà ýêñïîðò, èìïîðòûí çºð¿¿ãýýð öýâýð ýêñïîðò òîäîðõîéëîãäîíî. Öýâýð ýêñïîðò íü çàðèì æèëä ýåðýã áóþó èìïîðòîîñ ýêñïîðò èõ áàéæ áîëíî, õàðèí çàðèì æèëä ñºðºã áóþó ýêñïîðòîîñ èìïîðò èõ áàéäàã.

Ãàäààä õóäàëäààíû ãýðýý õýëöýëä îðîëöîã÷ òàëóóä ýñðýã òàëààñ íèéë¿¿ëæ áóé áàðààíû òºëáºðò ò¿¿íèé ¿íèéí ä¿íòýé òýíöýõ õýìæýýíèé, ýñâýë ¿íèéí ä¿íãèéí çàðèì õýñýãòýé òýíöýõ õýìæýýíèé áàðààã óãòàí íèéë¿¿ëýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýæ ãýýðýý áàéãóóëäàã ãàäààä õóäàëäààíû íýã òºðëèéã óãòâàð õóäàëäàà ãýíý.

Äàðààõ íºõöºë áàéäëààñ øàëòãààëàí óãòâàð õóäàëäààã ºðãºíººð õýðýãëýõ áîëñîí áàéíà.
Ãàäààä âàëþòûí õîìñäîë
Èõýíõ õºãæèæ áóé îðíóóä ýêñïîðòûí á¿òýýãäýõ¿¿íýý, ÿëàíãóÿà ò¿¿õèé ýä áîðëóóëàõ ãîë àðãà íü óãòâàð õóäàëäàà ãýæ ¿çäýã.
Õýðýâ òóõàéí îðíû á¿òýýãäýõ¿¿í äýëõèéí çàõ çýýë äýýð ºðñºëäºõ ÷àäâàð ñóë áàéâàë ººðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã áîðëóóëàõûí òóëä ýíýõ¿¿ õóäàëäààã àøèãëàõûã ýðìýëçäýã.

Í¯Á-ûí ýêñïåðò¿¿äèéí ¿çýæ áàéãààãààð ºíºº ¿åä óãòâàð õóäàëäààíû äàðààõ ¿íäñýí òºðºë áàéíà.
Áàðàà ñîëèëöîî (barter trade)
Àðèëæààíû õýëáýðèéí òºëººñëºõ õýëýëöýýð (commercial compensation)
Àæ ¿éëäâýðèéí òºëººñëºõ õýëýëöýýð (industrial compensation)
Îôôñåòûí õýëýëöýýð (offset)

International Trade Lecture-3

by Undrakh Zagarkhorloo

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 1

Statistics