11e Verpleegkundig Vizierpalliatieve zorg voor ouderenPalliatief redeneren in de praktijkPaul VogelaarVerpleegkundig exper...
Zo is de dood, het ergste van alle kwaad, voor ons een niets: zolang wij leven is hij er niet, en als hij er is, zijn wij ...
Palliatieve zorgis een benadering die de kwaliteit van het    leven verbetert van patiënten en hun    naasten die te maken...
Doelen palliatieve zorgverlening   Vermindering van klachten (direct comfort)   Verkleinen kans op nieuwe problemen (pro...
mentaal                 sociaal     Ruimte voor leven        en sterven          lichamelijk
6
Besluitvorming in de palliatieve zorg“Vroeger”            “Nu” Intuïtief           Onderbouwd Reactief            Pro-...
Meer inzicht: beslis-algoritme beleid     Visie team   effectief     partieel         niet effectief                      ...
Crises in het palliatieve traject   Lichamelijke problemen        Pijn, vermoeidheid, dyspnoe   Cognitieve functiestoor...
Wat voor soort besluiten?   Beleid t.a.v. diagnostiek   Beleid t.a.v. zorg en behandeling   Inwilligen wensen rond het ...
Voorbeelden   Lichamelijke controles   Aanvullend onderzoek (lab, beeldvorming)   Behandeling met medicijnen   Vochtbe...
Wat is palliatief redeneren?(S. Teunissen, 2007)Systematische methode    Toegepaste vorm van klinisch redeneren: combinat...
Context PZ: focus per stadium1. Ziekte-gerichte palliatie    Levensverlengend ziekte- en symptoom gericht    Plaats in h...
Besluitvorming palliatieve fase                                               Ziektebeloop                        100     ...
Besluiten in de palliatieve fase:wikken en wegen door beredeneren     effectief    zinvol                                 ...
Palliatief redeneren in 4 stappen1.   Breng problematiek in 4-D in kaart        Focus op actuele problemen en te verwacht...
Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten                                                    17
Mw. Vizier   Vrouw, 1923   COPD klasse 4, sinds 6 maanden diagnose    longcarcinoom / metastase   Bekend met perifeer v...
Palliatief redeneren                       20
Mw. VizierStap 1: in kaart brengen Functioneel: transfers met hulp, overdag stoel, hulp  bij ADL en toiletgang;  gewichts...
Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Praktische problemen       Mobiliteit       Voeding → voedings/vochtlijst   Sociaal    ...
Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Lichamelijk     Benauwd → score / verder in kaart brengen     Vermoeid → score     Inco...
Mw. VizierMedicatie morfine (MS Contin) 2 dd 10 mg salbutamol/ipratropium (Combivent) +  acetylcysteïne (Fluimicil) Ace...
Mw. VizierLevensverwachting? Kwetsbaar, streeds dreigende crisis       Frequente opnames       Recidief pneumonie     ...
Palliatief redeneren                            26                       26
Mw. VizierWerkhypothesen1. Dyspnoe t.g.v. COPD e/o tumor / hartfalen?2. Vermoeid t.g.v. gevorderde ziekte, COPD met   dysp...
Mw. VizierPrioriteiten1. Dyspnoe2. Pijn3. Obstipatie4. Mobiliteit5. Vocht6. Angst / voltooid leven                        ...
Mw. VizierZorgplan1. Dyspnoe        Houding, leefomgeving, aromatherapie        Ademhalingstraining → fysio        Medi...
Mw. Vizier3.   Obstipatie        Intake, mobiliteit        Laxantia4.   Mobiliteit        Mobiliseren belangrijk! → fys...
Mw. Vizier6.   Angst / voltooid leven        Inventariastie → geestelijk verzorger        Wensen rond het levenseinde → ...
Palliatief redeneren                       32
Mw. Vizier   Afspraken over evaluatie       Wie?       Wanneer?       Hoe? → meetinstrumenten       Klachten van mw z...
Palliatief redeneren                       34
Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten                                                    35
Hulpmiddelen: box ‘signalering in depalliatieve fase’
Vizier op palliatief redeneren     DANK VOOR UW AANDACHTVragen of onderwijs:Lux Nova, palliatieve zorg & trainingpaul.voge...
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

1,718 views

Published on

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,718
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2012 verpleegkundig vizier paul vogelaar

  1. 1. 11e Verpleegkundig Vizierpalliatieve zorg voor ouderenPalliatief redeneren in de praktijkPaul VogelaarVerpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn• Verpleegkundig consulent palliatieve zorg IKZ• ZZP’er in palliatieve zorg & training, Lux Nova
  2. 2. Zo is de dood, het ergste van alle kwaad, voor ons een niets: zolang wij leven is hij er niet, en als hij er is, zijn wij er niet meer. Epicuris 341-270 v. Chr. 2
  3. 3. Palliatieve zorgis een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met de gevolgen van een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en het verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere symptomen of andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard. WHO, 2002 3
  4. 4. Doelen palliatieve zorgverlening Vermindering van klachten (direct comfort) Verkleinen kans op nieuwe problemen (pro-actief) Aansturen op een zorgvuldige dood (scenario) 4
  5. 5. mentaal sociaal Ruimte voor leven en sterven lichamelijk
  6. 6. 6
  7. 7. Besluitvorming in de palliatieve zorg“Vroeger” “Nu” Intuïtief  Onderbouwd Reactief  Pro-actief Ervaring  Evidence Fysiekgericht  Multidimensioneel Symptoomgericht  Patiënt gericht Alleen patiënt  Patiënt en naasten Monodisciplinair  Multidisciplinair 7
  8. 8. Meer inzicht: beslis-algoritme beleid Visie team effectief partieel niet effectief (in)effectief Visie patiënt zinvol consensus beslissing aan team beslist / patiënt oordeel patiënt weegt zwaar partieel beslissing aan MDO beslissing aan zinvol / -loos patiënt Moreel Beraad team zinloos beslissing aan beslissing aan consensus patiënt patiënt 8
  9. 9. Crises in het palliatieve traject Lichamelijke problemen  Pijn, vermoeidheid, dyspnoe Cognitieve functiestoornissen  Delier Emotionele problemen  Angst, somberheid, depressie Relationele problemen  In het eigen sociale systeem  Met zorgverleners Spirituele problemen  Zingeving, zinervaringvragen om besluitvorming 9
  10. 10. Wat voor soort besluiten? Beleid t.a.v. diagnostiek Beleid t.a.v. zorg en behandeling Inwilligen wensen rond het levenseinde Verblijfplaats Organisatie van zorg Ethische dilemma’s Morele dilemma’s 10
  11. 11. Voorbeelden Lichamelijke controles Aanvullend onderzoek (lab, beeldvorming) Behandeling met medicijnen Vochtbeleid Verpleegkundige interventies Verblijf → thuis, zorginstelling, hospice Inzet zorgverleners, vrijwilligers Verzoek om levensbeëindiging Palliatieve sedatie 11
  12. 12. Wat is palliatief redeneren?(S. Teunissen, 2007)Systematische methode Toegepaste vorm van klinisch redeneren: combinatie van klinisch redeneren met uitgangspunten palliatieve zorg Methodiek beoogt multidimensionele besluitvorming in de palliatieve fase te ondersteunen Er wordt rekening gehouden met de plaats in het palliatief traject (stadia) Er wordt expliciet rekening gehouden met wensen en prioriteiten van de patiënt en diens naasten 12
  13. 13. Context PZ: focus per stadium1. Ziekte-gerichte palliatie  Levensverlengend ziekte- en symptoom gericht  Plaats in het palliatief zorgtraject  Aandacht voor betekenis en gevolgen van transitie naar een volgende fase2. Symptoom-gerichte palliatie  Stabilisering en preventie van symptomen  Behoud van evenwicht in alle dimensies; nadruk op cognitie en emotioneel- sociaal functioneren3. Terminale palliatie  Lijden minimaliseren en voorkomen  Verlies cognitieve en emotioneel - sociale functies vaak onvermijdelijk / aanvaarden 13
  14. 14. Besluitvorming palliatieve fase Ziektebeloop 100 90kwaliteit van leven % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1 4 7 10 13 16 19 22 25 28 31 34 Tijd as 14
  15. 15. Besluiten in de palliatieve fase:wikken en wegen door beredeneren effectief zinvol 15
  16. 16. Palliatief redeneren in 4 stappen1. Breng problematiek in 4-D in kaart  Focus op actuele problemen en te verwachten problemen / zorgvragen  Gebruik meetinstrumenten2. Analyseer elk probleem: oorzaak, mechanismen, beïnvloedende factoren, onderlinge samenhang; Stel werkhypothese en maak onderbouwd zorgplan3. Maak afspraken over evaluatie (wie, wanneer, hoe)4. Evalueer en stel beleid bij (1, 2) 16
  17. 17. Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten  17
  18. 18. Mw. Vizier Vrouw, 1923 COPD klasse 4, sinds 6 maanden diagnose longcarcinoom / metastase Bekend met perifeer vaatlijden Geen aanvullende diagnostiek of behandeling op verzoek van mw. Verzorgingshuis met thuiszorgondersteuning, 1 nichtje Laatste 6 maanden 4 x opname i.v.m. longontsteking, dehydratie, “crisis” 19
  19. 19. Palliatief redeneren 20
  20. 20. Mw. VizierStap 1: in kaart brengen Functioneel: transfers met hulp, overdag stoel, hulp bij ADL en toiletgang; gewichtsverlies, weinig intake; zuurstof 2 l. Karnofski 50 Cognitief: vergeetachtig, verder g.b. Emotioneel: angstig, m.n. tijdens dyspnoe Spiritueel: spreekt met HA over euthanasiewens “als het zover is” Sociaal: voorheen onderwijzeres, ongehuwd alleenwonend met ondersteuning 21
  21. 21. Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Praktische problemen  Mobiliteit  Voeding → voedings/vochtlijst Sociaal  Alleen Emotioneel  Eenzaam  Angst → H.A.D.S.  Herinneren, concentratie Relegieus / spiritueel  Voltooid leven 22
  22. 22. Mw. VizierKlachten (LASTmeter) Lichamelijk  Benauwd → score / verder in kaart brengen  Vermoeid → score  Incontinent urine → in kaart brengen  Verstopping → in kaart brengen  Gewichtsverlies → gewicht indien relvant  Pijn (spieren / gewrichten) → pijnanamnese / score  Doorslapen → slaapanamnese  Wassen / aankleden → verder uitvragen 23
  23. 23. Mw. VizierMedicatie morfine (MS Contin) 2 dd 10 mg salbutamol/ipratropium (Combivent) + acetylcysteïne (Fluimicil) Acetylsalicylzuur 500 mg bruis Diazepam 2 dd 2,5 mg + 1 dd 5 mg a.n. Sofradex oogdruppels Tamsulosine (urineretentie) 24
  24. 24. Mw. VizierLevensverwachting? Kwetsbaar, streeds dreigende crisis  Frequente opnames  Recidief pneumonie  Vermageren  Verminderde intake  Verminderde mobiliteit Vraag aan de behandelend arts 25
  25. 25. Palliatief redeneren 26 26
  26. 26. Mw. VizierWerkhypothesen1. Dyspnoe t.g.v. COPD e/o tumor / hartfalen?2. Vermoeid t.g.v. gevorderde ziekte, COPD met dyspnoe, cachexie, angst en slaapproblemen3. Pijn t.g.v. immobiliteit4. Obstipatie t.g.v. opiaatgebruik en immobiliteit5. Urine-incontinentie t.g.v. verminderde mobiliteit6. Verstoorde slaap t.g.v. dyspnoe en angst7. Angst t.g.v. dyspnoe8. Dreigende dehydratie t.g.v. onvoldoende intake9. Dreigend delier t.g.v. medicatie en dehydratie 27
  27. 27. Mw. VizierPrioriteiten1. Dyspnoe2. Pijn3. Obstipatie4. Mobiliteit5. Vocht6. Angst / voltooid leven 28
  28. 28. Mw. VizierZorgplan1. Dyspnoe  Houding, leefomgeving, aromatherapie  Ademhalingstraining → fysio  Medicamanteus → morfine, corticosteroïden2. Pijn  Mobiliteit → fysiotherapie / ondersteuning  Medicamenteus → PCM + (morfine) 29
  29. 29. Mw. Vizier3. Obstipatie  Intake, mobiliteit  Laxantia4. Mobiliteit  Mobiliseren belangrijk! → fysio  Pijn, vermoeidheid, incontinentie5. Vochtbeleid  Aanbieden, stimuleren  Thuis geen suppletie (i.o.m. mw) 30
  30. 30. Mw. Vizier6. Angst / voltooid leven  Inventariastie → geestelijk verzorger  Wensen rond het levenseinde → V&V / arts  Stervenscenario / te verwachten problemen  Opnamebeleid / reanimatie  Euthanasie (keuze)  Sedatie in stervensfase (uitleggen)  Stoppen met eten en drinken 31
  31. 31. Palliatief redeneren 32
  32. 32. Mw. Vizier Afspraken over evaluatie  Wie?  Wanneer?  Hoe? → meetinstrumenten  Klachten van mw zijn leidend  Wensen van mw zijn leidend Gebruik meetinstrument  LASTmeter 33
  33. 33. Palliatief redeneren 34
  34. 34. Hulpmiddelen: beslisschijf ensamenvattingskaarten  35
  35. 35. Hulpmiddelen: box ‘signalering in depalliatieve fase’
  36. 36. Vizier op palliatief redeneren DANK VOOR UW AANDACHTVragen of onderwijs:Lux Nova, palliatieve zorg & trainingpaul.vogelaar@luxnova.nl 38

×