Your SlideShare is downloading. ×
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Wonennadecrisis02
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Wonennadecrisis02

284

Published on

Published in: News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
284
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. WONEN NA DE CRISISEEN VERVOLG OP DE ANALYSE VAN DE CRISIS IN DE VOLKSHUISVESTING EN DE GEVOLGEN VOOR DE CONSUMENT MEI 2011
  • 2. WONENNADECRISIS - 2Het is al weer 1,5 jaar geleden dat het eerste deel over De vier headlines van onder aan de bladzijde zijn nogwonennadecrisis is geschreven. En ik moet tot mijn spijt even actueel en veel nieuws valt er nog niet over teconstateren dat het er in de woningmarkt niet beter op is melden. Wel merkwaardig.geworden. Inmiddels is er flink gesaneerd met name bijde ontwikkelaars zijn grote klappen gevallen. Bij de bou- Hoe ziet de consument de huizenmarkt? Niemand diewers begint de crisis zich ook meer en meer te voelen. het weet. De consument spaart weer als nooit te voren,Dat het met de ‘normale’ economie desondanks nog maar heeft nog nooit zo weinig huizen gekocht.goed gaat mag een klein wonder worden genoemd.De bouwwereld is immers sinds jaar en dag de graad- Het vertrouwen in de instanties is niet toegenomen.meter voor de economie geweest. De bouw maakt de Recente gebeurtenissen als de sunami in Japan, deernstigste crisis sinds de 2e wereldoorlog mee en de democratiseringsbeweging in het midden oosten, deeconomie draait desondanks toch min of meer gewoon dood van Osama Bin Laden zullen allemaal niet tot eendoor. Weliswaar broos, maar toch. De bouwwereld mag verbetereing van het vertrouwen leiden ben ikl bang.van deze ‘gezonde’ economische situatie echter nietmee profiteren. Op zichzelf geeft dit feit te denken. De financiële armslag van de consument op de huizen markt is alleen maar nog meer verslechterd. Heeft deDe consument heeft geen vertrouwen meer in de (koop) tweeverdienende starten nog een tijdje de hoop levendwoningmarkt. Toch ontbreekt bij iedereen de wil om op gehouden, de recente aanscherpingen t.a.v. de hypo-een andere wijze naar die markt te kijken. Nog steeds theekverschaffing hebben ook de starters vrijwel volledigblijft het bij de koper zeer serieus nemen - het co-ont- aan banden gelegd. De recente stijging van de hypo-werpschap is het nieuwe toverwoord geworden - en als theekrente doet het ergste vrezen.we dat doen dan komt het misschien wel goed. En wat zijn de gevolgen voor het woonproduct?Voor het overige is het; als je geschoren wordt moet je Niet dus. De consument is co-creater geworden en daarstilzitten. is het ongeveer wel mee gezegd.HOE ZIET DE CONSUMENT DE NIEUWE HUIZENMARKTHET VERTROUWEN IN INSTANTIES IS KWIJTFUNDAMENTELE WIJZIGING DOOR KLEINERE ARMSLAGWAT ZIJN DE GEVOLGEN VOOR HET WOONPRODUCT
  • 3. DE CONSUMENTDe armslag van de consument is nog steeds 1/3 minder Het prijs- en kwaliteitsbewustzijn zal stijgen schreef ikdan voor de crisis. Zoals ik al zei, voor starters is het nog anderhalf jaar geleden. Dat is zeker het geval gebleken.slechter geworden dan het al was. Terwijl huren er ook Recengt ontwikkelde plannen laten dat ook zien. Deniet aantrekkelijker op is geworden. Met Huren op Maat prijs- kwaliteitverhouding is er zeker niet op achteruit ge-is een poging gedaan, maar dit lijkt meer op een verkapt gaan. Maar het heeft niet een schok effect op de marktinkomensbeleid dan een fundamentele verandering van teweeg gebracht. Ook de prijsverlagingen van de nog teons bestel. koop staande nieuwbouwwoningen heeft niet toch een hause in de verkoopcijfers geleid.De consument is het vertrouwen in de markt kwijt envoor al diegenen die straks met een aflopende hypo- De consument wordt prijsbewuster, domweg ook omdattheektermijn worden geconfronteerd zal de angst alleen hij zich binnen het huidige en te verwachte woningre-maar toenemen. gime geen uitspattingen meer kan en/of wil veroorloven.Weliswaar wordt er achter de schermen flink gerommeldaan de bijstelling van het systeem van hypotheekrente- Van mijn verwachting dat de consument het heft in eigenaftrek, maar zolang daar geen definitief voorstel voor ligt, hand gaat nemen is eerlijk gezegd ook nog niet veel vanblijft het wantrouwen in tact. Nu al heeft de consument te merken. Ook de consument blijft stilzitten zolang alshet gevoel dat hij door het systeem een mooie dure hij wordt geschoren. De onzekerheid over de fiscale ont-woning in is gerommeld en nu hij er eenmaal inzit de wikkelingen ten aanzien van de woningmarkt zijn daarwoonlasten niet meer kan betalen. mijns inziens de grootste oorzaak.In de Volkskrant van 30 april zag ik voor het eerst sinds De huizenkoper is onzeker en wacht af.de crisis een verfrissend idee langskomen. Wout Her- Wat gaat de rente doen, wat gebeurt er met de hypo-mans, lid van de Nederlandse Orde van Pensioendes- theekrente, wat krijg ik voor mijn oude huis, houd ik mijnkundigen lanceerde het voorstel om niet langer de rente baan, wat gebeujrt er met mijn inkomen, allemaal vragenfiscaal aftrekbaar te stellen, maar de aflossing. Bij een waar maar slecht een definitief antwoord op kan wordenaflossing van zo’n 5% behoud men het belastingvoor- geformuleerd.deel en worden we tegelijkertijd verlost van het fiscalevoordeel van het hebben van schulden. Het betekent Ook de consument heeft nog niet het gevoel van;uiteraard wel dat de broekriem nog verder moet worden Baas in eigen Huis.aangehaald, maar wel met perspectief op een gezon-dere toekomst.FINANCIËLE ARMSLAG MET 1/3 INGEKORTMAAK AFLOSSEN AFTREKBAARPRIJS- EN KWALITEITSBEWUSTZIJN ZAL STIJGENCONSUMENT NEEMT HEFT NOG NIET IN EIGEN HAND
  • 4. DE BANKENHet imago van de banken is sinds het uitbreken van de Er kan alleen iets aan de afhankelijkheid worden gedaancrisis nog niet veel verbeterd. De banken hebben zich in door de schulden zo klein mogelijk te houden. In dat ver-zoverre daar iets van aangetrokken dat de producten die band is ook het voorstel van Wout Hermans zo sympa-zij verkopen er naar de consument toe betrouwbaarder thiek. Het stimuleert het saneren van de schulden. Iets,zijn gaan uitzien. Anderzijds, de bonussen zijn gebleven, dat voor steeds meer Nederlandse huishoudens meerze lenen zelf tegen zeer lage rente en lenen tegen hoge dan noodzaak dreigt te worden.rente uit, waardoor het beeld dat de banken de crisis De spaarcenten worden op die manier weer in het huishebben veroorzaakt en de consument de crisis moet gestopt, een beter pensioenfonds is in feite nog steedsbetalen daardoor alleen maar wordt versterkt. niet bedacht. Misschien kan de verplichte pensioenaf- dracht ook voor de aflossing van die hypotheekschuldHet beeld van direct na de crisis dat bankiers graaiers worden ingezet. Verplichte collectieve pensioenfonds-en oplichters zijn is eigenlijk nauwelijks bijgesteld. Zelfs deelname is toch ook niet meer helemaal van deze tijd.pogingen tot ingrijpen door de politiek heeft nauwelijks Zo kunnen 2 vliegen in één klap worden gesaneerd; engeholpen. Het bankaire systeem werkt wereldwijd nu de huizenmarkt en de pensioenmarkt, in de hoop en deeenmaal zo en daar heeft Nederland maar aan te wen- verwachting dat de klant, de consument er beter vannen. Dat deze gedachtengang de betrouwbaarheid van wordt.de consument in de banken niet doet toenemen wordtdoor de bankaire wereld daarbij op de koop toe gene- Op de pof leven is een hele tijd goed gegaan. Wellichtmen. Vooralsnog kunnen de banken zich een dergelijke dat dit in de tolekomst weer op grote schaal zal gaanarrogante houding eenvoudig veroorloven. De samen- lukken. Maar nu even niet.leving wordt door haar eigen systeem gegijzeld. Als heteven mis dreigt te gaan worden er weer voor miljarden in Als ook ING haar vastgoed portefeuille van de hand doethjet systeem gepompt. En een echt alternatief is er niet is dat ook een teken voor de toekomst aan de wand.voor de klant.De consument is aan de banken overgeleverd. En letwel, zij hebben dat in feite wel over zichzelf afgeroepen.BANKIERS BLIJVEN GRAAIERSBANKEN BLIJVEN NIET BETROUWBAARHYPOTHEEK ZO LAAG MOGELIJK (RENTEAFTREK?)ER WORDT ZEKER WEER MEER GESPAARD
  • 5. PASSIEF HUIS ENERGIE Onafhankelijkheid van de energiemaatschappijen, dat wordt het nieuwe motto. De tendens was al zichtbaar maar zal zich de komende tijd op grotere schaal gaan manifesteren: Passief Huis - Energie Neutraal. Collectief of individueel, onafhankelijk van de energie- maatschappijen gaat de consument zijn behoefte aan energie regelen. Energieneutraal & Duurzaamheid worden de energiethe- ma’s voor de nabije toekomst Na Japan speelt dit thema nadrukkelijker dan ooit. ENERGIE NEUTRAAL - PASSIEF HUIS BESEF VOOR DUURZAAMHEID GROEIT COLLECTIEF BEHEER VAN EIGEN ENERGIESYSTEEM
  • 6. DE VOEDSELKETENDe Moestuin is aan haar come back bezig. Type op Wat heb je verder allemaal nodig om een moestuin teGoogle moestuin en je krijgt 417.000 resultaten in 13 beginnen? Uit: www.devrolijketuinier.nlseconden. Over een jaar zullen dat er weer aanmerkelijkmeer zijn. Ik ben er zondermeer voor om in het ste- Het is handig om bij aanvang te kijken of je nog tuingereedschap moet aanschaffen.denbouwkundig ontwerp de moestuin als noodzakelijk Veelgebruikt gereedschap is:ingrediënt mee te ontwerpen, hetzij individueel, hetzij * een spade voor gewoon spittencollectief. Voedsel van onbespoten, maar zeker ook van * een schop voor het scheppen van zand of tuinaardeonbesproken gedrag zal terrein gaan winnen. Ritueel * een spitvork voor zware grond of met veel onkruidslachten wordt ter discussie gesteld en straks zal in één * een schoffel voor het verwijderen van onkruidadem mee de bio-industrie worden aangepakt. * een cultivator om de grond rul te makenEten uit eigen tuin tekent de moderne mens. * een hark om grond fijn te verdelen voor het inzaaien * een mestvork aarde los maken of mest verdelenOf de tuin dan op de grond of op het dak ligt maakt daar- * een kruiwagen, o zo handigbij in feite niet uit. Daktuinen kunnen ook als moestuinen * een gieterworden ingericht. * een snoeischaar (denk aan fruitbomen) * een onkruidsteker (liefst lang en smal)Moestuinen zijn bovendien goed voor zowel de lichame-lijke als de geestelijke volksgezondheid. Bij collectieve Een kist of huisje is wel handig als je je gereedschap niet steeds mee wilt sjouwen.tuinen draagt het bij aan de sociale cohesie en in tijdenvan recessie zorgt het ervoor dat er toch eten op de Kijk ook hoe het zit met de watervoorziening. Als er weinig of niets is, kun je hetplank blijft, waardoor minder snel bij hulpverlenende beste een afgesloten regenton neerzetten. Hoewel de meesten ernaar streven om deinstanties hoeft te worden aangeklopt. groenten in de moestuin zo spaarzaam mogelijk te begieten, zul je toch in het begin de plantjes moeten inwateren en ook tussendoor bij grote droogte moeten begieten.Kortom, de moestuin moet helemaal terug, al is het maarvoor het reduceren van de CO2 uitstoot. Gaas aan een paar palen is nodig als je bijvoorbeeld peultjes wilt kweken. Voor staak- of snijbonen heb je lange tokinstokken nodig. Zorg dat ze stevig neergezetEen ander mooi voorbeeld las ik in Metro waar uitvoerig worden, want ze vangen veel wind.aandacht werd besteed aan het Stadsboeren.Zaterdag 14 mei zelfs een groot festival! Ook heb je netten nodig, beslist geen overbodige luxe als je iets van de oogst voor jezelf wilt houden. Tenslotte moet je de bemesting niet vergeten: mest in de vorm van gedroogde koe- mest of korrels, en kalk. Bladcompost of tuinturf kan ook handig zijn, afhankelijk van de grondsoort waarop je werkt.VDE MOESTUIN KOMT TERUG VRAAG INTRATUIN!DAKTUINEN, REDUCTIE VAN CO2
  • 7. DIT KABINET VOERT GEEN WONINGBELEID DE OVERHEID Het blijft een lastig thema. Van hoog tot laag, de over- Van dit soort plannen is binnen deze crisis bij mij niets heid draagt tot n u toe nauwelijks bij aan het oplossen bekend. De hoop is nu volledig op een zich herstellende van het woningvraagstuk. markt gevestigd. De rijksoverheid heeft zichzelf vleugellam gemaakt door de hypotheekrenteaftrek onbespreekbaar te maken en veel lagere overheden hebben de hoge grondopbren- Het is gebleven bij de aanpassing van de hoogte van de sten niet alleen voor zichzelf gecreëerd, maar zijn er hypotheekgarantie. ook dusdanig afhankelijk van geworden dat zij nu nog noodgedwongen moeten hopen dat alles nog goed zal komen. Ik kan ze gerust stellen, dat gaat niet gebeuren op korte termijn. Doet het Rijk nog zijn best door wet- en regelgeving (3e Bouwbesluit o.a.) aan te passen. De gemeenten houden pas op de plaats. Moeten we echter voor een hervorming van het hypotheekrenteaftrekstelsel op een volgend kabinet vertrouwen, de gemeenten kunnen uiteraard wel zelf aan de bak. Zij kunnen nieuwe inspirerende senario’s bedenken waardoor er toch weer enige bweging zou kunnen ko- men in de stagnerende markt. Konden we in het begin van de crisis nog horen dat een crisis ook kansen biedt, de overheid heeft tot nu toe die kansen niet gezien, laat staan gegrepen. Van vroegere crisisperioden kan ik me nog herinneren dat prachtige inspirerende nieuwe woningbouwplannen zijn gerealiseerd.Geen inspirerende vergezichten. MOEIZAME RELATIE POLITIEK MET WONINGMARKTGeen stimulerende nota’s. MARKTWERKING REGEERTGeen hervormende maatregelen. HYPOTHEEKRENTEAFTREK VERDWIJNT WANNEER?Geen grondpolitiek. ZO LAAG MOGELIJKE HYPOTHEEK WORDT DE TREND
  • 8. D E O N T W I K K E LAARVoor de consument was de ontwikkelaar onderdeel van Velen hebben de laatste jaren flink afgeboekt op dede stijging van de huizenprijzen. Door de nog steeds grondposities. De grondprijzen kunnen dus al naar bene-aanwezige onverkochte voorraden is de ontwikkelaar den. Nu de prijs van het huis zelf nog.nu onderdeel van de te langzame prijsdaling. Overigens Het mag daarbij best kleiner, als het maar groeipotentiesamen met de banken die een te grote waardedaling heeft!van de woningen voor een groot deel straks ook op huneigen bordje krijgen. Nog afgezien van het feit dat de Nog te weinig wordt bij de planontwikkeling rekeningbanken vaak ook onderdeel van de ontwikkelende partij gehouden met het feit dat de plannen zowel bij een groeizijn. als krimpmarkt doorontwikkeld kunnen worden. Nog te vaak wordt op één koers ingezet. Flexibiliteit is nu meerDe ontwikkelaar is de laatste paar jaar bezig geweest nodig dan ooit. Ook overheden zullen zich dat meer enmet het reorganiseren (afslanken) van de eigen organi- meer moeten gaan realiseren.satie en de verkoop van onverkocht bezit. Veel tijd voorhet ontwikkelen van nieuwe producten en diensten is erdientengevolge niet geweest. Dat de nieuw ontwikkeldeproducten beter verkopen heeft ongetwijfeld te makenmet het feit dat beter naar de klant wordt geluisterd. Detotale bouwproductie blijft desondanks onverkort verachter bij de toch nog steeds aanwezige behoefte.Naar de klant luisteren helpt, maar doet het tij niet keren.Structurele daling van de huizenprijs in combinatie meteen structurele oplossing voor de hypotheekrenteaftrekzal nodig zijn om de huizenmarkt weer vlot te trekken.Ik denk dat de meeste ontwikkelaars deze mening ookwel zijn toegedaan, maar dit uit eigen belang niet hardopkunnen gaan verkondigen. Dat is de reden dat er geennieuwe woonproducten op de markt verschijnen en menzich blijft vastklampen aan de weinige succesplannen.ONTWIKKELAAR NOG ONZEKERPRODUCTOPTIMALISATIE EN CO-CREATIEHOE ZIJN GRONDPOSITIES TOCH TE ONTWIKKELENFLEXIBEL BIJ ZOWEL EEN GROEI- ALS KRIMPMARKT
  • 9. DE HUURDERVoor de onzekere koper kan huren weer een interessant Huurders binden met financiële instrumentenalternatief worden. Door Eric van der Gun.Probleem daarbij is dat de huurmarkt nu ook niet directaansluit op de wensen van de consument. Woningbouw- Met Hybride Vastgoed Constructies kunt u als beleggerverenigingen zijn gebonden aan Europese regelgeving met meer zekerheid meer rendement behalen. De kernen de particuliere markt is nog niet ingespeeld op de van de constructies zit in de participatie van de huurderveranderende huurders/kopersmarkt. in het vastgoed of de rechtspersoon waarin het vastgoed wordt gehouden. Er zijn verschillende constructies enOok hier zullen dus nieuwe scenario’s geschrven moe- scenario’s mogelijk afhankelijk van de situatie, de beleg-ten worden om meer flexibiliteit in vraag en aanbod te ger, de gebruiker en de externe geldverstrekker.krijgen.Huren en kopen zal misschien ook meer een door elkaar De huurder kan bijvoorbeeld een (kleine) optiepremieheen lopende markt moeten worden. Huur/Koop en gaan betalen om een optie te krijgen waarmee (eenKoop/Huur met de daarbij voor zowel de verhuurder als deel) van het vastgoed op termijn (bv 5 of 10 jaar) kanverkoper en de huurder en koper aantrekkelijke voor- worden gekocht. De rendementen blijven voor de beleg-waarden. Woningbouwverenigingen kennen soms al dat ger overeind doordat de optiepremie van de gebruikersoort constructies, maar algemeen goed is het zeker als een lening kan worden gezien en dus de hefboomniet. vergroot. Voor de hypothecaire geldverstrekker is het ga- rantiekapitaal, of in elk geval vreemd vermogen met eenBinnen de reorganisatie van het fiscale koopwoningsys- lagere rangorde.teem is een complete vernieuwing van het totale huur-en koopwoningenregime zeker te overwegen. Terwijl de belegger en hypotheekverstrekker meer zeker-Ideeën als van Hermans en van der Gun (zie hiernaast) heid bij een gelijk rendement kunnen verkrijgen, kan ookzijn daarbij zeer bruikbaar. de huurder profiteren van ongekende rendementen. De huurder kan grotere kortingen bedingen op de huur en zonder hypotheek af te sluiten en met een relatief kleine investering profiteert de huurder mee van toekomstige waardestijgingen. Dit biedt een extra instrument waarmee in bepaalde situaties voor alle partijen betere uitkomsten gereali-HUREN OF KOPEN seerd kunnen worden. Deze uitkomsten kan ik laten zien aan de hand van een casussen die ik heb uitgewerkt in verschillende rekenmodellen. Ben je benieuwd naar deÉÉN MARKT mogelijkheden, neem dan even contact op. Eric van der Gun, Directeur Van der Gun VastgoedÉÉN REGIME Lees ook: http://www.vastgoedjournaal.nl/index.php/ news/4660/47/Innovatief-financieringsinstrument-moet- huurders-binden
  • 10. Synergie DE WONINGBOUWVERENIGING De rol van de Woningbouwvereniging is in de vorige Vragen, veel vragen komen op de beleidsbepalers af, wonennadecrisis ten onrechte niet aan bod gekomen. vragen waarop ook niet zomaar ineens de antwoorden Ook hier is uiteraard een verschuiving van taken doelen voor het oprapen liggen. Zonder dat vrijwel iemand het en projecten te zien. in de gaten had heeft de crisis een onontwarbare knoop Veel woningbouwverenigingen hebben voldoende vlees van de woningmarkt gemaakt. Het lijkt dat nieuwe we- op de botten om hun bedrijfsvoering normaal door te gen pas te bewandelen zijn als deze knoop ontrfafeld is. zetten. Vele echter ook niet. Zij zijn blijven zitten met on- Veel Woningbouwverenigingen zullen hebben gemerkt ort verkocht ontwikkelde woningen of hebben gedinvesteerd dat schaalvergroting ook risicovergroting is gaan bete- in gronden waardoor zij nu de financiële armslag missen kenen. Dat daar de core business onder is gaan lijden. Sp om nieuwe projecten te financieren. De nieuwe klant wordt vaak en volledig ten onrechte tijd belangrijker gevonden dan de bestaande klant. Nieuwe Europese regelgeving heeft het er daarbij voor Overigens zijn er in het recente verleden door veel Wo- je Vri de Woningbouwverenigingen niet gemakkelijker op ningbouwverenigingen prachtige projecten gerealiseerd. gemaakt. Ook nu nog liggen er kansen en mogelijkheden. Bij veel Woningbouwverenigingen is een periode van be- - Naast de ketenintegratie zie ik persoonlijk veel mo- zinning ingelast. Welke rol is er voor hen in de toekomst gelijkheden in een door de Woningbouwverenigingen weggelegd. Sommigen zien in ketenintegratie de oplos- gestimuleerde samenwerking met CPO’s (Collectief sing, andere in fusie, weer andere in business as usual. Particuliere Opdrachtgevers). Zorg Cultuur Toch blijven er veel vragen. - Welke zijn de gevolgen van de gewijzigde Europese - Ook verder doorontwikkelde scenario’s met huur/koop bieden mogelijkheden. regelgeving? - De starters hebben de laatste tijd veel aandacht gehad, - Gaat de verhouding ten gevolge van de woningcrisis maar de gezonde en ongezonde seniorenmarkt ligt in tussen huren en kopen verschuiven en hoe? feite nog steeds helemaal braak. In de luxe sfeer zien - Moet de Woningbouwvereniging zich nog met de koop- we steeds meer projecten verschijnen, in de sociale en On woningmarkt risicodragend inlaten? modale sfeer is nog een heel terrein te ontginnen. de - Wie zijn de partners van de toekomst. - Het ontwikkelen van vernieuwende Duurzame Woon- rw - In welke richting gaat de huurdersmarkt zich ontwik- scenario’s met toekomst perspectief voor alle bewoners ijs Wo kelen. waarbij synergie tot stand wordt gebracht tussen wonen - Welke doelgroepen zullen daarbij bediend gaan wor- - werken - onderwijs - sport - cultuur - vrije tijd - zorg, lijkt en ne den. mij nog de grootste uitdaging. rk n We WELKE IS DE NIEUWE ROL VAN DE WBV SCHAALVERGROTING IS OOK RISICOVERGROTING PERSPECTIEF DOOR SYNERGIE
  • 11. DE ARCHITECT Ook de rol en positie van de architect is in de vorige Toch blijft er op het gebied van wonen nog veel te doen: uitgave niet aan de orde geweest. - De Primos-prognoses waarmee Vrom werkt Eveneens ten onrechte. Laat ik mij beperken tot de rol laat zien dat toch een uitbreiding met zo’n 700 duizend van de architect binnen de woningmarkt. Het gaat hier woningen de komende 15 jaar nodig is. tenslotte om wonennadecrisis. - Nieuwe Duurzame Synergetische scenario’s Vooropgesteld dat de rol van de architect in de periode moeten worden ontwikkeld. van wonenvoordecrisis al danig was uitgehold, laat het - Collectief Particulier Opdrachtgeverschap zal zich eenvoudig verstaan dat de rol en de positie van de naast Co-Creatie steeds belangrijker worden. Hierbij zijn architect er na de crisis niet direct beter op is geworden. 2 groepen van belang; de starter die een zo goedkoop - Honoraria zijn nog meer onder druk komen te staan. mogelijke (doorgroei) woning wil en de ‘arrivé’ die zijn - Nog meer delen van de opdracht worden aan derden eigen woning gerealiseerd wil zien. Voor iedere groep is uitbesteed. een aparte benadering nodig. - Projecten worden in kleine delen opgedeeld en ook - Het ontwikkelen van Woonscenario’s waarmee zo aan architecten opgedragen, terwijl zij weer wel het duurzaam, efficient, flexibel, rendabel en snel ontwikkeld grote geheel in de deelopdracht moeten betrekken, kan worden. helaas nu zonder vergoeding. Binnen deze speelvelden zal de architect zef zijn rol700 duizend woningen de komende 15 jaar nodig. Nieuwe Duurzame Synergetische scenario’s bedenken In de afgelopen paar jaar zijn de architectenbureaus in moeten herdefiniëren.Op dit kaartje is te zien hoe de reservering afwijkt van de prognose (Nirov) omvang min of meer gehalveerd. Een meer pro-actieve rol, dat wel. Veel architecten zijn werkloos geworden en zullen op Zeker bij CPO’s kunnen architecten een veel actievere korte termijn de concurrenten van de bureaus worden rol spelen dan tot nu toe gebruikelijk van hem verwacht die de crisis hebben doorstaan. wordt. De architect is al sinds jaar en dag de minst zakelijke En uiteraard gaan er ook nog ‘gewoon’ projecten door schakel binnen de woningontwikkeling. Een vermelding waarbij de architect zijn creativiteit, kennis, ervaring, en- op het bouwbord is ook meer uitzondering dan regel thousiasme en doorzettings vermogen kan tonen, want geworden. Voldoende reden tot klagen als je dit allemaal daaraan ontbreekt het bij de meeste architecten niet. zo leest. Binnen het huidige werkveld valt met woning- bouwopdrachten alleen een architectenbureau niet meer rendabel te runnen. Het werkveld zal verruimd moeten worden. ROL ARCHITECT STAAT VERDER ONDER DRUK ARCHITECT ZAL ZELF ZIJN ROL MOETEN HERDEFINIËREN Ontwikkelen van nieuwe Woonscenario’s EEN MEER PRO-ACTIEVE ROL IS NOODZAKELIJK
  • 12. wonennadecrisis.nl DE GOEDE IDEEËNIn 2011, ruim 2 jaar na het uitbreken van de crisis is er Het ontbreekt nog aan echte werkbare goede ideeën.nog weinig verbetering in de markt te zien. Een van de goede ideeën wil ik u niet onthouden, al wasErger nog, het ontbreekt aan goede ideeën, en waar het maar om u aan te zetten mee te doen.deze al zijn wordt er niet of nauwelijks gebruik van ge- Het stadsbestuur van de gemeente Rotterdam zoektmaakt. Toch begint langzaam maar zeker bij alle betrok- nieuwe ideeën en trekt dat 20 miljoen euro voor uit.kenen het besef te groeien dat het niet meer hetzelfde Grijp uw kans.wordt als voor de crisis.Dit kan het begin van het herstel zijn. Ik ga mee doen met DROOMWONENOPZUID, mijnIedere patient zal eerst moeten erkennen dat hij wat reactie op het rapport Deetman/Mans; Kwaliteitssprongmankeert, voordat met het genezingsproces kan worden ZUID Ontwikkeling vanuit kracht. Binnenkort ook op mijnbegonnen. Dan blijft het nog de vraag of de kwaal wordt Linkedin te zien en te lezen, met daarin veel ideeën hoebestreden of naar de oorzaak van de ziekte wordt ge- het met Rotterdam-Zuid de goede kant op zou kunnenzocht en daar lering uit wordt getrokken. gaan.- De Consument spaart en wacht af. Ik ben en blijf overigens nog steeds benieuwd hoe het- De Banken zijn terecht kritsch bij de hypotheek ver- wonennadecrisis er echt uit gaat zien.strekking maar denken daarnaast nog steeds te veel aan Ik hoop dat het zicht daarop niet te lang meer op zichzichzelf. laat wachten.- De Energie is alleen maar een groter probleem gewor-den. Passief Wonen moet veel meer aandacht krijgen, Rotterdam, mei 2011ook al loop de consument er nu nog niet echt warm voor.- De Moestuin wint terrein, vraag het maar aan Intratuin!- De Overheid, en wat doet de regering, geen .....- De Ontwikkelaar likt voor een deel nog steeds zijnwonden en probeert door herontwikkeling, consumen-tenonderzoek, luisteren naar de klant, co-creatie enfinacieringsconstructie haar projecten weer langzaam,langzaam vlot te trekken.- De Huurder mengt zich nog niet overdreven in de strijd!- De Woningbouwvereniging likt haar wonden voor zovernodig en bezint zich op wat komen moet. Ketenintegratielijkt voor velen een toverwoord. Maar er moet meer zijn.- De (Woningbouw)Architect overziet het slachtveld enprobeert zijn al tientallen jaren verslechterende positie teherdefiniëren.- De Aannemer begint steeds meer klappen te krijgen.- De Belegger krijgt steeds meer kansen.- De Aan(deel)houder wint.REAGEER EN DISCUSSIEER MEE OP wonennadecrisis.nl

×