η ΦΥΣΙΚΗ Γ΄ Γυμνασίου
2. Το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ
πώς δημιουργείται  το  ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ;  με μια μπαταρία και σώματα που να είναι ΑΓΩΓΟΙ μπορούμε να έχουμε ηλεκτρικό ρεύμ...
κάνουμε βλέπουμε  συμπεραίνουμε παίρνουμε ορισμένα  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ μια μπαταρία,  ένα λαμπάκι,  έναν διακόπτη  και καλώδια τα...
το ξύλο του μολυβιού  δεν είναι αγωγός και  το λαμπάκι  δεν θα ανάψει   το ψαλίδι  είναι σιδερένιο  και το λαμπάκι  ΘΑ ΑΝΑ...
Μπορούμε δηλαδή να υποστηρίξουμε  ότι  ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΛΕΓΕΤΑΙ   «αυτό που κάνει να ανάβουν τα λαμπάκια» ;  «αυτό που κάνε...
η Φυσική είναι  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ,  ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ,  ΕΝΝΟΙΕΣ,  ΝΟΜΟΙ
Και στην αφετηρία της Επιστήμης βρίσκονται ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ  οι ΕΝΝΟΙΕΣ και  οι ΝΟΜΟΙ  ακολουθούν
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Χιλιάδες αναμμένοι θερμοσίφωνες, τοστιέρες, ηλεκτρικές σκούπες, λαμπτήρες φωτισμού σεσουάρ, κουζ...
Ένα ΧΑΟΣ  φαινομένων με ηλεκτρικό ρεύμα και η Σκέψη μας  θέλει να βάλει μια ΤΑΞΗ
Ταξινομεί τα ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ σε εκείνα στα οποία παρατηρείται  μόνο « αύξηση της θερμοκρασίας »,  όπως αυτό που συμβαίνει στον λ...
και τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι «το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ  προκαλεί  μαγνητικά  ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ»;   εννοούμε ότι ένα ρευματοφόρο...
Και όλα αυτά τα φαινόμενα  εκδηλώνονται πάντα ; Κάθε φορά δηλαδή που θα έχουμε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ θα έχουμε ΘΕΡΜΙΚΑ, ΧΗΜΙΚΑ κ...
Και ποιο είναι το μυστικό του ρεύματος ; Τι συμβαίνει μέσα στον ρευματοφόρο αγωγό   όταν ανάβει το λαμπάκι  ή όταν επιδρά ...
επίσκεψη στον   ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ το αγαπημένο  των χημικών και  των ηλεκτρολόγων
Και ποια είναι αυτά τα σωματίδια με ηλεκτρικό φορτίο η κίνηση των οποίων συνιστά  το ηλεκτρικό ρεύμα ;   και  αυτό το ερώτ...
και στους υγρούς αγωγούς όπως είναι το αλατόνερο ποια είναι τα «φορτηγά»  ;  στους υγρούς αγωγούς τα «φορτηγά» είναι ιόντα...
που βρέθηκαν  τα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ ;
υπάρχουν στο μεταλλικό καλώδιο  και η μπαταρία δημιουργεί  στο εσωτερικό του ένα ηλεκτρικό  πεδίο το οποίο τους ασκεί δυνά...
Υπάρχουν ως ΕΛΕΥΘΕΡΑ  σε άτακτη κίνηση  σε όλα τα αγώγιμα αντικείμενα  και περιμένουν   Τα ηλεκτρόνια δεν είναι της ΔΕΗ, ο...
Στον ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ του χαλκού  ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ ΙΟΝΤΑ  ΧΑΛΚΟΥ
η έννοια   ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
Αυτό που λέγαμε  σε προηγούμενη τάξη ότι  αν σπρώξω ένα αντικείμενο  και το μετατοπίσω  α. ασκώ δύναμη  β. μεταβιβάζω ενέρ...
και πόση ενέργεια μπορεί και μεταβιβάζει μια μπαταρία ;  όταν μια μπαταρία είναι 6 βολτ  μεταβιβάζει 6 τζάουλ σε σωματίδια...
Αν συνδέσουμε τους πόλους Α και Β μιας μπαταρίας με αγωγό  Αυτό που προκύπτει από τη διαίρεση Σε περίπτωση που ο αγωγός εί...
Και γιατί λέμε  « τόσα ΒΟΛΤ;»  Τι είναι ΒΟΛΤ ; Γιατί το λένε έτσι ;  Το ένα  VOLT  είναι η μονάδα μέτρησης της διαφοράς δυ...
Τη διαφορά δυναμικού σε περίπτωση που σχετίζεται με ηλεκτρικό ρεύμα τη λέμε και  ΤΑΣΗ θεωρείται  ΑΙΤΙΑ   ηλεκτρικού ρεύματ...
ορίζεται   από τη σχέση αναφέρεται   στους πόλους Α και Β μιας μπαταρίας  αλλά και γενικότερα σε δύο σημεία ενός ρευματοφό...
ΦΟΡΑ   ηλεκτρικού ρεύματος η έννοια
φορά του ηλεκτρικού ρεύματος θα θεωρείται  η φορά από τα μεγάλα δυναμικά προς τα μικρότερα  Ναι αλλά τα ηλεκτρόνια κινούντ...
ΕΝΤΑΣΗ  ηλεκτρικού ρεύματος η έννοια
Μια από τις πρώτες αναζητήσεις των ερευνητών που ασχολήθηκαν με το ηλεκτρικό ρεύμα ήταν το να  βρεθεί τρόπος να περιγράφετ...
Εάν από μία διατομή ενός μεταλλικού αγωγού σε κάθε δευτερόλεπτο περνάει φορτίο 4  coulomb  – το οποίο μεταφέρεται από «φορ...
Ο μεγάλος πρωταγωνιστής του «γαλλικού» εγχειρήματος ήταν  ένας από τους σημαντικότερους φυσικούς του 19ου αιώνα ο Andre Ma...
ορίζεται   από τη σχέση περιγράφει  το «πόσο ισχυρό» είναι το ρεύμα που διαρρέει τον αγωγό αναφέρεται   σε ρευματοφόρο αγω...
η ΦΥΣΙΚΗ εκτός από ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΝΟΙΕΣ ΝΟΜΟΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ είναι και   που τα πιάνουμε με τα χέρια μας Αντικείμενα όπως το αμπ...
τα ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ο ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ είναι   αγωγός ο οποίος υπακούει στον νόμο του  Ohm συμβολίζεται   με ή   με ο ΛΑΜΠΤΗΡΑΣ συμβο...
V και είναι ακόμα   το  ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟ με το οποίο μετράμε  την ένταση του ρεύματος το  ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ με το οποίο μετράμε  τη ΔΙ...
κι έχουμε ένα  ΚΥΚΛΩΜΑ διαλέγουμε ορισμένα από αυτά  τα συναρμολογούμε
ο ΝΟΜΟΣ του OHM
Έτος 1827, στην Ελλάδα η ναυμαχία του Ναυαρίνου  αλλά στη Γερμανία  ο  Georg Simon Ohm –  Γκέοργκ Ζήμον Ομ   -  επιχειρεί ...
Ι AB R AB V AB = Αν τα άκρα του αγωγού είναι Α και Β,  ο ΝΟΜΟΣ διατυπώνεται  με τη σχέση:  Α Ι ΑΒ Β R ΑΒ Είναι ο λεγόμενος...
Ι = V R R  = L Ο ίδιος, ακολουθώντας τον δρόμο των εργαστηριακών μετρήσεων,  αναζητεί και την απάντηση στο ερώτημα : ΑΠΟ Τ...
R Υποθέτουμε ότι όλοι  οι αγωγοί είναι από χαλκό 2 R 4 R L , A 2L , A L , A/4 Ποια είναι η μονάδα  μέτρησης της ειδικής αν...
όπου  L  το μήκος του αγωγού,  A  το εμβαδόν της διατομής του  και ρ η ειδική αντίσταση του υλικού ,  η τιμή της οποίας εξ...
ο Νόμος του  Ohm  είναι ένας ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ο  Νόμος του  Ohm  είναι ένας από τους μεγάλους νόμους  της Φυσικής ;  Ανα...
η σχέση Ι=  V/R  δεν είναι ίδια με τη εξίσωση ορισμού της αντίστασης ;  Σαν μαθηματική δομή  είναι ίδια V Ι αλλά  η εξίσωσ...
Υπάρχουν δηλαδή και αγωγοί που δεν  υπακούουν στον Νόμο του  Ohm  ; Βέβαια .  Όσοι μάλιστα υπακούουν χαρακτηρίζονται –  σε...
Εάν διακρίνουμε  ότι τα σημεία με τις τιμές «τάσης-ρεύματος»  ανήκουν στην ίδια ευθεία Εφαρμόζουμε ορισμένη τάση και σημει...
Εάν ο αγωγός είναι ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ,  η ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ στην οποία καταλήγουμε λέγεται ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ  του  αντιστάτη   Με...
Αντιστάτης.  Υπακούει στον Νόμο του  Ohm αγωγοί υπάκουοι και αγωγοί ανυπάκουοι   Δίοδος κενού .   Δεν υπακούει στον Νόμο τ...
Πώς εφαρμόζεται  ο  «Νόμος του  Ohm »   ;   ο Νόμος εφαρμόζεται σε ένα αγώγιμο τμήμα  με δύο άκρα Α και Β έτσι ώστε από Α ...
Σύνδεση αντιστατών
Σύνδεση σε σειρά οι αντιστάτες διαρρέονται  από το ίδιο ρεύμα   μπορείς να «πας» από τον ένα στον άλλο χωρίς να συναντήσει...
Παράλληλη σύνδεση οι αντιστάτες έχουν κοινά άκρα   άρα στα άκρα τους  είναι ίσες οι τάσεις  αν οι αντιστάτες είναι δύο και...
η Φυσική είναι  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ,  ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ,  ΕΝΝΟΙΕΣ,  ΝΟΜΟΙ
δύο έξυπνα  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ και ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΟ
ο ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ Όπως «φανερώνει» και το όνομά του  μας προσφέρει μια ποικιλία τιμών ρεύματος,  ρυθμίζει το ρεύμα,  αρκεί να με...
Παρά το όνομά του δεν είναι ΟΡΓΑΝΟ που μετράει «κάτι» .  Μας προσφέρει όμως μια ποικιλία τάσεων   κι αυτό αρκεί να μετακιν...
η έννοια ΕΝΕΡΓΕΙΑ στο ηλεκτρικό κύκλωμα
ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΜΕΝΗ σε τμήμα κυκλώματος με μηχανισμό έργου  αυτά που συμβαίνουν σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα μπορούν να πε...
και σε τι μετατρέπεται η  μεταβιβαζόμενη  ενέργεια ;  αν στο αγώγιμο τμήμα υπάρχει μοτέρ  η μεταβιβαζόμενη ενέργεια μετατρ...
το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ  JOULE
Γι αυτό και   το   φαινόμενο  κατά το οποίο  το ηλεκτρικό ρεύμα προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας λέγεται ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ  JOULE ...
Manchester Η μεγάλη πολιτεία έχει και τα καμάρια της.  Τον γεννημένο το 1891  James   CHADWICK   που έδειξε ότι μέσα στους...
και η έννοια  ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ  ;  η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ είναι ενέργεια μεταβιβαζόμενη εξ αιτίας  κάποιας διαφοράς θερμοκρασίας τώρα το κατ...
η έννοια ΙΣΧΥΣ σε κάθε μεταβίβαση ενέργειας - είτε αυτή γίνεται ως έργο είτε ως θερμότητα–  αντιστοιχεί κάποια ΙΣΧΥΣ στο η...
Πολλές δεκαετίες αργότερα το όνομα  του  Watt  δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της έννοιας ΙΣΧΥΣ .  Το 1765 ο Σκοτσέζος μηχανικ...
τα βολτ και τα βατ τα αμπέρ
η διαφορά δυναμικού  V AB   στα άκρα ενός αγώγιμου τμήματος είναι η ανά μονάδα φορτίου  ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΜΕΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ  στο τμήμα...
Στο κύκλωμα κάθε  σπιτιού  οι ηλεκτρικές συσκευές είναι  σε ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ σύνδεση Η τάση στα άκρα καθεμιάς  είναι 220 βολτ Αν ...
εάν στο τμήμα ΑΒ του κυκλώματος υπάρχει  ΜΟΝΟ αντιστάτης  R A B μπορούμε να εφαρμόσουμε τον νόμο του  Ohm  V AB  = IR η σχ...
ο ΝΟΜΟΣ  του JOULE
τι είναι ο νόμος του  Joule  ;  σε ποιο φαινόμενο αναφέρεται ; ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ  στο φαινόμενο  JOULE  τη  «ΘΕΡΜΑΝΣΗ ενός αγωγού...
Πώς θα  μπορούσαμε να  επαληθεύσουμε  ότι ισχύει ο πειραματικός  νόμος του  Joule  ;  Θα καταγράψουμε σε μία στήλη τις τιμ...
νερό θερμόμετρο θερμική  μόνωση μεταλλικό νήμα  δοχείο  διακόπτης  ροοστάτης Κατάλαβα ότι  o Joule  επέλεξε να πειραματιστ...
είναι η ανά μονάδα χρόνου  ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΙ  στο περιβάλλον ένας  οποιοσδήποτε ρευματοφόρος ΑΓΩΓΟΣ  όταν έχει θερ...
Το φαινόμενο Joule  και οι εφευρέσεις
 
 
Το φαινόμενο  Joule  αξιοποιήθηκε από διάφορους εφευρέτες  τεχνικούς με την επινόήση και την κατασκευή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ τα οπο...
Ιδιαίτερα χρήσιμο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ είναι και η τηκόμενη ασφάλεια . Βασίζεται και αυτή στο φαινόμενο  Joule Τη λένε ΑΣΦΑΛΕΙΑ για...
Ο λαμπτήρας με πυρακτωμένο νήμα εφευρέθηκε το 1879  και ήταν μια από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις της εποχής  Ναι αλλά από ό...
και ο Αμερικανός  Thomas Alva Edison  έγινε παγκόσμια γνωστός Βέβαια το 1879 η εμφάνιση του ηλεκτρικού λαμπτήρα με το πυρα...
Όταν θερμαίνεται ένα μέταλλο και φθάσει σε θερμοκρασία 600 περίπου βαθμών Κελσίου - 600   0 C -   εκπέμπει φως αλλά φως κό...
Βέβαια τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισε ο Edison  μέχρι να φθάσει στην ανακάλυψη ήταν πολύ περισσότερα .  Μαζί με έν...
Τελικά μου αρέσει να μαθαίνω πως οι άνθρωποι,  ξεκινώντας από θεωρίες της επιστήμης και βασιζόμενοι στην επινοητικότητά το...
ο Ηλεκτρομαγνητισμός
η Φυσική είναι  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ,  ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ,  ΕΝΝΟΙΕΣ,  ΝΟΜΟΙ
στην αφετηρία της Επιστήμης βρίσκονται ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ  και  ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ  οι ΕΝΝΟΙΕΣ  και  οι ΝΟΜΟΙ  ακολουθούν και ένα από τα π...
Τα γνωστά ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ήταν δύο και πανάρχαια .  Το ένα. Ο μαγνήτης  έλκει  τα σιδερένια αντικείμενα .  Το άλλο .  Όταν είναι...
Με βάση την εμπειρία του μαγνήτη που δείχνει τον βορρά οι άνθρωποι επινόησαν και κατασκεύασαν έναν ειδικό μαγνήτη που θα έ...
Στη δεκαετία του 1820, ύστερα από πρόταση του  Faraday ,  έκανε την εμφάνισή της  Εξάλλου καθένα από τα μαγνητισμένα σιδηρ...
Ο ίδιος ο  Faraday  φαντάστηκε τον χώρο γύρω από ολόκληρο τον πλανήτη να διασχίζεται από δυναμικές γραμμές ενός «γήινου» μ...
0 γάμος έγινε στην Κοπεγχάγη  η μαγνητική βελόνα μετακινήθηκε από τη θέση ισορροπίας της με τη δράση της βολταϊκής συσκευή...
μια ευαίσθητη μαγνητική βελόνα . .  το ένα άκρο της «έδειχνε» τον βορρά Τα άκρα του καλωδίου συνδέονταν  μέσα από διακόπτη...
Το πείραμα θεωρείται  ΙΣΤΟΡΙΚΟ   διότι  άνοιξε τον δρόμο για την ενοποίηση  του Ηλεκτρισμού με τον Μαγνητισμό   που μέχρι ...
Είναι αυτό που είχαμε πει ότι το  ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ  ρεύμα  δημιουργεί  ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ  φαινόμενα ; Ακριβώς  Μπορούμε υποθέτω να το κάν...
Το μήνυμα για το πείραμα, μια γραπτή   δηλαδή ανακοίνωση του  Oersted ,  και ποιοι έδειξαν να ενδιαφέρονται  για το φαινόμ...
« ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΗ»   « ΚΑΘΕ  ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ  ΡΕΥΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ  ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ  ΠΕΔΙΟ» το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ  οδήγ...
ο ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟΣ αγωγός ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ πεδίο δημιουργεί
Κάθε μαγνήτης οποιοδήποτε σχήμα κι αν έχει δημιουργεί μαγνητικό πεδίο αλλά . .
Μαγνητικό πεδίο δημιουργείται και από  οποιονδήποτε  ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΑΓΩΓΟ  τι παράξενο . .  Κάτι τόσο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ  όπως το ρεύμ...
Αυτή η υπεροχή του κύκλου σε σχέση με την ευθεία στο ζητήματα του μαγνητικού πεδίου  τους έκανε να συνειδητοποιήσουν ότι  ...
Πώς μπορούμε να  διακρίνουμε τη μορφή του αόρατου μαγνητικού πεδίου το οποίο δημιουργείται από ρευματοφόρο πηνίο ;  Θα δεί...
 
η μία όψη της αλληλεπίδρασης Το ηλεκτρικό ρεύμα ΕΠΙΔΡΑ σε μαγνήτη Σε μια ορισμένη γλώσσα  της Φυσικής :   « κάθε ρευματοφό...
επιδρά η άλλη όψη  της  αλληλεπίδρασης τo ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ πεδίο σε ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ αγωγό
Ειδικά στη συγκεκριμένη έρευνα ο  Ampere  ήταν ο βασικός πρωταγωνιστής. Όχι μόνο έκανε την πρόβλεψη ότι  ο μαγνήτης ( το μ...
Για να ερευνήσουμε ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ   μαγνήτη, μπαταρία, καλώδια, διακόπτη,  ευθύγραμμο αγωγό ΕΠΙΔΡΑΣΗ μαγνητικού πεδίου σε ρευ...
Η καλύτερη επιλογή για τον αγωγό είναι να είναι ευθύγραμμος γι αυτό και ένα σκληρό σύρμα ή και μια σειρά από παράλληλα καλ...
Κάθε φορά που κλείνουμε με κάποιο διακόπτη το κύκλωμα και κάτι αρχίζει  ΝΑ   ΚΙΝΕΙΤΑΙ  συμβαίνει επίδραση  ΜΑΓΝΗΤΗ   σε ρε...
Από τη στιγμή που διαπιστώθηκε ότι  ηλεκτρικό ΜΟΤΕΡ ΕΝΑΣ ΜΑΓΝΗΤΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΤΕΙ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ  ΕΝΑΝ ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΑΓΩΓΟ  και σ...
 
 
Η ανακάλυψη του  moteur électrique σημάδεψε τις εξελίξεις οδήγησε σε μια εντυπωσιακή σειρά  συσκευών με ηλεκτρικό μοτέρ,  ...
 
users.sch.gr/kassetas Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας
 
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

2. το ηλεκτρικο ρευμα

14,234

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
14,234
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
246
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2. το ηλεκτρικο ρευμα

  1. 1. η ΦΥΣΙΚΗ Γ΄ Γυμνασίου
  2. 2. 2. Το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ
  3. 3. πώς δημιουργείται το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ; με μια μπαταρία και σώματα που να είναι ΑΓΩΓΟΙ μπορούμε να έχουμε ηλεκτρικό ρεύμα, αρκεί να τα συναρμολογήσουμε κατάλληλα όταν λέμε ΑΓΩΓΟΙ εννοούμε υλικά, όπως τα μέταλλα, που επιτρέπουν τα ταξίδια ηλεκτρικού φορτίου; Ακριβώς . Δηλαδή το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ έχει κάποια σχέση με ταξίδια του ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ ; ΥΠΟΜΟΝΗ . . . . .. Όταν λέμε «να τα συναρμολογήσουμε κατάλληλα» τι εννοούμε; Και πώς θα καταλάβουμε ότι εκδηλώθηκε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ; Τα μεταλλικά καλώδια είναι αγωγοί αλλά όχι μόνο αυτά. Αγωγοί είναι τα καλώδια ;
  4. 4. κάνουμε βλέπουμε συμπεραίνουμε παίρνουμε ορισμένα ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ μια μπαταρία, ένα λαμπάκι, έναν διακόπτη και καλώδια τα συναρμολογούμε ώστε να δημιουργηθεί ΚΥΚΛΩΜΑ Το λαμπάκι να ΑΝΑΒΕΙ κλείνουμε τον διακόπτη ότι έχουμε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Χωρίς τη μπαταρία δεν θα γινόταν τίποτα Ακόμα και με μπαταρία το λαμπάκι δεν θα άναβε εάν τα αντικείμενα δεν ήταν όλα αγωγοί
  5. 5. το ξύλο του μολυβιού δεν είναι αγωγός και το λαμπάκι δεν θα ανάψει το ψαλίδι είναι σιδερένιο και το λαμπάκι ΘΑ ΑΝΑΨΕΙ το κουτί έχει μονωτικό περίβλημα και το λαμπάκι δεν θα ανάψει μια μπαταρία, ένα λαμπάκι, καλώδια, ένα κουτί από αναψυκτικό, ένα ψαλίδι, ένα μολύβι όταν ανάβει το λαμπάκι εμείς συμπεραίνουμε ότι εκδηλώνεται ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ εάν ακουμπήσουμε τις άκρες των καλωδίων σε καθένα από τα τρία αντικείμενα θα μπορούσαμε να προβλέψουμε ότι
  6. 6. Μπορούμε δηλαδή να υποστηρίξουμε ότι ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΛΕΓΕΤΑΙ «αυτό που κάνει να ανάβουν τα λαμπάκια» ; «αυτό που κάνει να ανάβουν τα λαμπάκια» ΕΙΝΑΙ ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ δεν είναι ΜΟΝΟ αυτό. Είναι κάτι πολύ γενικότερο
  7. 7. η Φυσική είναι ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ, ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ , ΕΝΝΟΙΕΣ, ΝΟΜΟΙ
  8. 8. Και στην αφετηρία της Επιστήμης βρίσκονται ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ οι ΕΝΝΟΙΕΣ και οι ΝΟΜΟΙ ακολουθούν
  9. 9. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Χιλιάδες αναμμένοι θερμοσίφωνες, τοστιέρες, ηλεκτρικές σκούπες, λαμπτήρες φωτισμού σεσουάρ, κουζίνες, ασανσέρ, ψυγεία, ηλεκτρικά καλοριφέρ, ηλεκτρικά πλυντήρια, Η πολιτεία ζει μέσα από το ηλεκτρικό ρεύμα. Εξαρτημένη από αυτό ξεχνάει και να το ομολογήσει. Το θυμάται κάθε φορά που η βλάβη σε κάποιο υποσταθμό την αναγκάζει να το θυμηθεί Σε σχολικό εργαστήριο η μαθήτρια έχει μπροστά της ένα σωρό ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ. Σε λίγο δύο στήλες των έξι βολτ, ένας διακόπτης, μια σειρά από καλώδια, ένα μικρό λαμπάκι κι ένα διάλυμα θειικού οξέος συνδέονται σε σειρά και δημιουργούν ηλεκτρικό κύκλωμα. Κάπου κοντά βρίσκεται ένας μικρός και ελαφρός μαγνήτης, μία μαγνητική βελόνα δείχνει τον βορρά. Μια μεγάλη ποικιλία ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ. Ωστόσο ανάμεσά τους υπάρχει κάτι κοινό. Είναι το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ . Η μαθήτρια κλείνει τον διακόπτη και τρία διαφορετικά ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ προδίδουν την ύπαρξη ηλεκτρικού ρεύματος. Το λαμπάκι ανάβει, η μαγνητική βελόνα εκτρέπεται και δεν δείχνει πια τον βορρά ενώ στο ηλεκτρολυτικό διάλυμα παρατηρείται ηλεκτρόλυση. Ανιχνεύεται οξυγόνο στην άνοδο και στην κάθοδο υδρογόνο. μπλακ εντ ντέκερ, τόρνοι, ηλεκτρικά σίδερα, βιομηχανικοί κινητήρες, τρόλεϊ, λαμπάκια στο χριστουγεννιάτικο δέντρο, τροχοί οδοντογιατρών, το φανάρι του δύτη, τα μακρινά φώτα και οι μίζες των γιωταχί, τηλεοράσεις, κλιματιστικά, ηλεκτρικά σίδερα, μίξερ, κομπρεσέρ, φούρνοι μικροκυμάτων.
  10. 10. Ένα ΧΑΟΣ φαινομένων με ηλεκτρικό ρεύμα και η Σκέψη μας θέλει να βάλει μια ΤΑΞΗ
  11. 11. Ταξινομεί τα ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ σε εκείνα στα οποία παρατηρείται μόνο « αύξηση της θερμοκρασίας », όπως αυτό που συμβαίνει στον λαμπτήρα, στον θερμοσίφωνα, στο ηλεκτρικό σίδερο, στην τοστιέρα, στην κουζίνα, στο καλοριφέρ . Τα χαρακτηρίζει ΘΕΡΜΙΚΑ σε εκείνα όπως η ηλεκτρόλυση και η ηλεκτροπληξία στα οποία παρατηρείται χημική δράση Τα χαρακτηρίζει ΧΗΜΙΚΑ σε εκείνα όπως η εκτροπή της μαγνητικής βελόνας στο εργαστήριο, η λειτουργία του ασανσέρ, της ξυριστικής μηχανής του μπλακ εντ ντέκερ, της μίζας, του σεσουάρ, του τροχού ου οδοντογιατρού, του ψυγείου, του τόρνου, του μίξερ, του κομπρεσέρ και του τρόλεϊ Τα χαρακτηρίζει ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ Καλά η εκτροπή της μαγνητικής βελόνας από το ρευματοφόρο καλώδιο αλλά στη λειτουργία του ασανσέρ, του σεσουάρ, της ξυριστικής μηχανής, του κομπρεσέρ και του μίξερ δεν βλέπω τίποτα το «μαγνητικό» Είναι κάτι που δεν το ξέρεις. Μέσα σε κάθε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ μοτέρ υπάρχει ένας ΜΑΓΝΗΤΗΣ
  12. 12. και τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι «το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ προκαλεί μαγνητικά ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ»; εννοούμε ότι ένα ρευματοφόρο καλώδιο ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑ με μαγνήτη Ναι αλλά όχι μόνο αυτό. Η αλληλεπίδραση έχει δύο όψεις. Το ρευματοφόρο καλώδιο επιδρά σε μαγνήτη αλλά και ο μαγνήτης επιδρά σε ρευματοφόρο καλώδιο. αυτό θα πει ότι το ρευματοφόρο καλώδιο προκαλεί την εκτροπή της μαγνητικής βελόνας, όπως αυτή που είδα με τα μάτια μου στο εργαστήριο ; Ο κρυμμένος δηλαδή μαγνήτης στο μίξερ επιδρά σε κάποια καλώδιο και το μοτεράκι αρχίζει να στρέφεται; Ακριβώς .
  13. 13. Και όλα αυτά τα φαινόμενα εκδηλώνονται πάντα ; Κάθε φορά δηλαδή που θα έχουμε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ θα έχουμε ΘΕΡΜΙΚΑ, ΧΗΜΙΚΑ και ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ φαινόμενα; ένα εντελώς ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ «πράγμα», όπως το ρεύμα δημιουργεί κάτι ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ Ακούγεται παράξενα «κάτι» που προσφέρει η μπαταρία ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ φαινόμενα Το ηλεκτρικό ρεύμα ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑ με μαγνήτη το ηλεκτρικό ρεύμα ΕΠΙΔΡΑ σε μαγνήτη αγωγός ΧΗΜΙΚΑ φαινόμενα ΘΕΡΜΙΚΑ φαινόμενα ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ η θερμοκρασία των ρευματοφόρων αγωγών ο μαγνήτης ΕΠΙΔΡΑ σε ηλεκτρικό ρεύμα το ηλεκτρικό ρεύμα ΑΙΤΙΕΣ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ στη γλώσσα των φυσικών δημιουργεί ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ το οποίο επιδρά σε οποιονδήποτε μαγνήτη βρεθεί σε αυτό Όχι . . εκείνο που συμβαίνει πάντα είναι ότι το οποιοδήποτε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ θα δημιουργεί οπωσδήποτε ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ . εκδηλώνονται χημικές αντιδράσεις
  14. 14. Και ποιο είναι το μυστικό του ρεύματος ; Τι συμβαίνει μέσα στον ρευματοφόρο αγωγό όταν ανάβει το λαμπάκι ή όταν επιδρά σε μαγνήτη; είναι ένα ερώτημα στο οποίο άργησαν να δώσουν απάντηση οι φυσικοί μια ΙΔΕΑ που έκανε την εμφάνισή της τον 19ο αιώνα συσχέτιζε το ηλεκτρικό ρεύμα με το ηλεκτρικό φορτίο ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ είναι ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ Η ιδέα ενισχύθηκε από το γεγονός ότι το ηλεκτρικό ρεύμα εκδηλώνεται μόνο σε ΑΓΩΓΟΥΣ και όχι σε μονωτές και οι αγωγοί είναι σώματα που επιτρέπουν τα ταξίδια ηλεκτρικού φορτίου, ενώ οι μονωτές τα απαγορεύουν.
  15. 15. επίσκεψη στον ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ το αγαπημένο των χημικών και των ηλεκτρολόγων
  16. 16. Και ποια είναι αυτά τα σωματίδια με ηλεκτρικό φορτίο η κίνηση των οποίων συνιστά το ηλεκτρικό ρεύμα ; και αυτό το ερώτημα έμενε χωρίς απάντηση για δεκάδες χρόνια κι όπως ξέρεις προς το τέλος του 19ου αιώνα οι Ευρωπαίοι φυσικοί με μία εντυπωσιακή «κατάδυση» στον Μικρόκοσμο της ύλης «ανακάλυψαν ένα πιτσιρίκι αόρατο σωματίδιο, πολύ πολύ μικρότερο από το άτομο, το οποίο επρόκειτο να γίνει το «αγαπημένο» των χημικών και των ηλεκτρολόγων Υποθέτω ότι εννοείτε το ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟ αυτό εννοώ . . και σήμερα εξακολουθούμε να αποδεχόμαστε τη θεωρία ότι τα σωματίδια που ευθύνονται για το ηλεκτρικό ρεύμα σε ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥΣ αγωγούς είναι τα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ Γιατί λες « σε ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥΣ αγωγούς» ; Υπονοείς ότι υπάρχουν και αγωγοί όπου τα κινούμενα σωματίδια δεν είναι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ; ακριβώς . . μόνο σε μεταλλικούς αγωγούς τα σε κατευθυνόμενη κίνηση «φορτηγά» του ηλεκτρικού φορτίου είναι αποκλειστικά τα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ και ;
  17. 17. και στους υγρούς αγωγούς όπως είναι το αλατόνερο ποια είναι τα «φορτηγά» ; στους υγρούς αγωγούς τα «φορτηγά» είναι ιόντα Όταν δηλαδή πέφτει κεραυνός συμβαίνει κατευθυνόμενη κίνηση ιόντων και ηλεκτρονίων στην ατμόσφαιρα ; Όταν λοιπόν συνδέω τους πόλους της με ένα καλώδιο, Όχι ακριβώς . Τα ηλεκτρόνια δεν τα στέλνει η μπαταρία έτσι γίνεται ιόντα ; Αν το ουδέτερο άτομο «χάσει» ηλεκτρόνια γίνεται θετικό ιόν. Αν προσλάβει ένα ή περισσότερα ηλεκτρόνια γίνεται αρνητικό ιόν . σε αέριους αγωγούς ; και ηλεκτρόνια και ιόντα η μπαταρία στέλνει στο καλώδιο ηλεκτρόνια.
  18. 18. που βρέθηκαν τα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ ;
  19. 19. υπάρχουν στο μεταλλικό καλώδιο και η μπαταρία δημιουργεί στο εσωτερικό του ένα ηλεκτρικό πεδίο το οποίο τους ασκεί δυνάμεις και που βρέθηκαν τα ηλεκτρόνια; Και το πεδίο αυτό μπορεί και τα «ξεκολλάει» από τα άτομα; Για να κάνεις αυτή την ερώτηση υποθέτω ότι τα φαντάζεσαι να περιφέρονται γύρω από τον πυρήνα Έτσι τα φαντάζομαι γιατί έτσι μάθαμε στη Χημεία. Όχι τα ηλεκτρόνια που σχετίζονται με το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ τα οποία υπάρχουν στα μέταλλα και «αλητεύουν» ανάμεσα στα ιόντα του μετάλλου γιατί η κίνησή τους είναι άτακτη . . όταν όμως «εμφανιστεί» το ηλεκτρικό πεδίο η κίνησή τους γίνεται ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ εφόσον βρίσκονται σε ΚΙΝΗΣΗ γιατί δεν εκδηλώνεται ηλεκτρικό ρεύμα ; Και υπονοείς ότι τέτοια ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ δεν υπάρχουν σε υλικά όπως το ξύλο, το γυαλί, ο φελλός κι όλα εκείνα που λέγονται ΜΟΝΩΤΕΣ ακριβώς έτσι Τώρα κατάλαβα . . . Ξέρεις όταν είχα πρωτακούσει για ηλεκτρικό ρεύμα και ηλεκτρόνια φανταζόμουνα ότι το βραδάκι όταν ανάβουμε το φως έρχονται ηλεκτρόνια από τη ΔΕΗ περνούν από το διακόπτη και μας ανάβουν το φως
  20. 20. Υπάρχουν ως ΕΛΕΥΘΕΡΑ σε άτακτη κίνηση σε όλα τα αγώγιμα αντικείμενα και περιμένουν Τα ηλεκτρόνια δεν είναι της ΔΕΗ, ούτε της μπαταρίας
  21. 21. Στον ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ του χαλκού ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑ ΙΟΝΤΑ ΧΑΛΚΟΥ
  22. 22. η έννοια ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
  23. 23. Αυτό που λέγαμε σε προηγούμενη τάξη ότι αν σπρώξω ένα αντικείμενο και το μετατοπίσω α. ασκώ δύναμη β. μεταβιβάζω ενέργεια Στη Φυσική έχει επικρατήσει να περιγράφονται τα φαινόμενα με την έννοια ΕΝΕΡΓΕΙΑ ναι αλλά τι είναι αυτό το «κάτι» που προσφέρει μια μπαταρία ; Ακριβώς αυτό . . Ναι αλλά τι σχέση έχει αυτό με τη μπαταρία και τα καλώδια ; εάν συνδέσουμε τους πόλους μιας μπαταρίας με μεταλλικό αγωγό η μπαταρία μεταβιβάζει ΕΝΕΡΓΕΙΑ σε ποιον τη μεταβιβάζει ; στα ελεύθερα ηλεκτρόνια του αγωγού όπως κάποιος που ασκεί δύναμη σε ένα αντικείμενο και το μετατοπίζει μεταβιβάζει ενέργεια από το σώμα του στο αντικείμενο η ενέργεια δηλαδή που μεταβιβάζει η μπαταρία είναι κάτι σαν το έργο ; Βέβαια . . Και τη μετράμε με τζάουλ
  24. 24. και πόση ενέργεια μπορεί και μεταβιβάζει μια μπαταρία ; όταν μια μπαταρία είναι 6 βολτ μεταβιβάζει 6 τζάουλ σε σωματίδια (ηλεκτρόνια) του μεταλλικού αγωγού με συνολικό φορτίο ενός coulomb , ή 12 τζάουλ σε σωματίδια με φορτίο 2 coulomb ή 48 τζάουλ σε σωματίδια με φορτίο 8 coulomb . Ακριβώς . Κάθε φορά που διαιρείς την ΕΝΕΡΓΕΙΑ (σε τζάουλ) την οποία μεταβιβάζει η συγκεκριμένη μπαταρία με το ηλεκτρικό φορτίο (σε coulomb ) των σωματιδίων στα οποία μεταβιβάζεται θα βγαίνει το 6 βολτ. Αυτό το «6 βολτ» , οι φυσικοί το λένε ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Νομίζω ότι κατάλαβα. Αν μια μπαταρία είναι έτσι ώστε να μεταβιβάζει 9 τζάουλ σε 6 coulomb ηλεκτρικού φορτίου ή 15 τζάουλ και σε 10 coulomb φορτίου των σωματιδίων σημαίνει ότι έχει διαφορά δυναμικού 1,5 βολτ . Κι εγώ νομίζω ότι κατάλαβες .
  25. 25. Αν συνδέσουμε τους πόλους Α και Β μιας μπαταρίας με αγωγό Αυτό που προκύπτει από τη διαίρεση Σε περίπτωση που ο αγωγός είναι μεταλλικός τα σωματίδια είναι ηλεκτρόνια W q V ΑΒ = της ενέργειας W που μεταβιβάζει η μπαταρία σε σωματίδια φορτίο u q με το φορτίο q. ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ στους πόλους της μπαταρίας λέγεται Και γιατί λέμε « ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» ; Υπάρχουν δύο δυναμικά τα οποία ΔΙΑΕΡΕΡΟΥΝ; Σε κάθε μπαταρία ο πόλος με το συν ( + ) θεωρείται ότι έχει μεγαλύτερο δυναμικό από τον πόλο με το πλην ( - ) Διαφορά δυναμικού μπορεί να υπάρχει και στα άκρα Γ και Δ ενός αγωγού ακόμα κι αν τα δύο αυτά άκρα δεν συνδέονται άμεσα με τους πόλους μιας μπαταρίας αλλά συνδέονται μέσω άλλων αγωγών. Η διαφορά δυναμικού εμφανίζεται μόνο στους πόλους Α και Β μιας μπαταρίας ; Διαφορά δυναμικού βέβαια προσφέρεται και από τη ΔΕΗ στις διάφορες πρίζες μέσα στο σπίτι
  26. 26. Και γιατί λέμε « τόσα ΒΟΛΤ;» Τι είναι ΒΟΛΤ ; Γιατί το λένε έτσι ; Το ένα VOLT είναι η μονάδα μέτρησης της διαφοράς δυναμικού σε όλο τον κόσμο; Υποθέτω από το όνομα κάποιου φυσικού που τον έλεγαν Volt Όχι ακριβώς, αλλά περίπου έτσι . Η λέξη δημιουργήθηκε από το όνομα του Ιταλού Alessandro VOLTA , ο οποίος επινόησε και κατασκεύασε την πρώτη ηλεκτρική στήλη και πρόσφερε στους ερευνητές τη δυνατότητα να διαθέτουν ηλεκτρικό ρεύμα Η νέα συσκευή προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα της αυγής του 19ου αιώνα. Τον Νοέμβριο του 1800 προσκεκλημένος στο Παρίσι εποχής εκτελεί πειράματα με την ηλεκτρική στήλη παρουσία του Αυτοκράτορα. Λίγο αργότερα ο Ναπολέων παραγγέλνει να κατασκευαστεί μια μεγάλη συστοιχία ( γαλλλικά BATTERIE , ελληνικά μπαταρία ) από 600 στήλες την οποία προσφέρει στην Πολυτεχνική Σχολή του Παρισιού. Ακριβώς Και αυτό που λέγεται ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ, είναι το όργανο με το οποίο τη μετράμε τη διαφορά δυναμικού ;
  27. 27. Τη διαφορά δυναμικού σε περίπτωση που σχετίζεται με ηλεκτρικό ρεύμα τη λέμε και ΤΑΣΗ θεωρείται ΑΙΤΙΑ ηλεκτρικού ρεύματος εφόσον βέβαια εμφανιστεί στα άκρα αγωγού Η τιμή της στα άκρα ενός αγωγού είναι το συνολικού φορτίου των σωματιδίων "πόση ενέργεια μεταβιβάζεται σε κάθε coulomb" ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ αγωγός «κάτι» που προσφέρει η μπαταρία ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
  28. 28. ορίζεται από τη σχέση αναφέρεται στους πόλους Α και Β μιας μπαταρίας αλλά και γενικότερα σε δύο σημεία ενός ρευματοφόρου αγωγού συμβολίζεται με το γράμμα V λέγεται και ΤΑΣΗ συνιστά φυσικό μέγεθος με μονάδα μέτρησης το ένα βολτ 1 V μετριέται με βολτόμετρο όπου W η ενέργεια που μεταβιβάζεται σε σωματίδια του αγωγού ΑΓΔΒ και q το ηλεκτρικό φορτίο των σωματιδίων αυτών V = W q η ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ A Β οι ακροδέκτες του οποίου συνδέονται με τα σημεία Α και Β Γ Δ
  29. 29. ΦΟΡΑ ηλεκτρικού ρεύματος η έννοια
  30. 30. φορά του ηλεκτρικού ρεύματος θα θεωρείται η φορά από τα μεγάλα δυναμικά προς τα μικρότερα Ναι αλλά τα ηλεκτρόνια κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση . Μου φαίνεται παράξενο Ήταν μια παγκόσμια συμφωνία η οποία εδραιώθηκε τον 19ο αιώνα πολύ πριν οι φυσικοί καταλήξουν στο ότι « σε μεταλλικούς ρευματοφόρους αγωγούς τα κινούμενα σωματίδια είναι ηλεκτρόνια » . Η συμφωνία εξακολουθεί να ισχύει Πώς μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι άλλαξε η φορά ενός ρεύματος; Το θερμικά φαινόμενα θα είναι διαφορετικά ; η θέρμανση του αγωγού θα γίνεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο . . . Εκείνο που θα είναι διαφορετικό είναι το μαγνητικό πεδίο. Θα το συζητήσουμε αργότερα Από την εποχή που έκανε την πρώτη της εμφάνισή η ΙΔΕΑ για ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ, συνδέθηκε με «κάτι» το οποίο « κάπου κατευθύνεται » όπως το θαλάσσιο ρεύμα και το ρεύμα αέρα Όταν επικράτησε η άποψη ότι ΑΙΤΙΑ του ρεύματος είναι η ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, εδραιώθηκε και η παραδοχή ότι
  31. 31. ΕΝΤΑΣΗ ηλεκτρικού ρεύματος η έννοια
  32. 32. Μια από τις πρώτες αναζητήσεις των ερευνητών που ασχολήθηκαν με το ηλεκτρικό ρεύμα ήταν το να βρεθεί τρόπος να περιγράφεται το ότι «ένα ηλεκτρικό ρεύμα είναι ισχυρότερο από ένα άλλο» αλλά και να προσδιορίζεται «πόσο ισχυρότερο είναι το ένα από το άλλο» Οι αναζητήσεις οδήγησαν στην έννοια ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ και στην κατασκευή του οργάνου που θα μπορούσε να τη μετρήσει . Από τη στιγμή που εδραιώθηκε η άποψη ότι το ρεύμα είναι ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ, θεωρήθηκε ότι το κριτήριο για το «πόσο ισχυρό» είναι ένα ηλεκτρικό ρεύμα θα μπορούσε να είναι το « πόσο ηλεκτρικό φορτίο περνάει από μια διατομή του αγωγού σε κάθε δευτερόλεπτο » διατομή ΔΙΑΤΟΜΗ ; δηλαδή ; Φέρε στο μυαλό σου έναν αγωγό κυλινδρικό Και φαντάσου να τον κόβεις με ένα μαχαίρι όπως κάνεις με μια φραντζόλα ψωμί. Από κει που πέρασε το μαχαίρι είναι η ΔΙΑΤΟΜΗ
  33. 33. Εάν από μία διατομή ενός μεταλλικού αγωγού σε κάθε δευτερόλεπτο περνάει φορτίο 4 coulomb – το οποίο μεταφέρεται από «φορτηγά» ηλεκτρόνια - η ένταση του ρεύματος θεωρείται ότι είναι 4 αμπέρ Ένταση Ι του ηλεκτρικού ρεύματος q t I = του ηλεκτρικού φορτίου q που περνά από μια διατομή ενός αγωγού σε χρονικό διάστημα t λέγεται αυτό που προκύπτει από τη διαίρεση δια του χρονικού διαστήματος t q q q q q q q q q q q q q διατομή Εάν το φορτίο που περνάει σε 10 δευτερόλεπτα είναι 25 coulomb , με διαίρεση βρίσκουμε 2,5 coulomb σε κάθε δευτερόλεπτο και η ένταση του ρεύματος είναι 2,5 αμπέρ Και εάν σε 16 δευτερόλεπτα περνά φορτίο 32 coulomb η ένταση του ρεύματος θα είναι 2 αμπέρ q Το κλάσμα δύο διαφορετικών μεγεθών, όπως το φορτίο και ο χρόνος, το λέμε και ΠΗΛΙΚΟ q
  34. 34. Ο μεγάλος πρωταγωνιστής του «γαλλικού» εγχειρήματος ήταν ένας από τους σημαντικότερους φυσικούς του 19ου αιώνα ο Andre Marie AMPÈRE, τότε 45 περίπου ετών, λίγο δηλαδή νεώτερος από τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, με ιδιαίτερη μαθηματική κατάρτιση αλλά και ικανότατος πειραματιστής συγχρόνως. Οι Γάλλοι και όχι μόνον αυτοί τον χαρακτηρίζουν « Νεύτωνα του Ηλεκτρομαγνητισμού» Τη δεκαετία του 1820 κατά την οποία στην Ελλάδα έχει ξεσπάσει ο απελευθερωτικός αγώνας, οι Γάλλοι ερευνητές έχουν εστιάσει στην έρευνα του ηλεκτρικού ρεύματος και μετά από εντυπωσιακές επιτυχίες θα καταφέρουν να οικοδομήσουν τον ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟ . Πολλά χρόνια αργότερα οι φυσικοί δημιούργησαν, προς τιμήν του, τη μονάδα ένα ΑΜΠΕΡ για την ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος Το άγαλμα του Amp è re στην πλατεία Αμπέρ στη Λυών Τι είναι ΑΜΠΕΡ ; Το όνομα κάποιου φυσικού ;
  35. 35. ορίζεται από τη σχέση περιγράφει το «πόσο ισχυρό» είναι το ρεύμα που διαρρέει τον αγωγό αναφέρεται σε ρευματοφόρο αγωγό συμβολίζεται με το γράμμα Ι λέγεται και ΡΕΥΜΑ συνιστά φυσικό μέγεθος με μονάδα μέτρησης το ένα αμπέρ 1 Α μετριέται με αμπερόμετρο το οποίο παρεμβάλλεται έτσι ώστε το ρεύμα που θέλουμε να μετρήσουμε να περνά από το όργανο όπου q το ηλεκτρικό φορτίο που περρνά από μία διατομή του αγωγού σε χρονικό διάστημα t για την περίπτωση σταθερού ρεύματος Ι = q t πόσα coulomb σε κάθε δευτερόλεπτο η ΕΝΤΑΣΗ ηλεκτρικού ρεύματος
  36. 36. η ΦΥΣΙΚΗ εκτός από ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΝΟΙΕΣ ΝΟΜΟΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ είναι και που τα πιάνουμε με τα χέρια μας Αντικείμενα όπως το αμπερόμετρο υπάρχουν στο εργαστήριο. Και δεν πρέπει να ξεχνάς ότι Πώς είναι το αμπερόμετρο; δεν έχω δει ποτέ
  37. 37. τα ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ο ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ είναι αγωγός ο οποίος υπακούει στον νόμο του Ohm συμβολίζεται με ή με ο ΛΑΜΠΤΗΡΑΣ συμβολίζεται με η ΜΠΑΤΑΡΙΑ | Ι ο ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ συμβολίζεται με συμβολίζεται με τα ΚΑΛΩΔΙΑ είναι αγωγοί με αμελητέα αντίσταση καθένα από αυτά συμβολίζεται με
  38. 38. V και είναι ακόμα το ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟ με το οποίο μετράμε την ένταση του ρεύματος το ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ με το οποίο μετράμε τη ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ – ΤΑΣΗ - μεταξύ δύο σημείων το συμβολίζουμε με A το συμβολίζουμε με το ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΟ ο ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ και το οποίο μας προσφέρει μια ποικιλία τιμών ΤΑΣΗΣ ο οποίος μας προσφέρει μια ποικιλία τιμών ΡΕΥΜΑΤΟΣ
  39. 39. κι έχουμε ένα ΚΥΚΛΩΜΑ διαλέγουμε ορισμένα από αυτά τα συναρμολογούμε
  40. 40. ο ΝΟΜΟΣ του OHM
  41. 41. Έτος 1827, στην Ελλάδα η ναυμαχία του Ναυαρίνου αλλά στη Γερμανία ο Georg Simon Ohm – Γκέοργκ Ζήμον Ομ - επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα: Από τι εξαρτάται η ένταση του ρεύματος που διαρρέει έναν αγωγό ; Η αρχική απάντηση την οποία δίδει είναι ότι η ένταση του ρεύματος διαμορφώνεται α . Από το «πόσα βολτ» εμφανίζονται στα άκρα του. ή, σε πιο αυστηρή διατύπωση από τη ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ - τάση - στα άκρα του β. από το «πώς» είναι ο αγωγός. Για να το περιγράψει εισάγει την έννοια ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ , αποδίδει δηλαδή σε κάθε αγωγό μια αντίσταση και ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ = ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΤΑΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ με την τιμή του ρεύματος που τον διαρρέει η αντίσταση συμβολίζεται με το γράμμα R ορισμός Στην ίδια λογική, σήμερα « ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ενός αγωγού είναι το «πόσα βολτ χρειάζονται να τεθούν στα άκρα του αγωγού για να προκύψει ρεύμα ένα αμπέρ» Την τιμή της αντίστασης την υπολογίζει διαιρώντας την τιμή της τάσης στα άκρα του αγωγού
  42. 42. Ι AB R AB V AB = Αν τα άκρα του αγωγού είναι Α και Β, ο ΝΟΜΟΣ διατυπώνεται με τη σχέση: Α Ι ΑΒ Β R ΑΒ Είναι ο λεγόμενος ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ OHM Για να καταλήξει ότι για ορισμένους αγωγούς η ένταση του ρεύματος είναι ανάλογη προς τη διαφορά δυναμικού και αντιστρόφως ανάλογη προς την αντίσταση του αγωγού Πολλές δεκαετίες αργότερα το όνομα του Ohm δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της αντίστασης. Λέγεται 1 ohm, διαβάζεται «ένα ωμ» και συμβολίζεται με 1 Ω
  43. 43. Ι = V R R = L Ο ίδιος, ακολουθώντας τον δρόμο των εργαστηριακών μετρήσεων, αναζητεί και την απάντηση στο ερώτημα : ΑΠΟ ΤΙ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ Η ΤΙΜΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ενός αγωγού ; Για να καταλήξει ότι για ομογενείς αγωγούς κυλινδρικού σχήματος και με σταθερό πάχος, όπως είναι και το κάθε καλώδιο L Α H τιμή της αντίστασης α. Είναι ΑΝΑΛΟΓΗ με το ΜΗΚΟΣ του αγωγού β. Είναι ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΩΣ ΑΝΑΛΟΓΗ με το ΕΜΒΑΔΟΝ Α της διατομής του αγωγού γ. Εξαρτάται από το υλικό του αγωγού Αργότερα θα διαπιστωθεί ότι σε μεταλλικούς αγωγούς η τιμή της αντίστασης αυξάνεται εάν αυξηθεί η θερμοκρασία τους . Στη γλώσσα των συμβόλων είναι R = L Α ρ Το το σύμβολο ρ παριστάνει τη λεγόμενη ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ του υλικού, η οποία περιγράφει το «πώς εξαρτάται η αντίσταση του αγωγού από το ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ Α ρ
  44. 44. R Υποθέτουμε ότι όλοι οι αγωγοί είναι από χαλκό 2 R 4 R L , A 2L , A L , A/4 Ποια είναι η μονάδα μέτρησης της ειδικής αντίστασης ; Για να μπορεί η αντίσταση να μετριέται σε Ω πρέπει , σύμφωνα με τη σχέση R= ρ L/A , η μονάδα της ειδικής αντίστασης να είναι 1 Ω m , ένα ωμ-μέτρο, ένα ωμ επί ένα μέτρο Ο χαλκός έχει 12 περίπου φορές μικρότερη ειδική αντίσταση από τον χάλυβα . Είναι ένας «ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΣ» αγωγός ηλεκτρικού ρεύματος Ποιο υλικό έχει μικρή ειδική αντίσταση ; Αν ένα υλικό έχει μικρή ειδική αντίσταση σε σχέση με τα άλλα υλικά, τι σημασία έχει ; Ελάχιστα. Ο άργυρος. λόγου χάρη, έχει λίγο μικρότερη ειδική αντίσταση από τον χαλκό Υπάρχουν μέταλλα με ειδική αντίσταση μικρότερη από εκείνη του χαλκού ; Για τον χαλκό ρ = 1,72.10 -8 Ω m . Για το αλουμίνιο ρ = 2, 63.10 -8 Ω m Για το χάλυβα ρ = 20.10 -8 Ω m αν είναι χάλκινο έχει αντίσταση 0,17 Ω αν είναι από αλουμίνιο έχει αντίσταση 0,26 Ω αν είναι από χάλυβα έχει αντίσταση 2 Ω Αυτό θα πει ότι 10 μέτρα καλώδιο με πάχος 1 mm 2
  45. 45. όπου L το μήκος του αγωγού, A το εμβαδόν της διατομής του και ρ η ειδική αντίσταση του υλικού , η τιμή της οποίας εξαρτάται και από τη θερμοκρασία αναφέρεται σε αγωγό ( σε δύο σημεία του Α και Β ) περιγράφει τη συμβολή του αγωγού στη διαμόρφωση της τιμής του ρεύματος ( εάν εφαρμοστεί κάποια τάση στα σημεία Α και Β ) . συμβολίζεται με το γράμμα R συνιστά και φυσικό μέγεθος με μονάδα μέτρησης το ένα ωμ , 1 Ω όπου V AB η τάση στα Α , Β και Ι το ρεύμα που θα διαρρέει τον αγωγό. ορίζεται από τη σχέση R = V AB I έχει ως μονάδα μέτρησης το 1 Ω η τιμή της διαμορφώνεται από τα γεωμετρικά στοιχεία του αγωγού, από το υλικό του αγωγού και από τη θερμοκρασία εφόσον ο αγωγός είναι κυλινδρικός ή πρισματικός σταθερής διατομής η απάντηση στο « από τι καθορίζεται η τιμή της ; » δίνεται με την εξίσωση R = ρ Α L η έννοια ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ μετριέται με αμπερόμετρο και βολτόμετρο, με μετρήσεις ταυτόχρονες
  46. 46. ο Νόμος του Ohm είναι ένας ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ο Νόμος του Ohm είναι ένας από τους μεγάλους νόμους της Φυσικής ; Αναφέρεται σε κάποιους ειδικούς αγωγούς Δεν συγκαταλέγεται στους μεγάλους Νόμους της Φυσικής αλλά είναι εξαιρετικά χρήσιμος στη θεωρητική για την πρόβλεψη και την ερμηνεία της συμπεριφοράς πάρα πολλών κυκλωμάτων
  47. 47. η σχέση Ι= V/R δεν είναι ίδια με τη εξίσωση ορισμού της αντίστασης ; Σαν μαθηματική δομή είναι ίδια V Ι αλλά η εξίσωση ορισμού της αντίστασης απαντά στο ερώτημα : « τι λέγεται αντίσταση;» ενώ ο Νόμος του Ohm μας λέει ότι το ρεύμα είναι ανάλογο προς τη διαφορά δυναμικού. Μας λέει με άλλα λόγια ότι για ορισμένους αγωγούς η τιμή της αντίστασης είναι σταθερή ΣΤΑΘΕΡΗ ; Δηλαδή ακόμα κι αν αυξηθεί η θερμοκρασία τους η αντίσταση θα διατηρείται αναλλοίωτη ; Όχι ακριβώς . Αναφερόμαστε σε αγωγούς σταθερής θερμοκρασίας και λέγοντας ΣΤΑΘΕΡΗ εννοούμε ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ από τη διαφορά δυναμικού που θα εφαρμόσουμε και ότι η γραφική παράσταση διαφοράς δυναμικού και ρεύματος είναι ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ.
  48. 48. Υπάρχουν δηλαδή και αγωγοί που δεν υπακούουν στον Νόμο του Ohm ; Βέβαια . Όσοι μάλιστα υπακούουν χαρακτηρίζονται – σε γλώσσα αγγλική - RESISTORS, στα ελληνικά ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ . Πώς μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι ένας αγωγός υπακούει στον Νόμο του Ohm, ότι είναι δηλαδή αντιστάτης Εκτός από τον αγωγό θα χρειαστούμε ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟ, ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ και διάταξη να μας προσφέρει διάφορες τιμές τάσης, όπως το ποτενσιόμετρο . Π ρέπει να εφαρμόζουμε μια τάση στα άκρα του αγωγού, και να μετράμε ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ το ρεύμα με αμπερόμετρο και την τάση στα άκρα του με βολτόμετρο
  49. 49. Εάν διακρίνουμε ότι τα σημεία με τις τιμές «τάσης-ρεύματος» ανήκουν στην ίδια ευθεία Εφαρμόζουμε ορισμένη τάση και σημειώνουμε τόσο την τιμή της τάσης – αυτό που δείχνει το βολτόμετρο- όσο και την τιμή του ρεύματος, αυτό δηλαδή που δείχνει το αμπερόμετρο Αλλάζουμε την τιμή της τάσης και επαναλαμβάνουμε τις ταυτόχρονες μετρήσεις αρκετές φορές . Καταγράφουμε τις τις τιμές «τάσης –ρεύματος» σε άξονες. ‘Ένα γεωμετρικό σημείο για κάθε ζευγάρι τιμών συμπεραίνουμε ότι ο αγωγός υπακούει στον Νόμο του Ο hm Εάν ΌΧΙ, δεν υπακούει αμπερόμετρο βολτόμετρο Ένταση ρεύματος Διαφορά δυναμικού
  50. 50. Εάν ο αγωγός είναι ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ, η ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ στην οποία καταλήγουμε λέγεται ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ του αντιστάτη Μελετώντας την, μπορούμε να προσδιορίσουμε την ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ του αντιστάτη V I Αρνητικές τιμές ρεύματος σημαίνει ότι το ρεύμα έχει αντίθετη φορά από εκείνη που έχει στις θετικές τιμές. Κι αυτό διότι αλλάξαμε τους πόλους της πηγής Το ρεύμα μπορεί να παίρνει και αρνητικές τιμές ;
  51. 51. Αντιστάτης. Υπακούει στον Νόμο του Ohm αγωγοί υπάκουοι και αγωγοί ανυπάκουοι Δίοδος κενού . Δεν υπακούει στον Νόμο του Ohm Δίοδος με ημιαγωγό. Δεν υπακούει στον Νόμο του Ohm
  52. 52. Πώς εφαρμόζεται ο «Νόμος του Ohm » ; ο Νόμος εφαρμόζεται σε ένα αγώγιμο τμήμα με δύο άκρα Α και Β έτσι ώστε από Α έως Β να υπάρχουν μόνο αντιστάτες Μπορούμε να τον εφαρμόσουμε στο τμήμα ΓΔ Ι ΓΔ = V ΓΔ /R ΓΔ στο τμήμα ΔΕΖ Ι ΔΖ = V ΔΖ /R ΔΖ Α Ζ Ε Δ Γ Β στο τμήμα ΓΔΕΖ Ι ΓΖ = V ΓΖ /R ΓΖ στο τμήμα ΓΔΕΖ Ι ΓΖ = V ΓΖ /R ΓΖ ΟΧΙ ... γιατί εμπεριέχει ηλεκτρική πηγή μπορούμε να τον εφαρμόσουμε στο τμήμα ΖΒΑΓ ;
  53. 53. Σύνδεση αντιστατών
  54. 54. Σύνδεση σε σειρά οι αντιστάτες διαρρέονται από το ίδιο ρεύμα μπορείς να «πας» από τον ένα στον άλλο χωρίς να συναντήσεις κόμβο αποδεικνύεται ότι η ΙΣΟΔΥΝΑΜΗ αντίσταση είναι ίση με το άθροισμα των αντιστάσεων R ισ = R 1 + R 2 +R 3 R ισ = R 1 + R 2 +R 3
  55. 55. Παράλληλη σύνδεση οι αντιστάτες έχουν κοινά άκρα άρα στα άκρα τους είναι ίσες οι τάσεις αν οι αντιστάτες είναι δύο και είναι ίσες η ισοδύναμη αντίσταση είναι ίση με το μισό καθεμιάς = ½ R αν οι αντιστάτες είναι τρεις και ίσες η ισοδύναμη αντίσταση είναι ίση με το 1/3 καθεμιάς Αποδεικνύεται ότι το αντίστροφο της ισοδύναμης είναι ίσο με το άθροισμα των αντιστρόφων των αντιστάσεων και αν οι αντιστάσεις δεν είναι ίσες ; R ισ R R ισ Στο κύκλωμα κάθε σπιτιού οι ηλεκτρικές συσκευές είναι σε ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ σύνδεση Η τάση στα άκρα καθεμιάς είναι 220 βολτ
  56. 56. η Φυσική είναι ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ, ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ, ΕΝΝΟΙΕΣ, ΝΟΜΟΙ
  57. 57. δύο έξυπνα ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ και ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΟ
  58. 58. ο ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ Όπως «φανερώνει» και το όνομά του μας προσφέρει μια ποικιλία τιμών ρεύματος, ρυθμίζει το ρεύμα, αρκεί να μετακινήσουμε τον δρομέα δ μια ποικιλία τιμών ΡΕΥΜΑΤΟΣ δ Α Εφαρμόζουμε τον νόμο του Ohm στο ΑΒ. Ι = V ΑΒ / R . Μετακινώντας τον δρομέα αλλάζει η τιμή της R διότι αλλάζει το μήκος του αντιστάτη. Έχουμε συνεπώς μια ποικιλία τιμών ρεύματος Β δ
  59. 59. Παρά το όνομά του δεν είναι ΟΡΓΑΝΟ που μετράει «κάτι» . Μας προσφέρει όμως μια ποικιλία τάσεων κι αυτό αρκεί να μετακινήσουμε τον δρομέα δ μια ποικιλία τιμών ΤΑΣΗΣ δ δ Β Α Β Γ Δ Εφαρμόζουμε τον νόμο του Ohm στο ΑΒ. Ι = V ΑΒ / (R 1 +R 2 ) Ι V V Εφαρμόζουμε τον νόμο του Ohm στο ΓΔ, όπου Γ το σημείο στο οποίο ακουμπά ο δρομέας. Ι = V ΓΔ / R 2 V ΓΔ = VR 2 / (R 1 +R 2 ) Η τάση V ΓΔ η οποία μας προσφέρεται μπορεί να αποκτά διάφορες τιμές, κλάσματα της V AB την οποία διαθέτουμε . Κι αυτό διότι μετακινώντας λόγου χάρη τον δρομέα προς το Δ ελαττώνεται η τιμή της αντίστασης R 2 , ενώ το άθροισμα (R 1 +R 2 ) είναι σταθερό Δ Γ Ι Α Το ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΟ
  60. 60. η έννοια ΕΝΕΡΓΕΙΑ στο ηλεκτρικό κύκλωμα
  61. 61. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΜΕΝΗ σε τμήμα κυκλώματος με μηχανισμό έργου αυτά που συμβαίνουν σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα μπορούν να περιγραφούν και στη γλώσσα της ενέργειας σε κάθε τμήμα ρευματοφόρου κυκλώματος ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ναι . . Τα ίδια λέμε. Επιστρέφουμε στην έννοια ΕΝΕΡΓΕΙΑ για να μιλήσουμε για τις ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ της. Μην ξεχνάς ότι η ενέργεια είναι «κάτι» που αλλάζει πρόσωπα Μα αυτά τα είπαμε με αφορμή την έννοια ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ . Τώρα τα ξαναλέμε ; όταν λοιπόν εφαρμόζουμε τάση σε μεταλλικό αγωγό, εμφανίζεται ηλεκτρικό πεδίο που ασκεί δυνάμεις στα ελεύθερα ηλεκτρόνια η μεταβιβαζόμενη ενέργεια είναι το έργο αυτών των δυνάμεων, το ηλεκτρικό έργο
  62. 62. και σε τι μετατρέπεται η μεταβιβαζόμενη ενέργεια ; αν στο αγώγιμο τμήμα υπάρχει μοτέρ η μεταβιβαζόμενη ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια και σε θερμική ενέργεια των αγωγών. αν στο αγώγιμο τμήμα υπάρχει μόνο αντιστάτης η μεταβιβαζόμενη ενέργεια μετατρέπεται εξ ολοκλήρου σε θερμική ενέργεια του αντιστάτη. η μεταβιβαζόμενη ενέργεια – το ηλεκτρικό έργο - είναι αυτό που λέμε συνήθως « ηλεκτρική ενέργεια » ; συνήθως έτσι λέγεται αυξάνεται δηλαδή η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ του , όπως συμβαίνει με το λαμπάκι το μοτέρ δηλαδή τίθεται σε κίνηση αλλά αυξάνεται και η η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ του η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ σε ΕΝΕΡΓΕΙΑ άλλης μορφής
  63. 63. το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ JOULE
  64. 64. Γι αυτό και το φαινόμενο κατά το οποίο το ηλεκτρικό ρεύμα προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας λέγεται ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ JOULE Το 1840, δέκα περίπου χρόνια μετά την αποδοχή του νόμου του Ohm, ένας νεαρός Άγγλος πειραματιστής από το Μάντσεστερ ενδιαφέρθηκε για το φαινόμενο ΘΕΡΜΑΝΣΗ των ρευματοφόρων αγωγών και το ερεύνησε εξαντλητικά . ’ Ήταν ο James Prescott JOULE , ένας από τους κορυφαίους πειραματικούς φυσικούς της γενιάς του. ο Joule θα ενδιαφερθεί ιδιαίτερα για την έννοια ΕΝΕΡΓΕΙΑ και θα την αξιοποιήσει για να περιγράψει τη θέρμανση των ρευματοφόρων αγωγών. Σε ένα βαθμό θα μπορούσε να συγκριθεί και με τον κορυφαίο πειραματιστή όλων των εποχών τον επίσης Άγγλο Michael Faraday Στα χρόνια που ακολούθησαν θα γίνει και ένας από τους θεμελιωτές του νόμου για τη ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ .
  65. 65. Manchester Η μεγάλη πολιτεία έχει και τα καμάρια της. Τον γεννημένο το 1891 James CHADWICK που έδειξε ότι μέσα στους πυρήνες της ύλης υπάρχουν ΝΕΤΡΟΝΙΑ τον γεννημένο το 1856 Joseph John THOMSON ο οποίος ανακάλυψε το ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟ Στο Δημαρχείο της πόλης υπάρχει και το άγαλμα του Joule . και τον James Prescott JOULE , γεννημένο το 1818. Και είναι γνωστό ότι το όνομά του έγινε η μονάδα μέτρησης της σημαντικότερης ίσως έννοιας της Φυσικής, της ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Εκτός από την παγκοσμίως γνωστή ποδοσφαιρική του ομάδα, το Μάντσεστερ καμαρώνει και για τους τρεις μεγάλους φυσικούς που γεννήθηκαν εκεί
  66. 66. και η έννοια ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ; η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ είναι ενέργεια μεταβιβαζόμενη εξ αιτίας κάποιας διαφοράς θερμοκρασίας τώρα το κατάλαβα μεταβιβάζεται ενέργεια στον αντιστάτη . . αυξάνεται η θερμοκρασία του . . και μέχρι εδώ έχουμε φαινόμενο Joule τώρα η θερμοκρασία του είναι υψηλότερη από εκείνη του περιβάλλοντος διότι συνήθως το περιβάλλον δεν είναι η κόλαση άρα μεταβιβάζεται ενέργεια στο περιβάλλον με μηχανισμό ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ μεταβιβάζεται ενέργεια στον αντιστάτη με μηχανισμό ΕΡΓΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ ο αντιστάτης μεταβιβάζει ενέργεια στο περιβάλλον με μηχανισμό ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ αυξάνεται η θερμοκρασία του αν μάλιστα η θερμοκρασία του αντιστάτη διατηρείται σταθερή συμπεραίνουμε ότι η μεταβιβαζόμενη ως ΕΡΓΟ ενέργεια W είναι ίση με τη θερμότητα Q μπορούμε δηλαδή να υπολογίσουμε τη μεταβιβαζόμενη ενέργεια W μετρώντας πειραματικά τη θερμότητα Q αυτό έκανε και ο James Prescott Joule διότι είναι πιο εύκολο να μετρήσεις τη ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Χρειάζεσαι μόνο θερμόμετρο και ζυγαριά
  67. 67. η έννοια ΙΣΧΥΣ σε κάθε μεταβίβαση ενέργειας - είτε αυτή γίνεται ως έργο είτε ως θερμότητα– αντιστοιχεί κάποια ΙΣΧΥΣ στο ηλεκτρικό κύκλωμα η οποία περιγράφει το «πόσο γρήγορα» γίνεται η μεταβίβαση το «πόσα τζάουλ μεταβιβάζονται σε κάθε δευτερόλεπτο» Ρ = t W εάν σε ένα τμήμα ηλεκτρικού κυκλώματος μεταβιβάζεται με σταθερό ρυθμό ενέργεια W επί χρονικό διάστημα t , η ισχύς Ρ θα είναι τι θα πει «μια λάμπα είναι 100 βατ» ; αν τη βάλεις στο δίκτυο των 220 βολτ, θα της μεταβιβάζονται -από το δίκτυο- 100 τζάουλ το δευτερόλεπτο Συμβολίζεται με το κεφαλαίο Ρ αρχικό της αγγλικής λέξης power πόσα τζάουλ σε κάθε δευτερόλεπτο
  68. 68. Πολλές δεκαετίες αργότερα το όνομα του Watt δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της έννοιας ΙΣΧΥΣ . Το 1765 ο Σκοτσέζος μηχανικός James Watt – Τζέημς Γουότ αλλά στην Ελλάδα τον λέμε συνήθως Τζέημς Βατ – κατασκεύασε μια πρωτοποριακή μηχανή ατμού η οποία εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγάλους πρωταγωνιστές της Βιομηχανικής Επανάστασης Είναι το 1 Watt – ένα γουότ – το οποίο στην Ελλάδα έχει επικρατήσει να λέγεται Τελικά ένας Άγγλος, ο Joule, ένας Σκοτσέζος, ο Watt, ένας Γερμανός, ο Ohm, ένας Ιταλός, ο Volta και δύο Γάλλοι, ο Ampere και ο Coulomb μοιράζονται τη δόξα με το ακούγονται τα ονόματά τους στα σχολεία όλου του κόσμου στα μαθήματα για τον Ηλεκτρισμό. Κανένας Αμερικανός, κανένας Ρώσος, κανένας Ισπανός, κανένας Ολλανδός, κανένας Έλληνας . Στο Λύκειο θα μάθεις και για μονάδες μέτρησης από τα ονόματα του Άγγλου Faraday , του Σέρβου Tesla και του Αμερικανού Henry, αλλά γενικά έχεις δίκιο ένα βατ Συμβολίζεται με 1 W .
  69. 69. τα βολτ και τα βατ τα αμπέρ
  70. 70. η διαφορά δυναμικού V AB στα άκρα ενός αγώγιμου τμήματος είναι η ανά μονάδα φορτίου ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΜΕΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ στο τμήμα ΑΒ. V AB Α Β W Ι q = η ένταση Ι του ρεύματος στον αγωγό ΑΒ είναι το ανά μονάδα χρόνου διακινουμενο φορτίο = q t αν πολλαπλασιάσουμε κατά μέλη προκύπτει Ρ = V I η ανά μονάδα χρόνου μεταβιβαζόμενη ενέργεια σε ένα τμήμα κυκλώματος είναι ίση με το γινόμενο «ΤΑΣΗ επί ΡΕΥΜΑ» V AB I = W W q t = q t = ΙΣΧΥΣ
  71. 71. Στο κύκλωμα κάθε σπιτιού οι ηλεκτρικές συσκευές είναι σε ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ σύνδεση Η τάση στα άκρα καθεμιάς είναι 220 βολτ Αν λειτουργεί μόνο ένα σεσουάρ 1100 βατ το ρεύμα – σύμφωνα με τη σχέση P= VI - θα είναι 5 Αμπέρ. Αν λειτουργήσει συγχρόνως και ένα μάτι ηλεκτρικής κουζίνας - 1100 βατ - το ρεύμα στον αντιστάτη του θα είναι επίσης 5 αμπέρ. Το ρεύμα συνεπώς στον κεντρικό αγωγό θα είναι 10 Α Αν ανάψουμε και τον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα των 4000 βατ το ρεύμα στον αντιστάτη του θα είναι 18,18 Α. Το ρεύμα συνεπώς στον κεντρικό αγωγό θα είναι 28,63 Α Αν λειτουργεί συγχρόνως και ένας λαμπτήρας 100 βατ, το ρεύμα στο νήμα του λαμπτήρα – σύμφωνα με τη σχέση P= VI - θα είναι 0, 45 Αμπέρ. Το ρεύμα συνεπώς στον κεντρικό αγωγό θα είναι 10, 45 Α
  72. 72. εάν στο τμήμα ΑΒ του κυκλώματος υπάρχει ΜΟΝΟ αντιστάτης R A B μπορούμε να εφαρμόσουμε τον νόμο του Ohm V AB = IR η σχέση P=VI μας δίνει τη στιγμιαία ΙΣΧΥ Ρ σε οποιοδήποτε τμήμα ηλεκτρικού κυκλώματος οπότε προκύπτει Ρ 2 Ι R = με την οποία διατυπώνεται και ο Νόμος του Joule η P = VI ισχύει σε κάθε περίπτωση ενώ η P = I 2 R εφόσον υπάρχει μόνο αντιστάτης
  73. 73. ο ΝΟΜΟΣ του JOULE
  74. 74. τι είναι ο νόμος του Joule ; σε ποιο φαινόμενο αναφέρεται ; ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ στο φαινόμενο JOULE τη «ΘΕΡΜΑΝΣΗ ενός αγωγού λόγω του ηλεκτρικού ρεύματος» ποιες έννοιες χρησιμοποιεί ; την ένταση του ρεύματος Ι , την αντίσταση R του αγωγού , και την ανά μονάδα χρόνου θερμότητα που μεταβιβάζει όταν βρίσκεται σε σταθερή θερμοκρασία η ανά μονάδα χρόνου θερμότητα την οποία που μεταβιβάζει ένας ρευματοφόρος αγωγός – σταθερής θερμοκρασίας - στο περιβάλλον = I 2 R ΕΙΝΑΙ πειραματικός νόμος τον οποίον διατύπωσε ο 24χρονος χαρισματικός πειραματιστής James Prescott Joule to 1842, δεκαπέντε χρόνια μετά τον νόμο του Ohm. διακηρύσσει ότι Να βάλουμε μια τάξη για να δω εάν κατάλαβα. Η ΘΕΩΡΙΑ σε συνδυασμό με τον νόμο του Ohm οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι η ανά μονάδα χρόνου μεταβιβαζόμενη ( ηλεκτρική ) ενέργεια σε αντιστάτη ήταν ίση με Ι 2 R . . Ο Joule πειραματίστηκε με ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ αποδεικνύοντας ότι η ανά μονάδα χρόνου θερμότητα που μεταβιβάζει ο σταθερής θερμοκρασίας αντιστάτης στο περιβάλλον είναι κι αυτή ίση με Ι 2 R κατέδειξε ότι ΟΛΗ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ αποδιδόμενη στο περιβάλλον. Καλά κατάλαβα ; Νομίζω ότι έχεις καταλάβει πολύ καλά
  75. 75. Πώς θα μπορούσαμε να επαληθεύσουμε ότι ισχύει ο πειραματικός νόμος του Joule ; Θα καταγράψουμε σε μία στήλη τις τιμές του ρεύματος υψωμένες στο τετράγωνο και σε μια άλλη στήλη τις αντίστοιχες τιμές των Δθ. Θα τροφοδοτήσουμε τον αντιστάτη με ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ με ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟ θα μετράμε την έντασή του. Ο αντιστάτης θα βρίσκεται μέσα σε θερμικά μονωμένο δοχείο με νερό. Δθ Ι 2 Πρέπει να καταφύγουμε στο σχολικό εργαστήριο. Θα χρειαστούμε ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ γνωστής αντίστασης, ΡΟΟΣΤΑΤΗ για να επιλέγουμε τιμές ρεύματος, ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟ, ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ, ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΟ, και δοχείο – ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΟ – με θερμικά μονωμένα τοιχώματα και νερό. Θα το επαναλάβουμε κι άλλες φορές με τον ίδιο αντιστάτη, για το ίδιο χρονικό διάστημα αλλά με διαφορετικό κάθε φορά ρεύμα καταγράφοντας κάθε φορά την αύξηση Δθ της θερμοκρασίας στην ίδια ποσότητα νερού. Ο αντιστάτης θερμαινόμενος από το ηλεκτρικό ρεύμα θα αποδίδει θερμότητα στο νερό κι εμείς, με ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΟ, θα μετρήσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας του νερού για ορισμένο χρονικό διάστημα, μετρημένο με ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ Εάν τα σημεία βρεθούν στην ίδια ευθεία Θα δημιουργήσουμε γραφική παράσταση με τις τιμές Ι 2 και τις τιμές Δθ. μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας – άρα και Η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ( ως ανάλογη με το Δθ) – ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΜΕ ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Θα χρειαστεί με άλλο πείραμα – αυτή τη φορά με σταθερό ρεύμα και διάφορες τιμές αντίστασης για να αποδείξουμε ότι η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ με την τιμή της ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
  76. 76. νερό θερμόμετρο θερμική μόνωση μεταλλικό νήμα δοχείο διακόπτης ροοστάτης Κατάλαβα ότι o Joule επέλεξε να πειραματιστεί με ρευματοφόρο ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ , στον οποίο όλη η μεταβιβαζόμενη ενέργεια είναι ίση με τη θερμότητα που αποδίδεται στο περιβάλλον και έδειξε ότι η ανά μονάδα χρόνου αυτή ενέργεια είναι ίση Ι 2 R. Στην περίπτωση όμως ενός κινητήρα η μεταβιβαζόμενη σε αυτόν ενέργεια είναι πολύ περισσότερη από τη θερμότητα που αποδίδεται στο περιβάλλον. Το ερώτημα είναι : Και στην περίπτωση ενός κινητήρα η αποδιδόμενη θερμότητα είναι ίση με I 2 R ; Σε κάθε περίπτωση ρευματοφόρου στερεού ΑΓΩΓΟΥ ο οποίος θερμαίνεται, είτε είναι αντιστάτης είτε δεν είναι, η αύξηση της θερμικής του ενέργειας ανά δευτερόλεπτο είναι I 2 R . Και εφόσον βρίσκεται σε σταθερή θερμοκρασία η θερμότητα που αποδίδεται στο περιβάλλον είναι ίση με αυτήν .
  77. 77. είναι η ανά μονάδα χρόνου ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΙ στο περιβάλλον ένας οποιοσδήποτε ρευματοφόρος ΑΓΩΓΟΣ όταν έχει θερμανθεί και βρίσκεται σε σταθερή θερμοκρασία είναι η ανά μονάδα χρόνου αύξηση της εσωτερικής ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ενός ρευματοφόρου ΑΓΩΓΟΥ σε κάθε περίπτωση Και όπως συνήθως λένε οι φυσικοί είναι η ισχύς την οποία καταναλίσκει ο ρευματοφόρος αγωγός τι σημαίνει αυτό το «καταναλίσκει» ; Νιώθω την ανάγκη να πω τι κατάλαβα γι αυτό το I 2 R αναφέρεται σε ενέργεια η οποία δεν αποθηκεύεται μετατρέπεται σε θερμική ενέργεια, ζεσταίνει τον αγωγό, ο αγωγός την καταναλώνει για να ζεσταθεί είναι η ανά μονάδα χρόνου (ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ) ΕΝΕΡΓΕΙΑ που μεταβιβάζεται σε αγωγό μόνο εάν είναι ΑΝΤΙΣΤΑΤΗΣ. Είναι ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΙΑ και νιώθω την ανάγκη να σου πω ότι κατάλαβες Νομίζω ότι είναι αρκετά πολύπλοκο
  78. 78. Το φαινόμενο Joule και οι εφευρέσεις
  79. 81. Το φαινόμενο Joule αξιοποιήθηκε από διάφορους εφευρέτες τεχνικούς με την επινόήση και την κατασκευή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ τα οποία διαδόθηκαν σε όλο τον κόσμο. Είναι οι λαμπτήρες με πυρακτωμένο νήμα και οι διάφορες ηλεκτρικές θερμαντικές συσκευές όπως η ηλεκτρική κουζίνα, το ηλεκτρικό σίδερο, ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, η ηλεκτρική σόμπα, το ηλεκτρικό καλοριφέρ, η φρυγανιέρα, η ψηστιέρα εξαιρετική για να ψήνει κανείς φαγκρί, τσιπούρα και σαργό. ξεχάσαμε το μίξερ και το σεσουάρ . . όχι . . όχι Το μίξερ δεν το φτιάξαμε για να θερμαίνεται. Η ανακάλυψή του δεν είναι αξιοποίηση του φαινομένου Joule. Λειτουργεί όμως με ηλεκτρικό ρεύμα. Που βασίζεται η λειτουργία του ; Βασίζεται σε φαινόμενο του ΗΛΕΚΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΥ . Δείξε λίγη υπομονή Δεν μπορώ να κάνω κι αλλιώς
  80. 82. Ιδιαίτερα χρήσιμο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ είναι και η τηκόμενη ασφάλεια . Βασίζεται και αυτή στο φαινόμενο Joule Τη λένε ΑΣΦΑΛΕΙΑ γιατί ο ρόλος της είναι να μας προστατεύει από την υπερφόρτωση του κυκλώματος με αποτέλεσμα μια μεγάλη ζημιά και τη χαρακτηρίζουν ΤΗΚΟΜΕΝΗ διότι όταν λειτουργήσει τήκεται. Για τον λόγο αυτό διαθέτει ένα σύρμα από μέταλλο εύτηκτο Συνδέεται σε σειρά με το κύκλωμα της γραμμής τροφοδοσίας. Όταν, για κάποιο λόγο, η ένταση του ρεύματος φθάσει σε μια υψηλή τιμή η αύξηση της θερμοκρασίας της – ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ JOULE - οδηγεί στην τήξη του μετάλλου και το ρεύμα διακόπτεται. Εάν δεν γινόταν ΔΙΑΚΟΠΗ θα έλιωναν όλοι οι αγωγοί της εγκατάστασης γεγονός που θα σήμαινε μια μεγάλη αυτή καταστροφή. Κάθε ασφάλεια είναι έτσι φτιαγμένη ώστε να λιώνει σε μια ορισμένη τιμή ρεύματος και χαρακτηρίζεται από την τιμή αυτή. Μια ασφάλεια είναι 35 αμπέρ εφόσον το ρεύμα στο οποίο λιώνει και διακόπτεται το κύκλωμα είναι 35 αμπέρ. Τηκόμενη ασφάλεια ; Γιατί τη λένε έτσι ; Πώς λειτουργεί ; Γιατί πρέπει να διακόπτεται το ρεύμα ; Τι σημαίνει «ΑΣΦΑΛΕΙΑ 35 αμπέρ»; Υποθέτω πως «εύτηκτο» θα πει ότι λιώνει σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία . Ποια μέταλλα είναι εύτηκτα ; Δεν είναι το βολφράμιο που τήκεται στους 3420 0 C ή ο σίδηρος με σημείο τήξης 1535 °C ούτε και χαλκός που τήκεται στους 1084 0 C . Συνηθίζεται ένα κράμα μολύβδου και ψευδαργύρου. Ο ψευδάργυρος τήκεται στους 420 0 C και ο μόλυβδος στους 325 0 C.
  81. 83. Ο λαμπτήρας με πυρακτωμένο νήμα εφευρέθηκε το 1879 και ήταν μια από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις της εποχής Ναι αλλά από όσο έχω ακούσει, στη δική μας εποχή, τις λάμπες αυτές. οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να τις αποφεύγουν Έχεις δίκιο και καλά θα κάνουν να πάψουν να τις χρησιμοποιούν. Είναι χρόνια τώρα που έχουν ανακαλυφθεί λαμπτήρες οι οποίο δίνουν το ίδιο περίπου φως με τις συμβατικές με ΠΟΛΥ ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Ένας τέτοιος λαμπτήρας νέας τεχνολογίας με 20 βατ δίνει το ίδιο φως με ένα λαμπτήρα πυρακτωμένου νήματος των 100 βατ. Στη μία δηλαδή περίπτωση πρέπει να μεταβιβάζονται από το δίκτυο της ΔΕΗ 20 τζάουλ το δευτερόλεπτο και στην άλλη 100. Πέντε περισσότερη ενέργεια και το ίδιο φως. Εντυπωσιακό . . Και ιδιαίτερα σοβαρό διότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής μας είναι η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ .
  82. 84. και ο Αμερικανός Thomas Alva Edison έγινε παγκόσμια γνωστός Βέβαια το 1879 η εμφάνιση του ηλεκτρικού λαμπτήρα με το πυρακτωμένο νήμα έδωσε το φως τις νύχτες, η ζωή των ανθρώπων άλλαξε εντυπωσιακά Κάθε άλλο. Ελάχιστα ήξερε από φυσική. Ήταν όμως ένας τεχνικός με ξεχωριστή φαντασία που κατάφερνε να αξιοποιεί την επιστήμη. Και όχι μόνο με την εφεύρεση του λαμπτήρα . . ο Edison ήταν σπουδαίος φυσικός ; .
  83. 85. Όταν θερμαίνεται ένα μέταλλο και φθάσει σε θερμοκρασία 600 περίπου βαθμών Κελσίου - 600 0 C - εκπέμπει φως αλλά φως κόκκινο, ενώ στους 1500 0 C , εάν δεν έχει τακεί - δηλαδή λιώσει - βγάζει κίτρινο φως . αν θερμανθεί ακόμα περισσότερο μπορεί να βγάλει και λευκό φως ; Για να βγάλει φως λευκό πρέπει η θερμοκρασία του να φθάσει πάνω από 2500 βαθμούς Κελσίου. Και ο Edison σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει νήμα το οποίο τροφοδοτούμενο με ηλεκτρικό ρεύμα θα έφθανε σε τόσο υψηλή θερμοκρασία. Δοκίμασε εκατοντάδες νήματα από διάφορα υλικά τα οποία δεν ήταν ούτε χαλκός ούτε σίδηρος υλικά που θα μπορούσαν να δώσουν λεπτά μεταλλικά νήματα . γιατί ούτε χαλκό ούτε και σίδηρο ; ο χαλκός τήκεται στους 1080 βαθμούς και ο σίδηρος στους 1540 Χρησιμοποίησε νήμα από άνθρακα- γραφίτη ο οποίος τήκεται στου 3600 βαθμούς Κελσίου Στα χρόνια που ακολούθησαν ο γραφίτης αντικαταστάθηκε με ΒΟΛΦΡΑΜΙΟ, μέταλλο πολύ μεγαλύτερης αντοχής με θερμοκρασία τήξης του 3410 βαθμούς Κελσίου. Σε κάθε αναμμένη λάμπα του σήμερα το νήμα από βολφράμιο φθάνει σε θερμοκρασία πάνω από 2500 0 C Από γραφίτη είναι το νήμα της λάμπας σήμερα ;
  84. 86. Βέβαια τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισε ο Edison μέχρι να φθάσει στην ανακάλυψη ήταν πολύ περισσότερα . Μαζί με ένα σωρό άλλες ανακαλύψεις του - αλλά και τις επενδύσεις που έκανε -το φτωχόπαιδο από την Αιόβα έγινε ένας πλούσιος με σκληρή μάλιστα συμπεριφορά στους εργάτες και τους υπαλλήλους του Το νήμα από γραφίτη το τοποθέτησε μέσα σε περίβλημα από γυαλί και έπρεπε μέσα εκεί να μην υπάρχει αέρας διότι το νήμα στη φοβερή αυτή θα θερμοκρασία θα σκούριαζε. Τα προβλήματα ήταν πολλά αλλά τελικά το 1879 ο λαμπτήρας με πυρακτωμένο νήμα έκανε την εμφάνισή του. Δεν έπρεπε να υπάρχει κενό γιατί τα στερεά στο κενό γίνονται εξαχνώνονται, γίνονται αέρια Το έλυσε αφαιρώντας τον αέρα και βάζοντας στη θέση του αδρανές αέριο – αργό – το οποίο δεν θα οξείδωνε το νήμα Γιατί δεν αφαιρούσε τον αέρα που υπήρχε μέσα στο γυάλινο περίβλημα ;
  85. 87. Τελικά μου αρέσει να μαθαίνω πως οι άνθρωποι, ξεκινώντας από θεωρίες της επιστήμης και βασιζόμενοι στην επινοητικότητά τους, φθάνουν σε μια νέα εφεύρεση Κι εγώ πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο. Παρόλο που η εποχή του λαμπτήρα πυράκτωσης ύστερα από 130 περίπου χρόνια φαίνεται να φθάνει στο τέλος της Ας ελπίσουμε ότι εσείς οι άνθρωποι του επερχόμενου μέλλοντος θα φροντίσετε να εγκαταλείψετε τις τόσο ενεργοβόρες αυτές λάμπες ηλεκτρόδιο από ΝΙΚΕΛΙΟ γυαλί νήμα από βολφράμιο Χημικά αδρανές αέριο και να υιοθετήσετε τις άλλες τεχνολογίες
  86. 88. ο Ηλεκτρομαγνητισμός
  87. 89. η Φυσική είναι ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ, ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ , ΕΝΝΟΙΕΣ, ΝΟΜΟΙ
  88. 90. στην αφετηρία της Επιστήμης βρίσκονται ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ και ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ οι ΕΝΝΟΙΕΣ και οι ΝΟΜΟΙ ακολουθούν και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ στην Ιστορία της Επιστήμης είναι ο ΜΑΓΝΗΤΗΣ
  89. 91. Τα γνωστά ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ήταν δύο και πανάρχαια . Το ένα. Ο μαγνήτης έλκει τα σιδερένια αντικείμενα . Το άλλο . Όταν είναι ελαφρός, ραβδόμορφος και στηρίζεται έτσι ώστε να διατηρείται οριζόντιος με τη μία του άκρη «δείχνει» πάντα τον βορρά. Το δεύτερο από τα δύο φαινόμενα οι Κινέζοι το αξιοποίησαν και έφτιαξαν τις πυξίδες που θα καθοδηγούσαν κάποτε τα πλοία - αρχικά μόνο τα κινέζικα αργότερα και τα ευρωπαϊκά – στα μακρινά τους ταξίδια Τα ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ένα ακόμα γνωστό φαινόμενο ήταν το ότι δύο μαγνήτες που πλησιάζουν κοντά μπορεί είτε να έλκονται είτε να απωθούνται
  90. 92. Με βάση την εμπειρία του μαγνήτη που δείχνει τον βορρά οι άνθρωποι επινόησαν και κατασκεύασαν έναν ειδικό μαγνήτη που θα έκανε μια «ιδιαίτερη καριέρα» στην επιστημονική έρευνα. Ελαφρός, με μικρή δηλαδή μάζα ώστε να «συγκινείται» εύκολα, ομογενής, σε σχήμα ιδιαίτερα λεπτής ράβδου και στηριζόμενος οριζόντια έτσι ώστε να περιορίζονται οι παρεμβάσεις των τριβών και της βαρύτητας, πήρε το όνομα ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΒΕΛΟΝΑ
  91. 93. Στη δεκαετία του 1820, ύστερα από πρόταση του Faraday , έκανε την εμφάνισή της Εξάλλου καθένα από τα μαγνητισμένα σιδηρορινίσματα έχει την ίδια συμπεριφορά με μια πολύ μικρή μαγνητική βελόνα και συγχρόνως – από τον ίδιο τον Faraday - ως ΧΩΡΟΣ στον οποίο «ξαπλώνουν» τα σιδηρορινίσματα πάνω σε αόρατες δυναμικές γραμμές αλλά και ως ΧΩΡΟΣ στον οποίο οι μαγνητικές βελόνες « ξαπλώνουν» πάνω σε αόρατες δυναμικές γραμμές ως ΧΩΡΟΣ στον οποίο ασκούνται δυνάμεις σε «επισκέπτες» μαγνήτες ή κομμάτια σιδήρου που έχουν μαγνητιστεί η έννοια ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ
  92. 94. Ο ίδιος ο Faraday φαντάστηκε τον χώρο γύρω από ολόκληρο τον πλανήτη να διασχίζεται από δυναμικές γραμμές ενός «γήινου» μαγνητικού πεδίου η μαγνητική βελόνα «δείχνει» τον βορρά και η παλιά παρατήρηση των Κινέζων μεταφράστηκε σε η μαγνητική βελόνα «ξαπλώνει» στις δυναμικές γραμμές του μαγνητικού πεδίου της Γης
  93. 95. 0 γάμος έγινε στην Κοπεγχάγη η μαγνητική βελόνα μετακινήθηκε από τη θέση ισορροπίας της με τη δράση της βολταϊκής συσκευής και αυτό το αποτέλεσμα παράγεται όταν το κύκλωμα είναι κλειστό και όχι ανοικτό Hans Christian Oersted , Κοπεγχάγη 21 Ιουλίου 1820 Ήταν καλοκαίρι του 1820
  94. 96. μια ευαίσθητη μαγνητική βελόνα . . το ένα άκρο της «έδειχνε» τον βορρά Τα άκρα του καλωδίου συνδέονταν μέσα από διακόπτη με ηλεκτρική στήλη η βελόνα ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΗΚΕ και ; στράφηκε και δεν έδειχνε πια τον βορρά Ήταν το πρώτο μήνυμα ότι το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΕΠΙΔΡΑ ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΗ Το κράταγε ο Hans Christian Oersted Χανς Κρίστιαν Έρστεντ ποιος ήταν ο Έρστεντ ; πάνω από αυτήν ένα τεντωμένο καλώδιο ένας Δανός καθηγητής της Φυσικής που είχε πιστέψει ότι ο ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ και ο ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ έχουν κάποια, άγνωστη μέχρι τότε, σχέση μεταξύ τους και αναζητούσε μια πειραματική ένδειξη Ήταν το ξεκίνημα ενός «γάμου» ανάμεσα στον ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ και τον ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟ Ήταν καλοκαίρι του 1820 ο Oersted έκλεισε το κύκλωμα, έτσι ώστε το καλώδιο να γίνει ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΚΑΛΩΔΙΟ και ;
  95. 97. Το πείραμα θεωρείται ΙΣΤΟΡΙΚΟ διότι άνοιξε τον δρόμο για την ενοποίηση του Ηλεκτρισμού με τον Μαγνητισμό που μέχρι τότε είχαν προχωρήσει σε μονοπάτια εντελώς διαφορετικά. Κυριολεκτικά συνυφασμένος με τον τρόπο που ζούμε σήμερα, ο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ έχει αλλάξει δραστικά όχι μόνο τη ζωή μας αλλά και την ίδια τη νοοτροπία μας Ο ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ και ο ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ δύο καθένας τους με ένα δικό του μυθικό παρελθόν, συνιστούσαν γι α εκατοντάδες χρόνια δύο διαφορετικά πεδία έρευνας. Τον 20ο αιώνα οι Ευρωπαίοι φυσικοί κατέληξαν στη θεώρηση ότι ο Ηλεκτρισμός και ο Μαγνητισμός είναι ΕΝΑ πράγμα, είναι ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ Μέχρι και την εποχή που έγινε το πείραμα αναπτύσσονταν ξεχωριστά κατά τρόπο που έδειχνε ότι ΔΕΝ έχουν μεταξύ τους κανενός είδους σχέση.
  96. 98. Είναι αυτό που είχαμε πει ότι το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ρεύμα δημιουργεί ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ φαινόμενα ; Ακριβώς Μπορούμε υποθέτω να το κάνουμε στο σχολικό εργαστήριο Δεν είναι καθόλου δύσκολο . Αν αλλάξεις μάλιστα τη ΦΟΡΑ του ρεύματος θα διαπιστώσεις ότι η μαγνητική βελόνα μετακινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση
  97. 99. Το μήνυμα για το πείραμα, μια γραπτή δηλαδή ανακοίνωση του Oersted , και ποιοι έδειξαν να ενδιαφέρονται για το φαινόμενο ; κυρίως οι Γάλλοι ερευνητές στο Παρίσι με επικεφαλής τον Amp è re Ακριβώς. Στα τρία χρόνια που ακολούθησαν η γαλλική ερευνητική ομάδα έβαλε τα θεμέλια του ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΥ Με πρώτο στόχο το να ερευνήσει την ΑΛΛΗΠΕΠΙΔΡΑΣΗ ανάμεσα σε ένα ρευματοφόρο καλώδιο και σε ένα μαγνήτη με τη βοήθεια της καινούργια τότε έννοιας ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Αυτόν που οι Γάλλοι τον λένε « Νεύτωνα του Ηλεκτρομαγνητισμού» ; η μαγνητική βελόνα μετακινήθηκε από τη θέση ισορροπίας της με τη δράση της βολταϊκής συσκευής και αυτό το αποτέλεσμα παράγεται όταν το κύκλωμα είναι κλειστό και όχι ανοικτό Hans Christian Oersted , Κοπεγχάγη 21 Ιουλίου 1820 κυκλοφόρησε σ’ όλη την Ευρώπη
  98. 100. « ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΗ» « ΚΑΘΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ» το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ οδήγησε τη σκέψη τους στη ΘΕΩΡΊΑ ότι Το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ «γεννούσε» ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ δεχόταν την επίδραση και φαινόταν να προσανατολίζεται και «μέσα» στο πεδίο αυτό η βελόνα – ελαφρός και ελεύθερος από τη βαρύτητα ΜΑΓΝΗΤΗΣ - Όταν έκλεινε το διακόπτη ο ερευνητής
  99. 101. ο ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟΣ αγωγός ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ πεδίο δημιουργεί
  100. 102. Κάθε μαγνήτης οποιοδήποτε σχήμα κι αν έχει δημιουργεί μαγνητικό πεδίο αλλά . .
  101. 103. Μαγνητικό πεδίο δημιουργείται και από οποιονδήποτε ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΑΓΩΓΟ τι παράξενο . . Κάτι τόσο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ όπως το ρεύμα να δημιουργεί ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ πεδίο φαίνεται παράξενο αλλά . . . συμβαίνει και πώς είναι το μαγνητικό πεδίο ενός ρευματοφόρου αγωγού; ισχυρό όπως εκείνο του μαγνήτη; οι Γάλλοι με μεγάλη παράδοση στη Γεωμετρία γρήγορα διέκριναν ότι το μαγνητικό πεδίο εξαρτάται από το γεωμετρικό σχήμα που δίνουμε στον αγωγό αν το ρευματοφόρο καλώδιο είναι τεντωμένο σε σχήμα ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΥ αγωγού δημιουργείται το συγκριτικά ασθενέστερο μαγνητικό πεδίο ενώ εάν το καλώδιο είναι ΚΥΚΛΙΚΟ δημιουργείται το συγκριτικά ισχυρότερο μαγνητικό πεδίο δηλαδή ;
  102. 104. Αυτή η υπεροχή του κύκλου σε σχέση με την ευθεία στο ζητήματα του μαγνητικού πεδίου τους έκανε να συνειδητοποιήσουν ότι αν θέλουν ισχυρά μαγνητικά πεδία πρέπει να ΤΥΛΙΓΟΥΝ τα καλώδια και με αυτό τον τρόπο ανακάλυψαν τη διάταξη ΠΗΝΙΟ Βάζοντας μάλιστα κι ένα κομμάτι σίδερο στο εσωτερικό του πηνίου το μαγνητικό πεδίο γίνεται πολύ πιο ισχυρό έτσι που να διαμορφώνονται κυκλικοί αγωγοί σχεδόν παράλληλοι
  103. 105. Πώς μπορούμε να διακρίνουμε τη μορφή του αόρατου μαγνητικού πεδίου το οποίο δημιουργείται από ρευματοφόρο πηνίο ; Θα δείτε με τα μάτια σας τα σιδηρορινίσματα να ξαπλώνουν σε αόρατες δυναμικές γραμμές Εάν το σχολικό σας εργαστήριο διαθέτει πηνίο, ρινίσματα σιδήρου, καλώδια και μπαταρία ή κάποιο άλλη διάταξη – τροφοδοτικό - για να «παίρνετε βολτ» ίσως και να τα καταφέρετε .
  104. 107. η μία όψη της αλληλεπίδρασης Το ηλεκτρικό ρεύμα ΕΠΙΔΡΑ σε μαγνήτη Σε μια ορισμένη γλώσσα της Φυσικής : « κάθε ρευματοφόρος αγωγός δημιουργεί μαγνητικό πεδίο » η άλλη όψη της αλληλεπίδρασης Ο μαγνήτης ΕΠΙΔΡΑ σε ηλεκτρικό ρεύμα Σε μια ορισμένη γλώσσα της Φυσικής : « το μαγνητικό πεδίο επιδρά σε ρευματοφόρο αγωγό » Στο μεταξύ έχοντας στόχο να ερευνήσει την ΑΛΛΗΛΕΠΕΠΙΔΡΑΣΗ ανάμεσα σε ένα ρευματοφόρο καλώδιο και σε ένα μαγνήτη η γαλλική ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Ampere είχε επίγνωση του ότι κάθε ΑΛΛΗΛΕΠΊΔΡΑΣΗ έχει είχε δύο όψεις. Και παράλληλα με τις έρευνες της στη μία όψη οι οποίες κατέληξαν στη διατύπωση θεωριών και νόμων για το «πως είναι το μαγνητικό πεδίο που δημιουργείται από ρευματοφόρο ενεργοποιήθηκε και στο ζήτημα της επίδρασης του ΜΑΓΝΗΤΗ – ή του μαγνητικού πεδίου – σε ρευματοφόρο αγωγό.
  105. 108. επιδρά η άλλη όψη της αλληλεπίδρασης τo ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ πεδίο σε ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ αγωγό
  106. 109. Ειδικά στη συγκεκριμένη έρευνα ο Ampere ήταν ο βασικός πρωταγωνιστής. Όχι μόνο έκανε την πρόβλεψη ότι ο μαγνήτης ( το μαγνητικό πεδίο) ασκεί δύναμη σε ρευματοφόρο αγωγό αλλά καθοδήγησε και την εργαστηριακή αναζήτηση Δεν θα μπορούσαμε να ερευνήσουμε το ζήτημα στο σχολικό εργαστήριο ; Η γνώμη μου είναι ότι αξίζει τον κόπο Κάθε φορά που κλείνουμε με κάποιο διακόπτη το κύκλωμα και κάτι αρχίζει να κινείται συμβαίνει επίδραση μαγνήτη σε ρευματοφόρο αγωγό ;
  107. 110. Για να ερευνήσουμε ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ μαγνήτη, μπαταρία, καλώδια, διακόπτη, ευθύγραμμο αγωγό ΕΠΙΔΡΑΣΗ μαγνητικού πεδίου σε ρευματοφόρο αγωγό θα χρειαστούμε το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΝΝΟΙΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ, ΔΥΝΑΜΗ, ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ, και
  108. 111. Η καλύτερη επιλογή για τον αγωγό είναι να είναι ευθύγραμμος γι αυτό και ένα σκληρό σύρμα ή και μια σειρά από παράλληλα καλώδια δεμένα μεταξύ τους θα ήταν μια λύση Το μαγνητικό πεδίο θα δημιουργείται από κάποιο μαγνήτη . Για να γίνει αισθητή η επίδραση πρέπει ο μαγνήτης πρέπει να είναι ισχυρός και τέτοιοι -συνήθως πεταλοειδείς- υπάρχουν. Χρειάζεται να συναρμολογήσουμε ένα κύκλωμα με διακόπτη στο οποίο να «συμμετέχει» ο αγωγός. Την επίδραση πρέπει να την περιγράψουμε με την έννοια ΔΥΝΑΜΗ , όπως εξάλλου έκανε και ο Ampere. Γι αυτό μια καλή λύση είναι να κρεμάσουμε τον ευθύγραμμο αγωγό Για να γίνει αισθητή η ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΘΑ ΑΣΚΗΘΕΙ στον αγωγό πρέπει να περιορίσουμε όσο γίνεται τη δράση άλλων δυνάμεων όπως η βάρος και η τριβή Το διάνυσμα Β δείχνει την κατεύθυνση των δυναμικών Μία καλή αναπαράσταση του πειράματος και του τρόπου που δρα η δύναμη είναι και η παρακάτω Τοποθετούμε τον αγωγό κάθετα στις δυναμικές γραμμές του πεδίου κλείνουμε τον διακόπτη και διαπιστώνουμε ότι ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΔΥΝΑΜΗ στον αγωγό και μάλιστα κατά έναν παράξενο τρόπο ασκείται κάθετα και στο μαγνητικό πεδίο και στον ευθύγραμμο αγωγό
  109. 112. Κάθε φορά που κλείνουμε με κάποιο διακόπτη το κύκλωμα και κάτι αρχίζει ΝΑ ΚΙΝΕΙΤΑΙ συμβαίνει επίδραση ΜΑΓΝΗΤΗ σε ρευματοφόρο αγωγό ; Σχεδόν πάντα συμβαίνει αυτό ακριβώς Ακόμα κι όταν μετακινείται η βελόνα του ΑΜΠΕΡΟΜΕΤΡΟΥ για να δείξει την τιμή του ρεύματος συμβαίνει επίδραση κάποιου ΜΑΓΝΗΤΗ ; Που βρίσκεται αυτός ο μαγνήτης ; Εφόσον πρόκειται για αμπερόμετρο με δείκτη, συμβαίνει επίδραση μαγνήτη σε ρευματοφόρους αγωγούς Μέσα στο αμπερόμετρο κλίμακα δείκτης μαγνήτης ακροδέκτες ελικοειδές ελατήριο πυρήνας σιδήρου αγωγοί τυλιγμένοι σε πηνίο στους οποίους ασκείται δύναμη αμπερόμετρο
  110. 113. Από τη στιγμή που διαπιστώθηκε ότι ηλεκτρικό ΜΟΤΕΡ ΕΝΑΣ ΜΑΓΝΗΤΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΤΕΙ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΑΝ ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΑΓΩΓΟ και συγχρόνως ερευνήθηκε το «πώς ακριβώς αυτό μπορεί να συμβεί» η σκέψη των φυσικών μετακινήθηκε προς την κατεύθυνση μιας σημαντικής ανακάλυψης. Η ανακάλυψη η οποία απεδείχθη τελικά «μεγάλη» πραγματοποιήθηκε με πρωταγωνιστές τους Γάλλους ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Ήταν το
  111. 116. Η ανακάλυψη του moteur électrique σημάδεψε τις εξελίξεις οδήγησε σε μια εντυπωσιακή σειρά συσκευών με ηλεκτρικό μοτέρ, σε σημείο που ακόμα και στην εποχή μας κάθε ηλεκτρικός κινητήρας- μοτέρ, μέσα σε ηλεκτρικό ψυγείο, σε κομπρεσέρ, σε τρυπάνι, σε υαλοκαθαριστήρες αυτοκινήτου, σε ασανσέρ, σε πιστολάκι των μαλλιών, σε μίζα αυτοκινήτου, σε ανεμιστήρα, σε αερόθερμο, σε ξυριστική μηχανή, σε μίξερ, σε τρενάκι παιδικό παιχνίδι, σε τρόλεϊ, σε ηλεκτρική σκούπα ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΑΣΚΕΙ ΕΝΑ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΕ ΡΕΥΜΑΤΟΦΟΡΟ ΑΓΩΓΟ
  112. 118. users.sch.gr/kassetas Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας
  1. ¿Le ha llamado la atención una diapositiva en particular?

    Recortar diapositivas es una manera útil de recopilar información importante para consultarla más tarde.

×