PORTFOLIO	  Vervolgblok	  communicatie	  Alexandra	  Müssiggang-­‐Heringhaus,	  s1042348	                            Chri...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  	  Inhoudsopgave……………………………………………………………………………………1I...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	                                                    ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  A. TERUGBLIK	  	  	  	  	  	  	  	  	  	  	  	  	 ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  De	   afgelopen	   periode	   heb	   ik	   gewerkt...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  B. LEERPUNTEN	  EN	  LEERWINSTEN	  	  	  	  	  	  ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  a)	  Leerdoelen	  van	  de	  basisblok:	  	  1. Ik...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	                                                    ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Ik	   heb	   bewust	   gewerkt	   aan	   mijn	   c...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Dat	   vond	   ik	   erg	   moeilijk	   en	   daar...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	                                                    ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  A. SAMENVATTING	  LITERATUUR	  	  	  	  	  	  	  	...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Het	  artikel	  dat	  ik	  heb	  gelezen	  is	  “O...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Aan	  deze	  artikel	  vond	  ik	  het	  meest	  i...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  B. VISIE	  VAN	  MIJN	  STAGESCHOOL	  IN	  PRAKTIJ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  1. Beschrijving	  van	  de	  school	  en	  haar	  ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  2. De	  visie	  in	  praktijk:	  	  In	  gesprekke...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  De	   wiskunde	   docent	   P.	   vindt	   het	   ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  C. VERGELIJKING,	  LITERATUUR	  EN	  CONCLUSIE	  	...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  1. Vergelijking:	  	  Blijkbaar	   heeft	   de	   ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Ik	  denk	  dat	  het	  ROC	  wel	  een	  open	  s...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  D. EVALUATIE	  VISIE	  STAGESCHOOL	         	  	  ...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Ik	   loop	   nu	   sinds	   vier	   maanden	   st...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Mooi	   om	   te	   zien	   dat	   hier	   op	   s...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  E. EIGEN	  VISIE	  BURGERSCHAP	  EN	  SOCIAAL-­‐EM...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  Dat	   het	   belangrijk	   is	   om	   vroeg	   t...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  F.	  LITERATUURLIJST	  	  Bas,	  J.	  De	  (2010)....
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  G. BRONNEN	  	  Artikel:	  www.windesheim.nl/~/med...
Communicatie	  vervolgblok	  	  	  	  	  A.	  Müssiggang-­‐Heringhaus	  H.	  BIJLAGEN	  	  Bijlage	  1:	  Tumult	  nu	  ji...
Portfolio communicatie vervolgblok
Portfolio communicatie vervolgblok
Portfolio communicatie vervolgblok
Portfolio communicatie vervolgblok
Portfolio communicatie vervolgblok
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Portfolio communicatie vervolgblok

1,070

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,070
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Portfolio communicatie vervolgblok

  1. 1.  PORTFOLIO  Vervolgblok  communicatie  Alexandra  Müssiggang-­‐Heringhaus,  s1042348   Christelijke  Hogeschool  Windesheim     Stageschool:    René  de  Smet,  Kees  van  den  Berg   Hogeschool:  Floor  van  Renssen,  Marlies  Wolters     Stageschool:  Teylingen  College,  vestiging  KTS  te  Voorhout   November  2011  t/m  januari  2012  
  2. 2. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus    Inhoudsopgave……………………………………………………………………………………1I.  POP ................................................................................................................................ 2  A.  Terugblik............................................................................................................................................................................ 3   B.  Leerpunten  en  leerwinsten.......................................................................................................................................5  II.  Procesverslag .............................................................................................................. 7  III.  Beroepsproduct  1a................................................................................................................. 10  A.  Samenvatting  literatuur ........................................................................................................................................... 11   B.  Visie  van  mijn  stageschool  in  praktijk  en  theorie....................................................................................... 14                      C.  Vergelijking,  literatuur  en  conclusie…………………………………………………………………..………  18                                D.  Evaluatie  visie  stageschool………………………………………………………………………………….…21                                          E.  Eigen  visie…………………………………………………………………………………………………………24                                                F.  Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………..26                                                            G.  Bronnen  ……………………………………………………………………………………………………27                                                                      H.  Bijlagen…………………………………………………………………………………………………28  IV.  Beroepsproduct  1b……………………………………………………………………………………….………..29  A.  Mijn  visie  op  sociaal-­‐emotionele      ontwikkeling………………………………………………………………….30   B.  Lessenserie…………………………………………………………………………………………………………………...33                      C.  Reflectie……………………………………………………..……………………………………………………………..46  V.  Beroepsproduct  2 ..................................................................................................... 47  A.  Leerdoelen ..................................................................................................................................................................... 49   B.  Literatuur  en  samenvatting................................................................................................................................... 50                      C.  Taken  van  een  communicatiemedewerker…………………………..……………………………………..53                            D.  Concerncommunicatie……………...……………………………………………………………………………55                                        E.  Verbeterpunten…………………………………………………………….……………………………………61                                                  F.  Literatuurlijst…………………………………………………………………………………………………63                                                          G.  Bronnen………………………………………………………………………………………..……………64                                                                    H.  Bijlage……………………………………………………………………………………………….……65  VI.  Beroepsproduct  3 .................................................................................................... 69  A.  Visie  op  sociale  integratie........................................................................................................................................ 70   B.  Visie  en  praktijk........................................................................................................................................................... 72                      C.  Culturele  samenstelling  van  school…………………………………………………………………………….75                                D.  Project…………………………………………………………………………………………..…………………..….77                                        E.  Evaluatie  en  reflectie…………………………………………………………………………………….…..81                                                    F.  Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………..83                                                              G.  Bronnen……………………………………………………………………………………………………84                                                                        H.  Bijlage……………………………………………………………………………………………..……85  VII.  Lesactiviteitenformulier ........................................................................................ 86  VIII.  5  Lesplannen .......................................................................................................... 88  IX.  Beoordelingsformulier...........................................................................................118  X.  Minorevaluatie ......................................................................................................…126           1  
  3. 3. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus   I.  POP                                                                                                     2  
  4. 4. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  A. TERUGBLIK                                                                                     3  
  5. 5. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  De   afgelopen   periode   heb   ik   gewerkt   aan   de   theorie   en   praktijk   van   het   minor  communicatie.    Dat  was  meer  werk  dan  ik  verwacht  had.  Vooral  de  regelmatige  contactdagen  in  Utrecht  waren  druk  voor  mij.  Ik  had  gewoon  geen  twee  dagen  weekeind,  dus  veel  minder  tijd  om  te  ontspannen.    Maar  de  contactdagen  waren  ook  leerzaam,  vooral  aan  de  praktische  oefeningen  had  ik  veel.  De  dag  met  de  actrice  vond  ik  het  allerleukst.    Ik   heb   veel   boeken   gelezen   over   communicatie.   Tijdens   de   vervolgblok   heb   ik   kennis  opgedaan   met   burgerschapsvorming,   wat   voor   mij   als   buitenlander   bijzonder  interessant   was.   Ook   het   boek   “interculturele   samenwerking   en   communicatie”   heb   ik  snel  en  geïnteresseerd  gelezen.  Het  was  mooi  om  de  verschillende  cultuurpatronen  van  de   culturen   die   hier   in   Nederland   leven   met   elkaar   te   vergelijken.   Ook   heb   ik   gelezen  over  positieve  en  negatieve  groepen  en  de  invloed  van  de  leerkracht  daarop.    Tijdens  mijn  stagedagen  in  de  vervolgblok  van  het  minor  heb  ik  me  gefocusseerd  op  de  groep.  Ik  heb  ze  geobserveerd  en  geprobeerd  rollen  aan  leerlingen  toe  te  schrijven.  Dat  vond   ik   moeilijk,   vooral   de   gezagdrager   te   vinden   was   lastig.   Het   is   echt   niet   altijd  diegene  die  het  hardst  roept.    Ik   heb   veel   gesprekken   gevoerd   met   collega’s   en   ze   geïnterviewd   voor   mijn  stageopdrachten.   Daarbij   is   me   opgevallen   hoe   druk   de   docenten   het   op   mijn   school  hebben.   Ze   hebben   nauwelijks   tussenuren   en   in   de   pauzes   vinden   meestal   gesprekken  met   leerlingen   plaats   of   moeten   ze   surveilleren.   Soms   was   het   erg   moeilijk   om   een  afspraak   voor   een   gesprek   te   maken,   soms   wilde   ik   bijna   niet   meer   na   vragen.  Uiteindelijk  lukte  het  me  toch.    Ik   heb   lessen   van   andere   docenten,   vooral   praktijklessen   geobserveerd,   omdat   de  leerlingen   dan   echt   in   kleinere   groepen   aan   de   slag   gaan.   Aan   het   groepsdoel  gezamenlijk  te  werken  wordt  dan  voor  mij  het  meest  zichtbaar.    Voor  het  tentamen  heb  ik  hard  en  veel  gestudeerd.  Dat  ik  zoveel  moest  schrijven  en  zelfs  nog   een   persbericht   moest   samenstellen   viel   me   erg   tegen.   Ik   had   gewoon   moeite   met  mijn  beperkt  Nederlands.                                 4  
  6. 6. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  B. LEERPUNTEN  EN  LEERWINSTEN                                                                                                     5  
  7. 7. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  a)  Leerdoelen  van  de  basisblok:    1. Ik   wil   er   graag   bij   oudergesprekken   bij   zijn   om   ervaring   te   kunnen   opdoen   in   het  communiceren  met  ouders.  Eerst  wil  ik  er  graag  als  observator  bij  zijn  en  als  het  mag  op  een  latere  tijdpunt  actiever  worden  en  me  zelf  uitproberen  in  de  omgang  met  ouders.    2. Ik  wil  graag  al  mijn  gesprekken  met  ouders  en  leerlingen  goed  documenteren  om  op  een   latere   tijdpunt   weer   op   terug   kunnen   grijpen.   Ik   zal   daarvoor     een   formaat   willen  ontwerpen.    3. Ik  wil  graag  leren  om  op  een  vriendelijke  een  aardige  manier  duidelijk  en  helder  mijn  grenzen  aan  te  geven.    Ik   heb   in   de   tussentijd   een   aantal   oudergesprekken   kunnen   observeren.   Ik   heb   een  gesprekstraining   op   mijn   stageschool   gevolgd.   Ik   heb   met   een   actrice   tijdens   een  contactdag  laten  zien  hoe  mijn  communicatie  met  ouders  eruitziet.  Voor  mij  is  dat  geen  punt  meer  aan  wat  ik  verder  wil  werken.  Ik  communiceer  altijd  open  en  vriendelijk.  In  de  theorie  heb  ik  nu  geleerd  hoe  ik  met  moeilijke  of  allochtone  ouders  kan  omgaan  om  een  beter  gesprek  te  kunnen  voeren.  Wat  de  documentatie  aangaat  hoef  ik  er  op  het  moment  ook  niets  meer  mee  te  doen.  Ik  heb   gewoon   geen   gelegenheden   oudergesprekken   te   documenteren   omdat   ik   er   geen  voer.  Maar  na  de  zomervakantie  begin  ik  op  mijn  stageschool  te  werken  en  dan  ben  ik  blij  dat  ik  een  goed  formaat  heb  waarmee  ik  aan  de  slag  kan.  Punt   drie   daarentegen   kan   nog   verder   worden   uitgebouwd.   Bijna   elke   les   heb   ik   te  maken   met   wat   moeilijkere   leerlingen   die   soms   ongewenst   gedrag   vertonen.   Het   is   voor  mij   niet   altijd   even   makkelijk   om   rustig   en   vriendelijk   te   blijven   terwijl   ik   al   voor   de  derde   keer   moet   corrigeren.   In   veel   gesprekken   met   mijn   vakcoach   Kees   en   mijn  begeleider  Rene  ben  ik  tot  de  conclusie  gekomen  dat  je  deze  soort  leerlingen  niet  te  veel  moet   aanspreken   op   hun   negatief   gedrag.   Veel   beter   werkt   het   als   je   dat   wat   ze   goed  doen  aan  spreekt.  Soms  überhaupt  niet  te  reageren  kan  ook  helpen.  In  elk  geval  niet  uit  de   slof   schieten,   want   dan   hebben   ze   wat   ze   willen,   namelijk   geen   Duits   en   in   plaats  hiervan  een  theateropvoering  van  een  gekke  docent.  Ik   heb   inderdaad   de   ervaring   gemaakt   dat   ik   veel   kan   bereiken   als   ik   de   leerlingen   op  een   positieve   manier   benader.   Wel   mogen   de   grenzen   scherp   en   duidelijk   zijn.   Als   de  leerlingen  weten  wat  ze  wel  of  niet  mogen  zijn  we  al  ver.  Ik   herhaal   elke   les   weer   op   nieuw   ons   klassenregels   waarbij   we   elke   keer   weer   een  afspraak  maken  hoe  we  ons  gaan  gedragen  en  wat  de  consequenties  zijn  van  negatieve  afwijkingen   hiervan.   Dat   werkt   prima.   Want   tussen   deze   opgerichte   kaders   zijn   veel  verschillende  interacties  mogelijk.      b)  Leerdoelen  van  de  vervolgblok:    1.   Ik   wil   nog   beter   en   effectiever   mijn   grenzen   kunnen   aangeven   en   op   aardige   en  motiverende  manier  leren  gedrag  te  corrigeren.    2.  Ik  wil  graag  meer  inzicht  krijgen  in  de  groepsstructuur  van  mijn  klas  en  de  verdeling  van  de  groepsrollen.         6  
  8. 8. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus   II.  Procesverslag                                                                                                     7  
  9. 9. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Ik   heb   bewust   gewerkt   aan   mijn   communicatie   naar   leerlingen   toe.   Ik   wilde   open   en  vriendelijk  overkomen.  Ik  wilde  iemand  zijn  bij  wie  ze  ook  langs  durven  te  komen  als  ze  problemen   hebben   of   een   gesprek   nodig   hebben.   Bij   alle   vriendelijkheid   wilde   ik   mijn  grenzen  duidelijk  maken  en  kaders  vastzetten  waarin  de  leerlingen  veel  mogelijkheden  hebben  voor  interactie  onderlings  en  naar  met  mij.    Ik  heb  net  als  tijdens  de  basisblok  veel  gesproken  met  mijn  vakcoach.  Ik  vind  hij  heeft  een   prima   houding   ten   opzichte   van   zijn   leerlingen.   Ik   heb   hem   nog   nooit   zien  schreeuwen   of   echt   ontploffen.   Hij   maakt   wel   duidelijk,   vooral   door   non-­‐verbale  signalen   dat   hij   het   gedrag   van   de   leerlingen   niet   goed   vindt.   Hij   hanteert   altijd   dezelfde  regels,  spreekt  meteen  op  ongewenst  gedrag  aan  maar  blijft  toch  aardig.    Ik  vroeg  me  vaak  af  wat  zijn  geheim  is,  waarom  hij  zo  rustig  blijft.  Hij  zei  dat  het  geen  geheim   is.   Dat   hij   gewoon   herkenbaar   wil   zijn   en   dat   hij   authentiek   wil   zijn.   Hij  verandert  zijn  regels  niet,  zijn  grenzen  blijven  dezelfde.  De  leerlingen  weten  snel  wat  bij  hem  kan  en  wat  niet.  Omdat  hij  veel  gedrag  met  non-­‐verbale  signalen  corrigeert  zonder  veel  woorden  te  maken  wordt  de  sfeer  in  de  klas  bijna  niet  aangetast  en  de  concentratie  van  de  leerlingen  die  wel  goed  werken  blijft  en  wordt  niet  verstoort  door  schelden.  Ik  heb  van  hem  geleerd  dat  men  meteen  op  verstoringen  in  de  les  moet  reageren,  dat  je  de   eerste   die   afwijkt   van   de   regels   moet   pakken,   dat   je   consequent   moet   blijven,   maar  dat  het  toch  leuk  moet  zijn.  Dus  de  motivatie  voor  de  leerlingen  om  Duits  te  leren  moet  blijven.      Tijdens   mijn   observaties   bij   praktijklessen   kon   ik   zien   hoe   deze   docent   het   deed.   Ik  merkte  meteen  dat  hij  duidelijke  grenzen  had  en  goede  regels  in  de  les.  Immers  gaat  het  ook,   bijvoorbeeld   tijdens   koken   of   bakken   om   de   zekerheid   van   de   enkele   leerling.  Wederzijds   vertrouwen   speelde   in   zijn   lessen   een   grote   rol.   Dat   heb   ik   dus   van   hem  geleerd   dat   je   betrouwbaar   moet   zijn   voor   de   leerlingen.   Voor   mij   betekend   dit   dat   de  leerlingen   weten   waar   ze   bij   mij   aan   toe   zijn.   Ik   wil   consequenties   logisch   handhaven   en  niet   meteen   iemand   de   klas   uitsturen   omdat   hij   maar   zijn   buurman   om   een  woordenboek  heeft  gevraagd.    Ik   ben   ook   veel   meer   bereid   om   een   klein   gesprekje   met   de   leerling   in   te   gaan,  bijvoorbeeld   in   de   pauzes.   Dat   vond   ik   aan   het   begin   van   mijn   stage   nog   niet   zo  makkelijk.  Ik  wist  niet  wat  me  bij  dit  niveau  leerlingen  verwachtte.  Dus  ik  wilde  liever  veilig  achter  mijn  bureau  blijven  zitten  totdat  de  bel  ging.  Dat  is  echter  totaal  verandert.  Intussen  komen  sommige  leerlingen  ook  in  de  grote  pauze  in  mijn  lokaal  om  even  te  kletsen.  Ze  mogen  dan  ook  aan  de  computer  om  (samen  met  mij)  naar  muziek  te  luisteren.  Zo  krijg  ik  ook  een  goede  indruk  wat  ze  interesseert,  dat  kan   ik   dan   weer   in   mijn   les   gebruiken.   Ik   heb   geleerd   dat   interesse   in   mensen   nooit  gevaarlijk   is   en   dat   ook   mijn   moeilijke   rugzakleerlingen,   en   diegene   met  gedragsstoornissen  of  autisme  behoefte  hebben  aan  een  persoonlijk  gesprek.    Om   meer   zicht   te   krijgen   in   de   structuur   van   mijn   klas   en   de   rollenverdeling   ben   ik  bewust   begonnen   te   observeren   en   erop   te  letten.   Niet   alleen   in   mijn   eigen   lessen,   maar  ook  in  de  lessen  van  mijn  vakcoach  heb  ik  geprobeerd  leerlingen  onder  te  brengen  bij  de  verschillende   rollen,   zoals   gezagdrager,   organisator,   social   werker…)   Of   sta   ik   hier  misschien  voor  een  negatieve  groep?     8  
  10. 10. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Dat   vond   ik   erg   moeilijk   en   daar   ga   ik   zeker   nog   verder   mee   aan   de   slag.   Want   inzicht   in  groepsstructuur   kan   helpen   beter   met   de   klas   om   te   gaan.   Met   nog   meer   ervaring   wordt  dat  hopelijk  wat  makkelijker.  Tijdens  verschillende  gesprekken  met  collega’s  heeft  zich  deze  gedachte  bekrachtigt.    Ik  heb  met  veel  plezier  deze  stage  gedaan.  Ik  heb  geleerd  hoe  ik  met  leerlingen  om  kan  gaan   om   een   goed   band   met   hun   op   te   bouwen,   om   ze   vriendelijk   maar   toch   duidelijk   te  corrigeren  in  hun  gedrag  en  ze  toch  blijven  motiveren  om  mee  te  doen.    Toch   blijft   de   vraag   of   het   op   andere   scholen   anders   is,   vooral   wat   het   omgaan   met  leerlingen   van   een   ander   niveau   aangaat.   Is   het   makkelijker   met   gymnasiasten   of  havoleerlingen?  Misschien  moet  ik  toch  nog  ergens  anders  een  stage  volgen!                                                                               9  
  11. 11. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus   III.  Beroepsproduct  1a   Burgerschapsvorming  en  sociaal-­‐emotionele  ontwikkeling                                                                                                   10  
  12. 12. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  A. SAMENVATTING  LITERATUUR                                                                                       11  
  13. 13. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Het  artikel  dat  ik  heb  gelezen  is  “Onderwijs  met  pedagogische  kwaliteit”  1.    In  het  artikel  kwam  veel  van  de  theorie  die  ik  in  deze  periode  heb  geleerd  ter  sprake.  In  het  kort  gaat  het  om  het  invullen  van  burgerschapsvorming  en  over  de  eisen  die  de  regering  een  de  maatschappij  aan  scholen  stelt.    Wat   opviel   is   dat   tussen   het   ideaalbeeld   van   een   omgeving   waar   kinderen   kennis   en  vaardigheden   kunnen   opdoen   die   ze   in   ons   pluriforme   samenleving   nodig   hebben   en   de  realiteit  op  scholen  toch  een  verschil  zit.    Graag   zou   de   regering   een   brave   en   oplettende   burger   willen   hebben.   Het   beeld   wat  school  voorstaat  dekt  zich  soms  min  of  meer  met  et  beeld  van  de  regering.  Alles  bepalend  is  ook  hoe  duidelijk  de  visie  van  school  gedefinieerd  staat  en  hoe  zeer  het  geschreven  woord  in  de  praktijk  terug  te  vinden  is.      School  heeft  een  duidelijke  pedagogische  opdracht.  Volgens  het  artikel  is  deze  opdracht  niet  alleen  te  vullen  met  de  overdracht  van  normen  en  waarden.  Er  moet  ook  gekeken  worden  dat  niet  maar  een  publieke  fatsoen  bereikt  wordt.  De  combinatie  van  zorg  voor  de  leerling  en  het  aanleren  van  discipline  blijkt  volgens  de  schrijver  een  voorwaarde  te  zijn  om  een  goed  resultaat  te  behalen,  namelijk  kinderen  die  zich  ontwikkelt  hebben  tot  een  …  ()leden  van  de  gemeenschap  die  de  kennis  en  vaardigheden  op  school  opgedaan  hebben  en  deze  hebben  leren  inzetten  om  van  henzelf  gewaardeerde  en  kritische  leden  van  de  samenleving  te  maken…2    Voor   de   ontwikkeling   van   de   leerling   speelt   de   docent,   die   idealiter   pedagogisch  competent   is   een   grote   rol.   Hij   moet   immers   weten   hoe   een   veilige   leeromgeving   kan  creëert   worden   als   voorwaarde   voor   de   leerling   om   überhaupt   kennis   op   te   kunnen  doen,  dingen  te  kunnen  bediscuteren  en  te  kunnen  leren  omgaan  met  kritiek.    Op  de  vraag  over  wat  de  jeugd  moet  leren  om  goed  burgerschap  te  kunnen  praktiseren  komt  de  schrijver  tot  volgend  resultaat:    …Belangrijke  elementen  voor  onze  manier  van  kijken  naar  burgerschap  zijn  sociale  verantwoordelijkheid,  pluriformiteit  en  democratische  waarden  zoals  autonomie,  reflectie  en  dialoog.  3    Om   deze   elementen   goed   te   kunnen   ontwikkelen   speelt   ook   de   pedagogische   kwaliteit  van  de  omgeving  een  belangrijke  rol.  Zo  verwijst  de  schrijver  ook  op  het  feit  dat  soms  maar   de   negatieve   eigenschappen   van   de   jeugd   ter   sprake   komen.   Hoe   negatiever   de  omgeving   op   de   jeugd   reageert   hoe   moeilijker   ontwikkelen   de   jonge   mensen   positieve  vaardigheden.                                                                                                                  1www.windesheim.nl/~/media/Files/Windesheim/Research%20Publications/111013LectoraleredeYvonneLeeman.pdf  2www.windesheim.nl/~/media/Files/Windesheim/Research%20Publications/111013LectoraleredeYvonneLeeman.pdf  3www.windesheim.nl/~/media/Files/Windesheim/Research%20Publications/111013LectoraleredeYvonneLeeman.pdf       12  
  14. 14. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Aan  deze  artikel  vond  ik  het  meest  interessant  het  feit  dat  onder  waardeopvoeding  niet  alleen  de  overdracht  van  waarden  valt.  Veel  meer  gaat  het  er  om  dat  kinderen  met  een  kritische  kijk  leren  naar  hun  omgeving  en  groepen  waar  ze  bij  horen  te  kijken.  Het  wordt  ook  als  belangrijk  aangezien  dat  ze  leren  hun  handelen  en  de  gevolgen  voor  zich  zelf  en  anderen  te  overzien.    Om   de   hoge   eisen   die   de   regering   aan   de   scholen   stelt   qua   burgerschapsvorming  adequaat   in   te   kunnen   vullen   is   het   voor   scholen   noodzakelijk   om   hun   visie   op  burgerschap   duidelijk   te   formuleren   en   in   de   praktijk   zichtbaar   te   maken.   Daarvoor   kan  ze   zorg   voor   de   leerling,   gerichte   burgerschapsvorming   en   haar   pedagogisch   beleid  gebruiken.    Volgens  het  artikel  doen  scholen  hun  best  om  aan  de  eisen  voor  burgerschapsvorming  te  voldoen.   Daarbij   staan   verschillende   punten   zoals   moraliteit,   participatiemogelijkheden,  preventie  van  geweld  centraal.  Scholen  dienen  bovendien  een  duidelijk  beleid  te  hebben.      In   het   artikel   komen   afsluitend   nog   onderzoeksactiviteiten   ter   sprake.   Samenvattend  kan  ik  zeggen  dat  scholen,  maar  ook  de  regering  moeten  onderzoek  blijven  doen  naar  de  pedagogische   kwaliteit.   De   maatschappij   verandert   snel,   dus   moet   ook  burgerschapsvorming   op   veranderingen   inspelen.   Blijven   reflecteren   over   het   eigen  handelen,  burgerschapsvorming  op  school  en  haar  kwaliteit  lijkt  me  noodzakelijk  in  een  wereld  die  tegenwoordig  toch  snel  verandert.                                                   13  
  15. 15. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  B. VISIE  VAN  MIJN  STAGESCHOOL  IN  PRAKTIJK  EN  THEORIE                                                                                                     14  
  16. 16. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  1. Beschrijving  van  de  school  en  haar  visie:    Mijn   stageschool   is   deel   van   een   grote   scholengemeenschap.   Het   Teylingen   college  bestaat  uit  drie  scholen  op  verschillende  vestigingen:     • KTS   in   Voorhout,   vakcollege   voor   vmbo-­‐techniek   (bouw,   metaal,   electro),   consumptief  (bakken,  horeca  en  breed)  en  Technomavo4u,   • DUINZIGT  in  Oegstgeest,  mavo  en  havo-­‐instroom  volgens  ivo-­‐werkwijze,   • LEEUWENHORST   in   Noordwijkerhout,   vmbo-­‐theoretische   leerweg,   havo   atheneum  en  gymnasium.    Voor  al  deze  scholen  geldt  de  visie  die  in  de  schoolgids4  is  beschreven.    Samengevat   staat   de   samenwerking,   tolerantie   en   verdraagzaamheid   centraal.   Het  Teylingen   college   wil   harmonisch   vorm   geven   aan   individuele   leerlingen   conform   hun  mogelijkheden,   capaciteiten   en   belangstellingen.   De   school   vindt   dat   kwaliteit   en  deugdelijkheid  de  basis  zijn  voor  het  succesvolle  functioneren  van  de  leerling.      Aan  hand  van  volgende  kernpunten  wordt  de  visie  als  volgt  beschreven:  Echter   zijn   er   nog   meer   punten   opgenoemd   vanuit   school,   maar   ik   heb   deze   gekozen,  omdat   ze   de   blik   op   burgerschapsvorming   en   sociaal-­‐emotionele   ontwikkeling   naar  voren   brengen.   De   school   laat   goed   zien   welke   waarden   en   normen   ze   voor   staat   en  welke  eisen  ze  aan  de  leerlingen  stelt.    a) Meer  dan  onderwijs  alleen:  Vanuit   haar   katholieke   identiteit   wil   de   school   waarden   overdragen   zoals  verantwoordelijkheid,   respect,   verdraagzaamheid,   saamhorigheid,  samenwerkingsgericht,  dienstbaarheid  en  gerechtigheid.  Er  wordt  vooral  veel  aandacht  aan   sport,   kunst   en   cultuur   besteedt   waar   de   leerlingen   aan   versschillende   projecten  samen  kunnen  werken.    b) De  leerling  is  de  maat:  Deze  zin  loopt  als  een  rode  draad  door  het  onderwijs  aan  het  Teylingen  college.  Maar  de  leerling  heeft  niet  alleen  maar  rechten.  Omdat  hij  ook  deel  uitmaakt  van  een  groep  kan  hij  op  zijn  verantwoordelijkheid  aangesproken  worden  en  worden  bepaalde  eisen  aan  hem  gesteld.    c) Onderwijs  op  maat:  Het  Teylingen  college  wil  maatwerkonderwijs  bieden.  De  bestaande  verschillen  tussen  leerlingen  worden  dus  overal  als  vertrekpunt  benut  voor  de  onderwijsleerproces  van  de  individuele  leerling.                                                                                                                            4  www.teylingen-­‐college.nl/Media/download/158071/Schoolgids%2011-­‐12%20-­‐%20voor%20web.pdf         15  
  17. 17. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  2. De  visie  in  praktijk:    In  gesprekken  met  docenten  en  mentoren  op  school,  door  observaties  van  praktijklessen  en  mentorlessen  ben  ik  veel  over  de  omgezette  visie  in  praktijk  te  weten  gekomen.  Ik  kom  daarvoor  punt  voor  punt  weer  terug  op  de  geformuleerde  kernpunten:    ad  a)  Meer  dan  onderwijs  alleen:    Verantwoordelijkheid    Het   valt   meteen   op   dat   leerlingen   aangesproken   worden   hun   verantwoordelijkheid,  bijvoorbeeld  op  het  opschrijven  en  inleveren  van  huiswerk.  In  de  eerste  en  tweede  klas  hebben  de  leerlingen  nog  de  meeste  ondersteuning  met  plannen  nodig,  zo  Duits  docent  K.  Maar  in  de  hogere  klassen  wordt  de  verantwoordelijkheid  daarvoor  steeds  meer  in  de  handen  van  de  leerlingen  gelegd.  ook   de   wiskunde   docent   P.   Vertelde   tijdens   het   interview   dat   verantwoordelijkheid   in  haar   lessen   een   grote   rol   speelt..   Aan   het   begin   van   het   schooljaar   maakt   ze   afspraken  met    de  leerlingen.  Hier  gaat  het  vooral  om  het  spullen  op  orde  houden  en  mee  nemen  naar   de   les.   Hebben   leerlingen   hun   boeken   of   huiswerk   niet   worden   ze   daarop  aangesproken.   Ook   houdt   de   docent   dit   schriftelijk   bij.   Gebeurd   het   voor   de   deerde   keer  krijgen   de   leerlingen   een   berichtkaart   mee   voor   de   ouders.   Soms   worden   ook   de   ouders  gevraagd  om  samen  met  hun  kinderen  de  rugzak  te  pakken.  Ook  wat  het  plannen  van  hun  werk  gedurende  een  bepaalde  periode  betreft  kunnen  de  leerlingen   op   hun   verantwoordelijkheid   worden   aangesproken.   Dat   betreft   meer   de  leerjaren  drie  en  vier.  Daar  wordt  bijvoorbeeld  voor  het  vak  Duits  (zo  de  Duits  docent  K.)  een  plan  in  het  lokaal  opgehangen  met  thema’s  die  de  leerlingen  moeten  behandelen  tijdens   deze   periode.   Verder   weten   ze   ook   welke   stof   aan   het   eind   van   de   periode  getoetst  wordt.  Nu  ligt  het  in  de  verantwoordelijkheid  van  de  individuele  leerling  dat  hij  aan   het   eind   een   voldoende   haalt.   Is   dat   niet   het   geval   kan   hij   op   zijn  verantwoordelijkheid  worden  aangesproken.    Respect    Omdat  respect  erg  belangrijk  wordt  gevonden  worden  leerlingen  die  respectloos  gedrag  tonen   aangesproken,   zowel   door   leerkrachten   maar   ook   door   of   klasgenoten.   Dat  gebeurt   zowel   tijdens   mentorlessen   maar   ook   tijdens   vaklessen   ,   zoals   in   Duits   en  Wiskunde,  en  zeker  ook  in  de  praktijkvakken.  Ook  buiten  de  les  in  de  gangen  of  op  het  plein  worden  leerlingen  meteen  aangesproken  bij  regelovertredingen.    Verder  is  er  twee  jaren  geleden  het  pestprotocol  verder  ontwikkelt  worden.  5  In   het   handboek   Tumult   nu   jij     (bijlage   1)   waarmee   sommige   mentoren   op   de   KTS  werken  is  een  hoofdstuk  voor  het  thema  pesten,  waar  ook  een  aantal  leuke  opdrachten  aan   vastzitten.   Het   handboek   wordt   niet   als   vaste   methode   voor   de   mentorlessen  gebruikt.   Meer   wordt   tijdens   de   les   ingespeeld   op   actuele   problemen,   stressituaties   of  incidenten  in  de  klas.  Maar  als  ideeënbron  is  het  boek  erg  handig.                                                                                                                    5  www.teylingen-­‐college.nl/Page/nctrue/sp2620/Index.html     16  
  18. 18. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  De   wiskunde   docent   P.   vindt   het   belangrijk   haar   eigen   taalgebruik   op   orde   te   houden   en  de   leerlingen   met   respect   te   benaderen.   Zo   kan   ze   ook   respect   van   de   leerlingen   gaan  vorderen.      Saamhorigheidsgevoel  en  dienstbaarheid    Aan   het   begin   van   het   schooljaar   wordt   vooral   in   de   eerste   klassen   gewerkt   aan   het  ontstaan   van   een   saamhorigheidsgevoel.   Dat   gebeurt   vooral   tijdens   de   mentorlessen.  Ook   het   leren   van   samenwerken   komt   dan   aan   de   orde.   Hierover   kan   je   leuke  opdrachten   en   ideeën   voor   lessen   vinden   in   het   handboek   Tumult   nu   jij!   In   andere  vaklessen   komt   het   thema   saamhorigheidsgevoel   wat   minder   aan   de   orde   omdat   er   te  weinig  tijd  voor  is.    Wat  de  dienstbaarheid  betreft  zijn  de  leerlingen  elkaar  wel  vaak  van  dienst.  Niet  alleen  tijdens  de  lessen  met  groepsopdrachten  is  dat  te  zien.  In  de  wiskundelessen  van  docent  P.  komt  het  weleens  voor  dat  de  slimmere  leerlingen  zodra  ze  het  hoofdstuk  af  hebben  gevraagd  worden  om  zwakkere  leerlingen  te  helpen  met  bepaalde  opdrachten.    Ook   buiten   de   les   is   de   dienstbaarheid   zichtbaar.   Zo   beschikt   de   KTS   over   een  peersupport.  Als  er  in  de  tweede  klas  al  zichtbaar  wordt  dat  individuele  leerlingen  zich  dienstbaar   opstellen   voor   de   groep   worden   ze   in   de   deerde   klas   gevraagd   of   ze  peerleader  willen  worden.  Deze  leerlingen  helpen  leerlingen  uit  de  eerste  klas  en  maken  de  brugklassers  wegwijs  in  de  school.  Ook  helpen  ze  mee  bij  de  introductiedagen…wat  ook  weer  bij  de  kernpunt  verantwoording  zou  kunnen  staan.  Deze  peerleaders  zie  je  dan  ook   af   en   toe   in   de   mentorlessen   van   de   eerste   klassen   verschijnen   waar   ze   met   de  leerlingen  praten  over  hun  bevindingen  en  problemen  op  school.  Ook  de  leerlingen  uit  de  vierde  klas  leveren  een  bijdrage  voor  een  prettig  en  veilig  leerklimaat  op  school.  Ze  helpen   als   peermediatoren   mee   bij   problemen   tussen   jongere   leerlingen   of   met   een  leerkracht.   Ze   kunnen   te   hulp   geroepen   worden   door   de   schoolcoördinatoren   of   de  leerlingen  kunnen  zelfstandig  naar  hun  toe  lopen.  Voor   iedereen   zichtbaar   hangen   posters   met   foto’s   en   namen   van   de   peerleaders   en  peermediatoren.  (bijlage  2)    ad  b  en  c)  De  leerling  is  de  maat  en  onderwijs  op  maat  Deze  punt  is  in  de  praktijk  goed  terug  te  zien.  In  veel  klassen  zitten  leerlingen  van  twee  verschillende  niveaus,  vmbo-­‐t  en  vmbo-­‐bb.  Hier  wordt  in  elk  vak  op   ingespeeld.  Bij  de  wiskunde   docent   P.   werken   alle   leerlingen   met   hetzelfde   boek,   en   dat   is   van   het   hoogste  niveau,   dus   vmbo-­‐t.   Bij   elk   hoofdstuk   zit   nog   een   extra   onderdeel   met   wat   moeilijkere  opdrachten   aan   vast   welke   de   vmbo-­‐t   leerlingen   in   vergelijking   tot   de   vmbo-­‐bb  leerlingen   wel   moeten   maken.   Bij   het   proefwerk   krijgen   alle   leerlingen   dezelfde   toets.  Alleen   zit   aan   het   eind   een   deel   van   de   wat   moeilijkere   opdrachten   bij.   De   vmbo-­‐t  leerlingen  moeten  deze  opdrachten  meemaken  en  ze  tellen  ook  mee  voor  het  cijfer.  De  vmbo-­‐bb  leerlingen  mogen  de  opdrachten  ook  proberen,  maar  het  hoeft  niet  en  ze  tellen  ook  niet  mee.  In  het  vak  Duits,  waar  ook  twee  niveaus  in  een  klas  zitten  wordt  ook  met  een  boek  gewerkt.  In  de  eerste  klas  wordt  op  de  verschil  tussen  de  leerlingen  nog  niet  ingespeeld.  In  de  tweede  klas  pas  krijgen  de  vmbo-­‐t  leerlingen  meer  uitdaging  in  extra  opdrachten,  en  het  proefwerk  is  nu  ook  verschillend  in  niveau.       17  
  19. 19. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  C. VERGELIJKING,  LITERATUUR  EN  CONCLUSIE                                                                                       18  
  20. 20. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  1. Vergelijking:    Blijkbaar   heeft   de   school   waar   mijn   studiecollega   Ingrid   de   Koning   werkt   (ROC  Zoetermeer)  nog  geen  geformuleerde  visie  in  kernpunten  opgeschreven.  Het   lijkt   alsof   pas   dor   de   opdracht   van   haar   beweging   in   het   team   is   gekomen   met   de  wens  de  visie  van  school  eindelijk  te  definiëren  en  samen  kernpunten  te  benoemen,  die  een  rode  draad  bieden  voor  alle  medewerkers.    In   vergelijking   tot   mijn   school   is   te   zien   dat   op   de   KTS   een   duidelijk   geformuleerde   visie  vanuit   school   bestaat,   die   ook   in   de   praktijk   terug   te   zien   is.   Een   rode   draad   is   ook  duidelijk   te   voelen   in   de   lessen.   Hij   biedt   zekerheid   en   houvast   voor   leerlingen,  personeel  en  ouders.    Ik  ervaar  het  als  groot  voordeel  dat  school  duidelijk  aangeeft  waar  ze  voor  staat  en  wat  ze   wil   bereiken.   Fijn   is   ook   dat   de   docenten   meer   of   minder   op   een   lijn   zitten.   Dat   is  blijkbaar  op  de  school  van  mijn  collega  niet  zo.  Ik  kan  me  voorstellen,  dat  het  daardoor  vaak  tot  frustraties  en  misverstanden  komt.    De   leerlingen   worden   op   mijn   school   goed   begeleid   in   hun   sociaal-­‐emotionele  ontwikkeling.   Er   vinden   veel   gesprekken   met   individuele   leerlingen,   maar   ook  groepsgesprekken  plaats,  waar  het  over  sociaal  gedrag  en  emoties  gaat.  Leerlingen  leren  en   ervaren   de   verschillen   tussen   leerlingen   qua   uitingen   van   emoties   en   leren   door  oefeningen   zich   in   andere   mensen   te   verplaatsen   en   hun   emoties   aan   te   voelen   en   te  respecteren.  Dat  gebeurt  vooral  in  mentorlessen.  Ook  qua  burgerschapsvorming  gebeurt  op  de  KTS  veel,  het  meest  binnen  het  vak  Mens  en   Maatschappij.   Maar   ook   bij   events,   zoals   de   feestweek   wordt   aan  burgerschapsvorming   voldaan,   omdat   leerlingen   alles   over   verschillende   achtergronden  en  culturen  van  klasgenoten  te  weten  komen,  wat  als  een  van  de  kerndoelen  beschreven  staat  van  de  SLO.6      2. Literatuur:    Ik  zie  duidelijk  dat  het  ROC  zich  nog  niet  de  moeite  heeft  gemaakt  om  hun  normen  en  waarden   eens   te   verzamelen   en   te   formuleren.   Ze   hebben   hun   visie   nog   niet   onder  woorden   gebracht.   Omdat   dus   de   rode   draad   ontbreekt   kan   er   geen   “corporate   cultur”   7  ontstaan,  dus  de  neuzen  staan  duidelijk  niet  dezelfde  kant  op.  Mijn   collega   schrijft   dat   ze   een   aantal   punten   hebben   gevonden   om   een   pedagogische  visie   te   formuleren.   Kernpunten   die   daaruit   voortkomen   zijn   volgens   haar   wederzijds  vertrouwen,  respect  voorbeeld  zijn  en  samenwerken.  Er  worden  punten  benoemd  die  bij  een  democratische  school  horen.  Gezien  de  leeftijd  van   de   leerlingen   krijgen   ze   hier     de   mogelijkheid   om   te   kunnen     participeren,   wat   maar  een  kenmerk  van  een  democratische  stijl  is.  Ik   zou   ook   zeggen   dat   mijn   school   democratisch   is.   Ook   zitten   qua   leerlingen   veel  kinderen  met  een  rugzak  op  school,  maar  toch  worden  er  mogelijkheden  gecreëerd  om  invloed   te   kunnen   nemen   en   te   participeren,   waaronder   duidelijk   de   peermediation  gerekend  kan  worden.                                                                                                                  6  Jong  gedaan,  oud  geleerd:  p.  13  7  Jong  gedaan,  oud  geleerd:  p.  30     19  
  21. 21. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Ik  denk  dat  het  ROC  wel  een  open  schoolcultuur  heeft.  Zeker  als  het  gaat  om  naar  elkaar  te   luisteren   of   samen   te   werken   aan   een   onderwerp,   wat   in   de   twee   bijeenkomsten  duidelijk  werd.  Als  je  goed  kan  samenwerken  kan  je  ook  goed  op  elkaar  afstemmen  en  moet   je   respect   hebben   voor   andermans   mening.   Afstemmen   en   respect   hebben   moet   je  zeker  als  je  aan  zo’n  onderwerp  werkt.  Of   het   ROC   veel   doet   aan   burgerschapsvorming   is   voor   mij   niet   duidelijk   naar   voren  gekomen.  Ik  kan  me  wel  voorstellen  dat  ze  een  duidelijk  beeld  voor  ogen  hebben  wat  de  ideale  burger  is.  Of  ze  dit  beeld  in  woorden  hebben  neergeschreven  weet  ik  dus  niet.      Op   de   vraag   of   een   MBO   überhaupt   mee   moet   doen   aan   burgerschapsvorming     heb   ik  volgende  antwoord  gevonden:  …()“Het  MBO  kent  een  drievoudige  kwalificering:  leren,  loopbaan  en  burgerschap.  Jongeren,  volwassenen,  werknemers,  werkzoekenden,  inburgeraars  en  herintreders  worden  opgeleid  voor  een  beroep,  een  vervolgopleiding  en  tot  burgers  die  volwaardig  deelnemen  aan  de  maatschappij.  Kwalificatie-­eisen:  Vanaf   de   kwalificatiedossiers   2011-­2012   gaan   de   nieuwe   kwalificatie-­eisen  loopbaan  en  burgerschap  gelden.”  8    Dus   moet   elke   school   onafhankelijk   van   leeftijd   van   de   leerling   iets   doen   aan  burgerschapsvorming.    3.    Conclusie:    Concluderend   kan   ik   zeggen   dat   het   voor   een   school   een   groot   voordeel   is   hun   visie  duidelijk   te   beschrijven   en   voor   iedereen   zichtbaar   in   schoolgids   of   op   een   website   te  presenteren.  De  visie  geeft  medewerkers,  ouders  en  leerlingen  houvast.  Het  is  duidelijk  wat   school   belangrijk   vindt   en   er   zitten   altijd   regels   aan   vast   die   tegen   overtredingen  beschermen.  Regels  zijn  belangrijk  en  ze  vormen  een  soort  “wet  van  respect”.  De  Winter:  “Het  wet  van  respect…()zorgt   ervoor   dat   iedereen   weet   binnen   welke   kaders   interactie   kan   en   mag  plaatsvinden….”  Ontbreken   de   duidelijke   regels   en   blijft   de   visie   onduidelijk   ontbreken   belangrijke  voorwaarden  die  helpen  dat  school  goed  functioneert.  Ten  slotte  blijft  te  zeggen  dat  burgerschapsvorming  op  alle  scholen  terug  te  vinden  is,  bij  de   ene   meer   dan   bij   de   ander.   Burgerschapsvorming   is   belangrijk   en   zorgt   ervoor   dat  jonge   mensen   voorbereid   worden   op   de   moderne   samenleving   waarin   ze   zich   goed  kunnen  redden,  goed  kunnen  samenwerken  en  sociale  omgangregels  kennen  en  kunnen.                                                                                                                              8  www.mboraad.nl/?dossier/107222/Leren,+Loopbaan,+Burgerschap.aspx     20  
  22. 22. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  D. EVALUATIE  VISIE  STAGESCHOOL                                                                                                     21  
  23. 23. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Ik   loop   nu   sinds   vier   maanden   stage   op   de   KTS.   Ik   heb   de   docenten   hier   als   erg  geëngageerde  ervaren  wat  burgerschapsvorming  betreft.  Ik   heb   wel   de   indruk   dat   de   leerlingen   hier   tot   goede   burgers   worden   opgevoed.   De  kernpunten   uit   de   visie   van   school   staan   niet   alleen   maar   op   papier.   Al   kom   je   de   school  binnenlopen   valt   je   meteen   op   dat   hier   zowel   leerlingen   als   ook   het   personeel  vriendelijk  is.  Je  werd  begroet  door  de  conciërge,  gevraagd  op  je  iemand  zoekt,  of  je  de  weg   kwijt   bent.   Dat   vragen   docenten,   maar   ook   door   leerlingen   kan   je   worden  aangesproken.  Dit  laat  zien  dat  deze  school  een  open  cultuur  heeft.    Het   personeel   geeft   wel   een   goed   voorbeeld   en   leeft   behulpzaamheid   en   interesse   in  andere  mensen  voor,  wat  een  goed  voorbeeld  is  voor  de  leerlingen.    Leerlingen   worden   meteen   aangesproken   door   het   personeel   op   ongewenst   gedrag  tijdens   de   lessen,   maar   ook   in   de   gangen   of   op   het   plein.   Leerlingen   worden   voor   hun  eigen  handelen  en  presteren  verantwoordelijk  gemaakt.  Ook  andersom  heb  ik  het  al  zien  gebeuren.  Leerlingen  legden  bezwaar  in  tegen  een  docent  die  onaardig  en  oneerlijk  was.  Meteen   werd   het   probleem   aangepakt   door   personeel   en   leerlingen   en   een   oplossing  gezocht.  Leerlingen  hebben  het  voorgeleefde  gedrag  gekopieerd  en  andere  (volwassene)  tot  hun  verantwoording  geroepen.  Ook  voor  de  arbeidsmarkt  krijgen  de  leerlingen  een  belangrijke   vaardigheid   mee.   Ze   leren   hun   wensen   en   behoeftes   in   woord   te   brengen   en  op   een   vriendelijke   manier   aan   andere   te   vertellen.   Dat   vindt   ik   een   belangrijke    vaardigheid  voor  de  sociale  samenleving.      Mij  is  ook  opgevallen  dat  de  leerlingen  met  veel  respect  worden  behandelt.  Er  wordt  niet  tegen   leerlingen   geschreeuwd,   tenminste   heb   ik   dat   nog   niet   gezien.   Er   wordt  voorgeleefd  hoe  je  met  elkaar  moet  omgaan.  De  docent  ook  hier  voorbeeld  kan  ook  door  andere  docenten,  of  de  opleider  op  zijn  gedrag  worden  aangesproken.  Ik  vind  het  werken  vanuit  een  voorbeeldrol  fijn,  want  als  jij  goed  gedrag  voorleeft  kan  je  het   makkelijker   van   anderen   vragen.   Natuurlijk   is   het   ook   voor   de   leerlingen   met  uitzicht  op  hun  latere  baan  fijn  als  ze  een  leuke  manier  hebben  om  met  anderen  om  te  gaan.   Dat   is   voor   klantencontacten,   of   contacten   met   patiënten   in   de   gezondheidszorg  een  reuzenpluspunt.    De  voordeel  van  samenwerken  is  groot.  Vooral  in  vakken  zoals  Mens  en  Maatschappij  of  in   de   praktijkvakken   (techniek,   consumptief   koken,   bakken)   leren   de   leerlingen   goed  samen   te   werken.   Op   school   zie   ik   dat   goed   omgezet.   Leerlingen   werken   in   groepjes,   die  vaak   wisselen   om   patronen   te   voorkomen.   Ze   zijn   verantwoordelijk   voor   hun   taak   en  kunnen  daarop  worden  aangesproken.  Ze  zijn  wederzijds  afhankelijk  en  spelen  dus  een  rol  voor  een  succesvol  behalen  van  het  groepsdoel.      Dat   de   leerlingen   nu   al   leren   om   goed   met   anderen   samen   te   werken   zal   hun   later   op   de  arbeidsmarkt  te  goede  komen.  Dat  je  anderen  van  dienst  kan  zijn  leren  de  leerlingen  hier  op  school  goed.  Niet  alleen  de  peermediatoren  weten  verantwoordelijkheid  te  nemen  voor  jongere  leerlingen  of  zulke  met   problemen.   Elk   leerling   wordt   hier   als   deel   van   een   groep   gezien.   De   leerling   is   deel  van   de   hele   school,   deel   van   de   klas,   deel   van   de   vakgroep…   Hier   wordt   hij   ook  aangesproken   op   zijn   functioneren   en   zijn   verantwoordelijkheid   tegenover   de   groep.  Dat  vind  ik  erg  belangrijk.       22  
  24. 24. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Mooi   om   te   zien   dat   hier   op   school   elke   leerkracht   op   let   dat   alles   goed   functioneren.  Doet   een   leerling   niet   zijn   best   wordt   hij   meteen   aangesproken   en   verschillende   hulp  wordt  ingeschakeld  of  afspraken  worden  gemaakt.  Het  lijkt  alsof  er  niets  negatiefs  te  berichten  valt  qua  burgerschapsvorming.  Dat  is  mijn  deerde  stage  en  in  vergelijking  tot  de  andere  twee  stagescholen  moet  ik  zeggen  dat  de  KTS   hartstikke   haar   best   doet.   Ik   zie   hier   alleen   maar   docenten   rondrennen   die  gemotiveerd   zijn   en   blijkbaar   een   rode   draad   volgen.   Ik   zie   dat   gereageerd   word   op  slecht  gedrag,  er  wordt  afval  van  de  grond  opgeraapt  door  docenten,  iedereen  voelt  zich  blijkbaar  verantwoordelijk  voor  deze  school.      Maar  ik  weet  ook  dat  het  er  meer  tijd  nodig  is  om  achter  de  gordijnen  te  kunnen  kijken  en  om  bestaande  problemen  of  een  te  kort  op  te  kunnen  sporen.  Maar  tot  nu  toe  kan  ik  alleen  een  positief  bericht  over  dit  onderwerp  schrijven.    Ik   vind   dat   de   kinderen   een   goede   begeleiding   krijgen   in   hun   sociaal-­‐emotionele  ontwikkeling   en   veel   competent   personeel   op   school   aanwezig   is,   onder   ander   ook  remedial   teacher,   psycholoog…School   werkt   ook   nauw   samen   met   instellingen   van  buiten,   vooral   door   de   hoeveelheid   aan   leerlingen   met   een   rugzak   is   een   goede  samenwerking  noodzakelijk.                                                   23  
  25. 25. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  E. EIGEN  VISIE  BURGERSCHAP  EN  SOCIAAL-­‐EMOTIENEEL              ONTWIKKELING                                                                                     24  
  26. 26. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  Dat   het   belangrijk   is   om   vroeg   te   leren   wat   van   een   goede   burger   verwacht   wordt   en  welke  rechten  hij  heeft  weet  iedereen.  Ik   heb   toen   ik   nog   op   school   zat   ook   vakken   gevolgd   die   te   maken   hadden   met  burgerschapsvorming.  Ook  al  ging  het  meer  om  het  functioneren  en  de  overdracht  van  plichten  heb  ik  toch  redelijk  veel  kunnen  leren  wat  me  in  mijn  leven  tot  nu  toe  begeleid  heeft.  Wel   heb   ik   ook   veel   erbij   moeten   leren,   eigen   ervaringen   moeten   maken   en   veel  uitgeprobeerd.  Doordat   ik   vaak   verhuisd   ben   en   in   verschillende   landen   heb   gewerkt   is   mijn   visie   op  burgerschap  met  de  jaren  veranderd  en  is  de  kijk  op  burgerschap  door  de  invloed  van  verschillende  culturen  veranderd.    Mijn   drie   kinderen   probeer   ik   op   te   voeden   met   het   oog   op   saamhorigheid,  verantwoording  ,  behulpzaamheid  en  respect  voor  de  ander.    Ik   vind   het   belangrijk   dat   ze   mensen   met   een   handicap,   of   mensen   met   een   andere  huidkleur   respecteren   en   dat   ze   het   gevoel   krijgen   dat   de   wereld   kleurig   is   en   dat   ze  kleurigheid  juist  goed  en  interessant  is.    Af  en  toe  hebben  we  gesprekken  over  pesten  en  wat  dat  met  de  ander  doet.  Ze  kennen  goed  het  verschil  tussen  pesten  of  plagen.  Ook  op  hun  basisschool  wordt  hier  aandacht  aan  besteedt.  Dat  ze  deel  uitmaken  van  verschillende  gemeenschappen  probeer  ik  ze  ook  aan  te  leren.  De   kleinste   gemeenschap   waar   ze   deel   uitmaken   is   ons   familie.   Ook   in   deze  minigemeenschap   zijn   er   rechten   en   plichten   waarover   op   democratische   wijze  geprobeerd   wordt   in   te   spelen.   Mijn   man   en   ik   willen   dat   ze   zoveel   mogelijk   kunnen  participeren   aan   besluiten   die   ons   familie   aangaan.   Bvb.   Besluiten   over   vakanties,  verhuizing,  afspraken,  regels  in  de  familie.  Dat  lukt  ons  de  ene  keer  beter  dan  de  andere  keer.  We  leren  ook  met  vallen  en  opstaan  samen  met  ons  kinderen.  Dat   ze   verantwoordelijk   zijn   voor   het   goede   functioneren   van   ons   familie   laten   we   ze  zien  door  kleine  takjes  te  verdelen.  Bvb.  Hebben  we  een  rooster  voor  indekken  van  de  avondetentafel.  Ook  helpen  ze  leeftijdsafhankelijk  mee  bij  het  verzorgen  van  huisdieren  of  scheiden  van  afval…  Wij   proberen   hun   aan   te   leren   hoe   veel   plezier   men   kan   ervaren   als   men   behulpzaam   is,  iets  voor  iemand  doet.  Dat  kan  een  kleine  dienst  zijn,  bvb.  Flessen  wegbrengen  voor  de  oude  buurvrouw,  of  iemand  de  deur  open  houden,  noem  maar  op.    Wat  daadwerkelijk  bij  de  kinderen  blijft  hangen  en  hoe  zeer  ze  zich  in  de  puberteit  nog  gaan  veranderen  zullen  we  zien.  Toch   probeer   ik   een   goed   voorbeeld   voor   hun   te   blijven   en   ook   zelf   respect,  verantwoordelijkheid,  behulpzaamheid  en  saamhorigheid  te  laten  zien.    Niet  alleen  thuis,  ook  op  school,  straat  en  overal  hebben  wij  volwassenen  eigenlijk  een  voorbeeldfunctie.   Daar   ben   ik   me   helemaal   bewust   van.   Echte   leerdoelen   kan   ik   niet  formuleren.   Ik   ben   40   jaar   oud,   heb   een   familie   met   3   kinderen.   Ik   doe   de   hele   dag   niets  anders   als   mijn   kinderen   opvoeden   tot   zelfbewuste   burgers   die   oog   hebben   voor  verschillen   en   respect   hebben   voor   anderen.   Ik   probeer   ze   op   te   voeden   tot   sociale  mensen  die  zich  goed  kunnen  redden  in  de  samenleving  hier  in  Nederland,  waarmee  ik  direct   aansluit   (ook   is   het   onbewust)   bij   de   definiëring   van   een   goede   burger   door   de  Nederlandse  regering.     25  
  27. 27. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  F.  LITERATUURLIJST    Bas,  J.  De  (2010).  Jong  gedaan,  oud  geleerd.  Burgerschapsvorming.  Visies  en  instrumenten.  Amersfoort:  ThiemeMeulenhoff                                                                                               26  
  28. 28. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  G. BRONNEN    Artikel:  www.windesheim.nl/~/media/Files/Windesheim/Research%20Publications/111013LectoraleredeYvonneLeeman.pdf    www.mboraad.nl/?dossier/107222/Leren,+Loopbaan,+Burgerschap.aspx    www.teylingen-­‐college.nl    Schoolgids  KTS  2011-­2012:  www.teylingen-­‐college.nl/Media/download/158071/Schoolgids%2011-­‐12%20-­‐%20voor%20web.pdf                                                                             27  
  29. 29. Communicatie  vervolgblok          A.  Müssiggang-­‐Heringhaus  H.  BIJLAGEN    Bijlage  1:  Tumult  nu  jij                                      Bijlage  2:  Leerlingenbemiddeling:                                                           28  

×