Wizerunek polskich naukowcow w internecie

„ Wizerunek polskiego naukowca w internecie” wykorzystanie technik wirtualnej etnografii TREND SCOUT Warszawa, grudzień 2008 Projekt współfinansowany przez KE w ramach VI PR Projekt współfinansowany przez MNiSW

Cele badania – czyli czego chcieliśmy się dowiedzieć
Jaki jest wizerunek naukowców w polskim internecie, ze szczególnym uwzględnieniem:
wieku i płci;
dziedziny nauki (nauki ścisłe i techniczne);
Chcieliśmy zobaczyć, jak pokazywani są w polskim internecie naukowcy i jak sami się prezentują;
Interesowały nas takie zagadnienia, jak:
Wygląd naukowców;
Świat, w którym żyją polscy naukowcy, kontekst, instytucje;
Język, kategorie poznawcze, określenia związane z naukowcami.

Metodologia badania
Badanie miało charakter rozpoznawczy. Użyliśmy w nim technik wirtualnej etnografii.
Wirtualna etnografia traktuje internet, jako zbiór cennych informacji umieszczanych przez użytkowników
Wykorzystuje szereg metod i technik badawczych wypracowanych na gruncie etnografii i w twórczy sposób stosuje je do prowadzenia badań przez internet .
W wirtualnej etnografii badacz pozyskuje dane zarówno poprzez:
-> bierną obserwację np. serwisów społecznościowych, czy forów dyskusyjnych, jak i
-> aktywnie , wykorzystując różnorodne kanały komunikacyjne i przybierając różne tożsamości .
Etnografia wirtualna posługuje się również elementami antropologii wizualnej i analizy tekstu.
Konsekwencje przyjętego podejścia:
badacz występuje jednocześnie, jako podmiot i przedmiot badania;
uświadomienie i wykorzystanie subiektywizmu badacza w procesie badawczym.

Schemat badania Zdefiniowanie słów kluczowych Dobór witryn (fora internetowe i blogi) Ustalenie klucza kodowego Zbieranie treści i kodowanie Prezentacja wyników Analizy / weryfikacja klucza kodowego

Zakres badania / kryteria wyboru witryn
Miejsca obserwacji / tematyka
Fora o tematyce związanej z nauką;
Blogi pisane przez naukowców;
Serwisy o tematyce naukowej;
Witryny uczelni;
Fotografie naukowców;
Artykuły i komentarze.
Kryteria wyboru witryn
Duża aktywność użytkowników i częsta aktualizacja
Czas prowadzonej obserwacji: 8-13 grudnia 2008 r.

Przebieg badania
Kryteria doboru wątków do analizy
Celowy dobór treści według określonych kryteriów, a nie systematyczna obserwacja.
Podstawowymi jednostki analizy
Całe wątki, a nie tylko posty / możliwość uchwycenia kontekstu wypowiedzi.
Długość wątku
Wątki zawierające co najmniej 10 postów lub posty, które stanowią dłuższą wypowiedź (historię).
Data rozpoczęcia wątku
Wątki, które rozpoczęły się dzień przed rozpoczęciem naszej analizy, jak i te, które trwają miesiąc lub dłużej.

Miejsca obserwacji / wybrane fora gazeta.pl/forum: nauka gazeta.pl/forum: kobiety w nauce gazeta.pl/forum: wiadomosci goldenline.pl/forum: nauka polska ateista.pl/forum racjonalista.pl/forum scientist.pl/forum sci.pl/forum (forum naukowe) gazeta.pl/forum: praca Swoją uwagę skupiliśmy na forach, ale swoją obserwacją objęliśmy także komentarze do artykułów, istotne dla tematyki badania odnalezione, wypowiedzi na serwisach (także tych należących do uczelni) blogach, fotografie.

Dane z badania /1 xxx Autorzy wypowiedzi (tam gdzie mogli zostać zidentyfikowani) / liczba postów

Dane z badania /2 xxx Tematyka wypowiedzi / liczba postów

Obecność i aktywność naukowców w sieci
O naukowcach w sieci się mówi, to nie naukowcy mówią o sobie
Naukowcy są ale nie daleko swoich uczelni (strony domowe / profile);
Nauka nie istnieje, jako odrębna kategoria w polskiej blogsferze
Konkurs na blog (onet.pl) roku nie uwzględnia w ogóle kategorii nauka;
Blogi o tematyce naukowej są, ale prowadzone przez pasjonatów, dziennikarzy, rzadziej przez naukowców;
Zdecydowanie silniejsza reprezentacja przedstawicieli nauk humanistycznych niż ścisłych. Silna obecność informatyków i specjalistów IT – co jest zrozumiałe.
Naukowcy tworzą zamknięte, hermetyczne środowisko
Osobne lub zamknięte serwisy;
Bardziej popularyzacja nauki niż prezentacja własnej pracy, jako naukowca, otwartość na dyskusje, prezentacja wyników badań;
Internet bardziej, jako narzędzie agregacji informacji niż, jako narzędzie komunikacji/wymiany;
Brak otwarcia na nowe trendy – nauka 2.0

Jak „duża” jest nauka w sieci? xxx Liczba „trafień” po wpisaniu wybranych słów i fraz w google.pl

Przykłady Katalogi Serwisy o tematyce naukowej Strony uczelni Strony eventów Zamknięte serwisy dla naukowców Fora internetowe Blogi popularno naukowe i te pisane przez naukowców

Naukowcy w sieci/ przykłady autoprezentacji
Polski naukowiec w sieci – przede wszystkim wizytówka osiągnięć
W polskim internecie naukowcy prezentują siebie i swoje osiągnięcia (napisane artykuły, staże, udział w konferencjach)/przede wszystkim czynią tak przedstawiciele nauk ścisłych, przyrodniczych);
Dominuje powaga i „suchość” informacji;
W przeciwieństwie do nich przedstawiciele nauk humanistycznych częściej prowadzą blogi i udostępniają więcej informacji na swój temat (nie związanych z działalnością naukową).

Kobiety i mężczyźni w nauce - trochę danych Stopień feminizacji uczelni technicznych/studenci Stopień feminizacji uczelni technicznych/pracownicy naukowi/ rady wydziałów Źródło danych: strony internetowe wybranych uczelni

Wizerunek naukowców / kobiety fotografie i kontekst Laureatka Laborantka Kobieta sukcesu Ascetka Wykładowca
Dominuję obraz kobiety, jako „wykonawcy” (kobieta przy pracy naukowej);
Obraz kobiety – naukowca pojawia się najczęściej w kontekście:
wygranych konkursów (młode kobiety)
prezentacji sukcesów (promocja uczelni)

Wizerunek naukowców / kobiety - określenia Źródło treści – administratorzy /instytucje Źródło treści – kobiety w roli naukowca Odwołanie się do mocy stereotypu „ gdzie ta baba do kopalni?” „ technika jest uniseksowna” Odwołanie się do cech charakteru „ świat kobiet konkretnych” „ inżynier Renata od wyzwań” Odwołanie się do atrybutów kobiecości „ kobiety inspirują” „ żelbeton i koronki” Odwołanie się do walki płci „ umie zarządzać mężczyznami” „ rycerz holografii” Odwołanie się perspektyw „ z Opola do Indii” Odwołanie się do korzeni „ przypadek albo szczęśliwy los” Cechy charakteru : konkretna, precyzyjna, zdyscyplinowana, praktyczna, życiowa, aktywna, pomysłowa, pracowita. Motywacje : godziwe pieniądze, dobre perspektywy na przyszłość, ciekawa praca, zawsze lubiłam transport, tradycje rodzinne, bunt Zainteresowania : sztuka, humanistyka, sprawy duchowe Potrzeby: zachowanie swojej kobiecości, uniknięcie ztechnicyzowania Wygląd: elegancka, umiejąca się zaprezentować Pełnione role, osiągnięcia: zajmuje kierownicze stanowiska, kobieta sukcesu, prowadzi badania na światowym poziomie „ W dobie równouprawnienia kobiety powinny mieć odwagę sięgania po zawody, które w przyszłości mogą przynieść im sukces.”/rektor politechniki „ Jestem kobietą "ściśniętą". A więc taką, która myśli "ściśle" - precyzyjnie, logicznie, konkretnie . Jak każda kobieta-inżynier./kobieta pracownik naukowy

Wizerunek naukowców / mężczyźni fotografie i kontekst Intelektualista Prezenter Laborant Prometeusz Podróżnik
Dominuję obraz mężczyzny, jako „dyspozytora wiedzy” (mężczyzna-prezenter);
Obraz mężczyzny – naukowca pojawia się najczęściej w kontekście:
wygranych konkursów (młodzi mężczyźni)
konferencji i wykładów

Wizerunek naukowców / mężczyźni - określenia Źródło treści – mężczyźni w roli naukowca Źródło treści – media / użytkownicy „ Lubię to, co robię. A to co robię – to lubię . Trudno mi więc odnaleźć wyraźną granicę między pracą zawodową a hobby. Tobie też tego życzę!profesor Cechy charakteru : urodzony optymista i idealista, fanatyk tego, co robi Motywacje : ciekawość, pasja, szacunek dla ludzi nauki, imponują mi, fajnie mieć jakiś cel i nad nim pracować Zainteresowania : niszowe zainteresowania, kolekcjonowanie komiksów, kultura Japonii Potrzeby: szacunek, prestiż, mam habilitacje - wiec jestem kimś :) Pełnione role, osiągnięcia: inżynier budownictwa, profesor Odwołanie się do młodego wieku : młody naukowiec Odwołanie się do talentów / intelektu : wszechstronnie wykształcony, po kilku fakultetach, ma większe zdolności matematyczne niż kobieta Odwołanie się do możliwości finansowania : młody naukowiec otrzymał grant, jego badania zostały sfinansowane przez.., może ubiegać się o stypendium Odwołanie się do odniesionych sukcesów: duże wygrane w organizowanych przez firmy konkursach „ jasne ze wina stereotypow. mysle ze nauka jest nadal postrzegana jako domena mezczyzn , a z drugiej strony owa presja na 'ulozenie sobie zycia' jest silniejsza rowniez wobec kobiet./użytkownik forum Odwołanie się do pełnionej roli: młody naukowiec = mężczyzna

Wizerunek naukowców / wiek Mędrcy i autorytety Pasjonaci i opiekunowie Duże nadzieje i wchodzenie w rolę Kontekst: strony domowe / profile na serwisach społecznościowych, uczelniach Kontekst: wywiady/ uroczystości Kontekst: strony domowe / profile na serwisach społecznościowych, uczelniach, artykuły

Wizerunek naukowców / wiek - określenia Obraz młodszych naukowców/opinie użytkowników Obraz starszych naukowców/opinie użytkowników Po doktoracie nie ma nawet gwarancji zatrudnienia. Ponadto istnieje złudne przekonanie jakoby u pracodawców liczył się poziom wykształcenia. Mierny prawnik tutaj ma wiekszą cenę niż młody naukowiec / użytkownik forum Brak poczucia bezpieczeństwa / lęk o przyszłość : próbuje wzbogacać swój dorobek naukowy a potem na jego macierzystej uczelni nie ma dla niego etatu... Praca dla pasji: na uczelni pracuję a poza uczelnią zarabiam. Przepracowany : Pensa roczne bywają często przekraczane , u nas norma to 400 h rocznie , osoba która ma 300 h uważa się za szczęśliwą . Słabo wynagradzany: Jeśli natomiast myślisz wyłącznie o pracy naukowej - to przyzwyczaj się do skromnego życia. Nie nędznego, rzecz jasna;) Wiek : stary, wysłużony Wykorzystywanie młodych do własnej kariery/ strach przed utratą stanowiska: tworzą układy, sitwa Niskie kompetencje : znam Rektora pewnej szkoły, który zrobił pseudonaukową karierę z doktoratem o kolejkach w socjaliżmie Blokowanie rozwoju, nacisk na konformizm : ceni się brak własnego zdania i jednomyślność z szefem , dziekanem , profesorem itd jest wielu pseudonaukowców starego pokolenia, którzy siedzą w uczelniach nic nie robiąc, i blokują miejsca młodym ludziom / użytkownik forum

Wizerunek naukowców / nauki ścisłe i humanistyczne
Obecność w sieci – wyjście poza uniwersytet
Przedstawiciele nauk humanistycznych zdecydowanie bardziej widoczni od naukowców z uczelni technicznych, przedstawicieli nauk przyrodniczych (poza informatykami, ale którzy też często piszą o problematyce społecznej);
Większa otwartość humanistów (publikacja prac magisterskich i doktorskich, udział w dyskusjach na ich temat lub na blogsferze);
Perspektywy / możliwości
Za to uczelnie techniczne, oferujące program
nauk przyrodniczych często postrzegane są,
jako bardziej „życiowe” – często przez kobiety właśnie.
Jakość pracy na uczelni
Wyższy komfort „życia naukowego” dostrzegana jest także na uczelniach technicznych, przyrodniczych (laboratoria, promocja zdolnych młodych naukowców za granicą przez uznanych profesorów).
Znam gościa który skończył studia, nie takie tam o histori baletu, ludowych przyśpiewek i jak sprzedać jakieś badziewie, ale takie normalne, techniczne z całkami, teorią zbiorów i równaniami Schroedingera na I roku. Jest nawet tak wykształcony że wie iż Pascal to nie tylko kucharz. Słowem-erudyta.

Motywacje / dlaczego chce być naukowcem (+) Dlaczego warto zostać naukowcem (-) Dlaczego nie warto zostać naukowcem
za duży wysiłek - brak motywacji
Po prostu - nie chciało mi się. I to jest podstawowa przyczyna dla której mężczyźni i kobiety rezygnują z kariery naukowej i z każdej innej.Ludziom zwyczajnie się nie chce, a kobietom tym bardziej.
dla realizacji własnej pasji
Przyznam się, że nauka bardziej mnie kręci.
chęć odniesienia sukcesu/zrobienia kariery
W zeszłym tygodniu stwierdziłam, że chciałabym zostać na doktoracie. Powodów jest kilka. Jednym z nich jest fakt, że chcę zrobić karierę naukową :)
dla prestiżu
ja chce miec wreszcie dr przed nazwiskiem :)
dla perspektyw
Z kazdym kolejnym rokiem będzie się przed tobą otwierać wiecej perspektyw, a i pzrecież nie musisz uczyć tylko na tej uczelni i tam do końca życia.
brak perspektyw
W środowisku naszych świetnych naukowców? Pseudoprofesorów? Nie dzięki, taka kariera to g..o nie kariera.
wypacza charakter
mania wielkosci zaczyna sie w 50% przypadkow od doktoratu, kolejne 20% dolacza po habilitacji i kolejne 20% po nadaniu tytulu prof. nadzwyczajnego.
głodowe pensje

Świat naukowców / kontekst, instytucje Obraz „malowany” przez uczelnie Obraz „malowany” przez media i widziany oczami pracowników uczelni
Dominuję obraz oparty o „możliwości” i „przyjemności”
Wielkie perspektywy / robienie kariery naukowej / udział w zagranicznych konferencjach
Wspaniała atmosfera, dobre relacje z kadrą profesorską / pomoc i wsparcie
Świat dla ludzi młodych, dynamicznych, ciekawych świata, przed którymi stoją szerokie perspektywy
Dominuję obraz wskazujący przede wszystkim na bariery i brak perspektyw
Skostniała struktura i blokowanie rozwoju młodych ludzi
Brak jednoznacznych i bezstronnych kryteriów oceny naukowców
Niskie wynagrodzenia naukowców
Zła atmosfera w pracy
Dominują określenia: degrengolada moralna środowiska akademickiego”, „ciemne strony polskich uczelni”, „mobbing uczelniany”.

Podsumowanie – czyli jak jest z tą nauką w sieci?
Świat nauki w internecie/nauki przyrodnicze
słaba aktywność
brak otwartości/zamknięcie/funkcjonowanie jedynie przy uniwersytetach
mała interaktywność (strony uczelni technicznych)
mała aktywność w stylu nauki 2.0
Młody naukowiec / stary naukowiec
język walki, konkurencja, a nie współpraca
Kobieta naukowiec
dominuje opis oparty o cechy immanentnie związane z kobietą / język powinności/ a nie wolność wyboru
Praca naukowa / perspektywy / nauki humanistyczne / przyrodnicze
punkt widzenia zależy od punktu siedzenia
instytucje: jest kolorowo
pracownicy: jest beznadziejnie
różnice na poziomie konkretnych uczelni (nauki ścisłe vs. humanistyczne)

Dziękuję za uwagę Cool Hunter Robert Kostka-Zawadzki tel. 022 321 68 45 tel. kom: 0 691 658 528 [email_address] ul. Kabacki Dukt 5 m 67, 022-798, Warszawa

http://historiaimedia.org	216
http://makroskop.polityka.pl	99
http://wilkowski.org	28
http://www.slideshare.net	13
http://www.polityka.pl	1

Wizerunek polskich naukowcow w internecie

by Robert Kostka-Zawadzki on Mar 06, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

5 Embeds 357

Statistics

Wizerunek polskich naukowcow w internecie — Presentation Transcript