Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
528
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
3
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Vermoeidheid bij patiënten met kankerNKCV Cognitieve Gedragstherapie gericht op vermoeidheidsklachten bij patiënten tijdens een behandeling voor kanker
  • 2. Vermoeidheid bij patiënten met kankerNKCVDoel van de behandeling:• Zoveel mogelijk voorkomen van ontstaan van moeheid, of voorkomen van toename van moeheid tijdens de behandeling van kanker• Voorkomen van blijvende moeheid na afloop van behandeling van kanker
  • 3. Vermoeidheid bij patiënten met kankerNKCVOpzet:10 bijeenkomsten CGT door psycholoog.Eerste contact vlak vóór of na start behandelingvan kanker.Laatste contact: voor nameting, ongeveer 6maanden na start.Therapeut had protocolPatiënt kreeg informatieboekje
  • 4. Vermoeidheid bij patiënten met kankerNKCVBelangrijk onderdeel van de behandeling:Zorgen dat de patiënt (weer) voldoendelichamelijk actief wordt/blijftEventuele belemmeringen hierbijbespreken en oplossen
  • 5. Elfde Vlaams-NederlandseTHERAPEUTENOVERLEG CHRONISCHE VERMOEIDHEID (VNTO-CHROVER)7 oktober van 9.30-12.45uProgramma:9.30-9.45u Inleiding tot het programma, Prof. dr. G. Bleijenberg9.45-10.05u Recente literatuur betreffende het CVS, Dr. H. Knoop10.05-11.05u Vermoeidheid bij kanker: vanaf de diagnose tot één jaar na de behandeling; de rol van CGT en andere nieuwe bevindingen, Mevr. Dr. M. Goedendorp11.05-11.25u CGT voor vermoeidheid tijdens de behandeling van kanker, een casus; verschillen met CGT voor vermoeidheid na kanker, Mevr. drsPAUZE T. Berends11.40-12.00u Recente literatuur betreffende vermoeidheid na kanker, mevr. drs. J. de la Fonteijne12.00-12.30u De therapeutische relatie, verwachtingen, het beloop en de uitkomsten van CGT voor CVS, Mevr. drs. J. van Bussel12.30-12.45u Evaluatie, algemene discussie en afsluiting, Prof. dr. G. Bleijenberg
  • 6. Mevr. V. is een 55 jarige vrouw bij wie onlangsbaarmoederhalskanker geconstateerd is. Na een operatie, waarbij de baarmoeder verwijderd wordt, volgt waarschijnlijk radiotherapie.
  • 7. Bijeenkomst 1 AgendaNKCV Kennismaking en uitleg doel van behandeling Ziekte en behandeling, verhaal van de patiënt Informatie geven over vermoeidheid tijdens behandeling van kanker Inventarisatie activiteiten en adviezen hierover Overhandigen schriftelijke informatie en uitleg hierover Afsluiting
  • 8. Bijeenkomst 1 Kennismaking Mevrouw V., is gehuwd en heeft 2 kinderen, van 16en 20 jaar. Als afgestudeerd psychologe geeft zij les aan een HBO-opleiding. Ze werkt 28 uur per week. Nu zit ze volledig in de ziektewet. Haar hobby is hardlopen.
  • 9. Bijeenkomst 1 Ziekte en behandeling, verhaal van de patiënt Mevrouw vertelt dat zij met heftige, langdurige‘menstruatie-achtige’ klachten naar de huisarts ging. Ze maakte zich een beetje zorgen over een mogelijkijzertekort. Na onderzoek werd al snel duidelijk dat het om een kwaadaardig gezwel ging. De baarmoeder moest verwijderd worden. Daar het om een vrij agressievetumor ging moet mevrouw ook 25 keer bestraald worden. Daar is ze net mee begonnen. Doordat dit allemaal ineen vrij kort tijdsbestek plaatsvond geeft zij aan dat ze een beetje in een roes geleefd heeft.
  • 10. “Het leek wel alsof ik ineens in een hele slechte film terechtgekomen was. Ik ging met watklachtjes naar de huisarts en plotseling bleek ik een agressieve vorm van kanker te hebben!Normaal gesproken ben ik een jankerd. Maar nuvoel ik me oersterk! Ik moet wel, want mijn manen kinderen zijn helemaal van de kaart. Ik moet er nu voor hen zijn.”Bij een scan van het buikgebied heeft men een vlekje op de longen gezien. Over een aantal weken zal een nieuwe scan gemaakt worden. Mevrouw zegt dit,tot haar grote verbazing, rustig af te wachten.
  • 11. Bijeenkomst 1 Informatie over vermoeidheid tijdens de behandeling van kankerNKCV Moeheid klacht die vaak ontstaat tijdens behandeling van kanker Factoren die hierbij mogelijk een rol spelen: - moeheid door de kanker - moeheid door de behandeling - stress van het ziek zijn en de behandeling - vicieuze cirkel van vermoeidheidMinder lichamelijk actief door behandeling volgen en meer moe zijn Afname lichamelijke conditie Sneller moe en langzamer herstel Nog minder lichamelijk actief
  • 12. Bijeenkomst 1 Inventarisatie activiteitenniveau en adviezen hieroverNKCV Activiteitenniveau van patiënt zo concreet mogelijk in kaart brengen: - wat deed hij voordat hij kanker kreeg? - wat doet hij nu? Let hierbij niet alleen op sport maar ook op zijn ‘dagelijkse beweegpatroon’ Patiënt maakte dit concreet door lijsten hierover in te vullen
  • 13. Bijeenkomst 1 Inventarisatie lichamelijke activiteitMevrouw liep 3 x per week 45 minuten hard voordat ze ziek werd. Ook ging zij steeds met de fiets naar het werk (ongeveer 15 minuten fietsen) en doet zij haar boodschappen meestal lopend of met de fiets. Door het ziek zijn en het vele ziekenhuisbezoek is het hardlopen er als een van de eerste dingen bij ingeschoten. Mevrouw baalt hiervan. Het hardlopen was voor haar een goedemanier om te ontspannen. Ze zou dit nu, in deze spannende tijd, juist zo goed kunnen gebruiken.
  • 14. Bijeenkomst 1 Inventarisatie activiteitenniveau en adviezen hieroverNKCV Hoe voorkomen dat de vicieuze cirkel van moeheid optreedt? Voor mensen die al lichamelijk actief waren/zijn voordat ze ziek waren: zorg dat je weer zo actief wordt/blijft. Voor mensen die nu en voor de diagnose niet lichamelijk actief waren: zorg dat je lichamelijk actiever wordt.
  • 15. Bijeenkomst 1 Inventarisatie activiteitenniveau en adviezen hieroverNKCV In dagelijks leven zoveel mogelijk actief blijven (trap in plaats van lift, fiets in plaats van auto etc.) Daarnaast: Aparte activiteit als lopen of fietsen Start op een haalbaar niveau (meestal 5 minuten per dag) 2 x per dag lopen of fietsen Opbouw van 5 minuten per week (1 minuut per dag ) - Twee dagen niet lopen voor de opbouw Maximaal tot 2 keer half uur of 1 uur aaneen gesloten per dag* begin op een haalbaar niveau* verhoog het activiteitenniveau geleidelijk* voer de activiteiten consequent uit.
  • 16. Bijeenkomst 1 Opbouw van lichamelijke activiteitMevrouw wil eigenlijk weer heel graag gaan hardlopen.Het liefst zou ze daarom nu alvast gaan beginnen met‘gewoon’ lopen. Ze denkt echter dat ze dat nu niet zo goed kan omdat ze door de bestraling last heeft vanbuikpijn en diarree. Lopen is nu niet fijn. Fietsen lijkt haar prettiger. Ze besluit om te gaan fietsen en wil starten met 2 x 5 minuten per dag.
  • 17. Bijeenkomst 1 Inventarisatie activiteitenniveau en adviezen hieroverNKCV Deze activiteiten inpassen in dagelijks leven en minstens een half jaar volhouden Patiënt activiteitenopbouw laten registreren
  • 18. Bijeenkomst 1 Verwachting van de behandeling en toekomst: “Ik weet niet zo goed wat ik van deze behandeling kanverwachten. Ik hoop dat ik dadelijk weer de dingen kandoen, die ik eerst ook deed. Ik wil niet voor de rest van mijn leven kankerpatiënt zijn. Maar kan dit? En ik wil met mijn gezin naar China! Dit was een droomdie we jaren geleden hadden. We hebben dit alsmaar op de lange baan geschoven. De avond voor de operatiehebben mijn man en ik ons voorgenomen; als ik hier goeduitkom, dan gaan we, wat er ook gebeurt! Ik kan me er nu, eerlijk gezegd, niet meer zo veel bij voorstellen…”
  • 19. Bijeenkomst 2 en verderNKCVBespreken van het activiteitenniveau aan de handvan de registratie.Voortzetten activiteitenopbouw besprekenEventuele problemen bij opbouw activiteiten:- geen toename in ‘dagelijks’ bewegen- geen opbouw in lichamelijke activiteit- wel lichamelijke activiteitenopbouw gestart maar kon het niet volhouden
  • 20. Bijeenkomst 2 Lichamelijke activiteitDit was bij mevrouw V. niet aan de orde.
  • 21. Bijeenkomst 2 en verderNKCVAndere mogelijke belemmeringen om lichamelijkactief te worden/blijven:• Onregelmatig slaapwaak-ritme• Langdurig rusten/slapen overdag• Te veel andere activiteiten• Andere prioriteiten• Emoties die vermoeidheid versterken• Reactie omgeving• (complicaties tijdens) de behandeling van kanker
  • 22. Bijeenkomst 2 Lichamelijke activiteitDe bestraling is in volle gang. Mevrouw geeft aan dat ze zich nu meer moe voelt. Ook heeft ze veel last van buikpijn en diarree. Het fietsen is desondanks goed gelukt. Ze fietst nu 2 x 15 minuten. “Dat doe jegewoon”. Mevrouw slaapt wisselend. Ze wil eigenlijk elke ochtend samen met haar zoon opstaan maar als ze eenslechte nacht heeft gehad lukt haar dit niet. Soms gaat ze dan wel overdag liggen, maar ze vindt dit helemaal niet prettig. Het zou fijn zijn als ze wat beter zou slapen.
  • 23. Expert Centre Belemmering bij activiteitenopbouw Achtergrondinformatie over vermoeidheid na behandeling van kankerChronicNKCVFatigue Verstoord slaapwaak-ritme: Biologische klok Zorg voor een regelmatig dag-nacht ritme; ontregel jezelf niet Vaste bedtijden, ook in het weekend Niet meer slapen overdag, zodra het enigszins kan
  • 24. Bijeenkomst 2 Slaapwaak-ritmeMevrouw wil elke dag om 07.15 uur opstaan, dan kan zesamen met haar zoon ontbijten. Ze wil 8,5 uur slapen en rekent daarop haar avondbedtijd uit. Mevrouw is heel blij met ons advies om het overdag liggen zo veel mogelijk te beperken! De verpleegkundige in het ziekenhuis had gezegd dat ze goed naar haar lichaam moest luisteren en aan haar vermoeidheid moest toegeven. Een dutje overdag zou haar goed doen.
  • 25. Belemmering bij activiteitenopbouwNKCVDiarree: medische adviezen opvolgen. Pauzedagenvoor lichamelijke activiteitenopbouw samen latenvallen met dagen waarop het slecht gaat. Duurt ditlanger dan 2 dagen, dan proberen vanaf 50 % vanhet bereikte activiteitenniveau weer op te bouwenvolgens dezelfde principes.
  • 26. Belemmering bij activiteitenopbouwNKCVDip tijdens radiotherapie: conditie neemt gedurenderadiotherapie vaak af. Overleggen metradiotherapeut wat toegestaan is. Zo mogelijk,tochdoorgaan met opbouw. Als het niet lukt weerteruggaan naar 50 % van huidige niveau en vanafdaar weer opbouwen volgens dezelfde principes.
  • 27. Bijeenkomst 3De bestraling is inmiddels afgelopen! Ondanks de dip van vorige keer is mevrouw, na overleg met haarradiotherapeut, toch doorgegaan met fietsen. Ze vertelt trots dat ze nu 2 x 30 minuten fietst. Ze had nooit gedacht dat ze dit zo leuk zou vinden. Ze heeft een racefiets aangeschaft! Ze wil het fietsen graag verder uitbouwen, als ik daar geen bezwaar tegen heb. Op eenaantal uitzonderingen na, toen ze behoorlijk ziek was, is het haar gelukt om niet meer overdag te gaan liggen.Het slapen gaat iets beter. Wel piekert ze nu af en toe over het plekje op haar longen.
  • 28. Expert Centre Belemmering bij activiteitenopbouw Achtergrondinformatie over vermoeidheid na behandeling van kankerChronicNKCVFatigue Angst voor metastasen/recidief: Werkwijze: Expliciteren van de gedachten Aangeven dat dit nu logisch is Niet-helpende cognities uitdagen en door patiënt laten herformuleren in helpende cognities
  • 29. Bijeenkomst 4Het fietsen gaat nog steeds goed. Mevrouw maakt uitgebreide fietstochten in de regio. De allerergste klachten zijn nu een beetje voorbij.Mevrouw zegt, met enige schroom, dat ze nu aan het genieten is van het thuis zijn. Nu beseft ze pas hoe druk het de afgelopen jaren was. Ze heeft onlangs contact gehad met haar bedrijfsarts. Deze heeft gezegd dat ze het voorlopig maar rustig aan moet doen. Mevrouw staat een beetje in dubio.
  • 30. Enerzijds wil ze weer graag aan het werk, dan pas kan zedeze periode ook weer echt achter zich laten. Anderzijds zijn er reorganisatieproblemen op het werk die het voor haar aanzienlijk minder aantrekkelijk maken om terug te keren. Ook vertelt zij dat er vanuit haar vriendenkring erg veel belangstelling voor haar is. Ze krijgt veel bezoek en dat vindt ze erg gezellig. Dat kun je natuurlijk niet allemaal doen als je weer aan het werk bent…
  • 31. WerkhervattingNKCVNKCV Werkhervatting bij bestaande werksituatie Patiënt schrijft plan voor werkhervatting, hierin staat: - startdatum - opbouwtempo - einddatum • Patiënt bedenkt welke eventuele belemmeringen er zijn en hoe hij deze kan oplossen • Opbouwen volgens stappen lichamelijke activiteitenopbouw • Elke week een stap van 30 of 60 minuten erbij • Opbouw niet te lang duren • Patiënt bespreekt plan met bedrijfsarts en werkgever
  • 32. Binnenkort vindt de scan van haar longen plaats.Ze is een beetje gespannen, maar vindt dit ooknormaal. Ze merkt wel dat de spanning bij haarkinderen en partner weer oploopt. Ze vindt het moeilijk om hier mee om te gaan. Op internet is ze op zoek gegaan naar georganiseerde Chinareizen…
  • 33. Behandelmodule 6 Social support and social interactions Belemmering bij activiteitenopbouwNKCV Sociale omgeving en interacties Werkwijze: Discrepantie tussen ervaren steun en verwachting bespreken Andere houding aanleren Partner erbij betrekken Zonodig: leren beter voor zichzelf op te komen Wat wil je en kun je hierin geven? Hoe ga je dat aanpakken?
  • 34. Bijeenkomst 5 De uitslag van de scan was goed! Op het thuisfront is het eindelijk wat rustiger! Mevrouw heeft een plan voor werkhervatting gemaakt. Ze wil 4 dagen gaan werken enbeginnen met 3 uur per dag. Van daaruit wil ze 1 x in de 2 weken met 1 uur per dag uitbreiden. Ze heeft een afspraak gemaakt met haar werkgever en de bedrijfsarts om haar plan voor te leggen.
  • 35. Ze ziet er tegenop om te beginnen. Ze vindt dat degevolgen van de reorganisatie een devaluatie van haar werk inhouden. Ze heeft echter besloten zich hier niet meer druk over te maken. Ze wil haar voldoening meer uit haar privéleven halen. De Chinareis neemt steeds concretere vormen aan!
  • 36. Bijeenkomst 6 Het plan voor werkhervatting is door zowel de werkgever als de bedrijfsarts goedgekeurd. Ze is afgelopen week begonnen met 4 x 3 uur. Ze geeft aan dat ze zich bij thuiskomst wel down voelde. Dit heeft volgens haar niet met vermoeidheid te maken maar meer met het feit dat een van haar collega’s is overleden aan kanker. Ze is hier verdrietig door. Vooral als ze aan zijn jonge kinderen denkt. Ze betrekt het echter niet op zichzelf. “Ik leefmee, meer niet, ik leef me niet volledig in. Dat wil ik niet”.
  • 37. Mevrouw fietst nog steeds. Ze vindt dit erg leuk.Afgelopen weekend heeft ze samen met haar man een fietstocht van 40 kilometer gemaakt!
  • 38. Bijeenkomst 7 Het gaat goed volgens mevrouw. Ze werkt nu al 4 x 5 uur per dag. Ze verwacht geen problemen bij de verdere opbouw. Wel vindt ze het af en toe moeilijk om zich aan de veranderde lesstof te houden. “Ik houd me aan het programma, maar als het effe kan, geef ik er lekker tochmijn eigen draai aan!” De Chinareis is voor eind mei gepland! We spreken af dat het tijd wordt om af te ronden.
  • 39. Laatste bijeenkomstNKCV - evaluatie van datgene wat bereikt is - hoe verder leven op te pakken - lichamelijk actief blijven - wat te doen bij problemen rondom moeheid
  • 40. Laatste bijeenkomstDe werkhervatting verloopt volgens schema en levert weinig problemen op. Mevrouw gaat steeds meer haar ‘normale’gang. Met alle voor en nadelen die daarbij horen. Ze blijftfietsen. De tochten zijn nu wel korter omdat ze meer urenwerkt maar ze haalt met gemak 5 x 1 uur in de week. Het slaapwaak-ritme begint ze los te laten. Ze heeft dit nu niet meer nodig.
  • 41. Mevrouw vertelt niet moe te zijn. Ze is blij dat het haargelukt is, betrekkelijk kort na het ziek zijn, weer volop in het leven te staan. Na een korte opfrissing over de onderdelen van de behandeling die zij waardevol vond (slaapwaakritme, helpende gedachten, sociale omgeving) sluiten we de behandeling af.