Your SlideShare is downloading. ×
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

1,182

Published on

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,182
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 11e Verpleegkundig Vizierpalliatieve zorg voor ouderenPalliatief redeneren in de praktijkPaul VogelaarVerpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn• Verpleegkundig consulent palliatieve zorg IKZ• ZZP’er in palliatieve zorg & training, Lux Nova
  • 2. Zo is de dood, het ergste van alle kwaad, voor ons een niets: zolang wij leven is hij er niet, en als hij er is, zijn wij er niet meer. Epicuris 341-270 v. Chr. 2
  • 3. Palliatieve zorgis een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met de gevolgen van een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en het verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere symptomen of andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard. WHO, 2002 3
  • 4. Doelen palliatieve zorgverlening Vermindering van klachten (direct comfort) Verkleinen kans op nieuwe problemen (pro-actief) Aansturen op een zorgvuldige dood (scenario) 4
  • 5. mentaal sociaal Ruimte voor leven en sterven lichamelijk
  • 6. 6
  • 7. Besluitvorming in de palliatieve zorg“Vroeger” “Nu” Intuïtief  Onderbouwd Reactief  Pro-actief Ervaring  Evidence Fysiekgericht  Multidimensioneel Symptoomgericht  Patiënt gericht Alleen patiënt  Patiënt en naasten Monodisciplinair  Multidisciplinair 7
  • 8. Meer inzicht: beslis-algoritme beleid Visie team effectief partieel niet effectief (in)effectief Visie patiënt zinvol consensus beslissing aan team beslist / patiënt oordeel patiënt weegt zwaar partieel beslissing aan MDO beslissing aan zinvol / -loos patiënt Moreel Beraad team zinloos beslissing aan beslissing aan consensus patiënt patiënt 8
  • 9. Crises in het palliatieve traject Lichamelijke problemen  Pijn, vermoeidheid, dyspnoe Cognitieve functiestoornissen  Delier Emotionele problemen  Angst, somberheid, depressie Relationele problemen  In het eigen sociale systeem  Met zorgverleners Spirituele problemen  Zingeving, zinervaringvragen om besluitvorming 9
  • 10. Wat voor soort besluiten? Beleid t.a.v. diagnostiek Beleid t.a.v. zorg en behandeling Inwilligen wensen rond het levenseinde Verblijfplaats Organisatie van zorg Ethische dilemma’s Morele dilemma’s 10
  • 11. Voorbeelden Lichamelijke controles Aanvullend onderzoek (lab, beeldvorming) Behandeling met medicijnen Vochtbeleid Verpleegkundige interventies Verblijf → thuis, zorginstelling, hospice Inzet zorgverleners, vrijwilligers Verzoek om levensbeëindiging Palliatieve sedatie 11
  • 12. Wat is palliatief redeneren?(S. Teunissen, 2007)Systematische methode Toegepaste vorm van klinisch redeneren: combinatie van klinisch redeneren met uitgangspunten palliatieve zorg Methodiek beoogt multidimensionele besluitvorming in de palliatieve fase te ondersteunen Er wordt rekening gehouden met de plaats in het palliatief traject (stadia) Er wordt expliciet rekening gehouden met wensen en prioriteiten van de patiënt en diens naasten 12
  • 13. Context PZ: focus per stadium1. Ziekte-gerichte palliatie  Levensverlengend ziekte- en symptoom gericht  Plaats in het palliatief zorgtraject  Aandacht voor betekenis en gevolgen van transitie naar een volgende fase2. Symptoom-gerichte palliatie  Stabilisering en preventie van symptomen  Behoud van evenwicht in alle dimensies; nadruk op cognitie en emotioneel- sociaal functioneren3. Terminale palliatie  Lijden minimaliseren en voorkomen  Verlies cognitieve en emotioneel - sociale functies vaak onvermijdelijk / aanvaarden 13
  • 14. Besluitvorming palliatieve fase Ziektebeloop 100 90kwaliteit van leven % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1 4 7 10 13 16 19 22 25 28 31 34 Tijd as 14
  • 15. Besluiten in de palliatieve fase:wikken en wegen door beredeneren effectief zinvol 15
  • 16. Palliatief redeneren in 4 stappen1. Breng problematiek in 4-D in kaart  Focus op actuele problemen en te verwachten problemen / zorgvragen  Gebruik meetinstrumenten2. Analyseer elk probleem: oorzaak, mechanismen, beïnvloedende factoren, onderlinge samenhang; Stel werkhypothese en maak onderbouwd zorgplan3. Maak afspraken over evaluatie (wie, wanneer, hoe)4. Evalueer en stel beleid bij (1, 2) 16
  • 17. Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten  17
  • 18. Mw. Vizier Vrouw, 1923 COPD klasse 4, sinds 6 maanden diagnose longcarcinoom / metastase Bekend met perifeer vaatlijden Geen aanvullende diagnostiek of behandeling op verzoek van mw. Verzorgingshuis met thuiszorgondersteuning, 1 nichtje Laatste 6 maanden 4 x opname i.v.m. longontsteking, dehydratie, “crisis” 19
  • 19. Palliatief redeneren 20
  • 20. Mw. VizierStap 1: in kaart brengen Functioneel: transfers met hulp, overdag stoel, hulp bij ADL en toiletgang; gewichtsverlies, weinig intake; zuurstof 2 l. Karnofski 50 Cognitief: vergeetachtig, verder g.b. Emotioneel: angstig, m.n. tijdens dyspnoe Spiritueel: spreekt met HA over euthanasiewens “als het zover is” Sociaal: voorheen onderwijzeres, ongehuwd alleenwonend met ondersteuning 21
  • 21. Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Praktische problemen  Mobiliteit  Voeding → voedings/vochtlijst Sociaal  Alleen Emotioneel  Eenzaam  Angst → H.A.D.S.  Herinneren, concentratie Relegieus / spiritueel  Voltooid leven 22
  • 22. Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Lichamelijk  Benauwd → score / verder in kaart brengen  Vermoeid → score  Incontinent urine → in kaart brengen  Verstopping → in kaart brengen  Gewichtsverlies → gewicht indien relvant  Pijn (spieren / gewrichten) → pijnanamnese / score  Doorslapen → slaapanamnese  Wassen / aankleden → verder uitvragen 23
  • 23. Mw. VizierMedicatie morfine (MS Contin) 2 dd 10 mg salbutamol/ipratropium (Combivent) + acetylcysteïne (Fluimicil) Acetylsalicylzuur 500 mg bruis Diazepam 2 dd 2,5 mg + 1 dd 5 mg a.n. Sofradex oogdruppels Tamsulosine (urineretentie) 24
  • 24. Mw. VizierLevensverwachting? Kwetsbaar, streeds dreigende crisis  Frequente opnames  Recidief pneumonie  Vermageren  Verminderde intake  Verminderde mobiliteit Vraag aan de behandelend arts 25
  • 25. Palliatief redeneren 26 26
  • 26. Mw. VizierWerkhypothesen1. Dyspnoe t.g.v. COPD e/o tumor / hartfalen?2. Vermoeid t.g.v. gevorderde ziekte, COPD met dyspnoe, cachexie, angst en slaapproblemen3. Pijn t.g.v. immobiliteit4. Obstipatie t.g.v. opiaatgebruik en immobiliteit5. Urine-incontinentie t.g.v. verminderde mobiliteit6. Verstoorde slaap t.g.v. dyspnoe en angst7. Angst t.g.v. dyspnoe8. Dreigende dehydratie t.g.v. onvoldoende intake9. Dreigend delier t.g.v. medicatie en dehydratie 27
  • 27. Mw. VizierPrioriteiten1. Dyspnoe2. Pijn3. Obstipatie4. Mobiliteit5. Vocht6. Angst / voltooid leven 28
  • 28. Mw. VizierZorgplan1. Dyspnoe  Houding, leefomgeving, aromatherapie  Ademhalingstraining → fysio  Medicamanteus → morfine, corticosteroïden2. Pijn  Mobiliteit → fysiotherapie / ondersteuning  Medicamenteus → PCM + (morfine) 29
  • 29. Mw. Vizier3. Obstipatie  Intake, mobiliteit  Laxantia4. Mobiliteit  Mobiliseren belangrijk! → fysio  Pijn, vermoeidheid, incontinentie5. Vochtbeleid  Aanbieden, stimuleren  Thuis geen suppletie (i.o.m. mw) 30
  • 30. Mw. Vizier6. Angst / voltooid leven  Inventariastie → geestelijk verzorger  Wensen rond het levenseinde → V&V / arts  Stervenscenario / te verwachten problemen  Opnamebeleid / reanimatie  Euthanasie (keuze)  Sedatie in stervensfase (uitleggen)  Stoppen met eten en drinken 31
  • 31. Palliatief redeneren 32
  • 32. Mw. Vizier Afspraken over evaluatie  Wie?  Wanneer?  Hoe? → meetinstrumenten  Klachten van mw zijn leidend  Wensen van mw zijn leidend Gebruik meetinstrument  LASTmeter 33
  • 33. Palliatief redeneren 34
  • 34. Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten  35
  • 35. Hulpmiddelen: box ‘signalering in depalliatieve fase’
  • 36. Vizier op palliatief redeneren DANK VOOR UW AANDACHTVragen of onderwijs:Lux Nova, palliatieve zorg & trainingpaul.vogelaar@luxnova.nl 38

×