Munkh khaan

  • 728 views
Uploaded on

Munhk haan, tuunii ger buliin talaar delgerengui... …

Munhk haan, tuunii ger buliin talaar delgerengui...

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
728
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
5
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1.  Мөнх хааны эцэг: Тулуй Чингис хааны отгон хөвүүн Тулуй бол хиадястан, боржигон овогтой юм. Улаагчин хонь жил буюу1187 онд Бөртэ хатнаас төржээ. Монголын нууцтовчоонд бичсэнээс үзвэл Өэлүн хатан хамгийн бага ачТулуйг өсгөж хүмүүжилж байжээ. Монгол эхийн цагаансүүгээр тэжээгдэн өссөн Тулуй балчир багаасаа эцгээдаган цэргийн эрдмийг гарамгай эзэмшиж олон дайнтулаанд оролцож асар их туршлага хуримлуулангарамгай жанжин болсон.
  • 2.  13-р зууны эхэн үед Тулуйг бусад хаан хөвүүдээсээонцгойлон “Их ноён” хэмээн хүндэлж жинхэнэ уугуулМонгол улсыг “Голын улс” хэмээн нэрлэх болсон юм.Энэ нутаг бол хамаг Монгол улсын өлгий нутаг Бурханхалдун уул болон гурван мөрний эхэнд бусдыг бүүнутаглуулаасай хэмээн дархалсан нутаг болжээ. Чухамэнэ нутаг бол Тулуй хааны эзэмшил байсан юм. Чингисхаан тэнгэрт хальсны дараа отгон хүү Тулуй гал сахихёсоор 1229 он хүртэл хоёр жил түр хаан ширээнд суусанюм. Тулуй 1231 он буюу Цагаагчин туулай жил тэнгэртхальжээ
  • 3.  Мөнх хааны эх: Сорхугтани бэг Сорхугтани нь Хэрэйдын удирдагч Тоорил ханы бага дүүЖаха Хамбын охин юм. Жаха нь Тэмүүжинд их сайн байсанба өөрийн 2 охиныг түүнд өгчээ. Чингис хаан том охинтойгэрлээд (сүүлд нь Жорчидайд өгсөн), харин бага охиныг ньөөрийн хүү Тулуйд өгчээ. Сорхугтани бэг Мөнх, Хубилай,Хүлэгү, Аригбөхийг төрүүлсэн ба Сорхугтани Бэгийн тухайхүүхдүүд нь хаан болохоос өмнө Монголд ирсэн ПланоКарпини "энэ хатан татарын дунд маш нэр хүндтэй" гэсэнбол персийн их түүхч Рашид ад Дин "тэрээр машухаантай,дэлхийн бүх эмэгтэйгээс онцгой ялгарах хүн"гэжээ. Сорхугтани Бэг загалмайн шашинтай байсан гэдэгтүүнийг нас барсанаас 20-хон жилийн дараа ирсэн МаркоПоло үүнийг мөн давхар баталжээ. 1252 онд нас барсан.
  • 4.  Мөнх хааны дүү Хубилай: 1260оны5сарын5-1271оны12сарын17 Их Монгол улс, 1271оны12сарын18-1294оны2сарын18 Юань улсыг удирдсан. Монголын эзэнт гүрний 5дахь хаан байсан бөгөөд дорнод Ази дахь Юань гүрнийг үндэслэгчюм. Хамгийн том ах Мөнх хааныг нас барсны дараа 1260 онд ИхМонгол Улсын хаан ширээг эзлэхээр Хархорумд ирж, өөрийн дүүАригбөхтэй тэмцэлдсэн. 1264 онд Аригбөхийг ялсан бөгөөд түүнийэнэхүү ялалт нь эзэнт гүрний нэгдлийг үгүй болгосон гэж болно.Гэсэн хэдий ч Хубилай хаан Юань улсыг бий болгож, Алтан ордныулс, Ил Хан улс, Цагадайн улсыг захиргаандаа оруулсан юм.Түүний энэ ноёрхолд Номхон далайгаас Уралын нуруухүртэл, Сибирээс Афганистан хүртэлх дэлхийн хуурай газрынтавны нэг хувь багтаж байв.
  • 5.  1271 онд Хубилай хаан Юань улсыг байгуулсан бөгөөд тухайнүед түүний захиргаанд Монгол, Түвд, дорнод Түркестан,умард Хятад, өмнөд Хятадын ихэнх хэсэг болон зарим нэгэнэзлэгдсэн газар нутаг оршиж байв. 1279 онд өмнөд Сүн улсыгамжилттай устгасанаар Хубилай бүх Хятадыг эзлэн суусананхны Хятад биш угсааны хаан болов. Хубилай хаанТэгүлэнтэй гэрлэсэн бөгөөд Тэгүлэн маш эрт нас баржээ.Түүний дараа Хубилай хаан Хонгирад аймгийн Чабихатантай гэрлэжээ. Чаби түүний хамгийн хайртай эхнэрбайжээ. 1286 онд Чаби хатныг нас барсных нь дараа ХубилайНамбуй хэмээх залуухан үеэл дүүтэйгээ Чабигийн хүслийндагуу гэрлэжээ. 1294 онд нас баржээ.
  • 6.  Мөнх хааны дүү Хүлэгү хан: 1217 онд төрсөн. Баруун Өмнөд Азийн ихээхэн хэсгийгэзлэн авсан Монголын удирдагч байв. Хүлэгү Тулуйболон Хэрэйдийн Сорхагтани Бэх хоёрын дундаасгарсан гутгаар хүү, Чингис хааны ач, Аригбөхийн ах,Мөнх хаан, Хубилай хаан нарын дүү юм. Хүлэгүгийнцэрэг Монголын Эзэнт гүрний баруун өмнөд хэсгийгасар уудам нутгаар өргөжүүлж 1264 онд Персийн ИлХан улсыг байгуулжээ. 1265 онд нас барсан.
  • 7.  Мөнх хааны дүү Аригбөх: Аригбөх 1932 онд төрсөн. Мөнх хааныг 1259 онд нас барсныдараа хаан ширээний төлөөх тэмцэл эхэлжээ.Ах нарынхааэзгүйд АригБөх хаан суудалд сонгогдож , түүнийг тэр үеийнсайдууд болон Мөнх хааны гэр бүл, зарим алтан ургийнноёдууд дэмжиж байв.Аригбөхийг хаан өргөмжлөхөдХархорумд Их хуралдай хуралдуулж, олонх ханхөвгүүд, угсааны ноёд, нөлөө бүхий сайд, жанжин нарыгоролцуулжээ. Тэрээр 1260-1264 онд хаан ор суусан. ИхМонгол улсын 5-р хааны сууринд Хархорумд болсонхуралдайгаар хууль ёсоор өргөмжлөгдөж өөрийн ах Хубилайгхууль бусаар хаан ширээнд суусныг эсэргүүцэн, тэмцэнбайлдаж байгаад хүчин мөхөсдөж 1266 онд өвчнөөр насбаржээ.
  • 8.  Мөнх хааны хатад: Их хатан: Сорхугтани бэг Есүй хатан: Хонгирад аймгийн Да Сэцэний умболхөвгүүн Манчин ноёны охин. Эрт нас барсан. Есүр хатан: Есүйн дүү. Чөбий хатан: 1259 онд Мөнх хаантай өмнөд Хятадыгдайлахаар явж байгаад нас барсан. Хурц хатан: Харлуд аймгийнх. Мөнхийн 4-р хатан. Мингилэ хатан: Мөнх хааны 5-р хатан юм.
  • 9.  Мөнх хааны хөвүүд: Бат: Мөнхийг даган Сүн улсыг байлдаж яваад 1257 онд насбарсан. Асудай(Асуд): Мөн Хятадыг байлдаж яваад 1257 онд насбарсан. Ёлондаш(Үйлэндэш): Ёлондаш Шилж хоёр Мөнхийг дагажӨмнөд Хятадыг дайлж эцгээ нас барахад нь хажууд нь байжзахиасыг нь сонссон. Иймдээ ч Аригбөхийг дэмжижХубилайн эсрэг тэмцэл хийсэн. Шилж Бинд
  • 10.  ШУТИС-Монголын түүх Ч.Далай-Монголын түүч(дэд, гутгаар дэвтэр) Монгол улсын түүх-дэд боть