Your SlideShare is downloading. ×
Up to date erfelijke kanker 2011
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Up to date erfelijke kanker 2011

1,279
views

Published on

Published in: Health & Medicine

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,279
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. eHealth in zorg rondom erfelijke kanker g jwordt steeds belangrijker Foto van Truus GogProf. Dr. Nicoline Hoogerbrugge, internist(UMC St Radboud, Nijmegen)• Voorbeelden• Voor zorgverleners: − www.umcn.nl/verwijzers een online verwijsindicatie test• Voor patienten: p − www.umcn.nl/erfelijkeborstkanker − www.umcn.nl/erfelijkedarmkanker − digitale informatie in tekst, film, vraag en antwoord
  • 2. FamiliairF ili i ovariumcarcinoom, wat nu? i i t ?Dr. Joanne de Hullu, gynaecoloog (UMC St Radboud, Nijmegen)• Familieanamnese: h ziet d stamboom er exact F ili hoe i de b uit? Dus ook, wat komt er NIET voor?• Screening ovariumcarcinoom niet effectief• Indien BRCA draagster: preventieve adnexextirpatie rond de 40 met nadien HRT (indien geen mammacarcinoom)• Indien geen BRCA mutatie in familie: − Indien 1 1e of 2e graads familielid met ovariumcarcinoom: geen controle/operatie − Indien ≥ 2 familieleden (1e of 2e graads) met ( g ) ovariumcarcinoom: preventieve adnexextirpatie• Laagdrempelig overleg met klinische genetica of gynaecoloog poli erfelijke tumoren
  • 3. Unclassified variants (UV’s): wat doe je ermee? (UV s):Dr. Maran Olderode-Berends, klinisch geneticus (UMC Groningen) Mogelijke uitslagen DNA onderzoek: UNCLASSIFIED VARIANT (UV) GEEN PATHOGENE EEN PATHOGENE = MUTATIE MUTATIE VARIANT OF UNKNOWN ± 10% SIGNIFICANCE (VUS) ± 80%
  • 4. Unclassified variants (UV’s) (UV s)Wat is een UV? Een sequentievariant in het DNA waarvan de betekenis onduidelijk is. Normale base sequentie: JET EET MET PIM VAN DIT IJS Afwijkend: JEE TEE TME TPI MVA STOPCODON Extra base ingebouwd: het leesraam verschuift. Pathogene mutatie g g JET EET MET PIM VAN DI T IJS JET EET MET PIM VAN DAT IJS Iets ander aminozuur. KAN DIT KWAAD???UV’s: wat doe je ermee?• In de kliniek kunnen we er (nog) niet veel mee• In het lab des te meerWordt vervolgd…
  • 5. Het Cowden syndroom,de cumulatieve borstkanker risico’s Dr. Marleen Kets, klinisch geneticus (UMC St Radboud, Nijmegen)PTEN veranderingen veroorzaken het Cowden syndroom, Bannayan Riley Ruvalcaba syndroom enProteus(like) syndroom. Het PTEN Hamartoma Tumor Syndrome gaat gepaard met een zeer variabelphenotype, ook binnen eenzelfde familie.De klinische diagnose Cowden syndroom kangesteld worden als er voldaan wordt aan:• 1 van de pathognomische kenmerken,• 2 major,•1 major en 3 minor• 4 minor criteriaBij het PTEN Hamartoma Tumor Syndroom is hetrisico op verschillende maligniteiten verhoogd. Uitde literatuur zijn de volgende risico’s (Enggenereview) bekend weergegeven in de tabel: Orgaan Life time risk Mamma 25-50 % Schildklier 10 % endometrium 5-10 % Colon 15 %
  • 6. Het Cowden syndroomControleadvies in NL•Mammae: vanaf 25-60 jr jaarlijks MRI en klinisch borstonderzoek, vanaf 30-60 jaar mammografie, vanaf60-75 jaar bevolkingsonderzoek j g•Schildklier: vanaf 18 jaar: jaarlijks bepaling TSH en T4 en echo-onderzoek•Colon: vanaf 40 jaar: een maal per 6 jaar colonoscopie, of frequenter afhankelijk van de bevindingenInternationale studie:Vanuit de Stichting ter Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET) iseen internationale studie gestart onder patiënten met een erriskPTEN mutatie waarbij de klinische gegevens verzameld zijn ende cumulatieve risico’s op de verschillende verschijnselen p j breastcance Cumulativeberekend zijn met de Kaplan Meier methode.Uit deze studie (n=157, waarvan 89 vrouw) komt naar voren dathet cumulatieve bortkanker risico op de leeftijd van 70 jaar C boploopt tot 70% .Discussie/Conclusie•De cumulatieve borstkanker risico’s zijn hoog bij patiënten met PTEN hamartoma Age (years)tumor syndroom.•Grotere follow up studies zijn nodig.•Overweeg bij elke patiënt met mammacarcinoom het PTEN hamartoma tumorsyndroom. Geadviseerd wordt de schedelomtrek te meten en te letten op mucocutaneverschijnselen. Herkenning is belangrijk om de juiste controles te starten bij de patiënten zijn familieleden
  • 7. Leefstijlfactoren bij erfelijke darmkankerL f tijlf t f lijk d k kProf.dr. Ir. Ellen Kampman en Akke Botma(Wageningen Universiteit, STOET,UMC St R db d UMC G i Radboud, Groningen) )Eerste resultaten GeoLynch: prospectieve studie Mismatch Repairmutatie-dragers (L i d (Lynch S d h Syndroom, n=486), risico colorectale 486) i i l ladenomen, ~20mnd:• Roken: Huidige rokers vs nooit rokers: 6x hoger risico (HR: 6 1 6.1, 2.8-13.2); vroegere rokers vs nooit rokers: 3x (HR: 3.0; 1.6-7.0)• Alcohol: T3 vs T1: licht verhoogd risico (HR: 1.6; 0.7-3.4)• Overgewicht bij mannen, BMI ≥ 25 vs < 25: 9x verhoogd risico (HR: 8.7; 2.1-37.0). Geen associatie bij vrouwen (Botma et al, J Clin Oncol 2010)Vervolg: langere follow-up, cohort uitbreiden, voeding, lichamelijkeactiviteit,activiteit medicatie (o a NSAIDs) lichaamsamenstelling (o.a. NSAIDs), lichaamsamenstelling,bloedmonsters
  • 8. Tumorrisico bij Lynch syndroom veroorzaakt j y ydoor EPCAM deletiesDr. Marjolijn Ligtenberg, klinisch moleculair geneticus (UMC St Radboud, Nijmegen)Clinical implications of EPCAM deletions:• Standard inclusion criteria for MSI analysis are suitable for recognition of EPCAM deletion carriers• Surveillance and preventive surgery for colorectal cancer as is advised for DNA mismatch repair gene carriers• Reconsider surveillance and preventive surgery for endometrial cancer in carriers of smaller EPCAM deletions (all Dutch deletions)• Follow up study of cancer risk and spectrum to define the deletions conferring a low endometrial cancer risk
  • 9. MUTYH geassocieerde pol posis (MAP) polyposisDr. Frederik Hes, klinisch geneticus (LUMC, Leiden) • Autosomaal recessief • Meestal >10 tot 100-den poliepen • Later CRC (50-55 jaar) dan FAP (35-45 jaar) (50 55 (35 45 • Risico op andere tumoren: duodenum adenomen 20% d d d • Dragerschapsfrequentie: ~2% g p q Dragers licht verhoogd risico op CRC (1-2x)
  • 10. Dermato-oncogenetica: Erfelijke kanker en de huidDrs. Maaike Vreeburg, klinisch geneticus (MUMC, Maastricht) Maligniteiten van de huid an h id Basal Cell nevus syndrome (BCNS, Gorlin syndroom) Familial Atypical Multiple Mole Melanoma Xeroderma Pigmentosum Goedaardige huidtumoren en tumoren elders “bultjes “b ltjes in het gelaat”: Birt Hogg Dube syndroom, Cowden s ndroom gelaat” D be s ndroom Co den syndroom, cylindromatose, Muir Torre syndroom, Tubereuze sclerose Huidafwijkingen en tumoren van de organen Fanconi anemie syndroom Ataxia teleangiectasia Peutz Jeghers Peutz-Jeghers syndroom MEN2A syndroom Bloom syndroom etc. etc. H. Tsao, J Am Acad Dermatol 2000;42:939
  • 11. Maagkanker en Lynch syndroom Dr. Dr Nicole van Grieken patholoog (VUmc Amsterdam) Grieken, (VUmc,• Toegenomen lifetime risico op maagcarcinoom in Lynch syndroom - MSH 2 MLH 1 MSH-2 > MLH-1 - Mannen > vrouwen• Specifieke histologische kenmerken: - Intestinaal t I t ti l type 35% ; Diff Diffuus / G Gemengd t d type 65% - Mucineus carcinoom / Zegelringcelcarcinoom / Medullair carcinoom• Naast MSI ook chromosomale veranderingen, m.n. gain van chr. 12 g , g
  • 12. ControlesC t l bij vermoedelijk erfelijke nierkanker d lijk f lijk i k kDr. Liesbeth Spruijt, klinisch geneticus (UMC St Radboud, Nijmegen)• Geen consensus en geen evidence G id• Nierkanker heeft goede prognose bij vroegtijdige ontdekking Controles: MRI / CT uitgangssituatie Met of zonder contrast? Nier echo Urinesediment 5 jaar jonger dan jongste in de familie Toekomst: Betere herkenning verhoogd risico nierkanker g g Uniforme en onderbouwde richtlijnen voor controles bij familiaire en syndromale nierkanker Betere classificatie tumor (somatische gen afwijkingen?) Nieuwe therapie: thyrosine kinase inhibitoren, mTOR inhibitoren
  • 13. KankerK k op d ki d l ftijd de kinderleeftijdWanneer moet je denken aan een erfelijke vorm?Drs. Marjolijn Jongmans, kli i h geneticus i (UMC St R db d NijD M j lij J klinisch ti i.o. Radboud, Nijmegen) )Kenmerken van erfelijke kinderkanker j 1. Familiegeschiedenis 2. Multipele primaire tumoren 3 3. Presentatie van de tumor op ee u t o de j e leeftijd ese tat e a tu o een uitzonderlijke ee t jd 4. Specifieke tumoren 5. Uiterlijke kenmerken van de patiënt 6. Uitzonderlijke reactie op de behandeling j p g