Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
45
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. CHÖÔNG XVI.MAÕ ÑÒA HOAÙ VAØ MOÄT SOÁ LEÄNH LIEÂN QUAN ÑEÁN VIEÄCQUAÛN LYÙ CAÙC DÖÕ LIEÄU DAÏNG ÑIEÅMXVI.1. MAÕ ÑÒA HOAÙXVI.1.1. Toång quaùtMaõ ñòa hoaù laø quaù trình theâm thoâng tin ñòa lyù vaøo moät taäp tin hay moät cô sôû döõ lieäusao cho caùc baûn ghi cuûa noù coù theå hieån thò ñöôïc treân moät baûn ñoà. Taäp tin hay cô sôûdöõ lieäu ñoù phaûi coù chöùa caùc döõ lieäu daïng chöõ coù baûn chaát ñòa lyù (ví duï nhö teân tænh,thaønh phoá, quaän - huyeän, teân ñöôøng). Trong quaù trình maõ ñòa hoaù MapInfo laáy caùcthoâng tin ôû daïng chöõ naøy vaø lieân keát vôùi caùc thoâng tin ñòa lyù töông öùng maø sau ñoù caùcdöõ lieäu trong taäp tin ñoù coù theå hieån thò ñöôïc treân baûn ñoà. Nhö vaäy maõ ñòa hoaù laø quaùtrình giuùp ta thaáy ñöôïc döõ lieäu phaân boá nhö theá naøo veà maët ñòa lyù vaø nhôø ñoù giuùp tahình dung ñöôïc döõ lieäu toát hôn ñeå coù ñöôïc quyeát ñònh ñuùng ñaén hôn cho coâng vieäccuûa ta.Ñeå hieån thò ñöôïc döõ lieäu leân moät baûn ñoà, tröôùc tieân ta phaûi gaùn caùc toïa ñoä X (kinhñoä hay hoaønh ñoä) vaø Y (vó ñoä hay tung ñoä) cho moãi baûn ghi. MapInfo gaùn caùc toïa ñoänaøy baèng caùch raùp thoâng tin ñòa lyù trong baûng döõ lieäu cuûa ta vôùi thoâng tin ñòa lyù trongmoät baûng khaùc (ñöôïc goïi laø baûng tìm - search table) ñaõ coù caùc toaï ñoä X vaø Y roài. Víduï nhö ta muoán gaùn toïa ñoä X vaø Y cho thoâng tin veà daân soá cuûa thaønh phoá Hoà ChíMinh chaúng haïn. MapInfo seõ ñoïc teân cuûa thaønh phoá Hoà Chí Minh vaø tìm teân töôngöùng trong baûng tìm, ví duï nhö baûng cac_tinh chaúng haïn (baûng naøy ñaõ coù caùc toïa ñoäñòa lyù trong caùc baûn ghi cuûa noù). Khi MapInfo raùp teân thaønh phoá Hoà Chí Minh trongcô sôû döõ lieäu cuûa ta vôùi thaønh phoá Hoà Chí Minh trong baûng tìm, noù seõ gaùn toïa ñoä Xvaø Y töông öùng vaøo döõ lieäu cuûa ta. Ñieåm ñöôïc maõ ñòa hoaù trôû thaønh moät phaàn baûngdöõ lieäu cuûa ta. Sau ñoù ta coù theå nhìn thaáy ñöôïc nhöõng ñieåm ñöôïc maõ ñòa hoaù trongcöûa soå baûn ñoà. Löu yù raèng khi MapInfo gaùn caùc toaï ñoä X vaø Y cho moãi baûn ghi trongcô sôû döõ lieäu, ta khoâng theå nhìn thaáy ñöôïc nhöõng toïa ñoä naøy trong cöûa soå Browser.Caùc toïa ñoä ñöôïc löu giöõ aån trong cô sôû döõ lieäu.Trong ví duï ñöôïc trình baøy ôû treân, ta thaáy raèng baûng cac_tinh laø moät lôùp kieåu vuøng.Khi maõ ñòa hoaù, MapInfo gaùn teân caùc tænh trong döõ lieäu cuûa ta vôùi teân caùc tænh trongbaûng tìm (töùc baûng cac_tinh). Trong tröôøng hôïp nhö vaäy, MapInfo gaùn toaï ñoä troïngtaâm cuûa caùc tænh treân baûn ñoà vaøo döõ lieäu cuûa ta.Tröôùc khi thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaù, caàn chuù yù ñeán caùc vaán ñeà sau:PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 2. 1. Loaïi thoâng tin ñòa lyù naøo coù trong cô sôû döõ lieäu cuûa ta? Cô sôû döõ lieäu coù thoâng tinveà tænh, thaønh phoá hay ñöôøng xaù? Trong cô sôû döõ lieäu coù chöùa nhöõng thoâng tin coùtheå gaây nhaàm laãn hay khoâng, ví duï nhö ñöôøng Buøi Thò Xuaân ôû quaän I vaø ñöôøng BuøiThò Xuaân ôû quaän Bình Thaïnh. Neáu coù nhöõng döõ lieäu nhö vaäy, coù theå ta phaûi tinhchænh döõ lieäu trong quaù trình maõ ñòa hoaù baèng ranh giôùi quaän chaûng haïn.2. Caàn phaûi söû duïng baûn ñoà kieåu naøo? Trong quaù trình maõ ñòa hoaù, ta caàn coù baûn ñoàsoá ñaït ñeán ñoä chi tieát ñeå coù theå raùp döõ lieäu cuûa ta. Ví duï neáu ta muoán maõ ñòa hoaùmoät cô sôû döõ lieäu coù thoâng tin veà khaùch haøng cuûa ta theo caùc teân ñöôøng chaúng haïnthì nhö vaäy ta phaûi caàn moät baûn ñoà soá veà ñöôøng chi tieát ñeán möùc coù teân ñöôøng.Trong tröôøng hôïp naøy moät baûn ñoà soá chæ coù caùc quaän vaø caùc ñöôøng maø khoâng coùteân ñöôøng thì seõ khoâng söû duïng ñöôïc.3. Döõ lieäu caàn ñöôïc maõ ñòa hoaù chính xaùc ñeán möùc naøo? Khi löu yù ñeán hai caâu hoûitreân, cuõng caàn quan taâm ñeán möùc ñoä chính xaùc maø leänh maõ ñòa hoaù caàn coù. Ví duïnhö neáu ta muoán xaùc ñònh vò trí cuûa caùc truï ñieän, caùc voøi caáp nöôùc cöùu hoaû,... thìta caàn maõ ñòa hoaù ñeán möùc ñoä chính xaùc cao. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy caàn maõñòa hoaù chính xaùc ñeán möùc ñòa chæ treân ñöôøng. Tuy nhieân neáu söû duïng döõ lieäu ñeålaøm baûn ñoà chuû ñeà theo caùc quaän trong thaønh phoá chaúng haïn thì nhö vaäy khoângcaàn ñoä chính xaùc cao. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy maõ ñòa hoaù theo ranh giôùi quaänlaø ñuû.XVI.1. 2. Caùch thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaùXVI.1. 2.1. Nguyeân taéc chungÑeå gaùn ñöôïc caùc toaï ñoä X vaø Y vaøo cô sôû döõ lieäu cuûa ta, tröôùc tieân caàn môû baûngdöõ lieäu caàn maõ ñòa hoaù vaø baûng tìm. Sau ñoù thöïc hieän leänh Table > Geocode. MapInfohieån thò hoäp thoaïi Geocode, trong ñoù ta caàn naïp nhöõng thoâng tin sau (hình XVI.1):- OÂ Geocode Table: Teân cuûa baûng döõ lieäu maø ta muoán gaùn caùc toaï ñoä X vaø Y.- OÂ using Column: Coät naøo trong baûng döõ lieäu cuûa ta coù chöùa thoâng tin ñòa lyù seõ ñöôïcsöû duïng ñeå chaïy maõ ñòa hoaù.- OÂ Search Table: Teân cuûa baûng tìm coù chöùa thoâng tin ñòa lyù seõ ñöôïc söû duïng ñeå maõñòa hoaù.- OÂ for Objects in Column: Coät naøo trong baûng tìm chöùa thoâng tin ñòa lyù caàn ñeå maõ ñòahoaù.Trong hoäp thoaïi Geocode cuõng coù phaàn Optional (tuyø choïn) cho pheùp ta tinh chænhleänh maõ ñòa hoaù theo moät baûng khaùc (thöôøng laø baûng kieåu vuøng). Hoäp thoaïi naøy cuõngcoù nuùt Symbol ñeå chænh kieåu bieåu töôïng cho caùc ñieåm seõ ñöôïc maõ ñòa hoaù.Trong hoäp thoaïi Geocode coù hai caùch thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaù, cheá ñoä töï ñoäng(automatic) hay töông taùc (interactive), ñöôïc choïn trong phaàn Mode. Khi maõ ñòa hoaù töïñoäng, MapInfo seõ maõ ñòa hoaù nhöõng baûn ghi naøo gioáng nhau hoaøn toaøn vaø boû quanhöõng baûn ghi khaùc. Ñaây laø phöông phaùp nhanh hôn vì khoâng caàn söï can thieäp cuûangöôøi duøng khi quaù trình maõ ñòa hoaù baét ñaàu. Neáu choïn maõ ñòa hoaù töông taùc, quaùtrình seõ döøng laïi ñôïi khi naøo noù khoâng theå raùp moät döõ lieäu naøo ñoù vaø chôø ta choïn trongdanh saùch do MapInfo ñeà nghò.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 3. Thoâng thöôøng ngöôøi ta chaïy maõ ñòa hoaù töï ñoäng tröôùc roài sau ñoù chaïy maõ ñòa hoaùtheo kieåu töông taùc ñeå raùp nhöõng baûn ghi khoâng raùp ñöôïc trong quaù trình maõ ñòa hoaùtöï ñoäng.Quaù trình maõ ñòa hoaù hieám khi naøo ñaït tyû leä raùp döõ lieäu ñeán 100% maø nhieàu tröôønghôïp tyû leä raùp döõ lieäu chæ ñaït ñeán möùc treân döôùi 50%. Chính vì vaäy MapInfo coù tuyø choïnmaõ ñòa hoaù theo kieåu töông taùc. Coù moät soá nguyeân nhaân khieán cho vieäc raùp döõ lieäukhoâng thaønh coâng. Moät trong nhöõng nguyeân nhaân thöôøng gaëp nhaát laø loãi ñaùnh saichính taû. Caàn nhôù raèng MapInfo chæ raùp nhöõng baûn ghi naøo coù döõ lieäu gioáng heät nhaulaïi vôùi nhau, ví duï nhö Tp.Hoà Chí Minh vaø TP Hoà Chí Minh laø hai döõ lieäu MapInfokhoâng raùp ñöôïc (khaùc daáu chaám sau chöõ Tp.).Neáu sau khi chaïy maõ ñòa hoaù töï ñoäng, ta chaïy laïi maõ ñòa hoaù laàn nöõa theo kieåutöông taùc thì MapInfo seõ lieät keâ moät danh saùch nhöõng baûn ghi gaàn gioáng vôùi döõ lieäukhoâng maõ ñòa hoaù töï ñoäng ñöôïc. Haõy choïn baûn ghi naøo ñuùng vôùi döõ lieäu caàn maõ ñòahoaù. Ta cuõng coù theå choïn Ignore (boû qua) neáu thöïc söï khoâng coù baûn ghi naøo khôùp vôùidöõ lieäu caàn maõ ñòa hoaù. MapInfo laäp danh saùch caùc baûn ghi gaàn gioáng vôùi baûn ghi caànmaõ ñòa hoaù theo thöù töï ABC. Ví duï neáu MapInfo khoâng theå tìm thaáy chöõ Bình Döôngtrong cô sôû döõ lieäu cuûa baûn ñoà, noù seõ lieät keâ moät danh saùch caùc chöõ töông töï vôùi chöõBình Döông theo thöù töï ABC (ví duï nhö BìnhDöông, Bình Ñònh, Bình Phöôùc, BìnhThuaän - chuù yù chöõ Bình Döông ôû döôùi vieát dính nhau neân MapInfo khoâng nhaän ra).Tuy nhieân neáu loãi chính taû xaûy ra ngay taïi kyù töï ñaàu tieân thì ta coù theå phaûi duøng phímmuõi teân leân xuoáng vaø hai nuùt Up/Down ñeå duyeät heát danh saùch ñeà nghò ñeå choïn baûnghi ñuùng hoaëc ta phaûi töï goõ teân baûn ghi ñuùng vaøo.Moät trong nhöõng tröôøng hôïp khaùc maø MapInfo khoâng theå thöïc hieän maõ ñòa hoaù laøkhi keát quaû tìm ñöôïc taïo ra nhieàu hôn moät toaï ñoä. Ví duï nhö döõ lieäu cuûa ta coù theå coùnhöõng baûn ghi coù chung teân ñöôøng, nhöng giaû söû hai ñöôøng cuøng teân ñoù laïi naèm tronghai quaän khaùc nhau chaúng haïn; trong tröôøng hôïp ñoù MapInfo khoâng bieát phaûi choïnHình XVI.1. Hoäp thoaïi Geocode.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 4. teân ñöôøng trong quaän naøo. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà ñoù, MapInfo cho pheùp maõ ñòa hoaù boåsung theâm, ví duï nhö maõ ñòa hoaù theo ranh giôùi quaän ñeå tìm ra pheùp raùp ñuùng (muïcBoundary Column).* Löu yù veà maõ ñòa hoaù theo kieåu töông taùc:Khi thöïc hieän maõ ñòa hoaù theo kieåu töông taùc vaø choïn baûn ghi ñuùng vôùi döõ lieäu cuûata, döõ lieäu khoâng bò thay ñoåi. Ñôn giaûn laø ta chæ baûo MapInfo raùp döõ lieäu cuûa ta vôùi moätdöõ lieäu khaùc maø thoâi. Ví duï trong baûng cuûa ta ghi Tp. Hoà Chí Minh. Ta choïn TP HoàChí Minh trong danh saùch choïn do MapInfo ñöa ra, tuy vaäy ta khoâng thay ñoåi gì caûtrong baûn ghi. Ñeå thay ñoåi noäi dung baûn ghi ñoù, ta phaûi chænh söûa trong cöûa soå Browser.* Söû duïng Maõ keát quaû (Result Code)Ta coù theå taïo theâm moät tröôøng ñeå MapInfo coù theå ghi moät maõ keát quaû cho moãi baûnghi trong baûng ñaõ ñöôïc maõ ñòa hoaù cuûa ta. Maõ keát quaû laø moät con soá cho bieát MapInfomaát bao nhieâu böôùc ñeå thöïc hieän ñöôïc maõ ñòa hoaù hoaëc taïi sao maõ ñòa hoaù thaát baïi.Ta coù theå söû duïng nhöõng maõ keát quaû naøy ñeå tìm kieám nhöõng sai soá khaùc veà maõ ñòahoaù. Maõ keát quaû ñöôïc taïo ra trong phaàn Advanced Geocoding (Maõ ñòa hoaù naâng cao).XVI.1. 2. 2. Maõ ñòa hoaù thuû coângMaõ ñòa hoaù töï ñoäng vaø maõ ñòa hoaù töông taùc chæ laøm vieäc toát ñoái vôùi nhöõng baûn ghideã raùp döõ lieäu. Tuy nhieân, ñoâi khi ta bieát phaûi chaám ñieåm treân baûn ñoà nhö theá naøonhöng döõ lieäu vò trí laïi khoâng cho pheùp ta laøm ñuùng. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy maõ ñòahoaù thuû coâng cho pheùp ta ñaët baûn ghi döõ lieäu cuûa ta leân baûn ñoà baèng caùch nhaép chuoätñeå choïn vò trí treân baûn ñoà. Ñeå thöïc hieän ñöôïc vieäc naøy, ta tieán haønh nhöõng böôùc sau:1. Môû moät baûng coù baûn ñoà tham chieáu ta caàn.2. Môû baûng döõ lieäu caàn maõ ñòa hoaù vaø theâm noù vaøo cöûa soå baûn ñoà hieän haønh.3. Choïn Map > Layer Control. Choïn cô sôû döõ lieäu caàn maõ ñòa hoaù vaø laøm cho noù coùtheå veõ baûn ñoà ñöôïc (ñaùnh daáu vaøo oâ Table is Mappable). Ñaùnh daáu choïn vaøocoät chænh söûa (Editable).4. Choïn Window > New Browser Window roài choïn baûng caàn maõ ñòa hoaù.5. Choïn Window > Tile Window, cöûa soå baûn ñoà vaø cöûa soå Browser hieån thò caïnh nhau.6. Duyeät qua cöûa soå Browser ñeå tìm baûn ghi caàn maõ ñòa hoaù. Nhaép chuoät vaøo oâ vuoângbeân traùi baûn ghi ñoù ñeå choïn noù.7. Kích hoaït cöûa soå baûn ñoà baèng caùch nhaép chuoät vaøo thanh tieâu ñeà cuûa cöûa soå baûnñoà. Nuùt coâng cuï veõ bieåu töôïng luùc naøy coù theå söû duïng ñöôïc, choïn nuùt naøy.8. Nhaép chuoät leân baûn ñoà nôi ta muoán taïo ñieåm cho baûn ghi döôïc choïn.9. Choïn File > Save. Baûn ghi ñöôïc choïn luùc naøy ñöôïc maõ ñòa hoaù. Laäp laïi töø böôùc 6ñeán böôùc 9 cho moãi baûn ghi caàn maõ ñòa hoaù baèng tay.Sau khi ñaõ thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaù ta coù theå theâm baûng döõ lieäu vaøo cöûa soå baûnñoà môùi baèng leänh Window > New Map Windows hay theâm vaøo cöûa soå baûn ñoà hieän coùbaèng leänh Map > Layer Control > Add.Khi ñaõ môû ñöôïc baûng döõ lieäu trong cöûa soå baûn ñoà, ta coù theå tieán haønh caùc phaânPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 5. tích gioáng nhö moät baûng MapInfo bình thöôøng.XVI.1.3. Moät soá leänh lieân quan ñeán quaûn lyù döõ lieäu ñaõ ñöôïc maõ ñòa hoaùXVI.1.3.1. Khöû maõ ñòa hoaù moät baûng hay moät soá baûn ghi cuûa moät baûngKhöû maõ ñòa hoaù (Ungeocode) laø quaù trình loaïi caùc vaät theå ñieåm ñaõ ñöôïc gaén vaøocaùc baûn ghi döõ lieäu. Cuõng coù nhöõng tröôøng hôïp caàn khöû maõ ñòa hoaù toaøn boä moät baûnghay moät soá baûn ghi cuûa moät baûng. Ví duï nhö khi ñaõ maõ ñòa hoaù döõ lieäu veà phaân boácuûa moät loaøi ñoäng vaät naøo ñoù theo thaûm thöïc vaät nhöng sau ñoù ta laïi muoán maõ ñòahoaù laïi nhöng söû duïng thoâng tin veà thoå nhöôõng chaúng haïn. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy,MapInfo cho pheùp xoaù taát caû caùc vaät theå ñoà hoaï lieân quan ñeán baûng ñoù do leänh maõñòa hoaù taïo ra. Nhôø vaäy ta coù theå chaïy maõ ñòa hoaù laïi, söû duïng moät loaïi thoâng tin khaùc.Khöû maõ ñòa hoaù moät soá baûn ghi coù ích khi thoâng tin veà ñòa lyù chæ thay ñoåi moät phaànñoái vôùi moät soá baûn ghi döõ lieäu naøo ñoù.Ñeå thöïc hieän khöû maõ ñòa hoaù toaøn boä moät baûng, thöïc hieän caùc böôùc sau:- Môû baûng caàn khöû maõ ñòa hoùa ra.- Choïn Table >Maintenance >Table Structure.- Taét daáu choïn trong oâ Table Is Mappable ñi roài choïn OK.Löu yù raèng leänh naøy seõ loaïi boû taát caû caùc vaät theå ñoà hoaï trong baûng vaø khoâng theåquay ngöôïc laïi ñöôïc. Vì vaäy neáu khoâng chaéc chaén veà vieäc loaïi boû caùc ñieåm maõ ñòahoaù ñoù, caàn löu laïi moät baûn sao tröôùc khi thöïc hieän.- Moät hoäp thoaïi caûnh baùo xuaát hieän. Neáu chaéc chaén muoán loaïi boû taát caû caùc vaät theåthì choïn OK. Luùc ñoù taát caû caùc vaät theå ñoà hoaï seõ bò loaïi boû khoûi baûng.Chuù yù laø ñöøng khöû maõ ñòa hoaù baûng MapInfo goác. Neáu khoâng ta khoâng coøn caùchnaøo ñeå hieån thò baûng ñoù nhö moät baûn ñoà nöõa hoaëc khoâng theå söû duïng noù ñeå chaïy leänhmaõ ñòa hoaù sau naøy.Ñeå khöû maõ ñòa hoaù moät soá baûn ghi trong moät baûng, ta laøm nhö sau:- Môû baûng ñaõ maõ ñòa hoaù ra ôû daïng baûn ñoà, choïn caùc baûn ghi caàn khöû maõ ñòa hoaù.- Choïn Map > Layer Control vaø ñaùnh daáu vaøo coät chænh söûa cho lôùp coù caùc baûn ghicaàn khöû maõ ñòa hoaù.- Choïn Edit > Clear Map Objects Only. Leänh naøy xoaù caùc vaät theå ñoà hoaï khoûi cöûa soåbaûn ñoà nhöng vaãn giöõ laïi caùc baûn ghi trong cöûa soå Browser.Ñeå huyû boû leänh naøy choïn Edit > Undo Deletion.XVI.1.3.2. Choïn caùc ñieåm khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaùBaûng ñöôïc maõ ñòa hoaù coù theå coù nhöõng baûn ghi khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaù, hoaëc coùtheå do ta theâm nhöõng haøng môùi vaøo baûng vaø chuùng chöa ñöôïc maõ ñòa hoaù. Ta coù theåthöïc hieän moät pheùp choïn ñôn giaûn ñeå lieät keâ ra moät cöûa soå Browser nhöõng baûn ghikhoâng ñöôïc maõ ñòa hoaù. Caùch laøm nhö sau:- Môû baûng caàn kieåm tra, neáu chöa môû.- Töø menu chính choïn Query > Select.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 6. - Trong oâ that Satisfy goõ bieåu thöùc: NOT OBJ. Bieåu thöùc naøy seõ baûo MapInfo choïntaát caû nhöõng baûn ghi naøo khoâng coù vaät theå ñoà hoaï lieân keát vôùi döõ lieäu, töùc laø chöamaõ ñòa hoaù.- Thöïc hieän xong choïn OK.XVI.1.3.3. Ñònh vò caùc ñieåm ñaõ ñöôïc maõ ñòa hoaùMoät trong nhöõng keát quaû “ñeïp” nhaát cuûa leänh maõ ñòa hoaù laø thaáy caùc ñieåm ñöôïchieån thò ñuùng ñaén treân baûn ñoà. Tuyø thuoäc vaøo caùc thieát laäp treân cöûa soå baûn ñoà, caùcñieåm môùi ñöôïc maõ ñòa hoaù coù theå hoaëc khoâng theå nhìn thaáy ñöôïc ngay. Phöông phaùpdöôùi ñaây cho pheùp ñònh vò nhöõng ñieåm môùi ñöôïc maõ ñòa hoaù.- Ñaûm baûo cöûa soå baûn ñoà coù baûng caàn kieåm tra phaûi ñöôïc kích hoaït baèng caùch nhaépchuoät vaøo vaøo thanh tieâu ñeà cuûa noù.- Choïn Map > Layer Control. Kieåm tra ñeå chaéc raèng baûng maø ta ñaõ maõ ñòa hoaù phaûinaèm trong danh saùch cuûa hoäp thoaïi Layer Control. Neáu khoâng coù, nhaép chuoät vaøonuùt Add ñeå theâm noù vaøo.- Trong hoäp thoaïi Layer Control di chuyeån baûng ñaõ maõ ñòa hoaù leân treân cuøng ñeå ñaûmbaûo taát caû caùc ñieåm khoâng bò nhöõng lôùp khaùc che khuaát.- Kieåm tra thieát laäp nhìn thaáy ñöôïc (Visible) ñeå chaéc chaén baûng ñaõ maõ ñòa hoaùñöôïc ñaùnh daáu choïn vaøo coät hieån thò.- Nhaép chuoät choïn OK ñeå ñoùng hoäp thoaïi Layer Control laïi. Neáu vaãn khoâng nhìn thaáytaát caû caùc ñieåm cuûa baûng maõ ñòa hoaù, thöïc hieän böôùc tieáp theo.- Choïn Map > View Entire Layer. Choïn baûng ta caàn roài choïn OK. Leänh naøy seõ thu baûnñoà laïi ñeå taát caû caùc ñieåm trong baûng ñaõ ñöôïc maõ ñòa hoaù seõ hieån thò trong cöûa soåbaûn ñoà hieän haønh. Ta coù theå nhìn thaáy caùc ñieåm naèm treân baûn ñoà nhöng coù theåkhoâng ôû vò trí maø ta mong muoán. Neáu chuùng naèm sai vò trí, haõy xem phaàn khöû maõñòa hoaù ôû treân.- Neáu caùc ñieåm maõ ñòa hoaù vaãn khoâng hieån thò leân, haõy choïn Map > Layer Control.Choïn lôùp ñaõ maõ ñòa hoaù vaø nhaép chuoät choïn Display.- Ñaùnh daáu choïn hoäp Style Override vaø choïn moät kieåu ñieåm sao cho chuùng noåi baätleân baûn ñoà cuûa ta. Nhaép chuoät choïn OK hai laàn ñeå thoaùt khoûi hoäp thoaïi LayerControl.XVI. 1.4. Moät soá Ví duïLyù thuyeát cuûa leänh maõ ñòa hoaù naøy coù veû tröøu töôïng, tuy nhieân chuùng deã hieåu hônkhi ta xem xeùt ví duï döôùi ñaây.Giaû söû ta coù moät döõ lieäu nhö sau: baûng Tinh_dan_so bao goàm 3 coät: Coät teân caùctænh thaønh cuûa nöôùc ta vaø hai coät bao goàm dieän tích (tính theo km vuoâng) vaø daân soá(tính theo nghìn ngöôøi) cuûa töøng tænh (hình XVI.2).Ñoàng thôøi ta coù moät baûng laø baûn ñoà cuûa 61 tænh thaønh cuûa nöôùc ta, baûng coù teân laøcac_tinh.Ta muoán trình baøy caùc soá lieäu veà dieän tích vaø daân soá töø baûng Tinh_dan_so leân baûnPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 7. ñoà. Nhö vaäy baûng caàn maõ ñòa hoaù laø baûng Tinh_dan_so vaø baûng tìm seõ laø baûngcac_tinh.Caùch thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaù cho baûng naøy nhö sau:- Môû baûng cac_tinh vaø baûngTinh_dan_so.- Töø menu chính choïn Table > Geocode.Hoäp thoaïi Geocode môû ra.- Trong oâ Geocode Table choïn baûngTinh_dan_so, choïn oâ Search Tablechoïn baûng cac_tinh. Coät ta seõ söû duïngñeå raùp döõ lieäu cuûa baûng Tinh_dan_sovaøo baûn ñoà cac_tinh laø coät Ten tronghai baûng. Vì vaäy trong oâ using Columnta choïn coät Ten, trong oâ for Objects inColumn ta choïn coät ten (hình XVI.1).- Maëc ñònh cheá ñoä maõ ñòa hoaù trongphaàn Mode laø töï ñoäng (Automatic).- Coù theå chænh kieåu bieåu töôïng trongphaàn Symbol.- Giöõ nguyeân caùc tuyø choïn trong nhöõngoâ khaùc laø none.- Choïn OK.MapInfo chaïy maõ ñòa hoaù vaø hieän hoäpthoaïi thoâng baùo keát quaû maõ ñòa hoaù (hình XVI.3). Ta thaáy raèng trong 61 tænh thaønhcuûa Vieät Nam thì coù 60 tænh thaønh ñöôïc maõ ñòa hoaù vaø 1 khoâng maõ ñòa hoaù ñöôïc.Choïn OK ñeå ñoùng hoäp thoâng baùo naøy laïi.Ñeå hieån thò ñöôïc keát quaû maõ ñòa hoaù, ta thöïc hieän nhö sau:- Kích hoaït cöûa soå baûn ñoà cuûalôùp cac_tinh baèng caùch nhaépchuoät vaøo thanh tieâu ñeà.- Choïn Map > Layer Control ñeåmôû hoäp thoaïi Layer Control ra.- Choïn nuùt Add ñeå môû hoäp thoaïiAdd Layer (theâm lôùp) ra vaøtheâm baûng Tinh_dan_so vaøocöûa soå baûn ñoà hieän haønh. Kieåmtra ñeå ñaûm baûo lôùpTinh_dan_so naèm treân lôùpcac_tinh.- Xong choïn OK.Ta thaáy caùc ñieåm ñaõ maõ ñòa hoaù ñöôïc hieån thò treân cöûa soå baûn ñoà. Vì baûng tìm laømoät baûng kieåu vuøng neân caùc ñieåm maõ ñòa hoaù ñöôïc ñaët taïi troïng taâm caùc tænh.Hình XVI.2. Baûng döõ lieäu môû trongcöûa soå Browser.Hình XVI.3. Thoâng baùo keát quaû maõ ñòa hoaù.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 8. Nhö ñaõ bieát, coù moät baûn ghi (moät tænh) trong baûng Tinh_dan_so khoâng ñöôïc maõñòa hoaù. Ta seõ kieåm tra xem tænh naøo khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaù. Caùch laøm:- Treân menu chính choïn Query > Select. Hoäp thoaïi Select môû ra.- Trong oâ Select Records from Table choïn baûng Tinh_dan_so.- Trong oâ that Satisfy goõ vaøo bieåu thöùc: NOT OBJ.- Ñaùnh daáu oâ Browse Results ñeå môû danh saùch caùc baûn ghi chöa ñöôïc maõ ñòa hoaù.- Choïn OK.Ta thaáy moät cöûa soå Browser coù teân laø Query1 Browser môû ra. Cöûa soå naøy coù moäthaøng laø T.P. Hoaø Chí Minh. Nhö vaäy ñaây laø baûn ghi khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaù.Ñeå maõ ñòa hoaù baûn ghi coøn soùt naøy, thöïc hieän maõ ñòa hoaù theo kieåu töông taùc.Caùch laøm:- Choïn Table > Geocode. Hoäp thoaïi Geocode môû ra.- Thieát laäp caùc oâ gioáng nhö trong phaàn treân, chæ khaùc laø thay vì choïn trong phaàn Modelaø Automatic thì ta choïn Interactive.- Xong choïn OK.Moät hoäp thoaïi Geocode khaùc laäptöùc hieän ra thoâng baùo cho ta bieát baûnghi naøo khoâng raùp ñöôïc (hình XIV.4).ÔÛ oâ ten treân cuøng ta thaáy baûn ghikhoâng raùp ñöôïc laø T.P.Hoà Chí Minh.ÔÛ döôùi hieån thò danh saùch caùc baûnghi trong baûng cac_tinh maø MapInfoñeà nghò ta raùp. Ta choïn T.P. Hoà ChíMinh roài choïn OK ñeå raùp chuùng laïivôùi nhau. (Löu yù raèng hai chöõ treânchæ khaùc nhau moät choã duy nhaát laøchöõ treân khoâng coù khoaûng traéng saudaáu chaám sau chöõ P, coøn chöõ döôùicoù khoaûng traéng sau daáu chaám sauchöõ P). Laøm xong choïn OK.Vì chæ coù moät baûn ghi khoâng khôùptrong quaù trình maõ ñòa hoaù töï ñoängneân sau khi raùp xong T.P.Hoà ChíMinh vôùi nhau, quaù trình maõ ñòa hoaùtöông taùc keát thuùc vaø baûng keát quaûñöôïc hieån thò (hình XIV.5). Baûngthoâng baùo naøy cho ta bieát raèng coù 1baûn ghi ñöôïc maõ ñòa hoaù, khoâng coønbaûn ghi naøo khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaùvaø tröôùc ñoù (maõ ñòa hoaù töï ñoäng) ñaõcoù 60 baûn ghi ñöôïc maõ ñòa hoaù.Trong tröôøng hôïp coù nhieàu baûn ghi khoâng ñöôïc maõ ñòa hoaù töï ñoäng thì khi thöïchieän maõ ñòa hoaù töông taùc, sau khi choïn xong raùp döõ lieäu cho moät baûn ghi thì MapInfoHình XIV.4. Hoäp thoaïi maõ ñòa hoaù theokieåu töông taùc - Interactive Geocode.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 9. laïi hieån thò moät baûn ghi khaùc maø noùkhoâng raùp döõ lieäu ñöôïc. Ta laïi choïnbaûn ghi naøo khôùp ñeå raùp döõ lieäu.Quaù trình naøy dieãn ra cho ñeán khinaøo MapInfo raùp ñöôïc taát caû caùc döõlieäu vôùi nhau thì thoâi vaø hieån thòbaûng thoâng baùo keát quaû nhö trongtröôøng hôïp treân.ÔÛ ví duï naøy baûng Tinh_dan_soñaõ ñöôïc ñaêng kyù vaøo MapInfo roàineân ta chæ caàn môû noù ra maø thoâi.Trong tröôøng hôïp danh saùch nhövaäy ôû daïng Excel, xem caùch ñaêngkyù taäp tin Excel vaøo MapInfo ôûphaàn döôùi.XVI.2. LEÄNH CREATE POINT (Taïo ñieåm)XVI.2.1. Phöông phaùpTa coù theå coù moät cô sôû döõ lieäu coù chöùa caùc toaï ñoä X vaø Y trong hai tröôøng döõ lieäutoaï ñoä maø ta muoán hieån thò trong MapInfo. Maëc duø thoâng tin ñòa lyù hieän dieän trong döõlieäu (ôû daïng coät toïa ñoä X vaø Y) nhöng khoâng coù ñieåm naøo ñöôïc taïo ra neân ta khoângtheå hieån thò baûng döõ lieäu ñoù trong moät cöûa soå baûn ñoà ñöôïc. Leänh Create Points trongtröôøng hôïp naøy giuùp ta taïo caùc ñieåm cho töøng baûn ghi naøo coù toaï ñoä X-Y hay kinh ñoä-vó ñoä. Ñeå thöïc hieän ñöôïc leänh naøy, tröôùc tieân cô sôû döõ lieäu phaûi coù hai tröôøng kieåu soá,moät tröôøng chöùa X (kinh ñoä hay hoaønh ñoä), moät tröôøng chöùa Y (vó ñoä hay tung ñoä).Leänh Create Points bao goàm caùc böôùc sau:- Môû baûng coù chöùa hai coät toaï ñoä X vaø Y maø ta caàn taïo ñieåm (neáu chöa môû).- Choïn Table > Create Points. Hoäp thoaïi Create Point môû ra.- Trong oâ Create Points for Table, nhaép chuoät vaøo danh saùch thaû xuoáng ñeå choïn teânbaûng caàn taïo ñieåm.- Trong hai oâ Get X coordinates from Column vaø Get Y coordinates from Column,choïn teân hai coät chöùa toaï ñoä X vaø Y töông öùng trong baûng ñeå MapInfo taïo ñieåm töøhai coät ñoù.- Trong hai oâ Multiply the X coordinates by vaø Multiply the Y coordinates by ta phaûikhai baùo heä soá chuyeån ñoåi töø ñôn vò tính toaï ñoä trong hai coät khai baùo treân veà toaïñoä döï ñònh ñeå hieån thò baûn ñoà trong MapInfo. Ñoái vôùi caùc baûn ñoà thuoäc kieåu kinhñoä - vó ñoä ôû nöôùc Vieät Nam thì heä soá naøy laø 1 trong caû hai oâ treân.- Neáu toïa ñoä thuoäc moät heä quy chieáu naøo ñoù ñaõ bieát thì ta phaûi nhaép chuoät choïn nuùtProjection ñeå khai baùo heä quy chieáu cho khôùp vôùi toaï ñoä trong coät.XVI.2. 2. Taïo ñieåm töø moät baûng ngoaøi MapInfo (Excel hay Access)Ñeå taïo ñieåm töø moät baûng Excel hay Access, tröôùc tieân phaûi môû baûng ñoù trongMapInfo ñeå ñaêng kyù noù. Sau khi môû ñöôïc baûng döõ lieäu trong MapInfo, caàn kieåm traHình XIV.5. Thoâng baùo keát quaû maõ ñòa hoaùtöông taùc sau khi chaïy xong.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 10. xem ñònh daïng hai coät chöùa toaï ñoä X vaø Y coù phaûi laø kieåu thaäp phaân hay khoâng baèngleänh Table > Maintenance > Table Structure. Neáu ñònh daïng hai coät toaï ñoä laø thaäpphaân thì môùi thöïc hieän leänh Create Points nhö trong phaàn 2.1. Trong nhieàu tröôønghôïp, khi môû moät baûng khoâng phaûi MapInfo vaøo MapInfo, ta thöôøng ñaùnh daáu tuyø choïnduøng haøng ñaàu tieân laøm haøng tieâu ñeà neân ñònh daïng hai coät toaï ñoä coù theå bò ñoåi thaønhkieåu kyù töï (Character). Trong tröôøng hôïp nhö vaäy, ta thöïc hieän leänh File > Save CopyAs ñeå löu baûng môùi môû thaønh moät baûng MapInfo. Sau ñoù môû baûng môùi löu ra vaø duøngleänh Table > Maintenance > Table Structure ñeå ñoåi thuoäc tính hai coät toaï ñoä töø kieåukyù töï (Character) thaønh kieåu daáu thaäp phaân ñoäng (Float). Sau khi ñoåi thuoäc tính xongmôùi thöïc hieän leänh Create Points.Neáu toaï ñoä hai coät X vaø Y ôû daïng ñoä - phuùt - giaây thì phaûi ñoåi caùc toaï ñoä ñoù veà ñoäthaäp phaân tröôùc. MapInfo coù moät trình MapBasic cho pheùp thöïc hieän ñieàu naøy. Ñoù laøtrình Deggree Converter (DMSCNVRT). Caùch söû duïng trình naøy nhö sau:- Môû baûng coù chöùa caùc coät caàn ñoåi toaï ñoä ra (neáu chöa môû).- Choïn Table > Maintenance > Table Structure ñeå taïo theâm hai tröôøng môùi ñeå chöùacaùc toaï ñoä thaäp phaân seõ ñöôïc ñoåi qua. Ñònh daïng hai tröôøng naøy laø Float.- Choïn File > Run MapBasic Program. Hoäp thoaïi Run MapBasic Program môû ra.- Trong thö muïc Tools choïn DMSCNVRT roài choïn Open.- Töø menu chính choïn Tools > Converter > Convert Column to Decimal Degrees. Hoäpthoaïi Convert DMS to Decimal Degrees (Version 1.1.) môû ra.- Trong oâ Table choïn teân baûng coù coät toïa ñoä caàn ñoåi; trong oâ Get Deg,Min,Sec valuefrom ta choïn tröôøng caàn ñoåi toïa ñoä (löu yù ta phaûi thöïc hieän leänh Tools > ConvertColumn to Decimal Degrees hai laàn, moät laàn cho coät kinh ñoä vaø moät laàn cho coät vóñoä); trong oâ DMS Seperator, goõ vaøo kyù töï phaân caùch caùc caáp ñoä - phuùt - giaây vôùinhau; trong oâ Store Results In, ta choïn moät trong hai tröôøng môùi taïo töông öùng ñeåchöùa giaù trò ñoä thaäp phaân X hay Y seõ ñöôïc ñoåi. Ta coù theå ñaùnh daáu choïn vaøo oâBrowse Results hay khoâng thì tuyø.- Xong choïn OK.Sau khi ñoåi sang ñoä thaäp phaân cho coät kinh ñoä chaúng haïn, caàn thöïc hieän leänh naøytheâm moät laàn nöõa cho coät vó ñoä. Sau ñoù môùi thöïc hieän leänh Create Points treân hai coätmôùi taïo ñoù.XVI.2.3. Ví duï leänh Create PointGiaû söû ta coù moät taäp tin Excel coù toaï ñoä moät soá caùi caàu ôû gaàn khu vöïc thò xaõ BaûoLoäc (hình XVI.6), taäp tin coù teân laø Cau.xls. Toaï ñoä caùc caàu naøy ñöôïc ghi laïi baèng maùyñònh vò vaø söû duïng heä quy chieáu laø WGS84. Ta muoán chaám vò trí caùc caàu naøy leân baûnñoà. Caùch laøm nhö sau:- Khôûi ñoäng MapInfo hoaëc ñoùng taát caû caùc baûng khaùc laïi neáu ñang môû.- Töø menu chính choïn File > Open Table.- Trong oâ Files of Type, choïn Microsoft Excel (*.xls).- Choïn taäp tin Cau.xls roài choïn Open. Hoäp thoaïi Excel Information môû ra (hình XVI.7).PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 11. - Trong oâ Named Range, choïn Other, hoäp thoaïi Other Range môû ra.- Ta thaáy raèng danh saùch toaï ñoä caùc caàu naèm trong khoaûng giôùi haïn töø oâ A2 ñeán oâC10. Vì vaäy trong hoäp thoaïi Other Range ta naïp giôùi haïn naøy vaøo: Cau!A2:C10roài choïn OK (hình XVI.8). Haøng treân cuøng laø haøng tieâu ñeà coät neân trong hoäp thoaïiExcel Information ta ñaùnh daáu choïn vaøo tuyø choïn Use Above Selected Range forColumn Titles (duøng haøng treân giôùi haïn ñaõ choïn laøm haøng tieâu ñeà).- Laøm xong choïn OK.Ta thaáy MapInfo seõ môû baûng Excel thaønh moät cöûa soå Browser.Ñeå coù theå thöïc hieän ñöôïc leänh Create Point, hai coät vi_do vaø kinh_do phaûi laø coätkieåu soá. Ta kieåm tra ñònh daïng hai coät naøy baèng leänh Table > Maintenance > TableStructure. Hai coät naøy phaûi coù ñònh daïng laø Float.Tieán haønh taïo ñieåm cho caùctoaï ñoä treân baèng leänh CreatePoint nhö sau:- Choïn Table > Create Points,hoäp thoaïi Create Points môû ra(hình XVI.9).- Trong oâ Create Points forTable choïn baûng Cau.- Trong oâ Get X Coordinatesfrom Column ta choïn coätkinh_do; trong oâ Get YCoordinates from Column taHình XVI.6. Baûng döõ lieäu trong Excel.Hình XVI.7. Hoäp thoaïi Excel Information -choïn môû döõ lieäu töø Excel.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 12. choïn coät vi_do. Vì toaøn boänöôùc ta naèm trong vuøng kinhtuyeán ñoâng vaø vó tuyeán baécneân ta giöõ nguyeân hai heä soá1 trong hai oâ Multiply the XCoordinates by vaø Multiplythe Y Coordinates by.- Nhaép chuoät choïn nuùtProjection. Hoäp thoaïi choïn heäquy chieáu môû ra.- Ta ñaõ bieát heä quy chieáu cuûacaùc toaï ñoä löu trong taäp tin Excel naøy laø WGS84 neân trong oâ Category ta choïnLongitude/Latitude, trong oâ Category Members, ta choïn Longitude/Latitude (WGS84).- Ta coù theå choïn kieåu bieåu töôïng cho caùc ñieåm seõ ñöôïc taïo baèng nuùt chænh kieåu bieåutöôïng trong phaàn using Symbol.- Choïn OK ñeå quay laïi hoäp thoaïi Create Points vaø choïn OK laàn nöõa ñeå keát thuùc leänhnaøy.Ñeå thaáy ñöôïc caùc ñieåm môùi ñöôïc taïo treân cöûa soå baûn ñoà, ta choïn Window > NewMap Window. Caùc ñieåm môùi ñöôïc taïo thaønh seõ ñöôïc môû ra trong cöûa soå baûn ñoà cuûabaûng Cau. Neáu muoán hieån thò caùc ñieåm môùi taïo thaønh treân moät cöûa soå baûn ñoà ñaõ coùsaün ta kích hoaït cöûa soå ñoù roài choïn Map > Layer Control roåi duøng leänh Add ñeå theâmlôùp baûn ñoà môùi taïo vaøo.XVI.3. PHAÂN TAÙN CAÙC ÑIEÅM VAØ TRÌNH DISPERSE POINTS (DISPERSE)Tuyø theo keát quaû baûng cuûa ta ñöôïc maõ ñòa hoaù nhö theá naøo maø ta seõ coù baûn ñoàcaùc ñieåm ñöôïc maõ ñòa hoaù nhöng coù nhöõng tröôøng hôïp nhöõng ñieåm ñöôïc taïo thaønh taïicuøng moät vò trí. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy khi nhìn khoù coù theå bieát ñöôïc taïi vò trí ñoù coùmoät hay nhieàu ñieåm. Ñeå coù theå nhìn thaáy ñöôïc toaøn boä döõ lieäu ta coù theå caàn phaûi phaântaùn caùc ñieåm cho chuùng caùch nhau ra. Coù 3 phöông phaùp ñöôïc duøng ñeå phaân taùn caùcHình XVI.8. Hoäp thoaïi Other Range - Khai baùogiôùi haïn döõ lieäu töø baûng Excel.Hình XVI.9. Hoäp thoaïi Create Points.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 13. ñieåm: Söû duïng trình MapBasic DISPERSE.mbx, pheùp phaân taùn ñieåm ñeàu nhau (equaldispersion) vaø pheùp phaân taùn ñieåm veå beân phaûi (dispersion to the right).XVI.3.1. Trình DISPERSE.mbxÑaây laø trình MapBasic coù saün khi caøi ñaët MapInfo. Ta caàn khôûi ñoäng trình naøytröôùc khi söû duïng noù. Xem theâm trong chöông MapBasic. Trong trình naøy coù haiphöông phaùp phaân taùn caùc ñieåm: phaân taùn coù heä thoáng (Systematically) vaø phaân taùnngaãu nhieân (Randomly).Caùch söû duïng trình naøy nhö sau:- Môû baûng caàn chaïy phaân taùn ñieåm.- Choïn File > Run MapBasic Program. Hoäp thoaïi Run MapBasic Program hieän ra.- Choïn trình DISPERSE naèm trong thö muïc Tools cuûa MapInfo roài choïn Open. TrìnhDISPERSE ñöôïc theâm vaøo menu Tools treân menu chính.- Treân menu chính choïn Tools > Disperse > Disperse Points. Moät hoäp thoaïi môû rahieån thò danh saùch caùc baûng kieåu ñieåm ñang môû, choïn baûng caàn phaân taùn ñieåmroài nhaép chuoät choïn OK ñeå tieáp tuïc.- Moät hoäp thoaïi caûnh baùo hieän ra nhaéc ta löu laïi baûn sao cuûa baûng ta saép phaân taùnñieåm neáu ta chöa laøm. Neáu ta ñaõ sao löu roài thì nhaép chuoät choïn Continue. Hoäpthoaïi Method to Disperse môû ra. Coù hai phöông phaùp phaân taùn ñieåm nhö ñaõ trìnhbaøy, ñöôïc chia laøm boán tröôøng hôïp cuï theå nhö sau:+ Systematically: N,S,E,W,NE,SW,NW,SE: Caùc ñieåm ñöôïc phaân taùn caùch ñieåmgoác moät khoaûng caùch baèng moät bieåu töôïng theo 8 höôùng la baøn (N: baéc, S:nam, E: ñoâng, W: taây, NE: ñoâng baéc, SW: taây nam, NW: taây baéc, SE: ñoângnam).+ Systematically: “Around the Clock”: caùc ñieåm ñöôïc phaân taùn caùch nhau moätkhoaûng caùch baèng kích thöôùc moät bieåu töôïng theo chieàu kim ñoàng hoà.+ Randomly: Caùc ñieåm ñöôïc phaân taùn theo nhoùm moät caùch ngaãu nhieân xungquanh ñieåm goác. Trong tröôøng hôïp naøy, coù theå keát quaû taïo ra vaãn coù caùcñieåm truøng nhau.+ Randomly with Callout Lines: phaân taùn ngaãu nhieân caùc ñieåm vôùi moät ñöôøngchæ veà vò trí goác cuûa caùc ñieåm ñoù. Neáu ta choïn tuøy choïn naøy thì coù moät nuùtchænh kieåu ñöôøng hieän ra cho pheùp ta choïn kieåu ñöôøng chæ.- Choïn moät trong boán tuyø choïn treân roài choïn OK. Hoäp thoaïi Zoom Level hieän ra chopheùp ta choïn tyû leä maø ta thöôøng söû duïng baûn ñoà ñoù nhaát. Hoäp thoaïi naøy coù taùcduïng xaùc ñònh khoaûng caùch phaân taùn caùc ñieåm sao cho phuø hôïp nhaát vôùi ñoä phoùngñaïi ñöôïc khai baùo. Ta cuõng coù tuyø choïn Display mapper when finished ñeå hieån thòhay taét baûn ñoà sau khi chaïy leänh xong. Naïp xong tyû leä baûn ñoà nhaép chuoät choïnOK.Caùc ñieåm seõ ñöôïc phaân taùn theo nhöõng thoâng soá ta khai baùo. Löu yù raèng chöôngtrình seõ chaïy nhanh hôn moät chuùt neáu khoâng hieån thò baûn ñoà baûng saép chaïy phaân taùnñieåm.Chuù yù raèng trình naøy seõ thay ñoåi vò trí caùc vaät theå ñoà hoaï cuûa baûng ñöôïc chaïy leänhphaân taùn vì vaäy haõy tieán haønh sao löu tröôùc khi thöïc hieän leänh naøy.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 14. Ta seõ xem ví duï döôùi ñaây.Giaû söû ta coù danh saùch caùc khaùch haøng vaø ñòa chæ cuûa hoï theo quaän trong thaønhphoá Hoà Chí Minh. Ñaây laø moät baûng trong MapInfo. Ta muoán hieån thò danh saùch naøyleân baûn ñoà caùc quaän cuûa Thaønh phoá Hoà Chí Minh. Thöïc hieän maõ ñòa hoaù giöõa baûngVD_disperse vaø baûng quan_huyen. Nhö ta ñaõ bieát, khi maõ ñòa hoaù moät baûng theo moätbaûng MapInfo kieåu vuøng, caùc ñieåm maõ ñòa hoaù ñöôïc ñaët taïi troïng taâm cuûa caùc vuønglaø caùc quaän huyeän. Nhö vaäy, nhöõng ngöôøi ôû cuøng moät quaän thì seõ coù caùc ñieåm ñöôïctaïo thaønh truøng vôùi nhau taïi troïng taâm cuûa vuøng ñoù. Ñeå thaáy ñöôïc moät quaän coù baonhieâu ngöôøi, chuùng ta phaûi thöïc hieän leänh phaân taùn ñieåm ñeå coù theå thaáy ñöôïc baonhieâu ngöôøi ôû trong cuøng moät quaän.Sau khi chaïy maõ ñòa hoaù, thöïc hieän leänh phaân taùn ñieåm nhö sau:- Môû baûng VD_disperse ra.- Choïn File > Run MapBasicProgram.- Hoäp thoaïi Run MapBasicProgram môû ra, choïn trình DIS-PERSE. Trình naøy ñöôïc khôûiñoäng trong menu Tools.- Choïn Tools > Disperse >Disperse Points. Hoäp thoaïiDisperse Points môû ra.- Choïn baûng VD_Disperse roài choïn OK. Moät hoäp thoaïi cuûa MapInfo môû ra nhaéc tathöïc hieän sao löu (hình XVI.10). Neáu ta ñaõ thöïc hieän sao löu thì nhaép chuoät choïnContinue. Hoäp thoaïi Method to Disperse môû ra cho pheùp ta choïn phöông phaùpphaân taùn ñieåm.- Giaû söû ta choïn phöông phaùp Systematically: N, S, E, W, NE, SW, NW, SE roài choïnOK. Hoäp thoaïi Zoom level môû ra (hình XVI.11).- Naïp giaù trò ñoä phoùng ñaïi ta thöôøng söû duïng nhaát, giaû söû ta choïn ñoä phoùng ñaïi maëcñònh maø MapInfo töï choïn cho ta.- Ñaùnh daáu choïn vaøo tuyø choïn Display Mapper when finished roài nhaép chuoät choïnOK ñeå keát thuùc leänh.Moät cöûa soå baûn ñoà môùi ñöôïc môû rahieån thò caùc ñieåm truøng nhau trong caùcquaän ñöôïc phaân taùn ñeàu ra. Ñeå coù theånhìn thaáy caùc ñieåm naøy trong baûn ñoàquaän huyeän ta söû duïng leänh Map >Layer Control vaø nhaép chuoät choïn Addñeå theâm lôùp quan_huyen vaøo chungvôùi lôùp VD_disperse. Ta seõ thaáy caùcñieåm ñöôïc phaân taùn ra trong caùc quaänhuyeän. Luùc naøy ta coù theå nhìn thaáyñöôïc moät quaän coù bao nhieâu khaùchhaøng.Hình XVI.10. Thoâng baùo nhaéc sao löu döõ lieäutröôùc khi thöïc hieän leänh phaân taùn ñieåm .Hình XVI.11. Choïn ñoä phoùng ñaïi ñeå trìnhbaøy baûn ñoà phaân taùn ñieåm.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 15. XVI.3.2. Pheùp phaân taùn ñieåm ñeàu nhauPhöông phaùp naøy phaân taùn caùc ñieåm caùch ñeàu moät khoaûng caùch töø taâm (ñieåmgoác). Caùch thöïc hieän nhö sau:- Tröôùc heát choïn taát caû caùc ñieåm coù cuøng vò trí. Ta coù theå thöïc hieän vieäc naøy baèngcoâng cuï choïn Marquee hay Radius treân thanh coâng cuï Main.- Choïn Options > Show MapBasic Window ñeå môû cöûa soå MapBasic ra.- Nhaép chuoät vaøo cöûa soå MapBasic ñeå con troû chuoät hieän leân trong phaàn goõ leänh cuûacöûa soå naøy.- Goõ caùc doøng leänh sau vaøo cöûa soå MapBasic:Randomize {nhaán <Enter> ñeå xuoáng haøng}Update Selection Set Obj = CreatePoint(CentroidX(Obj)+(0.01/(Cos(CentroidY(Obj)*(.01745))))*(Rnd(1)-.5),CentroidY(Obj)+0.01*(Rnd(1)- .5)) {nhaán <Enter> ñeå chaïy leänh}XVI.3.3. Phaân taùn ñieåm veà beân phaûiPhöông phaùp naøy phaân taùn caùc ñieåm veà beân phaûi cuûa ñieåm goác. Caùch laøm:- Tröôùc heát choïn taát caû caùc ñieåm coù cuøng vò trí baèng caùch söû duïng coâng cuï choïnMarquee hay Radius treân thanh coâng cuï Main.- Choïn Options > Show MapBasic Window ñeå môû cöûa soå MapBasic ra.- Nhaép chuoät vaøo trong cöûa soå MapBasic ñeå hieån thò con troû chuoät trong ñoù.- Goõ vaøo caùc doøng leänh sau:Randomize {nhaán <Enter>}Update Selection Set Obj =CreatePoint(CentroidX(Obj)+0.0099*Rnd(1),CentroidY(Obj)+0.0099*RND(1)) {nhaán <Enter>}Vôùi hai phöông phaùp trong phaàn 3.2 vaø 3.3 ôû treân, baûng cuûa ta seõ ñöôïc caäp nhaättöï ñoäng. Neáu söï phaân boá caùc ñieåm sau khi thöïc hieän moät trong hai leänh treân khoânglaøm ta vöøa yù thì coù theå choïn Edit > Undo töø menu chính ñeå phuïc hoài caùc ñieåm laïi vòtrí cuõ cuûa chuùng.Ñeå thöïc hieän leänh phaân taùn taát caû caùc ñieåm trong moät baûng, haõy thay theá trongcaùc doøng leänh treân taát caû nhöõng choã naøo coù chöõ Selection thaønh teân cuûa baûng.Chuù yù: heä soá phaân taùn (dipersal weight) trong caùc doøng leänh caäp nhaät treân laø moätcon soá nhaèm ñieàu chænh caùc toaï ñoä X vaø Y môùi cuûa caùc ñieåm. Trong caùc ví duï treân,heä soá phaân taùn laø 0.01. Khoaûng caùch X hoaëc Y toái ña (tính theo daëm) maø moät ñieåmbò di chuyeån ñi baèng 69 nhaân vôùi heä soá phaân taùn. Heä soá phaân taùn naøy coù theå ñieàuchænh ñöôïc - heä soá caøng lôùn thì khoaûng caùch phaân taùn caøng lôùn. Trong ví duï treân heäsoá phaân taùn ñöôïc söû duïng coù theå ñuùng trong tröôøng hôïp phaân taùn theo tænh nhöngkhoâng theå aùp duïng ñöôïc cho phaân taùn theo quaän. Neáu ta thaáy caùc ñieåm ñöôïc phaântaùn chöa ñuû xa hoaëc phaân taùn quaù xa thì coù theå ñieàu chænh laïi baèng caùch taêng haygiaûm heä soá phaân taùn.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 16. XVI.4. TAÏO ÑIEÅM TAÏI GIAO ÑIEÅM CUÛA CAÙC ÑÖÔØNGNhieàu ngöôøi laøm vieäc vôùi caùc taäp tin baûn ñoà veà ñöôøng xaù thöôøng quan taâm ñeánnhöõng thoâng tin taïi vò trí caùc giao loä. Moät soá noäi dung coâng vieäc khaùc laïi chæ chuù troïngñeán caùc giao loä maø thoâi. Trong MapInfo ta coù theå maõ ñòa hoaù döõ lieäu vaøo caùc giao loätrong caùc taäp tin ñöôøng xaù baèng leänh Table > Geocode, tuy nhieân coâng vieäc seõ deãdaøng hôn neáu ta taïo ra moät baûng môùi chæ coù chöùa caùc ñieåm laø caùc giao loä maø thoâi. Víduï moät ñôn vò chòu traùch nhieäm veà giao thoâng trong thaønh phoá caàn quan taâm ñeán vieäckieåm tra caùc thieát bò ñieàu khieån giao thoâng (ñeøn ñöôøng, camera quan saùt chaúng haïn)taïi caùc giao loä. Ñeå taïo ra caùc ñieåm taïi moãi giao loä cho baûng cuûa mình, ta thöïc hieännhö sau:- Töø menu chính choïn File > Open Table ñeå môû taäp tin baûn ñoà veà ñöôøng xaù ra.- Sao löu hai laàn ñeå taïo hai baûn sao cuûa baûn ñoà ñöôøng vaø ñaët hai teân môùi cho chuùng.Töø menu chính choïn File > Save Copy As vaø löu baûng ñöôøng thaønh moät teân môùi.Laäp laïi leänh naøy moät laàn nöõa vaø löu taäp tin ñöôøng xaù thaønh moät teân khaùc.- Choïn File > Open Table vaø môû hai baûn ñoà ñöôøng môùi sao löu döôùi hai teân khaùcnhau ra. Giaû söû hai baûng môùi taïo coù teân laø duong1 vaø duong2 vaø tröôøng chöùa teânñöôøng laø ten.- Töø menu chuaån choïn Query > SQL Select. Trong hoäp thoaïi SQL Select, ta goõ caùcdoøng leänh vaøo caùc oâ nhö sau:+ OÂ Select Column: duong1.ten + “&&” + duong2.ten.+ OÂ from Table: duong1,duong2.+ OÂ where Condition: duong1.obj Intersects duong2.obj andduong1.ten <> duong2.ten.+ Boû troáng caùc oâ Group by Column vaø Order by Column.+ OÂ Into Table Named: Giao_lo.+ Ñaùnh daáu choïn vaøo oâ Browse Results.- Choïn File > Save Copy As vaø löu baûng Giao_lo môùi taïo thaønh laïi thaønh moät baûngMapInfo hoaøn chænh.- Môû baûng Giao_lo môùi taïo ra vaø khöû maõ ñòa hoaù noù baèng leänh: Table > Maintenance> Table Structure, khöû choïn trong oâ Table Is Mappable.- Thöïc hieän leänh maõ ñòa hoaù baûng Giao_lo vaøo moät trong hai baûng duong1 vaø duong2taïo ra ôû phaàn treân.Löu yù: Ta coù theå coù caùc ñieåm laëp taïi cuøng vò trí neáu moät ñöôøng caét moät ñöôøng khaùccuøng teân vôùi noù taïi hai vò trí trôû leân.Maõ ñòa hoaù laø moät leänh raát höõu ích trong vieäc phaân tích döõ lieäu theo khoâng gianñòa lyù. Ví duï nhö moät nhaø kinh doanh löu caùc soá lieäu veà hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùcchi nhaùnh cuûa mình trong moät baûng Excel, ñoàng thôøi anh ta cuõng coù moät baûn ñoà ñaùnhdaáu vò trí caùc chi nhaùnh ñoù. Nhaø kinh doanh coù theå ñöa thoâng tin veà hoaït ñoäng kinhdoanh cuûa caùc chi nhaùnh ñoù leân baûn ñoà ñeà nhaän ñònh möùc ñoä hoaït ñoäng cuûa caùc chinhaùnh, nôi naøo thaønh coâng, nôi naøo thaát baïi. Khi môû theâm caùc lôùp baûn ñoà coù thoângPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  • 17. tin veà ñöôøng saù, soá nhaân vieân, ñieàu kieän kinh teá xaõ hoäi, cô caáu daân cö,... nhaø kinhdoanh coù theå coù moät caùi nhìn toång quaùt veà nhöõng ñieàu kieän taùc ñoäng ñeán hoaït ñoängkinh doanh maët haøng cuûa mình. Hoaëc ví duï nhö moät ngöôøi ñieàu tra tieán haønh thu maãutaïi caùc ñòa ñieåm ñaùnh daáu treân baûn ñoà vaø ñöa chuùng leân MapInfo. Sau ñoù veà phoøngthí nghieäm anh ta tieán haønh phaân tích caùc maãu vaät, keát quaû phaân tích ñöôïc ñöa leânmoät baûng tính, Excel chaúng haïn, roài thöïc hieän maõ ñòa hoaù döõ lieäu naøy leân baûn ñoà ñaùnhdaáu caùc ñieåm thu maãu thì coù theå nhìn thaáy keát quaû phaân tích caùc maãu vaät cuûa mìnhphaân boá treân ñòa baøn nghieân cöùu nhö theá naøo. Khi coù theâm caùc thoâng tin khaùc veà ñòabaøn nghieân cöùu treân baûn ñoà soá, anh ta coù theå tieán haønh thöïc hieän caùc phaân tích ñòa lyùtrong MapInfo (nhö laøm baûn ñoà chuû ñeà chaúng) ñeå tìm ra moái töông quan giöõa döõ lieäucuûa mình vôùi caùc ñieàu kieän kia vaø coù theå tìm ra quy luaät phaùt trieån cuûa ñoái töôïng mìnhñang nghieân cöùu. Maõ ñòa hoaù cuõng coù theå ñöôïc söû duïng trong caùc phaân tích veà xaõ hoäi,ví duï nhö ta coù baûng xeáp haïng tyû leä hoïc sinh gioûi - trung bình - yeáu cuûa caùc tröôøng phoåthoâng trong thaønh phoá. Khi thöïc hieän maõ ñòa hoaù soá lieäu naøy leân baûn ñoà soá cuûa caùctröôøng trong thaønh phoá roài môû leân ñoù caùc thoâng tin veà kinh teá xaõ hoäi nhö thu nhaäp bìnhquaân cuûa khu vöïc, cô caáu daân cö, heä thoáng cô sôû haï taàng,... ta coù theå tìm ra ñöôïc lyùdo vì sao khu vöïc naøy hoïc sinh laïi hoïc gioûi hôn choã khaùc. Töông töï nhö vaäy, ta coù theåsöû duïng caùc soá lieäu veà vi phaïm quaûn lyù baûo veä röøng, veà phaân boá cuûa caùc loaøi ñoäng vaäthoang daõ ñeå phuïc vuï cho coâng taùc quaûn lyù taøi nguyeân thieân nhieân hoaëc ñeå trôï giuùpcho caùc caáp laõnh ñaïo trong vieäc ra quyeát ñònh trong moät tình huoáng naøo ñoù.Dó nhieân taát caû nhöõng ví duï treân ñaây chæ laø khaû naêng, ta coù theå ñöa döõ lieäu leân baûnñoà cuøng vôùi caùc thoâng tin khaùc nhö laïi khoâng thaáy moái töông quan gì caû, ñieàu ñoù coùtheå laø vì döõ lieäu cuûa ta phuï thuoäc vaøo caùc yeáu toá khaùc khoâng lieân quan gì ñeán ñòa lyùhoaëc caùc thoâng tin so saùnh khoâng ñaày ñuû,... Trong ña phaàn caùc tröôøng hôïp, döõ lieäu khiñöa vaøo phaân tích, cuõng gioáng nhö baát kyø moät heä cô sôû döõ lieäu naøo khaùc, chuùng phaûicoù ñuû ñoä tin caäy thoáng keâ, phaûi ñaûm baûo tính ñaïi dieän cho khu vöïc nghieân cöùu, soálöôïng maãu phaûi ñuû nhieàu,... thì môùi coù theå ñaït ñöôïc keát quaû phaân tích saùt vôùi thöïc teá.Nhö ta ñaõ thaáy, döõ lieäu coù theå naèm trong moät ñònh daïng taäp tin ngoaøi MapInfo vìvaäy ngöôøi laøm coâng taùc phaân tích trong MapInfo khoâng caàn phaûi toán coâng thöïc hieännhaäp lieäu laïi maø chæ caàn môû chuùng ra, dó nhieân vôùi ñieàu kieän döõ lieäu phaûi ñöôïc toå chöùcthoáng nhaát, ñoàng boä thì môùi coù theå thöïc hieän ñöôïc. Ñieàu naøy cuõng giuùp taêng cöôøngkhaû naêng chuyeân moân hoaù, vì ngöôøi laøm coâng taùc chuyeân moân chæ vieäc thöïc hieän coângvieäc cuûa mình, sau ñoù ngöôøi thöïc hieän phaân tích treân MapInfo chæ vieäc naïp döõ lieäu leânbaûn ñoà theo yeâu caàu cuûa caùn boä chuyeân moân vaø traû ra keát quaû, ngöôøi laøm coâng taùcchuyeân moân coù theå thöïc hieän vieäc phaân tích döõ lieäu theo yù mình.Nhö ñaõ trình baøy ôû phaàn treân, keát quaû maõ ñòa hoaù hieám khi naøo ñaït tyû leä 100%.trong ña soá caùc tröôøng hôïp, vieäc maõ ñòa hoaù khoâng thaønh coâng laø do loãi ñaùnh sai/khaùcchính taû. Ñeå giaûm thieåu sai soá vaø taêng tyû leä thaønh coâng trong leänh maõ ñòa hoaù cuõngnhö trong baát kyø leänh naøo cuûa MapInfo lieân quan ñeán vieäc so saùnh döõ lieäu töø nhieàunguoàn khaùc nhau, maõ hoaù döõ lieäu laø moät trong nhöõng giaûi phaùp laøm giaûm bôùt sai soáñoù ñi. Ví duï thay vì thöïc hieän maõ ñòa hoaù treân coät coù teân ñaày ñuû caùc tænh, ta taïo ra moätcoät nöõa vaø tieán haønh maõ hoaù cho teân caùc tænh, ví duï nhö HCM laø Tp.Hoà Chí Minh, CTthay cho Caàn Thô, DK thay cho Daék Laék,... roài môùi thöïc hieän maõ ñòa hoaù treân coät vieáttaét ñoù thì khaû naêng raùp döõ lieäu seõ ñöôïc caûi thieän ñaùng keå.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com