Your SlideShare is downloading. ×
Toi theo-dao-chua, lm. doan quang, cmc
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Toi theo-dao-chua, lm. doan quang, cmc

1,600
views

Published on

Học Đạo

Học Đạo

Published in: Spiritual

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,600
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. -1- -2- Tôi theo đạo Chúa Chúc bạn những điều tốt đẹp trên con đường tìm về đạo Chúa là để Tìm về nguồn sống Nguồn sống muôn đời hạnh phúc mà tôi muốn chia sẻ cho người bạn đầy thiện chí. (Lớp Dự Tòng) Lm Đoàn Quang, CMC. "Các con hãy đi , tìm môn đồ từ khắp các dân, làm phép Rửacho họ, nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy họ giữ những 12. Chúa dạy những 1. Lời đầu 23. Luyện ngụcđiều Thầy đã truyền dạy chúng con. Thầy ở với chúng con mọi điều phải Giữngày cho đến tận thế. (Mt 28,16-20). 2. Những khắc khoải 13. Chúa dạy những 24. Đạo Công giáo vào ban đầu điều phải Lãnh Việt nam Các bạn thiện chí thân mến, 3.Tại Việt nam có bao14. Chúa chết chuộc 25. Người Công giáp Hôm nay ngày lễ Giáo hội Công giáo kính Thiên Chúa Ba ngôi nhiêu đạo? tội muôn dân xây đắp quê hương 4.Trên các đạo, người 15. Chúa sống lại 26. Vua quan cấm đạolà Cha-Con-Thánh Thần, tôi muốn nhắc lại những lời trên từ bài Việt tin ở Trời vinh quang Công giáoTin mừng của thánh Matthêu đọc trong lễ hôm nay (11-6-2006) 5. Trời tạo dựng vạn 16. Chúa về lại trên 27. Kinh Thánh củacủa Chúa nhật chu kì B (ABC). Chúa Giêsu trước khi lên trời, đã vật, loài người trời người Công giáo 6.Tổ tông loài người 17. Chúa Thánh Thầndạy bảo các môn đệ của Chúa phải "đi"... 28. Sự đau khổ bất tuân lệnh Trời xuống Tôi không đi được, cũng không được đi, có đi cũng không đi 7.Trời chọn dân riêng 29. Rửa tội để làm con 18. Đức Mẹ Mariakhắp mọi nơi được, nhưng, tôi lại có thể "đi" gặp bạn qua lời cầu để cứu chuộc Chúa 8.Con Trời sinh làm 19. Giáo hội Công 30. Đời sống mới trongnguyện và màn ảnh này, để trình bày cho bạn về "những điều Chúa người cứu dân giáo Chúa KitôKitô đã truyền dạy trong Kinh thánh" để bạn hiểu biết, tin theo và 9. Chúa Giêsu Kitô 20. Công giáo và các truyền đạo mới đạo kháctrở thành môn đệ Chúa như tôi, tức là bạn, và giới thiệu cho người 10. Chúa dạy những 21. Liên lạc người 31. Nghi thức nhập đạothân của bạn Tìm về nguồn sống là chính Chúa Kitô Đấng đã phán: điều Tin sống-người chết và Rửa tội"Thầy là Đường đi, là sự Thật và là sự Sống" (Gioan 14,6). 11. Chúa dạy những 22. Chết, phán xét, điều cầu Xin thiên đàng, hoả ngục Mỗi lần tôi sẽ trình bày cho bạn một bài theo kiểu hỏi-đáp. Hivọng bạn sẽ thâu nhận dễ dàng, còn nếu có điều gì cần giải nghĩathêm, tôi sẽ giải nghĩa cho bạn qua e-mail:mdoanquang@yahoo.com
  • 2. -1- -2- Loạt bài này trình bày cùng quí vị để giải đáp những câu hỏi ấy 1 và những thắc mắc khác của bạn về Trời, về con người, về ý nghĩa cuộc sống, về đau khổ, về cái chết, về đời sau. LỜI CHÀO LÀM QUEN Ước mong quí vị sẽ tìm được con đường hạnh phúc thật, tìm Thân chào các quí vị thiện chí muốn thấy nguồn sống thật, để trong cuộc sống hiện tại, bạn thấy cuộc tìm hiểu đạo Chúa. Mục này chỉ là một đời có ý nghĩa và đời sau, nói theo kiểu người Việt mình: được đóng góp nhỏ bé, bên cạnh các cách "mát mẻ" mãi mãi nơi "suối vàng". khác như: trực tiếp dự lớp Dự tòng Công giáo, gặp các linh mục, nói 2 chuyện với các người Công giáo hiểu biết, đọc sách giáo lý Công giáo... NHỮNG BĂN KHOĂN Đạo Công giáo là một trong các đạo tại Việt nam, một trong Chào quí vị...nhiều đạo trên thế giới. Ðạo này nhiều thời kỳ trong lịch sử ViệtNam và thế giới bị cấm cách tàn bạo như Ông tổ Giêsu đã bị chết Khi đời người vào tuổi đã lớn mà còn phải họctrên thập tự! Đạo không hứa hẹn giầu sang, những vinh hoa phú đạo mới, đổi niềm tin, kinh nguyện, cuộcquí đời này...nhưng là hạnh phúc đời sau. sống...là cả một hy sinh lớn lao, nhưng tôi xin quả quyết: Hy sinh của quí vị rất có ý nghĩa và Mời quí vị kiên tâm tìm hiểu qua những bài được lần lượt trình sẽ được đền đáp xứng đáng đời này, được bìnhbày trong những trang web này. an trong cuộc sống và đời sau được hạnh phúc Chúc quí vị nhiều may mắn, tìm gặp Chúa Kitô là Đường đi, Sự mát mẻ muôn đời.Thật, và Sự Sống. Chúng ta đang đi trên con đường "một Như quí vị biết: Con người thành bởi xác vật chất và hồn linh chiều". Chắc chắn sẽ có ngày cuộc sống mỗi người phải chấm dứtthiêng. Xác sẽ chết và hư nát, nhưng hồn còn sống mãi để chịu như bao nhiêu người đã chấm dứt, dù là vua quan hay dân nghèo....phạt vì những việc ác đã làm, hoặc để được thưởng vì những việctốt đã làm cho người lân cận... Nhưng cuộc sống chấm dứt rồi, có đổi sang kiếp khác không? Mỗi đạo trả lời một cách. Người Việt nam ta tin rằng hồn thiêng Người Việt nam rất kính trọng hồn thiêng. Càng cao tuổi, người không chết, sẽ chịu "hành hình" nơi địa ngục, hay được "mát mẻ"ta càng tìm cách bảo đảm cho linh hồn được "mát mẻ" sau khi nơi cực lạc, tùy mỗi người có biết sống lành hay không:chết. Đạo (tôn giáo) giúp con người thỏa mãn ước vọng trên. Thếgiới có nhiều đạo khác nhau, ngay tại Việt nam cũng có tới hơn Sống lành lại được chết lành,mười đạo(Thờ Thần, Ông bà, Phật giáo, Hoà hảo, Khổng giáo, Cao Sống ác chết dữ tan tành ra tro.đài, Công giáo, Tin lành.... Người ta nên theo đạo nào? Đạo nàobảo đảm chắc chắn cho linh hồn được "mát mẻ" đời sau, và hạnh Quí vị theo đạo vì nhiều lý do: - Để tìm cho mình một Đấngphúc ngay cả đời này? đáng tôn thờ,- Tìm cho mình một hướng đi,
  • 3. -1- -2- - Tìm cho mình sự bình an hạnh phúc... giáo còn tin rằng sau khi chết sẽ được sẽ được gặp lại và đoàn tụ, sống hạnh phúc mãi với ông bà cha mẹ ở đời sau, nếu cùng được - Để thành hôn , đi cùng hướng với người bạn đời. St- Exupery vào nơi Cực lạc là Nước Thiên đàng (Paradise).nói rất hay: "Yêu nhau không phải là ngồi nhìn nhau, nhưng làcùng nhìn về một hướng". Kinh nghiệm các gia đình cho thấy, để 2. Tại sao người theo đạo Chúa không cúng giỗ (makeđời sống vợ chồng dễ hoà hợp, để việc dạy dỗ con em khỏi cảnh offerings) để cha mẹ khỏi đói?"trống đánh xuôi, kèn thổi ngược", để an ủi nhau lúc tuổi già...rấtcần đôi bạn cùng sống một tôn giáo. Bên trên mục đích thành hôn, Câu hỏi này nhắc người ta nhớ lại những bát cơm, những néncác anh chị cần thêm một đích nữa: Học đạo Chúa để hiểu biết, hương, những bánh trái trong mâm cơm cúng cha mẹ của nhữngyêu mến và phụng sự Chúa, để được sống hạnh phúc đời này và quí vị theo đạo Ông bà trong những ngày sóc (ngày 1 tháng âmđời sau. lịch), ngày vọng ( ngày rằm, 15 tháng âm lịch), ngày kỵ (ngày giỗ), ngày Tết. Ngày đó, con cái cầm nén hương (incense) thành kính Rồi đây, qua các bài sau, quí vị sẽ tự thấy Thiên Chúa đáng cúi đầu lễ bái trước vong linh (hồn thiêng) hay bài vị Tổ tiên (Tấmkính mến, đáng tôn thờ, phụng sự thế nào. bảng bằng gỗ hoặc giấy viết tên tuổi chức tước), ông bà cha mẹ. Trao đổi: Người theo đạo Chúa không đặt mâm cơm cúng Ông Bà, vì họ nghĩ rằng hồn linh thiêng, không còn ăn được thực phẩm nuôi thể 1. Đầu tiên, nói tới theo đạo Công xác của người còn sống; nhưng bù lại, họ cầu nguyện hàng ngày giáo, tự nhiên thấy rất ngại, vì nghe nói, trong thánh lễ, cả tháng 11 hàng năm, ngày Tết, ngày giỗ. làm việc theo đạo phải bỏ Ông Bà Tổ Tiên, thiện, dâng lễ đền tội, cầu cho linh hồn Ông Bà cha mẹ sớm được không được tôn thờ các đấng sinh giải thoát, về Thiên đàng hưởng hạnh phúc cùng Thiên Chúa. thành, điều đó có đúng không? 3. Có người nói, "Đạo nào cũng tốt, cũng dạy ăn ngay ở lành" - Câu nói này có chỗ đúng mà cũng có chỗ không đúng. Đúng ở cần gì phải theo đạo Chúa; Người theo đạo Chúa, nhiều khi cònchỗ người theo đạo Chúa không được "tôn thờ"các đấng sinh bê bối hơn người không Công giáo!thành" nếu hiểu chữ thờ như Tục ngữ Việt nam: Thờ cha kính mẹ,theo nghĩa chặt như thờ Thiên Chúa. Vì đạo dạy rằng chỉ có một - Đúng. Đạo nào cũng tốt, nếu xét về phía đạo nào cũng dạy tínThiên Chúa , Đấng dựng nên trời đất mới đáng tôn thờ (worship), đồ "ăn ngay ở lành", "tu thân, tích đức" thuộc phương diện luân lýcòn Ông bà cha mẹ chỉ đáng "tôn kính" (respect) thôi. Trong đạo (morality) như: Cấm bất hiếu, cấm giết người, cấm tà dâm, cấmCông giáo, việc tôn kính này trở thành một bổn phận bó buộc trong trộm cắp...điều Răn thứ 4 trong 10 điều Răn. Điều răn thứ 4 buộc con cái phảiyêu mến, tôn kính, vâng lời cha mẹ trong những điều phải lẽ, và Nhưng khi nói về cái tốt, cũng có cái tốt hơn. Đạo cũng vậy.giúp đỡ cha mẹ khi còn sống cũng như khi cha mẹ đã qua đời. Làm Đạo do loài người (như đức Phật, đức Khổng) dạy cũng tốt, nhưngngược lại là mắc tội bất hiếu. đạo do Ông Trời (Đấng làm nên vũ trụ và con người) dạy, chắc phải tốt hơn. - Không đúng ở chỗ "Theo đạo Chúa phải bỏ Ông Bà Tổ Tiên".Người theo đạo Chúa không bỏ, mà còn gắn bó chặt chẽ với ôngbà cha mẹ; cha mẹ, vẫn được "Sống tết, chết giỗ". Người Công
  • 4. -1- -2- Đạo Chúa còn giúp giải quyết các vấn đề khó giải như: Thế giới Hạnh phúc muôn đời của đạo Chúa là nơi không còn đau khổ,này từ đâu mà có? Ai là Tổ tông loài người? Tại sao con người chỉ còn sung sướng ,yêu thương muôn đời với những người ta yêuphải khổ đau? Chết rồi con người đi đâu? Đâu là ý nghĩa của cuộc mến, không còn lìa xa nhớ nhung, nhưng được sống mãi trongđời? Đâu là ý nghĩa của tôn giáo? Đạo Chúa có giúp thăng tiến Tình yêu Chúa, Đức Mẹ và các Thần thánh.cuộc sống không? quan niệm về đau khổ thế nào? chết rồi có đổiqua kiếp khác không?. Chúa đã quả quyết :"Được lời lãi cả mọi sự thế gian mà thiệt mất linh hồn, (mất phúc muôn đời) nào được ích gì (Mt 16,26) . - Đúng: Người theo đạo Chúa, nhiều khi cũng bê bối. Nhưngcũng có rất nhiều người Công giáo tốt lành, đáng kính phục, nhiều 6. Nghe cha nói thấy ham quá, vậy muốn theo đạo Chúa phảianh hùng, thánh nhân, nhiều người giúp thăng tiến xã hội... Đạo làm những gì?Chúa luôn dạy điều tốt, nhưng người ta có bỏ tính xấu của mình đểnên tốt như đạo dạy không? Do đó, "Theo đạo là cần, sống đạo lại - Cám ơn chị, xin Chúa ban nghị lực cho chị để đi đến cùng, vàcần hơn". khi trở thành con Chúa sẽ theo Chúa suốt đời. Nhớ lời cha ông dạy: 5. Theo đạo Chúa có khó lắm không? Mặc ai chác lợi mua danh, - Đạo Chúa khó với những ai không biết chịu khó, nhưng không Miễn sao học được đạo lành thì thôi.khó với những ai biết cố gắng, và nhờ ơn Chúa giúp. 7. Có người nói "Chỉ cần giữ đạo tại tâm", cần gì những nghi lễ Cụ Nguyễn Bá Học, một danh nhân nước ta cũng đã từng nói: bên ngoài. "Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi, mà chỉ khó vì - Người đời thường nói:lòng người ngại núi e sông". Khôn ngoan tâm tính tại lòng, Cha ông chúng ta cũng dạy: Lọ là uống nước giữa dòng mới khôn! Yêu nhau chẳng quản gần xa, Từ đó người ta nói: Đạo tại tâm, câu nệ gì hình thức! Một ngày chẳng đến thì ba bốn ngày. - Đúng, cần phải thờ Chúa tại tâm, hay nói đúng hơn là bắt đầu Chúa Kitô (Ông Tổ đạo) đã lưu ý các môn đồ như sau: từ trong tâm ra tới bên ngoài, vì con người có cả hồn lẫn xác. Sự tôn kính, tình yêu mến, sự giúp đỡ... đều phải bắt nguồn từ trong "Ai muốn theo Ta hãy từ bỏ mình, vác thập giá mình hằng ngày tâm rồi tỏ lộ ra bên ngoài.mà theo Ta. Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất, ai bỏ mạngsống mình vì Ta, sẽ tìm lại được (Mt 16, 24). - Không đúng, vì con người có hồn có xác, nên cần các nghi lễ bên ngoài để tỏ lòng tôn kính bên trong. Đối với Chúa, lao lực luôn luôn đi với phần thưởng:"Phầnthưởng lớn lao là Sự Sống hạnh phúc muôn đời (1 Tm 6, 11-19).
  • 5. -1- -2- Bạn có bằng lòng khi con của bạn nghĩ trong tâm: "Tôi kính yêu "Ba má tôi chỉ thờ cúng Ông Bà chứcha mẹ tôi hết lòng", nhưng khi gặp bạn nó không chào hỏi; bạn không vào đạo nào cả, còn dòng họ tôicậy nhờ; nó không giúp đỡ, ở xa mà không hề gọi phôn thăm bạn. theo đạo Phật, năng đi chùa. Riêng tôi,Bạn có thích cái "tâm" ấy của con bạn không? suốt 16 năm tôi chẳng biết Phật cũng chẳng biết Chúa là ai. Người nói "đạo tại tâm" chứ không cần nghi lễ bên ngoài chínhlà người nói mà không ý thức sâu xa điều mình nói. Người này Tôi vượt biên chỉ mong cho cuộc sốngkhông chú tâm thực hành những điều đạo dạy, không muốn cố được sung sướng hơn, chứ chẳng để ý gìgắng. vấn đề tôn giáo. Không ngờ cuộc ra đi lại là cuộc gặp gỡ đức tin. Thiên Chúa sẽ căn cứ vào các ước muốn và việc làm của bạnmà thưởng công cho bạn: "Ta có phần thưởng để trả cho mỗi Thuyền tôi lênh đênh trên biển 5 ngày,người tùy việc chúng đã làm" (Kh 22,12). dập vùi như cát bụi. Lúc đó tôi chỉ biết khóc, chứ biết gì mà cầu nguyện. Sau lưng tôi là 2 mẹ con dì Ái. Tôi hỏi: "Sao dì không cầu Tóm tắt xin Ông Bà giúp cho ghe mình qua khỏi mà dì cứ đọc cái gì vậy?" Tôi rất lấy làm lạ, vì chưa nghe ai cầu nguyện như dì tôi. Tôi chú ý 1. Theo đạo Chúa không phải bỏ Ông mãi rồi thuộc cả kinh Kính Mừng, Lạy Cha và Sáng Danh. Bà Tổ Tiên, nhưng phải tôn kính, mến yêu , giúp đỡ các ngài khi sống, cả khi Tới Palawan vài tuần là tôi đi học giáo lý. Tôi đi học là do sựđã qua đời, theo điều răn thứ 4 của đạo Chúa. ép buộc chứ tôi không tin về đạo. Tôi học 4 tháng mà không có gì làm tôi hứng thú. Tôi đi nhà thờ cũng là vì ép buộc.. Một hôm tôi 2. Đạo nào cũng tốt, nhưng đạo do Trời truyền dạy thì tốt hơn, cảm thấy mình không còn niềm tin nữa, tôi nghỉ học 2 tuần, cũngchắc chắn hơn. không tới nhà thờ. Mẹ nuôi tôi rất buồn. Thời gian ấy tôi quá sầu muộn, muốn vào chùa để xuống tóc. Về sau nhìn lại những ngày 3. Nói rằng" Chỉ cần giữ đạo tại tâm" thì không đúng. Cần cả này, tôi thấy khi mới tới đảo, tinh thần tôi chưa được ổn định, nhấttrong tâm lẫn bên ngoài, vì con người có xác có hồn. là chuyện sứt mẻ giữa tôi và mẹ nuôi, cũng như những người trong nhà. Nhưng những ngày tôi không đến nhà thờ, lòng tôi thấy cái gì buồn bã, bứt rứt trong lương tâm. Dần dần tôi lại muốn đi học giáo lý và đi nhà thờ. Khi muốn học trở lại, tôi lại sợ thầy không 3 cho tôi vào lớp. Mẹ nuôi tôi phải gọi lên nhờ cha can thiệp. Tôi nhận được giấy cha gọi nhưng tôi không lên. Hai giờ chiều hôm TẠI VIỆT NAM CÓ BAO NHIÊU ĐẠO? ấy, nghe loa gọi tên tôi, tôi mới chịu đi. Khi tôi bước vào phòng, cha chạy lại ôm tôi. Cha chỉ dẫn cho tôi nhiều điều. Bấy giờ tôi Mời đọc chuyện: Hành trình về với Cha mới thấy mình có lỗi. (Bài viết của cô Hồng Phượng, trong cuốn Cảm Nghiệm Ơn Trong 7 tháng rưỡi học giáo lý, tôi không thấy Chúa ban choSủng tập I, do Lm. Nguyễn Trọng Tước S.J. xuất bản năm 1992). tôi ơn gì đặc biệt. Khi rửa tội xong, tôi mới cảm thấy ơn Chúa xuống với tôi. Từ ngày được rửa tội, nhà thờ trở nên hình ảnh ấm
  • 6. -1- -2-cúng của lòng tôi. Lời kinh không còn bỡ ngỡ, xa lạ. Tôi thương - Tại Việt nam có tới 10 đạo khác nhau:gia đình và thích cầu nguyện cho gia đình nhiều. Cũng nhữngngày này, tôi nghe tin hai mẹ con dì tôi đã chết giữa biển, tôi 1. Đạo Ông bà (Ancestor Worship),thương cho dì tôi và em tôi vô cùng, vì chưa biết Chúa. Đêm ấy tôi 2. Đạo thờ Thần (Idolatry),nằm mơ, thấy tôi đến nhà thờ cầu nguyện cho dì. Khi tỉnh dậy, 3. Đạo Lão (Taoism),thấy mình đang khóc ở nhà. Lúc ấy tôi càng tin vào Chúa hơn. Tôi 4. Đạo Khổng (đạo Nho) (Confucianism),biết là tôi có thể cầu nguyện cho dì, mặc dầu dì không có đạo 5. Đạo Phật (Buddhism),Chúa. Chiều hôm ấy, tôi đi lễ, tôi thấy lòng mình vui hơn khi 6. Đạo Công Giáo (Catholicism),trước. Lúc rước lễ xuống, tôi muốn cầu nguyện mà tôi chẳng biết 7. Đạo Tin Lành (Protestantism),cầu nguyện làm sao, tự nhiên tôi nghĩ ra cách cầu nguyện là: Lạy 8. Đạo Cao Đài (Caodaism),Chúa, xin Chúa dạy con cách cầu nguyện. Sau đó tôi cầu xin Chúa 9. Đạo Phật giáo Hoà Hảo (Hoa Hao Buddhism),cứu thoát những linh hồn cô đơn, không có ai cầu cho. Tự nhiên 10. Đạo Hồi (Islamism).tôi nghẹn ngào rồi ứa nước mắt. Tôi cảm nhận là những lời tôi cầuđã thấu đến Chúa. Xin nói sơ về mỗi đạo: Từ ngày đó tôi không còn lạc lõng lẻ loi, vì tôi đã có người để 1- Đạo Ông bà: Không hẳn là một tôn giáo. Con cháu tỏ lòngtâm sự khi tôi buồn..." hiếu thảo biết ơn đối với ông bà tổ tiên khi còn sống cũng như lúc đã qua đời. (Xác ông bà được chôn táng ngay trong vườn cạnh Tìm hiểu: nhà. Vong linh (spirit) ông bà coi như đang sống nơi giường thờ. Từ việc tết nhất, cưới hỏi, từng bữa cơm, lúc vui buồn, khi con Ý niệm về tôn giáo là ý niệm phổ quát nơi mọi dân tộc, dù man cháu ốm đau..., ông bà đều được nhớ đến, được khấn vái. Tùy giadi mọi rợ hay văn minh tân tiến: Người Do thái (Jews) được Thiên đình giầu nghèo, tùy lúc bình thường hay cấp bách. Mâm cúngChúa tuyển chọn tỏ mình ra cho biết Danh Ngài là Đấng Tự hữu thường là một mâm cơm, hoặc ít là trầu cau hoa quả. Giữa đêm(Tự mình mà có, không ai sinh ra Ngài). Các dân tộc khác, tùy văn khuya, cúng một chén nước lã với nén hương. Thời gian cúng làhoá mỗi nơi, tôn thờ nhiều thần minh (gods) khác nhau với nhiều chờ cho tàn một tuần hương, tức là chờ bó nhang cháy lụn, lúc đónghi lễ khác nhau: Người Rôma thờ thần Jupiter, người Phenicia kể như ông bà đã dùng của lễ dâng. Sau đó dọn xuống để con cháuthờ thần Baal, người Ba tư- Persian- Iran) thờ thần Ánh sáng cùng nhau hưởng. Con cháu phải lo ăn ở sao cho khỏi mang chữ(Ormuz), người Ấn độ thờ Đấng Chí linh (Bhram), người Tàu thờ bất hiếu. Lời cha mẹ dặn văng vẳng bên tai. Dòng máu tổ tiên sôiĐấng Thượng Đế . trong huyết mạch, người con cảm thấy tủi hổ về cách ăn ở của mình nếu đã làm điều bất xứng). 1. Người Việt nam thờ đấng nào, theo những đạo nào? Tác giả Toan Ánh thêm: "Việc thờ thần linh cũng nói lên việc - Người Việt nam trong gia đình theo lòng hiếu thảo, thờ Ông nhớ ơn người trước, nhắc nhớ những gương sáng tiền nhân để lại,Bà; trong xã hội thờ những vị thần làng; trong thiên nhiên thờ và bảo nhau làm điều lành lánh điều dữ". (Toan Ánh, Tín Ngưỡngnhững vị thần phù hộ, khi có các đạo từ ngoài đưa vào, người ta Việt nam, quyển thượng trang 192).thờ thần thánh riêng của mỗi đạo, nhưng trên hết, người Việt namthường kêu cầu Ông Trời. Tại Việt nam, số người thờ cúng ông bà tổ tiên chiếm số đông nhất trong toàn thể dân số.
  • 7. -1- -2- * Việc thờ cúng Ông bà nhắc nhớ cho con cháu quí trọng hồn Về phương diện triết lý, tương tự thuyết Tiến hoá. Lão Tử chothiêng sống mãi, và gắng sống sao cho mình sau này cũng được rằng Đạo là nguyên lý huyền diệu, vô hình, vô sắc, đã sinh ra âmmát mẻ dưới "suối vàng" với ông bà Tổ tiên. Đó là những ước ao dương trời đất và muôn vật. Muôn vật sinh ra khắp cả thế gian rồirất tốt từ tâm thức con người mong một cõi linh thiêng giải thoát lại quay trở về đạo, để lại hóa ra muôn vật muôn loài, theo cuộckhổ cực đời này. tuần hoàn biến cải thiên nhiên. 2- Đạo Thờ Thần: Khó có thể kể hết tên các vị thần của người Đạo Lão được truyền vào Việt Nam cùng với việc cai trị củaViệt. Trên trời có thần mưa, thần gió, thần sấm, thần sét, thần mặt người Trung Hoa. Đã có thời toàn thịnh, ảnh hưởng giới trí thứctrời, mặt trăng; dưới đất có thần tử, thần sinh, thần cây đa cây đề; chán công danh, ưa nhàn du, tiêu dao phóng khoáng; ảnh hưởngtrong nhà có Thổ công (Thần đất được thờ trong miếu nhỏ), thần giới bình dân ưa chuyện đồng bóng thần tiên huyền ảo.Táo (thờ trong bếp), thần Tài (thờ trong góc nhà). Trong làng cóThành hoàng, dưới sông có Hà bá; ngoài biển có thần Thuỷ. Mỗi * Đạo Lão không đề cao Thượng đế và không nói tới sự Sốngnghề nghiệp, mỗi địa phương đều có thần riêng. đời sau. Thờ Thần chỉ là những lối tỏ bày niềm tin nơi các Sức mạnh 4- Đạo Khổng: (đạo Nho) Theo một truyền thuyết, Đức Khổnglinh thiêng mà người ta tin rằng có quyền che chở và chúc phúc, Tử đã lập đạo này vào cuối thế kỷ 6 trước Chúa Kitô.giúp thoát khổ, thoát nạn, có ảnh hưởng đến con người từ lúc cònlà bào thai trong lòng mẹ tới khi nhắm mắt đi vào lòng đất. Qua Tôn chỉ: Đạo Khổng xây dựng con người và xã hội qua việc: Tuviệc thờ Thần này, vì không có giáo điều hướng dẫn, nên sinh thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Để đạt đích trên, con ngườinhững mê tín, lừa bịp. cần giữ luân lý tam cương (vua-tôi, cha-con, vợ-chồng); nam giới cần có ngũ thường (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín); nữ giới cần có tam * Quan niệm về đời sau dựa trên niềm tin của dân gian, tưởng tòng (ở nhà theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng chết theo con)tượng, truyền khẩu nhiều hơn. và tứ đức (công, dung, ngôn, hạnh). 3- Đạo Lão: Vị Sáng lập Đạo Lão là cụ Lão Tử bên Tàu (Tục Học thuyết căn bản trong đạo Khổng: là tuân theo mệnh Trờitruyền: mẹ mang thai con 80 năm, sinh con ra đầu đã bạc, nên gọi (Thiên mệnh). Thiên mệnh hướng dẫn hoạt động của mọi người,là lão, (theo Phan Kế Bính, Việt Nam Phong Tục, Miền Nam xb, không ai thoát khỏi.trang220). Khổng giáo truyền vào Việt nam cùng với việc cai trị của người Đạo Lão có từ 7 thế kỷ trước Chúa Kitô ra đời. Trung Hoa và đã gây ảnh hưởng rất lớn trong đời sống và văn chương người Việt từ Vua Chúa tới dân thường, đã có thời trở Vẫn theo tác giả Phan Kế Bính: "Lão tử soạn ra bộ Đạo Đức thành quốc giáo.kinh gồm năm nghìn câu nói, chủ ý dạy con người giữ "Cách tựnhiên thanh tĩnh, không cần phải làm gì". Muôn việc cứ phó mặc * Đạo Khổng tuy đề cao Trời, nhưng không nói tới Sự Sống đờitự nhiên, không cần phải lo lắng nghĩ ngợi, mới hưởng được khoái sau. Đức Khổng chỉ nói:"Khi chết, phách con người trở về với đất,lạc tiêu dao"(sách trên, trang trên). khí con người bay lên không trung".
  • 8. -1- -2- 5- Đạo Phật: Phật tổ tên là Gautama Shidata, con vua nước Ấn * Đạo Phật không chỉ rõ cho con người được hạnh phúc đờiđộ, sinh năm 563 trước Chúa Kitô. Năm 29 tuổi, Người đi thăm đời như tâm thức con người mọi thời hằng mong muốn. Sau khi vấtdân chúng ở kinh thành, gặp nhiều cảnh khổ của dân, sau đó, vả diệt dục và làm thiện, đạo Phật chỉ nói tời Niết bàn là một tìnhNgười quyết định rời cung điện đi tìm đường giải thoát. Sau thời trạng giải thoát mà thôi.gian tu luyện, năm 35 tuổi, Người đã tự giác ngộ, tìm được đườnggiải thoát khi đang suy niệm cạnh cây bồ đề trong một đêm trăng Phải chăng Phật tổ thấy trước Đức Kitô sẽ ra đời khi Người nóitròn tháng Năm dương lịch. Do đó, Người được gọi là Buddha với Ananda: "Ta không phải là Đức Phật đầu tiên giáng thế, mà(Bụt, Phật). cũng không phải là Đức Phật cuối cùng. Lúc cần đến, sẽ có một Đức Phật khác xuất hiện trên thế giới, một vị chí tôn, chí tuệ, hành Đạo Phật chủ trương: "giải thoát con người". Theo Đức Phật: vi đạo đức, đem lại điềm lành, biết rõ vũ trụ, một vị lãnh đạo vôĐời là bể khổ, sinh khổ, bệnh khổ, già khổ, chết khổ. Mà nguồn song của loài người, một vị Chúa tể của thiên thần và thế nhân,gốc của khổ là lòng tham muốn. Vậy muốn khỏi khổ, phải diệt lòng Đức Phật ấy sẽ dạy những chân lý bất diệt" (Trịnh Văn Thanh,tham muốn. Khi đã diệt được lòng tham muốn rồi, con người sẽ Thành Ngữ Điển Tích Danh Nhân Từ Điển, Xuân Thu xuất bản,được giải thoát (tức là tình trạng niết bàn). trang 334). Về niềm tin: Mỗi người có nhiều Kiếp (đời). Từ kiếp này Đầu 6- Đạo Tin lành: Gọi đúng ra là đạo Thệ phản (Protestantism).thai (reincarnate) qua kiếp khác (gọi là Luân hồi = xoay vần như Đạo Tin lành phát xuất từ Đạo Công giáo.bánh xe ). Tin có Nhân-Quả ( Cái Nghiệp (Karma: phận việc) ta cóở kiếp này sinh từ cái Quả ta đã làm ở kiếp trước, và Nghiệp ta làm Theo lịch sử, Ông Lutherô, một linh mục Công giáo người nướcở kiếp này là cái Nhân sinh ra cái Quả của ta ở kiếp sau. Nghiệp Đức (Germany), năm 1517 đã phản đối giáo huấn của Giáo hộibáo cứ luân hồi mãi cho tới khi ta giải thoát xong mà được về Niết Công giáo về các vấn đề Ân xá, Bí tích, lời khấn hứa..., phủ nhậnbàn (nơi hư không). (Lê Văn Đức, Lê Ngọc Trụ, Việt Nam Tự quyền lãnh đạo tối cao của Đức Giáo hoàng Rôma.Điển trang 199 Phần III). Mười hai năm sau khi tuyên thệ phản đối, ông và đồng bạn đã Đạo Phật không dạy tin có Thượng đế. (Trên con đường giải tuyên bố tách rời Giáo hội Công giáo Rôma, lập giáo phái mới, lấythoát, người ta tùy sức mình, không cần ai hay thần thánh nào giúp. Kinh Thánh (Bible) làm sách kinh hướng dẫn đời sống đạo. Do đóNhư vậy, không cần cầu nguyện với thần thánh. gọi là đạo Tin lành. Về luân lý: Dạy giữ ngũ giới: Cấm sát sinh, cấm trộm cướp, Ông chủ trương: người ta nên công chính (justification) bằngcấm gian dâm, cấm nói dối, cấm rượu thịt. đức tin của mình. Công nghiệp của cá nhân không ích gì cho phần rỗi linh hồn. (Lm. Bùi Đức Sinh, OP, Lịch sử Giáo hội Công giáo, Đạo Phật cho phép trong kiếp người, con người có thể tự hủy Sài gòn 1972, II trang 9).mạng mình, tức tự thiêu. Ông chủ trương thuyết Tiền định (Predestination), theo đó, sự Đạo Phật vào Việt Nam khi người Trung Hoa sang đô hộ từ thế sống đời đời của mỗi người đã được Thiên Chúa định trước, chokỷ 2. Đã có những thời kỳ rất thịnh đến trở thành quốc giáo và ảnh dù con người có cố gắng thoát ra cũng không thoát nổi. Thật rahưởng rất nhiều trong dân gian cũng như trong văn học (theo Phan trong Kinh Thánh, Chúa nói rõ trong sách Khải huyền chương 22,Phát Huồn, Việt Nam Giáo sử, quyển II, trang 126). câu 12 như sau:"Họ sẽ được trả công tùy theo việc họ làm (22, 12).
  • 9. -1- -2- Vì không có thủ lãnh tối cao, đạo Tin lành sau đã lan ra thành Phật giáo Hoà hảo chọn màu đà (màu nâu nhạt) là màu tổng hợpnhiều phái khác nhau. các mầu, tượng trưng sự hợp nhất các chủng tộc. Đạo Tin lành vào Việt Nam thời người Pháp qua đặt nền đô hộ Đạo Hòa hảo khuyên người đời thực hiện Tứ đại ân: Đền ơntại Nam Kỳ. Năm 1911 người Tin lành Mỹ tới mở trường dạy cha mẹ, đền ơn đất nước, đền ơn Phật Pháp Tăng, đền ơn đồngThánh Kinh và huấn luyện nhà truyền giáo. (Lm. Phan Phát Huồn, bào nhân loại.Việt nam Giáo sử, II, Sài gòn 1962, trang 195). Đạo dạy tránh sát sanh, trộm cắp, tà dâm; giữ bát chánh (kiến, 7- Đạo Cao Đài: Người thành lập đạo Cao đài là ông Ngô văn tư duy, nghiệp, tín, tấn, mạng, niệm, định) (theo Trịnh văn Thanh,Chiêu quê tại Bình Tây Chợ lớn, cùng với nhóm trí thức hay cầu Thành ngữ điển tích Danh nhân Từ điển).cơ ở Sàigòn. Đạo Cao đài xuất hiện vào năm 1926. Trụ sở trungương, tức Toà thánh đặt tại Tỉnh Tây Ninh, Nam Việt. * Vì ảnh hưởng của Phật giáo, nên chủ trương về sự Sống đời sau cũng giống như Phật giáo, tức là cõi Niết bàn (nơi hư không). Đạo Cao đài là tổng hợp các đạo Khổng, Lão, Phật và Cônggiáo. 9- Đạo Hồi (Hồi giáo - Islamism): Do ông Mahômet thành lập khoảng năm 622. Ông là dòng dòi Ismael, con tổ phụ Abraham với Mục đích đạo Cao đài (đài của Đấng Tối cao) là nhắc cho mọi người tớ nữ. Năm 40 tuổi, ông tự xưng là tông đồ và ngôn sứngười bổn phận với mình, với gia đình, với xã hội và với thế giới. (prophet) của Thiên Chúa, được ơn mạc khải (revelation) và đượcĐạo khuyên con người từ bỏ danh vọng, xa hoa trần thế để tìm an sai đến để cải cách tôn giáo, xã hội. Nhờ đọc Kinh Thánh củabình cho tâm hồn. Công giáo, ông đã viết sách Quran coi như Kinh thánh của đạo ông và truyền lại cho dân Ả rập. Đạo lấy Con Mắt (Thiên nhãn) là biểu hiệu sự sáng suốt củaĐấng Chí Tôn. Cầu Cơ là lối duy nhất để hỏi ý Người và các Tiên Bổn phận của người Hồi, có 5 cột tru:thánh trong việc hành đạo. 1. Đọc kinh Tin kính (Không có Thiên Chúa nào khác, trừ ra Tín đồ phải giữ chay từ 2 tới 10 ngày một tháng, tùy là thượng Thiên Chúa và Mahomet là tiên tri của Người), nhiều người đọcthừa hay hạ thừa. Cầu nguyện hằng ngày lúc sáng, trưa, chiều và hằng ngày.12 giờ khuya. 2. Cầu nguyện mỗi ngày 5 lần (sáng, trưa, sau trưa, sau mặt trời * Đạo Cao Đài ảnh hưởng Phật giáo về kiếp sau, nhận có linh lặn, trước đi ngủ), quay mặt về Thủ đô Mecca mà đọc.hồn bất diệt và luân hồi, nhưng cũng không dạy rõ ràng về sựSống đời đời, là nơi hạnh phúc trường kỳ. 3. Đóng thuế 2,5% cho quĩ bác ái. 8- Đạo Phật giáo Hoà hảo: Lập đạo vào năm 1939, do Đức 4. Ăn chay trong tháng Mahomet nhận kinh Quran từ Allah.Huỳnh phú Sổ người làng Hoà Hảo tỉnh Long Xuyên, Nam Việt. 5. Nếu có thể, hành hương Mecca một lần trong đời.
  • 10. -1- -2- - Hồi giáo tin vào một Thiên Chúa quyền phép, và thương xót, bé, tôi đã được mẹ tôi hướng dẫn về đạo pháp nhà Phật, về kiếpcông bằng, Mahomet là đại tiên tri cuối cùng của Thượng đế.. Tin luân hồi, thuyết nhân quả, và khuyên tôi ăn chay. Tôi còn tham giacó Satan, có thiên đàng, hỏa ngục, nhưng thiên đàng có thỏa mãn vào gia đình Phật tử, gia đình này hoạt động rất tốt, có ảnh hưởngxác và hồn.. Kiêng rượu, xì ke, cờ bạc, cấm thịt heo, cấm kỳ thị nơi tôi.màu da. Về hôn phối, đàn ông được lấy 4 vợ chính và một số nànghầu vô định. Trong gia đình, người đàn ông có toàn quyền sinh sát. Gia đình tôi có 9 người. Tôi có một ông anh hơn tôi 8 tuổi. Anh tham gia các hoạt động xã hội và Hồng thập tự. Trong phòng anh Về sự sống đời sau, Hồi giáo chủ trương: Ai không có đức tin có treo một bức hình một bà mẹ với khuôn mặt hiền từ, trên tay bàsẽ phải sa hỏa ngục, ai có đức tin sẽ được lên thiên đàng. Thiên là một em bé, khuôn mặt bầu bĩnh dễ thương, đầu đội vương miệnđàng của Hồi giáo nặng về thú vui thể xác như được hưởng rượu bằng vàng, tay cầm thanh gỗ chữ thập. Tôi không biết là ai, nhưngngon, thịt béo, đàn bà đẹp, có quyền hành...nhưng không có chứng đoán rằng đó là một Đấng Siêu nhiên, người ngoại quốc. Ba máminh từ người chết hiện về cho biết thật hư thế nào? tôi cũng biết là anh theo đạo mới, nhưng không phản đối, chỉ bắt anh ngăn phòng ra và để ảnh tượng thờ phượng riêng ra. Phần Hồi giáo muốn chinh phục thế giới, độc quyền phát triển, không tôi, luôn thắc mắc về đạo ấy. Tôi cũng có cô bạn Công giáonhân nhượng tôn giáo khác. thường đi lễ tại nhà thờ gần nhà tôi. Cô bạn rủ tôi đi dự lễ đêm Noel. Tôi nhận lời, muốn xem thử cảnh lễ tưng bừng của người Hồi giáo Việt Nam thuộc khối Á châu phần lớn do người Việt Công giáo? Tôi đã khám phá ra bức ảnh trong nhà thờ giống hệtgốc Chàm tin theo. Ngày nay, tại vùng Biên hòa, cũng có chừng như ảnh anh tôi có trong nhà, với kích thước lớn hơn và trangvài ngàn người theo đạo này. trọng bằng nhiều hoa nến. Anh tôi và các bạn của anh cũng dự lễ. Sau lễ Noel ra về, tôi cảm thấy hoang mang, tự hỏi: Có nên theo 4 đạo này không? Có làm cho ba má buồn không? Có bỏ thờ cúng ông bà không? NGƯỜI VIỆT NAM TIN Ở TRỜI Ngày tháng trôi qua, ý tưởng theo đạo cũng mờ dần. Các anh Câu chuyện mở đầu: Palawan nơi tôi nhận tôi đã vượt biên và may mắn được an toàn. Tôi còn ở lại, bức ảnh Tin Mừng còn ở lại, sau này tôi được biết là ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Bức ảnh này làm tôi xao xuyến, và tôi lại tự hỏi về mình. Đôi khi (Bài của Diệp thị Điệp, trong Cảm nghiệm tôi lại đi nhà thờ dự lễ với cô bạn. Ơn sủng tập I trang 58-65). Đầu năm 1989, tôi và em gái tôi vượt biên. Tôi đã đến đảo bình Tôi sinh ra và lớn lên ở một tỉnh lỵ miền an, và dù nhận được thư của ba má cũng như các anh ở ngoại Trung, nơi có nhiều thắng cảnh thiên nhiên quốc, tôi vẫn thấy lòng cô đơn lạnh lẽo. hùng vĩ, chính vì thế, tôi có câu hỏi mà từ nhỏ tới lớn chưa được trả lời: Ai đã tạo nên những Trại tị nạn Palawan , Philippin có nhiều đạo: Phật giáo, Tin cảnh hùng vĩ kia? Gia đình tôi theo đạo Phật, lành, Cao đài, Công giáo. Tôi thường đi qua ngôi thánh đường thờ Ông bà. Mẹ tôi là Phật tử rất mộ đạo, bà mang tên Nữ Vương Hòa Bình, thấy người ta đi dự lễ cách thành ăn chay trường và thường đi lễ chùa. Ngay từ kính, tôi cũng ước ao có ngày như họ.
  • 11. -1- -2- Sau một năm, tôi ngỏ ý muốn học đạo. Tôi được học trong lớp Con chim nó hót trên cành,Dự tòng. Tôi dự lễ các Chúa nhật và chầu Chúa các thứ Sáu. Chị Nếu Trời không có, có mình làm sao?em tôi siêng năng học hỏi. Dầu vậy không khỏi bị đàm tiếu về ý Con chim nó hót trên cao,hướng theo đạo của tôi, người ta nghi ngờ sự thành thật của chúng Nếu Trời không có, làm sao có mình?tôi. Nhưng tôi cứ đi tới, vì tôi đã chọn đường hướng cho mình rồi.Có những lúc tôi bị lung lạc niềm tin, vì thấy những người Công 2. Ông Trời là Đấng nào?giáo xử với nhau thật tàn tệ. Họ dự lễ siêng năng, luôn nói đạođức luân lý, nếu họ sống như vậy thì tuyệt vời, nhưng họ chỉ là - Người ta thấy bầu trời xanh, trời cao, người ta tin rằng có mộtthùng rỗng kêu to. Nhiều người tân tòng chúng tôi hết sức thất vị cao cả, không ai biết được thế nào, nhưng người ta cùng gọi làvọng khi chứng kiến những cảnh tượng ấy. Tôi đem vấn đề hỏi anh Ông Trời. Trong niềm tin của người dân, người ta tin rằng Trời làbạn hàng xóm. Anh giải thích cho tôi là: "Không phải mọi người Đấng Linh thiêng, Cao cả, nắm quyền thưởng phạt, điều hành vũCông giáo đều tốt. Đạo hướng dẫn con người tới hoàn thiện, nếu trụ cách uy quyền. Sau này trong giáo lý của đạo Chúa, quí vị sẽngười ta biết tuân giữ những điều đạo dạy. Xấu hay tốt đều nằm hiểu về Trời (Đức Chúa Trời) nhiều hơn, do Chúa Giêsu là Trờitrong bản chất con người. Nhiều người không muốn từ bỏ những giáng thế tỏ ra cho loài người qua sách Kinh thánh.tham lam, ích kỉ, không muốn hi sinh. Theo đạo, là chọn cho mìnhmột lẽ sống, một niềm tin vào Thượng Đế, chứ không phải đi theo Theo quan niệm dân gian người Việt, Trời được tả như sau:lối sống của cá nhân nào, kể đến cả những vị lãnh đạo tinh thần, Trời quyền phép: Trời làm một trận nắng chang, ông hóa rabản thân cũng còn nhiều thiếu sót". thằng thằng hóa ra ông. Trời nhân từ: Trời đánh còn tránh miếng ăn. Chẳng tìm được sự tuyệt đối trong cõi đời này. Đạo là cái Trời công bằng: Trời nào có phụ ai đâu, hay làm thì giầu, cóthắng để kềm hãm bớt những sa đọa của nhân loại. Tôi đã chọn chí thì nên.con đường theo Chúa, Tôi tin ở Ngài có sự tuyệt Mỹ, thánh thiện Trời quả báo, ăn cháo gẫy răng, ăn cơm gẫy đũa, xỉa răng gẫynhất, và là nguồn cứu rỗi đời tôi. (Diệp thị Điệp) chầy. Tìm hiểu: Người ta tin rằng trong sự quan phòng sáng suốt: Trời sinh voi, Trời sinh cỏ. Trời sinh, Trời dưỡng. Trời xanh có mắt. Vì thế, 1. Tại Việt nam có hơn 10 đạo, nhưng đạo nào tin ở Trời? người ta quả quyết: "Gẫm hay muôn sự tại Trời". - Tại Việt Nam tuy có nhiều đạo, nhưng trên hết các đạo, người - Khi được may lành người ta nói: "Nhờ Trời ban".Việt Nam tin ở Ông Trời, Ngài còn được gọi theo kiểu người Tàulà Thượng Đế, Ngọc Hoàng: - Khi gặp đau khổ, người ta kêu: "Trời ơi!". Dân Việt Nam là dân hữu thần và sống rất gần gũi với Trời. Từ Trời ơi sinh giặc làm chi, cho chồng tôi phải ra đi chiếnkhi được sinh ra cho tới khi về lòng đất, nhất cử nhất động đều tin trường.rằng có Trời chứng giám, can thiệp. Tiếng "Trời" được phát xuất Trời ơi có thấu tình chăng, con người nhân ngãi lai căng mấttừ cửa miệng dân chúng hằng ngày qua đời sống, còn ghi lại trong rồi!ca dao bình dân.
  • 12. -1- -2- Trời sao Trời ở chẳng công, người ba bốn vợ, người không vợ (God) mà người theo đạo Công giáo tôn thờ. Như vậy ta thấy, đạonào! Công giáo rất gần với người Việt Nam, không có gì xa lạ. Trời sao Trời ở chẳng cân, người ăn không hết người lần khôngra. 5. Đức Chúa Trời (Thiên Chúa- God) của đạo Công giáo nói về sự Sống đời sau thế nào? - Khi thề nguyền, người ta xin Trời chứng giám: - Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa làm người đã cho biết như sau: Trời cao đất rộng, em vọng lời nguyền, đất trời còn đó, em giữ tuyền thủy chung. "Sự Sống đời đời là nhận biết Chúa Cha là Thiên Chúa duy nhất, chân thật, và tin theo người Con là Giêsu Kitô mà Cha đã sai - Người ta tin rằng: "Trời nào phụ kẻ có nhân", nên người ta đến" (Ga 17,3).phó thác và dám tin rằng: Trời cho, hơn lo làm. - Thánh Phêrô, vị tông đồ trưởng của Chúa Giêsu còn viết thêm: 3. Người nhà nông (cày cấy) cầu Trời thế nào? "Dưới gầm trời này không có ơn cứu độ nơi người nào khác (ngoài Chúa Kitô), không có Danh nào khác (ngoài Danh Giêsu) được - Nước Việt thuộc miền nhiệt đới, mưa nhiều, nắng nhiều. Dân ban xuống để loài người nhờ vào đó mà được cứu rỗi" (Cv 4,12).Việt hầu hết làm nghề nông, trồng lúa và hoa mầu, nên khi đồngkhô cỏ cháy, người ta kêu cầu Trời: - Thánh Phaolô, một vị tông đồ chuyên truyền đạo cho dân ngoại (ngoài người Dothái) đã được Chúa dạy viết ra như sau: Lạy Trời mưa xuống, "Thiên Chúa muốn cho mọi người được cứu rỗi và nhìn biết chân lấy nước tôi uống, lý (the truth)" (1 Tm 2, 3-6). lấy ruộng tôi cày, lấy đầy bát cơm, Hình như con người càng đau khổ nghèo khó, người ta càng dễ lấy rơm tôi thổi, tìm về cùng Thiên Chúa. Điều đó được chứng minh tại các quốc lấy chổi quét nhà, gia trên thế giới, bất kể chế độ nào: quân chủ, dân chủ, cộng hòa con gà nhặt thóc... hay cộng sản. Đúng như lời đã nói về sứ mạng Chúa Kitô: "Người nghèo được nghe giảng Tin Mừng" (Lc 4, 16). Và khi đã có mưa, người ta hân hoan biết ơn, cần cù làm việc: Thật ra "Ước muốn của Thiên Chúa được ghi khắc trong thâm Ơn Trời mưa nắng phải thì, nơi thì cầy cạn, nơi thì bừa sâu. tâm con người, vì con người được dựng nên bởi Thiên Chúa và vì Thiên Chúa. Thiên Chúa không ngừng lôi kéo con người về phía 4. Ông Trời của người Việt nam và Đức Chúa Trời của người Người. Chỉ trong Thiên Chúa, con người mới tìm ra chân lý vàCông giáo có liên quan gì với nhau không? hạnh phúc mà con người không ngừng tìm kiếm" (Giáo lý Công giáo ban hành năm 1992 số 27). - Ông Trời (God) của người Việt Nam đây không là ai khác màchính là Đức Chúa Trời (God), là Thượng Đế, là Thiên Chúa
  • 13. -1- -2- Bài đọc thêm: ÔNG TRỜI THEO QUAN NIỆM NGƯỜI Thiên Chúa là Đấng vô hình, không thể áp dụng cho NgườiVIỆT BAN ĐẦU những ý nghĩ về vợ chồng như chế độ loài người cần sinh sản. "Bà Trời", chỉ là một cách giải thích hiện tượng "cãi nhau" khi có "Ngày xưa, trước tất cả mọi sự đã có ông Trời, Trời là một bậc nắng mưa, bão tố, lụt lội theo lối hiểu thô sơ của người thời trước.quyền phép vô song ở trên cao, làm ra tất cả: Trái đất, núi non,sông biển, mưa nắng; sinh ra tất cả: Loài người, muôn vật, cỏ cây... 5Từ mặt trời mặt trăng, các ngôi sao trên trời cho đến vạn vật ở mặtđất, tất cả đều do Trời tạo nên. Thiên Chúa Sáng tạo (create) Trời đất và loài người "Trời có con mắt thấy tất cả, biết hết mọi sự xảy ra ở thế gian.Trời là cha đẻ muôn loài, xét đến muôn việc, thưởng phạt khôngbỏ ai. Do đó mà con người tin có đạo Trời, nhờ Trời, cho là Trời Tới đây, quí vị bắt đầu tìm hiểu Đạosinh, Trời dưỡng, và đến khi chết thì về chầu Trời. Chúa (hay gọi là Kitô giáo, nói đúng hơn là đạo Công giáo). "Trời cũng có vợ gọi là bà Trời, và mỗi khi hai ông bà cãi mắngnhau là lúc trời vừa mưa vừa nắng. Mỗi lúc Trời giận loài người Bài Kinh thánh sau đây của đạolầm lỗi ở thế gian thì giáng xuống thiên tai, bão táp, lụt lội, hạn Công giáo cho người ta biết nguồn gốchán... trời đất, vạn vật, loài người tiến hóa từ loài khỉ, từ vật chất hay từ đâu mà có? Cũng nên biết: Kinh thánh "Giang sơn của Trời là từ mặt đất lên đến trên cao, có chín tầng là sách do Thiên Chúa nhờ một số người viết ra những điều Chúatrời, và chỗ giáp với đất là chân trời. Trời vô hình không nói, muốn để dạy dỗ người ta những điều cần để được ơn cứu rỗi, đượcnhưng người ta tin là ở đâu cũng có mặt của Trời, không một ai sống đời đời. Kinh thánh không dạy khoa học, chính trị, kinh tế...tránh khỏi lưới Trời, mọi việc đều do Trời định. Bài trích sách Sáng Thế (làm ra thế giới): từ đoạn 1 câu 1 trở "Ông Trời của Việt Nam thời cổ cũng gọi là Ngọc Hoàng, từ đi...khi văn Hoá Trung Hoa tràn sang với đạo Lão". (Hoàng TrọngMiên, Việt Nam Văn Học Toàn Thư, I, trang 61). 1,1 Từ đầu tiên, Thiên Chúa đã dựng nên trời và đất. 2 Đất còn trống không, và tối tăm phủ trên mặt nước mênh mông. Thần linh Chúa bay sát trên mặt nước. * Nhận xét: Ngoại trừ vấn đề "Bà trời cãi nhau với ông Trời" 3 Thiên Chúa phán: "Hãy có ánh sáng" và ánh sáng đã có.như trên,ta thấy người Việt quan niệm về Trời không khác nhữngđiều được Thiên Chúa mạc khải (tỏ ra) về Người là Đấng tạothành trời đất và quan phòng cai trị vạn vật bao nhiêu. Những 4 Người thấy ánh sáng thực tốt lành, Người đã tách ánh sángquan niệm mù mờ trong tâm thức sẽ được sáng tỏ khi chính Chúa khỏi tối tăm.Giêsu là Con Thiên Chúa ra đời dạy dỗ loài người. 5 Và Chúa gọi ánh sáng là ngày, tối tăm là đêm.
  • 14. -1- -2- 6 Thiên Chúa phán: "Giữa nước hãy có một cái vòm để phân rẽ - Nhận ra Thiên Chúa mà người Việt gọi là Ông Trời.nước với nước". Và đã xảy ra như vậy. Người gọi vòm ấy là trời. (Câu 1-26) Ngài dùng Quyền phép mình mà dựng nên trời đất 9 Thiên Chúa phán: "Nước dưới vòm hãy tụ lại một chỗ để cho vạn vật, và loài người mà không cần vật liệu có trước như người ta.chỗ khô lộ hiện". Và đã xảy ra như vậy. Người đã gọi chỗ khô là Người chỉ phán một lời là sự vật liền có, và sau này cứ theo loạiđất, còn khối nước tụ lại là biển. mà sinh ra với những điều kiện cần thiết. Vd hạt dưa cắm xuống đất ẩm, che nắng...sẽ sinh ra cây dưa. Tóm lại Chúa dựng nên vạn 11 Thiên Chúa phán: "Đất hãy sinh thảo vật xanh tươi, rau cỏ vật từ "không" (sách GlCg92 số 269).nảy hạt giống, và cây sinh quả theo loại. Và đã xảy ra như vậy. Ngài Thiêng liêng, không ai thấy Ngài, nghĩa là không có thể 14 Thiên Chúa phán: "Hãy có đèn sáng trên bầu trời để soi mặt xác như chúng ta, thiêng liêng, kín ẩn ví như tư tưởng của ta, cóđất, để định ngày, đêm, năm, tháng. Thiên Chúa đã làm cái đèn lớn đó, nhưng ta không nắm bắt được. Nhưng Kinh thánh tả lại nhưđể soi ngày, cái đèn nhỏ để soi đêm, và thêm các ngôi sao. Ngài nói, Ngài làm, Ngài nghỉ...cho người ta dễ hiểu. 20 Thiên Chúa phán: "Nước hãy sinh cá, chim hãy bay lượn 2. Chúa dựng nên loài người, có hồn xác, có nam nữ để làm gì?trên mặt đất, và đã xảy ra như vậy. - Câu 26: Loài người được dựng nên "giống hình ảnh Thiên 24 Thiên Chúa phán: "Đất hãy sinh ra sinh con vật, côn trùng, Chúa"nghĩa là:mãnh thú theo loại, và đã xảy ra như vậy. - Có thân xác: tốt đẹp và đáng tôn trọng, nơi ở của linh hồn. 26 Thiên Chúa phán: "Ta hãy làm ra con người giống hình ảnh Ta, chúng có nam có - Có linh hồn: Linh hồn thiêng liêng, hành động qua trí khôn, nữ, và Thiên Chúa chúc lành cho chúng: nhờ trí khôn người ta nhận ra và tôn thờ Thiên Chúa. Linh hồn có "Các người hãy sinh sôi nảy nở đầy mặt đất, tự do làm lành lánh dữ, có tình yêu, có lòng muốn, có lương tâm. hãy làm chủ cá biển chim trời và mọi loài trên mặt đất...Ta ban cho các ngươi mọi thứ - Loài người có nam có nữ là để yêu thương, trợ giúp nhau (St cây cỏ, mọi sinh vật để làm của ăn". 2,18). Đó cũng là Ý Chúa muốn loài người sống trong xã hội để cùng nhau phát triển. 31 Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra thật tốt lành quáđỗi. - Loài người được Thiên Chúa ban cho quyền cai trị chim trời cá biển muông thú, và dùng chúng như của ăn, Người ban cho con 2,3 Ngày thứ Bảy Thiên Chúa nghỉ việc sáng tạo. (St 1,1-2,3) người quyền tư hữu trên của cải. Tìm hiểu: 3. Ngoài vạn vật và loài người hữu hình, Thiên Chúa cũng dựng nên loài vô hình: 1. Qua đoạn Kinh Thánh trên, ta nhận ra những điều nào? - Thiên thần: người Việt gọi là thần trời.
  • 15. -1- -2- Các thiên thần có vô số không ai biết được là bao nhiêu. Thiên Cũng có thể nhận biết Thiên Chúa qua vũ trụ huy hoàng, quaChúa đã dựng nên các vị này "ngay từ khởi đầu thời gian, khi chính thể xác, linh hồn con người, nhưng nhiều người vì đam mê,Người sáng tạo trời và đất" (GlCg92 số 327). Trong số các thiên lầm lạc đã không nhận ra Thiên Chúa, họ thờ thần tượng giả dốithần có một số tuân phục Thiên Chúa, chọn Chúa làm hạnh phúc hoặc vô thần (atheist), không thờ ai cả, họ thờ đam mê của họ.của mình, nên được ở trên thiên đàng thờ phượng Chúa. Các vị nàylàm những công việc Chúa trao. Kinh Tin kính: Mỗi người chúng ta, có một thiên 1. Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng thần bảo vệ, gọi là thiên thần bản nên trời đất. mạnh (Guardian Angel) bảo vệ và hướng dẫn mình tới sự Sống đời đời Bài đọc thêm (GlCg số 336). SÁNG TẠO VẠN VẬT THEO QUAN NIỆM DÂN VIỆT Quỉ: Trong số các thiên thần, mộtsố "từ chối Chúa và Nước Chúa cách triệt để, không nhận Chúa là "Sau lúc dựng xong vũ trụ, ông Trời mới bắt đầu tạo ra vạn vật.hạnh phúc của mình, nên bị phạt xuống hoả ngục (GlCg92 392). Tương truyền rằng ban đầu Trời dùng những chất cặn còn sót lại trong trời đất mà nặn ra đủ mọi giống vật, từ những con to lớn đến Quỉ luôn ghen tức và tìm cách làm hại loài người trên mặt đất những con bé nhỏ như sâu bọ. Sau đó Trời mới gạn lấy chất trongnày, để lôi ta vào số phận bị luận phạt như chúng. để nặn ra con người. Do đó mà loài người khôn hơn các giống vật. 4. Sau khi dựng nên trời đất và vạn vật trong 6 "ngày" hay 6 Khi sáng tạo ra loài người, Trời có ý định cho họ sống mãi khỏithời kỳ, ngày thứ Bảy, Thiên Chúa nghỉ: phải chết, hễ đến già rồi thì nằm yên một nơi trong ít lâu tự nhiên lớp da ngoài thay đổi, bỏ lốt già đi mà hoá trẻ lại, trái hẳn với - Việc Chúa nghỉ ngơi, nhắc ta tôn trọng ngày Chúa nhật, ngày giống rắn, vì bản chất độc ác nên chỉ sống đúng tuổi rồi phải chếtnghỉ , ngày vui, để "rảnh rỗi bồi bổ thể xác, trau dồi trí khôn, vun (Hoàng Trọng Miên, Việt Nam Văn học Toàn thư, tập I trang 70).trồng đời sống gia đình, có thêm giờ thăm viếng bệnh nhân, làmviệc bác ái, đi dự lễ để thờ phượng Chúa và gặp gỡ cộng đoàn Theo thần thoại người Mèo tại miền Thượng Bắc phần thuật lại(GlCg92 số 2184). rằng: 5. Tại sao có người nhận biết, tin theo, tôn thờ Thiên Chúa, có "Chữ Lầu (Thượng đế) sáng tạo trời và đất trong bảy ngày, trờingười không? trước và đất sau. Đất xinh đẹp tự nhiên sinh ra trái, mặt đất đầy hoa lớn bằng cái thúng. Trên trời chưa có tinh tú. Chữ Lầu mới tạo ra - Con người có thể nhận biết Thiên Chúa qua lý trí và qua mạc mười mặt trời và chín mặt trăng cùng vô số sao để chiếu sáng mặtkhải của Thiên Chúa tỏ mình ra qua sách Kinh Thánh (Bible), để đất. Loài người cho những vì sao kia là những hòn đá long lanh, sợ"bày tỏ những ý định của Người liên quan đến Sự Sống đời đời của rơi xuống đè bẹp họ, mới xin Chữ Lầu cất đi. Chữ Lầu không cấtchúng ta" (Mk số 6). mà chỉ tung ra một tấm màn mầu xanh mênh mông trên mặt đất để che cho sao khỏi rơi xuống.
  • 16. -1- -2- Mười mặt trời là giống cái và chín mặt trăng là giống đực. Chữ TỔ TÔNG LOÀI NGƯỜI PHẠM TỘILầu cho hồn vào miệng mỗi cái và hà hơi cho sinh động. Những ĂN TRÁI CẤMmặt trời ấy chiếu sáng trong bảy năm mặt đất liền khô ráo, và trongthời gian đó chỉ có ngày liên tiếp mà không có đêm.(Ban đầu nước Bài trích sách Sáng Thế (chương 2 và 3):và đất lẫn lộn, Chữ Lầu mới chia ra, rồi sau đó cỏ cây mới mọctrên mặt đất). 2,15 Thiên Chúa đã đặt con người vào vườn Địa đàng (Eden) để canh tác và gìn giữ vườn. Khi mặt đất khô ráo, Chữ Lầu mới làm ra mọi thứ cỏ cây, muônvật, mỗi thứ một giống, rồi đến người... 16 Thiên Chúa phán dạy rằng: Ngươi được ăn mọi thứ cây trong vườn, nhưng ngươi không Khi mặt đất khô ráo rồi, Chữ Lầu lấy một nắm đất nắn thân hình được ăn cây "biết lành, biết dữ", ngày nào ngươicon người đầu tiên, hà sinh khí vào miệng, cho hồn vào bụng và ăn nó, ngươi sẽ chết.tiếng nói ở cổ họng. Người đàn ông trở nên một sinh vật, có mắt vàtiếng nói, đi đứng trên mặt đất. Sau đó Chữ Lầu đưa đến cho người 3,1 Rắn là con vật quỉ quyệt hơn mọi dã thú,đàn ông một người đàn bà để hai bên lấy nhau. Chữ Lầu làm ra nó nói với người đàn bà:thức ăn để nuôi đôi vợ chồng cùng các súc vật cho họ dùng, nhưngvẫn để họ trần truồng. Loài người đầu tiên dùng lá để che thân, ăn - Có phải Thiên Chúa đã phán: Các ngươi không được ăn câytươi nuốt sống. Chữ Lầu giao tiếp thẳng với họ, đối mặt nói chuyện nào trong vườn không?trong ban ngày. Về sau Chữ Lầu không liên lạc với loài người nữa,kể cả ban ngày mà chỉ cho họ biết ý muốn mình trong ban đêm, - Người đàn bà đáp: Chúng tôi được ăn quả cây trong vườn,qua trung gian một người con gái hiện ra trong giấc mộng của con nhưng cây giữa vườn thì Thiên Chúa phán: Các ngươi không đượcngười" (Hoàng Trọng Miên, Việt Nam Văn Học Toàn Thư I, trang ăn, không được rờ đến kẻo chết.127-128). - Rắn nói với người đàn bà: Chẳng chết chóc gì đâu, Chúa biết, * Nhận xét: Nhiều quan niệm thô sơ của dân Việt mình ngày ngày nào các người ăn nó, mắt các người sẽ mở ra, và các người sẽtrước gần giống những điều được mạc khải trong Kinh Thánh nên như những Chúa, biết lành biết dữ.Công giáo. Những quan niệm đó quí hóa vì được cất giữ và truyềntụng cách tinh ròng không pha trộn. Điều quan trọng gặp nhau ở Người đàn bà nhìn quả cây hẳn là ngon. Nhìn sướng mắt, quảđây là: Chính Thiên Chúa là Đấng dựng nên trời đất và loài thì quí, lại được nên khôn. Bà đã hái quả mà ăn và đã trao chongười, nguồn gốc con người chỉ là bùn đất, hèn hạ... các chi tiết chồng ở bên cùng ăn. Ông bà đã ăn, mắt cả hai mở ra, họ thấykhác, nhất là trong thần thoại người Mèo thật là những soi sáng lạ mình trần truồng, họ lấy lá cây vả làm quần áo cho mình.lùng. Ai đã khơi lên trong tâm trí họ những điều ấy? Nếu khôngphải là chính Đấng Sáng tạo trời đất?, Người quan phòng cách 3,8 Chiều hôm, giữa làn gió hiu hiu, Chúa đi bộ trong vườn.cẩn thận mọi tạo vật Người đã dựng nên, với quyền phép và đầy Ađam và vợ đi núp mình nơi lùm cây trong vườn để tránh mặttình thương. Giavê. Người gọi Ađam: 6 - Ngươi ở đâu?
  • 17. -1- -2- - Tôi nghe Người bước trong vườn, nhưng tôi sợ, vì tôi trần 1. Qua hai chương Kinh Thánh trên, ta học hỏi thêm đượctruồng, những điều gì? - Ai nói cho ngươi là ngươi trần truồng, hay ngươi đã ăn cây ta 1.1. Luật :Có những điều Thiên Chúa cho phép con ngườiđã cấm? ( ngươi được phép) và có những điều Thiên Chúa cấm (ngươi không được). Kết quả là vâng giữ thì sống, không vâng giữ thì - Ađam trả lời: Người đàn bà Chúa đặt bên tôi, đã hái cây ấy chết.cho tôi, nên tôi đã ăn. 1.2. Tránh cám dỗ:Không nên đối thoại với kẻ cám dỗ, kẻo bị - Giavê hỏi người đàn bà: Sao ngươi làm thế? lừa dối. Bà Evà đã đối thoại với rắn quỉ, bà đã bị lừa. - Bà trả lời: Rắn đã lừa tôi, nên tôi đã ăn. 1.3. Tội kiêu ngạo: Ông Ađam đã ăn trái cấm, vì muốn trở thành thần minh, nhưng cũng vì đã nể vợ mà không nể Chúa, đó là - Giavê Thiên Chúa phán với rắn: Ngươi đã làm thế, ngươi là đồ khuyết điểm của nhiều người đàn ông.bị chúc dữ giữa các thú vật, ngươi hãy bò lê và ăn đất suốt đời. Tasẽ đặt mối thù giữa ngươi và người đàn bà, giữa dòng giống ngươi 1.4. Coi chừng tự do con người: Tội đầu tiên của nguyên tổ là:và dòng giống nó. Dòng giống nó sẽ đạp đầu ngươi, còn ngươi sẽ Con người "lạm dụng tự do để bất tuân lệnh Chúa. Con người đãcắn gót chân nó. coi mình hơn Chúa, đã khinh thường Người, đã chọn bản thân mình hơn Chúa" (GlCg92 397-398). - Giavê phán với người đàn bà: Ta sẽ tăng đau khổ cho ngươitrong việc thai nghén, ngươi sẽ sinh con trong đau đớn, ngươi hăm 1.5. Hậu quả tội lỗi đã xảy ra là:hở hướng về chồng ngươi, nhưng nó sẽ cai trị ngươi. - Con người xa lạ với mình (xấu hổ, trần truồng), - Xa lạ với - Giavê phán với người đàn ông: Vì ngươi đã nghe lời vợ ngươi, Chúa (đi ẩn núp), - Xa lạ với nhau (người đàn Chúa đặt bên tôi), -thì đất đai bị chúc dữ vì ngươi, mọi ngày đời ngươi, ngươi phải Xa lạ với tạo vật (gai góc mọc lên), - con người bị đuổi ra khỏikhó nhọc mới có miếng ăn, gai góc sẽ mọc lên cho ngươi, ngươi sẽ vườn địa đàng, để bắt đầu đau khổ, vất vả, và chết.ăn cỏ ngoài đồng, mồ hôi đẵm mặt, ngươi mới có cơm ăn cho đếnkhi ngươi về lại bụi đất, vì từ bụi đất ngươi được rút ra. 2. Hậu quả của tội nguyên tổ ảnh hưởng trên con cháu thế nào? 24 Chúa đã đuổi con người ra khỏi vườn địa - Hậu quả trên con cháu loài người là: Sinh ra trong tình trạng đàng, để nó canh tác đất đai. Người sai những thần mất ơn nghĩa Chúa, trí khôn tối tăm, lòng hướng về sự dữ, phải đau Kêrubim cầm gươm lửa canh giữ vườn kẻo con khổ, phải chết. người hái được trái cây sự sống. 3. Con cháu, dòng dõi đâu có phạm tội "ăn trái cấm" đâu mà bị (Bản dịch của Lm. Nguyễn Thế Thuấn) ảnh hưởng?
  • 18. -1- -2- - Đây không phải là tội phạm, nhưng là tội lây, vì con cháu là (Bài viết của Tố Quyên, đăng trong cuốn Cảm Nghiệm Ơn Sủngloài người, dòng dõi ông Ađam. trang 73-80). Nhiều người thường hỏi: Tại sao tội Tổ tông phạm mà con cháu Chúa Kitô, Ngài là ai? Phải chăng nơi Ngài, tôi đã tìm cho mìnhlại bị lây, đứa trẻ mới sinh nào mắc tội gì mà phải đem đi rửa tội? một chân lý? Và từ chân lý đó, tôi bước đi từ đây? Để trả lời, xin nêu một ví dụ qua một câu ca dao cha ông tathường nói cho dễ hiểu: Đến nay đã tám tháng xa quê hương. Tôi đã bắt đầu cuộc sống mới vào một Con vua mới được làm vua, buổi chiều mưa dầm. Từ barrak bước ra, Con bác sãi chùa phải quét lá đa. tôi ôm gói hành trang nghèo nàn trong cơn mưa lất phất, đi trên con đường đất Ngày trước xã hội nước ta, nhà vua theo chế độ cha truyền con lõm bõm và gồ ghề, tôi như con chim lạc đàn không biết bay vềnối, chỉ có hoàng tử (prince) nào được chỉ định mới hy vọng lên đâu! Tôi đi một mình nên chẳng có ai để than van, tôi chỉ thở dài.nối ngôi vua cha, đâu có chuyện con bác lao công trong chùa lên Sau những ngày đi lang thang để tìm nơi nương náu, tôi đã gặp 2nối ngôi vua bao giờ. Trường hợp Ađam Evà cũng vậy, ông bà anh cũng đồng cảnh ngộ. Họ trông nhờ vào tôi việc nấu nướng,đang làm con vua Trời, sống trong vườn Địa đàng sung sướng, nhưng tôi chưa hề biết nấu nướng thế nào, thật xấu hổ cho phậnnhưng vì bất tuân lệnh vua Trời mà ăn trái Người đã cấm, nên mất con gái như tôi. Nhưng rồi cũng qua, nấu hư vài lần rồi cũng khônquyền làm con và các đặc ân khác, ông bà phải xuống hàng tôi tớ. ra.Một tháng sau, tôi được chuyển qua khu nhà mới đỡ dột nát hơnCon cháu của ông bà là cả loài người sinh ra cũng vẫn thuộc hàng cái "chuồng heo" cũ. Nhờ sự giúp đỡ của họ hàng ở nước ngoài, tôitôi tớ, không thể trở lại hàng con cái Vua Trời, hưởng quyền lợi bớt thiếu thốn hơn, nhưng tâm hồn vẫn cô quạnh, nhớ thương giacon Vua Trời. đình, và không ai chia sẻ niềm nhung nhớ. Rồi tôi sống chung với 2 cô bạn khác, chúng tôi giúp đỡ nhau. Tôi theo họ đi nhà thờ. 4. Làm sao để khỏi tội Tổ tông, trở lại làm con Trời? Những ngày đầu thật bỡ ngỡ, vì chẳng hiểu gì, chẳng biết làm gì, nhưng rồi cũng quen, chiều đến, không đi lễ lại đâm nhớ, bất ổn, - Phải lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Bí tích này do Chúa Giêsu lập khó chịu trong tâm hồn. Chúa đã ban cho tôi sự bình an, một cuộcđể tha tội tổ tông đã phạm mà con cháu bị lây, Bí tích này cho loài sống mới với người bạn thật dễ mến. Tôi cũng nhận được nhữngngười từ hàng tôi tớ lên hàng con Chúa. Đó là một ơn rất lớn lao, tin vui từ bên nhà. Giờ đây môi tôi đã biết cười, và mắt đã biết vui.cần phải gắng chuẩn bị chu đáo để lãnh nhận trong ngày được rửatội. Tôi ghi danh học lớp Dự tòng để chọn Đạo là Đường đi chân lý. 5. Trong loài người, ai không mắc tội tổ tông? Càng ngày tôi càng nhận được nhiều bài học từ Phúc âm Chúa, từ những việc làm bác ái của những người thiện nguyện từ các - Trong loài người, trừ Chúa Giêsu, chỉ có Đức Maria được ơn nước văn minh đến đây. Lúc này tôi đã biết yêu thương dù là rất ít.vô nhiễm nguyên tội (tội của tổ tông).. Tôi biết nhẫn nhục, chịu đựng, dễ tha thứ hơn như lời Chúa dạy: Hãy yêu thương để được yêu thương.Hãy tha thứ để được tha Bài đọc thêm: Đâu là Chân lý? thứ .Tình yêu bao la của Chúa đang biến đổi tôi.
  • 19. -1- -2- Sự thử thách lớn lao nhất là gia đình tôi ở Việt nam. Gia đình THIÊN CHÚA TUYỂN CHỌN DÂN RIÊNGtôi đạo Phật chính gốc. Truyền thống gia đình họ hàng tôi đã có từxưa lâu lắm rồi, chưa có ai phá truyền thống ấy. Bà nội tôi rất hiền Bài tóm lược lịch sử dân Do thái sau:lành, thương con cháu rất tận tâm, nhưng bà cực đoan về vấn đềtôn giáo. Việc tôi xin vào đạo, chắc sẽ bị bà rầy la, vì bà thương tôi 1. Lụt Đại hồng thủy:là đứa cháu gái trưởng của bà. "Sau khi ông Ađam bà Evà nguyên tổ loài người bị đuổi ra khỏi Bố mẹ tôi thì tuần nào cũng đi chùa, hay phóng sinh làm việc vườn Địa đàng, theo sách Sáng Thế (St) trong kinh thánh Cựu ướcthiện. Tôi cũng thường chở mẹ tôi đến chùa lễ bái, và cũng ảnh từ chương bốn trở đi: Hai người phải tự đi tìm kiếm thực phẩm làhưởng phần nào nền giáo dục Nho giáo. Vì thế tôi sợ bố mẹ tôi sẽ rau đậu... để làm của nuôi thân. Họ sinh được nhiều con, rồi conkhông hiểu việc tôi xin vào đạo Chúa mà trách móc tôi. Quả thực, cái họ sống chung với nhau và sinh ra nhiều con cái khác, nên loàimẹ tôi viết thư trả lời: "Mẹ đã xin qui y thầy Thích Trí Quảng. người ngày càng thêm đông. Kinh Thánh kể chuyện 2 người conViệc con vào đạo, mẹ hoan nghênh, vì đạo nào cũng là đạo tốt, trai là Cain và Abel, vì họ có liên quan đến việc chứng minh connhưng việc con vào đạo cũng làm mẹ buồn lắm, mẹ nghĩ đây là người trở nên độc ác ngay cả với tình ruột thịt.điều oan, nghiệp chướng của mẹ sao?" Tôi thở dài day dứt, thế làmẹ tôi đã không hiểu tôi. Tôi đọc mãi chữ "Đây là điều oan, nghiệp Thời đó người ta đã biết gọi Thiên Chúa là Giavê (Yahweh),chướng của mẹ sao". Thật khó nói và khó diễn tả, nhưng mẹ tôi như người Việt gọi là Ông Trời.dùng chữ nặng quá. Cứ làm như việc tôi vào đạo là việc tôi gây sátnhân mà hậu quả mẹ tôi phải chịu. Cha tôi thì nhẹ nhàng hơn: Nhưng vì hậu quả của tội Tổ tông, lòng con người luôn hướng"Quan niệm của bố thì khác: Bố cho rằng lý thuyết đạo nào cũng về điều dữ, nên loài người càng ngày càng phạm nhiều tội ác trướchướng con người vào đường tốt. Nhưng điều quan trọng nhất của nhan Giavê. Giavê quyết thanh tẩy loài người. Người để cho trờicon người chúng ta là làm sao giữ được cái đạo, trong đó có cả cái mưa tầm tã trong bốn mươi đêm ngày, gọi là Đại hồng thủy, sinhđạo làm người, kể cả cái đạo đức. Tóm lại việc con vào đạo là tùy vật chết trôi nổi khắp nơi.ý con, có điều trước khi vào đạo, con phải nghĩ cho thật chín chắn.Con cứ đi lễ, vì bố biết nơi ấy sẽ làm cho tâm hồn con được yên ổn 2. Ông Noe:và bớt đi sự cô đơn". Nhưng có một người công chính (just man) tên là Noe đã được Tôi không muốn cho gia đình tôi buồn về quan điểm của tôi, Thiên Chúa cứu bằng cách dạy đóng một chiếc tầu lớn, có thể chứanhưng tôi cũng không thể thay đổi quyết định của tôi sẽ vào đạo, vì đại gia đình ông và các giống vật mỗi thứ một cặp. Sau thời giantôi mới chợt nhận ra chân lý. Tôi mới tìm thấy Chúa ở trong tôi. cảnh cáo , Giavê đã cho xảy ra cơn lụt lội tràn lan.Ngài là ánh sáng, là cuộc sống thiêng liêng và tinh thần của tôi.Bây giờ tôi thấy rằng, cuốc sống có những khó khăn, nhưng cứ cầu 3. Xây tháp Babel:nguyện với Ngài, làm những việc từ thiện, làm đẹp thánh ý Chúa,thì chắc Ngài sẽ không bỏ rơi ta. Vẫn theo sách Sáng Thế từ đoạn 10, sau Đại hồng thủy, con cháu ông Noe lại sinh sản ra đông đúc vô kể. 7
  • 20. -1- -2- - Lúc ấy trên mặt đất nói cùng một thứ tiếng, nhưng vì họ muốn ông Abraham sinh một con trai. Ông đặt tên con trẻ là Isaac. Lúcxây một cây tháp "cao tới trời"(St 11,4), nên Giavê đã phá dự tính đó Abraham được 100 tuổi.kiêu căng của họ bằng cách làm cho họ nói nhiều thứ tiếng khácnhau, vì vậy họ phải chia tay nhau đi khắp mặt đất tùy theo nhóm Isaac lớn lên đã lấy Rebecca làm vợ và sinh Giacop. Ba danhtiếng nói. hiệu Abraham, Isaac và Giacop là danh hiệu Tổ phụ (Fathers) của dân Do thái rất năng được nhắc tới trong Kinh Thánh. 4. Chọn dân riêng qua ông Abraham: Giacop có vợ hai tên Rakel, bà đã sinh ra Giuse, ông này được Trong số các dân trên mặt đất, Giavê muốn chọn một dân riêng. Giacop thương nhiều hơn, nên đã bị anh em ghen tức đem bán choNgười khởi đầu bằng cách chọn một người tốt lành tên là Abram. người Ai cập (Egypt). Thiên Chúa đã dùng sự việc đó mà cứu đại gia đình ông khỏi chết đói, nhưng cũng chính vì biến cố này mà Đọc tiếp sách Sáng Thế đoạn 12: Giavê phán với Abram (thế kỷ người Do thái trở thành nô lệ (slave) người Ai cập. Người Dothái18 trước Chúa Kitô giáng sinh): sống trong nước Ai cập đúng 430 năm (Xh 12,40). "Hãy đi khỏi xứ sở ngươi, khỏi quê quán ngươi, khỏi nhà cha 5. Ông Mose:ngươi, đến đất Ta sẽ chỉ cho ngươi. Ta sẽ cho ngươi thành mộtdân lớn...Abram đã đi theo lời Giavê phán bảo...Họ đã đi vào xứ Sau thời gian lâu dài Chúa dùng ông Mose (thế kỷ 13 trướcCanaan...Nhưng trong xứ có đói kém, nên ông đem gia đình xuống Chúa Kitô giáng sinh), một người sống sót trong sông Nil, để cứuAi cập để sinh sống nhờ". người Do thái ra khỏi đất Ai cập. Thiên Chúa đã tỏ mình cho Abram với danh hiệu là El-Shadday Thiên Chúa đã làm một Giao ước (Covenant) với dân qua ông(Thiên Chúa Ở Trên Núi), Người đổi tên cho ông: trên núi Sinai. Chúa ban cho họ Mười Điều răn và chọn họ làm dân riêng Người (Xh chương 19-20). - "Ngươi sẽ trở nên tổ phụ của nhiều dân tộc, tên ngươi khôngcòn là Abram, tên ngươi phải là Abraham (St 17, 4-5). Suốt 40 năm lưu lạc nơi hoang địa (desert), Chúa đã nuôi dân bằng bánh Manna. Người đã huấn luyện cho họ từ bỏ tà thần (Idol) Thiên Chúa đã cho Abraham có một và thử thách họ, nhưng vì bất trung, họ đã chết hầu hết. Cuối cùng con trai với Hagar, người nữ nô lệ. Ông Thiên Chúa đã đưa con cháu họ vào miền Đất Hứa (Promised đặt tên cậu là Ismael. Ismael trở thành Land), chính là đất Canaan mà ông tổ Abraham đã được El- tổ tiên của người Ảrập, dân này chuyên Shadday hứa từ 500 năm trước. Nước Canaan ngày nay là nước sống trong sa mạc, phiêu lưu đây đó, Israel (Do thái) tại Trung Đông (Middle- East). thích độc lập, và hiếu chiến thích đánh nhau. Khi Mose đã chết, Thiên Chúa chọn Giosua hướng dẫn dân Do thái. Ông được Thiên Chúa dẫn dắt như Mose. Sau ông, Thiên Sau nhiều thử thách đức tin và nhiều Chúa đã đặt các thẩm phán (judge). Samuel là vị thẩm phán nổi năm chờ đợi, Chúa đã cho bà Sara vợ tiếng, Chúa đã dạy ông thiết lập vua đầu tiên cho dân Do thái, đó là vua Saulê.
  • 21. -1- -2- 6. Saulê là vua đầu tiên của dân Do Thái, Năm 28 tuổi, cô vượt biển với một số người Công giáo. Cô được nghe những mẩu chuyện về Chúa Giêsu và những bài thánh Nhưng vì vua Saulê không vâng lệnh Chúa, Chúa đã bỏ Saulê ca làm cô có cảm tình với Công giáo.và chọn Đavit lên ngôi. Khi đến trại tạm cư Palawan, cô thường xuyên đi dự lễ với 7. Vua Đavit: người Công giáo. Cô nghe giảng và hiểu Phúc âm, hiểu về Chúa dựng nên Ông bà , Tổ tiên. Cô cảm động về tình yêu của Chúa chết Đavit, ông vua danh tiếng được Thiên Chúa rất yêu thương. vì yêu thương. Cô gia nhập đoàn Fatima để cầu nguyện, rồi nhậpĐavit đã phạm tội, nhưng ông đã sám hối, để lại nhiều ca vịnh ca đoàn để hát. Cô đã được dự khóa Linh thao do linh mục Nguyễntuyệt hảo, ngày nay Giáo hội vẫn dùng những Ca vịnh này để cầu Trọng Tước tổ chức. Ba ngày sống bên Chúa, cô cảm thấy thực sựnguyện, gọi là Thánh vịnh. và mong muốn sớm được trở nên con Chúa, và muốn mọi người trong gia đình cô được ơn ấy. Cô cầu nguyên cùng Chúa: "Chúa ơi, 8. Vua Salomon: con sinh ra không bị mùa lòa ở mắt, nhưng mù lòa trong tâm hồn vì chưa nhận ra Chúa. Chúa ơi, người con ngoại đạo này xin dâng Salomon, một trong những hoàng tử của Vua Đavit đã được vua Chúa "trọn trái tim yêu, xin Chúa chọn con như chọn các con chiêncha chọn nối nghiệp. Salomon được Thiên Chúa dùng để xây đền yêu quí của Chúa. Được theo Chúa là niềm hạnh phúc của đời con.thờ Giêrusalem kính Thiên Chúa Giavê. Con không cần gì cả, chỉ cần Chúa thôi. Chúa ơi, hãy cho con một lời: "Cha tiếp nhận con". Sau Salomon, triều Đavit tan rã. Thiên Chúa phái đến nhữngtiên tri (ngôn sứ: người nói lên Ý Chúa cho dân). Những tiên tri (Trích Cảm Nghiệm Ơn Sủng tập I, trang 37-42)nổi danh được kể tới là Isaia, Gieremia, và Egiekiel, ngoài ra còn12 tiên tri ít nổi danh hơn. 8 Trong chương trình giáo huấn dân, Thiên Chúa cũng cho xuất GIÊSU,CON THIÊN CHÚAhiện những cuốn sách Châm ngôn, Gióp, Daniel, Rut, Ethe, GIÁNG SINH LÀM NGƯỜIMacabê... 1. Lý do nào khiến Con Thiên Chúa sinh làm người: Gương lành: Tâm tình người con ngoại đạo - Theo sách Sáng thế trong Kinh Thánh Cựu Ước, khi Thiên (Phan Thị Ngọc Bích) Chúa Giavê phạt Tổ tông loài người là Ađam trong vườn Địa đàng, Người đã phán cùng rắn quỉ: "Ta sẽ đặt mối thù giữa ngươi và Từ lúc ra chào đời cho đến năm 27 tuổi, cô luôn sống cạnh gia người đàn bà, giữa dòng giống ngươi và dòng giống nó. Ngườiđình. Gia đình cô theo đạo "Thờ Ông Bà". Lúc bấy giờ suy nghĩ đàn bà sẽ đạp đầu ngươi, còn ngươi sẽ cắn lại gót chân nó"(Stcủa cô chỉ thu hẹp trong vòng "Lễ giáo gia tộc". Cô chỉ biết thờ 3,15).phụng, cúng kiếng ông bà trong những ngày lễ, ngày giỗ".
  • 22. -1- -2- - Trong chương trình ấy, thánh Phaolô viết:"Khi thời gian đã Bấy giờ bà Maria nói:"Vâng, tôi đây là nữ tì của Chúa, xintrọn vẹn, Thiên Chúa sai Con mình đến trần gian, sinh bởi người Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói". Rồi sứ thần từ biệt rađàn bà..." (Gl 4, 4-5) đi." - Đọc sự tích do thánh Luca kể: (Lc 1, 26-38): 2. Qua bài Tin mừng trên, ta được biết về Chúa Giêsu thế nào? "Ngày ấy Thiên - Tên Giêsu nghĩa là Đấng cứu thế (khỏi tội Tổ tông) Chúa sai sứ thần Gabriel đến một - Về tính Thiên Chúa, Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Con thành miền Galilê, Đấng tối cao, Con Thiên Chúa Cha. gọi là Nagiaret, gặp một trinh nữ đã đính - Chúa Giêsu được dựng thai bởi quyền phép Chúa Thánh Thần. hôn với một người Đây là một phép mầu, ngoài đường thụ thai thông thường, vì "đốitên là Giuse thuộc nhà Đavit. Trinh nữ ấy tên là Maria. với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được". Sứ thần vào nhà trinh nữ và nói:"Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy - Về tính loài người: Chúa Giêsu là con Đức Bà Maria, và thuộcân sủng, Thiên Chúa ở cùng bà. Nghe lời ấy bà rất bối rối, và tự dòng dõi vua Đavit.hỏi lời chào như vậy có ý nghĩa gì. - Tin mừng theo thánh Matthêu (1,21) thêm: "Người sẽ cứu dân Sứ thần liền nói:"Thưa bà Maria, xin đừng sợ, vì bà đẹp lòng mình khỏi tội lỗi của họ."Thiên Chúa. Và này đây bà sẽ thụ thai, sinh một con trai, và đặttên là Giêsu. Người sẽ nên cao cả và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Thánh Gioan đã viết trong Tin mừng của Ông:Cao. Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho Người ngai vàng vuaĐavit, tổ tiên Người. Người sẽ cai trị nhà Giacóp đến muôn đời, "Thiên Chúa đã yêu thương thế gian đến nỗi đã ban Con Mộtvà triều đại của Người sẽ vô vùng vô tận. Người, để ai tin vào Con ấy sẽ chẳng hư đi, nhưng được Sống đời đời" (Ga 3, 16). Bà Maria thưa với sứ thần:" Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôikhông biết đến đàn ông (việc vợ chồng)" 3. Thành Nagiaret, miền Galilea ở đâu? Sứ thần đáp:" Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, và quyền năng - Nước Do thái chia ra 3 miền như nước Việt nam ta: miền BắcĐấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên bà, vì thế người con sinh ra sẽ là (Galilea), miền Trung (Samaria), miền Nam (Giudea). Thành phốthánh, và được gọi là Con Thiên Chúa. Kìa bà Elisabet, người họ Nagiaret thuộc miền Bắc, thành Belem thuộc miền Nam.hàng với bà, tuy già rồi mà cũng đã cưu mang một người con trai,bà ấy vẫn bị mang tiếng là hiếm hoi, mà nay đã có thai được sáu 4. Bào thai lạ Chúa Giêsu Kitô:tháng. Vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được. - Nhờ quyền phép Chúa Thánh Thần là ngôi Ba Thiên Chúa, và nhờ thân xác Đức Maria đồng trinh mà không cần theo lối thông
  • 23. -1- -2-thường như các bào thai khác. Giáo hội Công giáo tin nhận Đức Nửa đêm đông lạnh lẽo, Đức Maria đã sinh con và đặt trongMaria đồng trinh trọn đời. máng cỏ nuôi súc vật. Các thiên thần từ trời xuống ca hát, báo tin cho các mục đồng đang ngủ đến thờ lạy ấu Chúa. Ai không tin, có thể cho đây là chuyện thần thoại, vì không cónam nhân sao thụ thai, vì trinh nữ sao sinh con? Đó là lối thường, Kinh Tin kính:nhưng người tin vào Thiên Chúa quyền phép thì cho đây là chuyệnquá dễ dàng, vì "Thiên Chúa làm được mọi sự" như lời sứ thần nói 2. Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu là Con Một Đức Chúa Cha,trong bài Tin mừng trên. cùng là Chúa chúng tôi, bởi phép Đức Chúa Thánh Thần, mà Người xuống thai, 5. Vai trò của Thánh Giuse trong gia đình Thánh? sinh bởi Bà Maria đồng trinh... - Thánh Giuse: Người được chọn làm chồng Đức Maria theoluật pháp, nhưng đúng hơn là để làm người dưỡng nuôi, bênh đỡĐức Maria và Chúa Kitô. Theo luật Do thái, một phụ nữ sẽ bị ném đá, nếu mang thai Gương lành: Niềm tin sau 40 thành sự thậtngoài hôn nhân (Nl 22,21). Trong trường hợp đặc biệt này, bàothai trong lòng Đức Maria đã có thánh Giuse bênh đỡ, xã hội Ông Đỗ Văn Hóa 66 tuổi, sinh tại Trai Trang, tỉnh Hưng Yên,không thể lên án. Thánh Giuse đã hết lòng phục vụ Chúa Hài nhi nhập đạo Chúa lễ Phục sinh năm 1995 kể lại niềm tin của ông nhưCứu thế và Đức Maria. sau: 6. Câu truyện về Chúa Giáng sinh theo Tin Mừng thánh Luca "Gia đình tôi có 3 anh em. Tôi là con thứ hai. Bố tôi chết khi tôikể lại: (Luca 2,1-20) còn nhỏ. Hồi tôi lên 17 tuổi, dân làng tôi sống giữa 2 nền chính trị: ban ngày thì quốc gia, ban đêm thì cộng sản. Mọi người sống trong Khi vua Augustô ra sắc chỉ truyền lo sợ, không biết chết lúc nào. Tôi bị giằng co, nên theo Việt cộng kiểm tra dân số trong thẩm quyền của hay theo Quốc gia. Cuối cùng tôi gia nhập Bảo Chính đoàn do ông, ai sinh quán ở đâu phải về thành ấy người Việt điều khiển, chứ không theo quân đội Pháp hay Việt để khai báo. cộng. Cùng đơn vị với tôi, phần nhiều là người Công giáo. Họ khuyên tôi nhập đạo, nhưng tôi không chịu, vì cả làng tôi, cả họ Thánh Giuse thuộc hoàng tộc vua hàng tôi không có ai theo đạo này cả, mình tôi đi theo sao khỏi bị Davit, nên phải từ miền Bắc đi về miền chê cười. Tuy không phải là người Công giáo, nhưng mỗi khi đi Nam Giuđea. Sau những ngày đàng nhọc hành quân hay gặp điều gì khó khăn, tôi luôn cầu xin ơn Chúa giúp mệt, thánh nhân và Đức Maria nghèo khó cho được bình an, và tôi đã luôn được nhận lời. không tìm được chỗ trọ trong hàng quán,vì không chủ nào muốn cho trọ nhờ qua đêm, nên 2 Đấng phải ra Năm 1954, tôi đã cùng đơn vị và đồng bào di cư vào Nam, đóngtrú tạm tại hang giữ súc vật ban đêm nơi đồng Bêlem. tại Bình Đông Ba, Chợ lớn. Sau 3 năm, đơn vị tôi được chuyển về bảo vệ thủ đô Sài gòn, rồi biệt phái qua Phủ Tổng Thống, thời cụ
  • 24. -1- -2-Ngô Đình Diệm. Lúc này, nhiều người lại khuyên tôi và gia đình "Ông Gioan Tẩy giả đã xuất hiện trong hoang địa. Ông kêu gọitrở lại đạo Chúa, nhưng tôi trả lời: người ta chịu phép rửa tỏ lòng sám hối để được ơn tha tội. Mọi người từ khắp miền Giuđê và thành - "Khi nào cụ Diệm không còn làm Tổng Thống nữa, tôi mới trở Giêrusalem kéo đến với ông. Họ thú tội, và ônglại đạo, chứ trở lại bây giờ, người ta sẽ cho là vì được thăng cấp làm phép rửa cho họ trong sông Giođan.mà trở lại, thì tôi không muốn". Tính cho tới ngày 30 tháng Tưnăm 1975, tôi đã ở trong quân ngũ được 25 năm 1 tháng 17 ngày, "Hồi ấy Đức Giêsu từ Nagiaret miền Galilêavới bao ơn phù giúp của Chúa. đến, và được ông Gioan làm phép rửa dưới sông Giođan. Vừa lên khỏi nước, Người liền thấy các Sau ngày chiếm Sài gòn, Việt cộng bắt tôi đi cải tạo. Năm 1976, tầng trời xé ra, và thấy Thần linh tựa chim bồ câu ngự xuống trêntôi bị đưa ra tỉnh Yên bái , rồi năm 1982 được chuyển về Hàm tân. mình. Lại có tiếng tự trời phán: " Đây là Con yêu dấu của Cha,Tôi được thả tự do năm 1984. Sau 9 năm tù, khi về lại bị quản chế, Cha hài lòng về Con". Thánh Linh liền đẩy Người vào hoang địa.tôi tìm cách đi tìm tự do. Nhưng gia đình ở vùng kinh tế mới, cơm Người ở trong đó bốn mươi ngày, chịu Satan cám dỗ...không đủ ăn, kiếm đâu ra tiền vượt biên? May có chính sách Xuấtcảnh, nhưng tiền nộp đơn lại không có. Ngày nộp đơn, tôi cầu xin Sau khi ông Gioan bị nộp, Đức Giêsu đến miền Galilê raoĐức Mẹ tại sân nhà thờ Thăng Long, Phú Thọ, xin Mẹ phù giúp. giảng Tin mừng của Thiên Chúa. Người nói: Thời kỳ đã mãn,Tôi hứa khi tôi đến đất tự do, vợ chồng tôi sẽ theo đạo Chúa. Cuối Triều đại Thiên Chúa (Nước Trời) đã đến gần. Anh em hãy sámcùng Mẹ đã thu xếp và ti được qua Hoa kỳ ngày 14.7.94 theo diện hối và tin vào Tin Mừng"HO 24 thay vì HO 36 như tôi đã nộp đơn. 1. Bài Tin mừng cho ta biết thêm điều gì rất Tạ ơn Chúa và Đức Mẹ đã thương con trong 40 năm qua, và giờ quan trọng?đây cho con gặp may mắn học đạo để gia nhập đạo Chúa, làm conChúa trong cuộc đời còn lại tại vùng đất hứa này. Con của Chúa và - Cho ta biết về Một Thiên Chúa có Ba Ngôi:Đức Mẹ: Đỗ Văn Hóa. - Qua việc Chúa chịu rửa tại sông Giođan trên, (Fort Worth ngày 10/2/1995) Chúa tỏ cho ta một mầu nhiệm (mystery) mới về Đức Chúa Trời: Một Đức Chúa Trời (God), nhưng có ba ngôi (persons): ngôi nhất là Cha, ngôi hai là Con, ngôi ba là Thánh 9 Thần. - Ba ngôi cùng bản thể Chúa Trời, nhưng mỗi ngôi riêng biệt, ba ngôi bằng nhau. CHÚA GIÊSU GIẢNG NƯỚC TRỜI: ĐỂ ĐẠT TỚI CUỘC SỐNG MUÔN ĐỜI Đây là mầu nhiệm cao cả nhất trong đạo, ta không thể dùng trí khôn mà suy luận, nhưng phải tin vào việc mạc khải (tỏ ra) của Tin mừng theo thánh Marcô 1, 4-14: Chúa trong Kinh Thánh.
  • 25. -1- -2- - Thiên Chúa CHA Toàn năng (Almighty) cùng Ngôi Hai và con đường đưa tới hạnh phúc thật qua 8 mối mà thánh Matthêu ghiNgôi Ba sáng tạo (create) trời đất vạn vật, sai CON xuống trần làm lại như sau: (Mt 5,11-12)người chuộc tội, sai Thánh thần xuống thánh hóa loài người. "Thấy đám đông, Đức Giêsu lên núi, ngồi xuống, có các môn đệ - Thiên Chúa CON hiếu thảo vâng lời Cha, Người cho ta gọi ngồi bên, Người cất tiếng dạy rằng:Cha Người là Cha, và dạy ta cầu nguyện với Cha Người là: LạyCha chúng con... 1. Phúc cho ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ, - Thiên Chúa THÁNH THẦN (Holy Spirit) điều động mọi sự 2. Phúc cho ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất làm gia nghiệp,trong Giáo Hội Chúa Kitô, trong linh hồn mỗi tín hữu. 3. Phúc cho ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an, - Là người con Chúa, ta tôn thờ, kính mến Thiên Chúa Ba ngôi. 4. Phúc cho ai khao khát nên người công chính, Khi nào ta tuyên xưng Chúa 3 ngôi? vì họ sẽ Thiên Chúa cho thỏa lòng, - Khi ta làm dấu Thánh giá (Nhân Danh Cha +, và Con và 5. Phúc cho ai xót thương người, vì họ sẽ đượcThánh Thần. Amen), khi đọc kinh Sáng Danh, kinh Vinh Danh, Thiên Chúa xót thương,kinh Tin kính (sẽ học sau). 6. Phúc cho ai có tâm hồn trong sạch, vì họ sẽ (Amen, tiếng Do thái nghĩa là tôi tin, tôi nhận , tôi mong ước được nhìn thấy Thiên Chúa,như vậy). 7. Phúc cho ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con 2. Đề tài chính những lời rao giảng của Chúa Giêsu Kitô là gì? Thiên Chúa, 2.1- Đề tài chính những lời Chúa Giêsu Kitô rao giảng là đề tài: 8. Phúc cho ai bị bách hại bởi lẽ công chính, vì nước Trời làNƯỚC TRỜI (Sự Sống Đời Đời). của họ. Người rao giảng trong suốt 3 năm, qua nhiều kiểu nói, nhiều dụ Con người, với thân xác này, không ai sống mãi ở trần gian.ngôn (parable) và các phép lạ (miracles) minh chứng. Nước Trời là Trần gian chỉ là một nơi tạm gửi, nơi lập công chờ ngày về quêmột mầu nhiệm, người ta không thể hiểu, nếu Chúa không tỏ ra thật là Thiên đàng.(Mc 4,11), Nước Trời là phần thưởng cho các môn đệ (Luca 12,32), Nước Trời đồng nghĩa với sự sống đời đời (Mc 9,47). Xưa kia chỉ biết có trời, bây giờ lại biết kêu Trời bằng Cha, Con người ai cũng muốn sống hạnh phúc, thông thường người Trần gian chưa phải là nhà,ta tìm hạnh phúc trong tiền của giầu sang, tình yêu, danh vọng, Thiên đàng vĩnh phúc mới là chính quê".nhưng Chúa Kitô là "Đường đi, sự Thật, sự Sống" đã vạch cho ta
  • 26. -1- -2- Muốn được sống đời đời, Chúa Giêsu khuyên tiếp trong Tin "Điều răn trọng nhất: Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linhMừng theo thánh Matthêu: hồn, hết trí khôn... 2.2. Đừng lo tích của mau qua đời này, nhưng hãy lo tích của Yêu người thân cận như chính mình" (Mt 22, 37-39).bền bỉ đời sau: "Hãy làm như thế cho người, những gì ngươi muốn được người "Anh em đừng tích trữ cho mình những kho tàng dưới đất, nơi làm cho" (Mt 7,12).mối mọt làm hư nát, nơi kẻ trộm khoét vách và lấy đi. Hãy tích trữcho mình những kho tàng ở trên trời, nơi mối mọt không làm hư 2.5. Tin vào Chúa Quan phòng: (Mt 6, 25);nát...(Mt 6,19-20). - Đi vào đường hẹp dẫn lên thiên đàng (Mt 7,13); sống thuận Ý "Người giầu có khó vào Nước Trời...Con lạc đà chui qua lỗ Trời (Ý Chúa) (Mt 12,50); - Phải luôn canh phòng, tỉnh thức chờkim, còn dễ hơn người giầu vào Nước Thiên Chúa" (Mt 19, 23-24). Chúa đến (Mt 24,42);Chính Người đã sinh nghèo, sống nghèo và chết nghèo. Phần thưởng sẽ thật lớn lao (Mt 16, 27): "Khi Con Người sẽ 2.3. Vui chịu cư xử bất công, thiệt thòi vì Nước Trời: ngự đến trong vinh quang của Cha Người, bấy giờ Người sẽ thưởng phạt ai nấy xứng việc họ làm". "Đừng chống cự người ác, ai vả má bên phải, hãy giơ cả mábên trái, ai kiện lấy áo trong, hãy để nó lấy cả áo ngoài, ai bắt đi Tóm lại, một điều phải luôn ghi nhớ để sống đạo:một dặm, hãy đi hai. Ai xin, cứ cho, ai vay, đừng ngoảnh mặt chốitừ"(Mt 5, 38-42) "Được lời lãi cả trần gian mà mất linh hồn nào được ích gì" (Mt 16,26). - Hãy tránh dịp tội để duy trì sự sống: 3. Những ai được mời gia nhập Nước Trời? "Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, hãy móc màném đi, thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném - "Mọi người được mời gia nhập Nước Trời: Trước tiên là dânvào hỏa ngục; nếu tay phải của anh..."(Mt 5, 29-30) riêng Israel, sau là mọi dân tộc.(Glcg92 543-546). - Khi bố thí, đừng khua chiêng đánh trống...cốt để được khen. Lãnh Bí tích Rửa tội (sẽ học sau) là điều kiện cần để vào Nước Trời (Ga 3,3). " Thầy bảo thật, chúng đã mất phần thưởng. Còn anh, khi bốthí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm...Cha anh sẽ trả công Cầu nguyện kết thúc: Kinh Sáng Danh:cho anh...Khi cầu nguyện, hãy vào phòng đóng cửa lại cầu nguyệnvới Cha..."(Mt 6, 2-4. 6) Sáng Danh Đức Chúa Cha/ và Đức Chúa Con/ và Đức Chúa Thánh Thần/ 2.4. Mến Chúa hết lòng và yêu người như yêu mình:
  • 27. -1- -2- như đã có trước vô cùng/ và bây giờ/ và hằng có/ và đời đời mặt Người hết thảy, và Người phân tách người ta ra khỏi nhau,chẳng cùng/ Amen. một thể như người chăn chiên tách chiên ra khỏi dê. Chiên thì Người đặt bên phải, còn dê thì ở bên trái. Kinh 14 mối thương người trong đạo dạy: Bấy giờ Vua sẽ nói với những người ở bên phải: "Hãy đến, hỡi Thương người có mười bốn mối: những kẻ được Cha Ta chúc phúc, hãy lĩnh lấy làm cơ nghiệp Nước đã dọn cho các ngươi từ tạo thiên lập địa. Vì xưa Ta đói mà Thương xác bảy mối: các ngươi đã cho Ta ăn, Ta khát mà các ngươi đã cho Ta uống, Ta Thứ nhất cho kẻ đói ăn, là khách lạ mà các ngươi đã tiếp rước, Ta mình trần mà các ngươi Thứ hai cho kẻ khát uống, đã cho Ta mặc, Ta đau yếu mà các ngươi đã thăm viếng, Ta ở tù Thứ ba cho kẻ rách rưới ăn mặc, mà các ngươi đã đến với Ta". Thứ bốn viếng kẻ liệt cùng kẻ tù rạc, Bấy giờ kẻ lành đáp lại rằng: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng tôi Thứ năm cho khách đỗ nhà, thấy Người đói mà đã nuôi dưỡng, khát mà đã cho uống, có bao Thứ sáu chuộc kẻ làm tôi, giờ chúng tôi thấy Người là khách lạ mà đã tiếp rước, mình trần Thứ bảy chôn xác kẻ chết. mà đã cho mặc, có bao giờ chúng tôi thấy Người đau yếu hay ở tù mà chúng tôi đã đến với Người?" Đáp lại, Vua sẽ nói với họ: "Quả Thương linh hồn bảy mối: thật Ta bảo các ngươi, những gì các ngươi đã làm cho một người Thứ nhất lấy lời lành mà khuyên người, trong các anh em hèn mọn nhất này của Ta, là các ngươi đã làm Thứ hai mở dạy kẻ mê muội, cho chính mình Ta". Thứ ba yên ủi kẻ âu lo, Thứ bốn răn bảo kẻ có tội, Bấy giờ Người cũng sẽ nói với những người ở bên trái: "Hỡi Thứ năm tha kẻ dể ta, những kẻ bị chúc dữ, hãy xéo đi xa Ta, mà vào lửa đời đời đã dọn Thứ sáu nhịn kẻ mất lòng ta, sẵn cho ma quỉ cùng chư thần của nó, vì xưa Ta đói mà các ngươi Thứ bảy cầu cho kẻ sống và kẻ chết. không cho Ta ăn, Ta khát mà các ngươi không cho Ta uống, Ta là khách lạ mà các ngươi không tiếp rước, Ta mình trần mà các ngươi Bài đọc thêm: PHÁN XÉT CHUNG VỀ BÁC ÁI không cho mặc, Ta đau yếu và ở tù mà các ngươi đã không thăm viếng". (Mt 25,31-46) Bấy giờ họ cũng đáp lại rằng: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng tôi "Chúa Giêsu phán dạy các thính giả nghe Người giảng dụ ngôn đã từng thấy người đói hay khát, khách lạ hay mình trần, liệt làosau đây, khuyên người ta biết từ bỏ ích kỷ mà sống bác ái, nhất là hay ở tù mà chúng tôi lại đã không giúp đáp Người ?" Bấy giờvới người nghèo khó, bị bỏ rơi trong xã hội: Người đáp lại họ rằng: "Quả thật, Ta bảo các ngươi, những gì các ngươi đã không làm cho một người nào trong các kẻ hèn mọn nhất "Khi Con người đến trong vinh quang của Người, và cùng với này, là các ngươi đã không làm cho chính mình Ta". Và chúng sẽNgười, hết thảy các thiên thần, bấy giờ Người sẽ ngự trên ngai phải vào nơi chịu phạt khổ sở đời đời, còn kẻ lành thì được vào nơivinh hiển của Người. Các dân thiên hạ được thâu hfdỏ lại trước sống ngàn thu".
  • 28. -1- -2- Giáo lý Đạo Công giáo được tóm lại 4 mối: 6. Tôi tin phép tha tội. 1- Những điều phải Tin, tóm lại trong kinh Tin kính, 7. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. 2- Những điều phải Xin, tóm lại trong kinh Lạy Cha, 8. Tôi tin hằng sống vậy. Amen. 3- Những điều phải Giữ, tóm lại trong kinh 10 Điều răn, 4- Những điều phải Lãnh, tóm lại trong kinh 7 Bí tích. Tìm hiểu kinh Tin kính theo sách Giáo lý Công giáo công bố năm 1992 (số trong ngoặc là số theo sách Giáo lý) 1. NHỮNG ĐIỀU PHẢI TIN TRONG ĐẠO CHÚA 1. Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên (bài này dài, nhưng rất cần thiết, nên chia ra để đọc kỹ ) trời đất. 1- Những điều phải Tin, tóm lại trong kinh a/ Tôi tin kính Đức Chúa Trời: Người Công giáo tin có MỘT Tin kính: Chúa, nhưng Chúa có BA NGÔI là Cha và Con và Thánh thần, Ba ngôi có cùng một bản tính là Chúa trời. Kinh Tin kính các Tông đồ (do 12 thánh tông đồ Chúa Giêsu) Mầu nhiệm (mystery) Thiên Chúa Ba ngôi là mầu nhiệm trung tâm của đời sống kitô hữu. 1. Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất. Họ tuyên xưng mầu nhiệm này khi làm dấu Thánh giá +, khi đọc kinh Tin kính, kinh Sáng Danh, kinh Vinh Danh. 2. Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô là ConMột Đức Chúa Cha cùng là Chúa chúng tôi/ bởi phép Đức Chúa b/ Là Cha:Thánh Thần mà Người xuống thai sinh bởi Bà Maria Đồng Trinh/chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô/ chịu đóng đinh trên cây Chúa Giêsu Kitô cho phép các tín hữu gọi Cha Ngài là Cha.Thánh giá/ chết và táng xác/ xuống ngục Tổ tông/ ngày thứ ba bởitrong kẻ chết mà sống lại/ lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha Cha ở trên trời quyền phép vô cùng và thương con cái hơn hết mọiphép tắc vô cùng/ ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và cha mẹ dưới trần.kẻ chết. c/ Phép tắc vô cùng = Toàn năng (Almighty)3. Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Cha dựng nên mọi loài, điều hành mọi sự, và làm được mọi điều4. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này. Ngài muốn, không hề có giới hạn.5. Các Thánh thông công. d/ Dựng nên trời đất = Đấng tạo thành (The Creator):
  • 29. -1- -2-Chúa dựng nên trời đất từ không không, không cần vật liệu đã có - Chúa dựng nên người có nam có nữ, hoàn toànsẵn, trong thời gian 6 ngày, hay 6 thời kỳ. bình đẳng.- Việc Thiên Chúa tạo dựng làm sáng tỏ các vấn nạn: Con người từ - Con người đầu tiên (tổ tông) được sáng tạo tốtđâu tới? Con người đi về đâu? Vạn vật từ đâu tới? Vạn vật đi về lành, được sống thân tình với Chúa, hòa thuận nơiđâu? Sự dữ (ác, khổ) bởi đâu mà ra? Ai chịu trách nhiệm về sự dữ? bản thân, nơi nam nữ, nơi vạn vật, không phải chết,Có cuộc giải thoát khỏi sự dữ không? không phải khổ, làm chủ mình, làm chủ vạn vật, thoát dục vọng. Nhưng con người đã làm mất đi những ơn đó vì đã tự ý phạm tội.- Thiên Chúa lưu tâm săn sóc các tạo vật Ngài đã dựng nên cách tỉmỉ theo kế hoạch khôn ngoan vô cùng, nhưng Ngài cho phép sự dữ - Tội Tổ tông ở chỗ: nghe lời dụ dỗ của quỉ, muốn trở nên nhưxảy ra để đạt điều tốt lành hơn. Chúa, lạm dụng tự do, bất tuân lệnh Chúa, phạm điều Chúa cấm.- Trời và đất: Trời chỉ bầu trời, cũng là nơi Thiên Chúa ngự. Đất - Hậu quả tội tổ tông:chỉ thế giới, nơi loài người ở. Thiên Chúa đã dựng nên thế giới vàmuôn loài, trong đó có thiên thần vô xác (linh thiêng, thiêng liêng) - Lập tức mất ơn thánh thiện ban đầu, sợ hãi Chúa, xác mất hòavà loài người gồm hồn và xác. hợp với linh hồn, với nhau, với các tạo vật, phải chết (về với bụi đất), tội lan tràn trên con cháu, vì mang tính người.- Thiên thần là những tôi tớ, sứ giả của Thiên Chúa, đang đượchưởng phúc bên Chúa, - Nhưng Chúa đã không bỏ mặc con người, Ngài đã hứa ban Đấng Cứu Thế và Mẹ Ngài là Ađam và Evà mới.Mỗi tín hữu có một thiên thần bản mạnh (guardian angel) , luôngìn giữ và chuyển cầu cho từ thời thơ ấu tới khi ly trần. 2. Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô (I believe in Jesus Christ)- Loài người được dựng nên theo "hình ảnh" Chúa,nghĩa là: a/ Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô:- Có khả năng tự nhận biết, làm chủ mình, tự trao tặng và liên kết - Theo tiếng Do thái: Giêsu có nghĩa là Thiên Chúa cứu vớt. Dướivới các người khác, nhận biết, yêu mến Chúa, là tham dự vào cuộc bầu trời không có Danh nào khác có thể cứu chúng ta. Danh Giêsusống Chúa. vượt trên mọi danh khác, thần dữ phải sợ Danh Ngài. Danh Giêsu là trung tâm kinh nguyện Kitô Giáo. Cao điểm của kinh Kính- Loài người có xác vật chất và hồn linh thiêng (chỉ hình bóng mừng là lời "Và Giêsu Con lòng Bà gồm phúc lạ" (430-435).Thiên Chúa). Hồn làm cho xác thành người, thành đền thờ Chúa,hồn là mô thức (form) của xác, hồn làm cho xác chất thành linh - Kitô (Christos) là tiếng Hi lạp dịch từ tiếng Messia của Do thái,động. Hồn và xác thành một bản tính người. nghĩa là Đấng được xức dầu, Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần xức dầu cho Ngài, Đức Kitô là Đấng được Chúa Cha sai xuống trần- Hồn được Chúa trực tiếp tạo dựng, và hồn mãi mãi không hư nát gian (436-440).(bất tử), sẽ kết hợp lại với xác mình trong ngày sống lại.
  • 30. -1- -2-b/ Là Con một Đức Chúa Cha: nói lên sự liên kết giữa Thiên Chúa đ/ Chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đanh trên câyCon và Thiên Chúa Cha. Chính Chúa Cha đã nói lên điều này khi Thánh giá (Suffered under Pontius Pilate, was cruxified) (571-629)Chúa Giêsu chịu rửa trong sông Giođanô, cũng chính Chúa Kitôxác nhận trước Hội đồng Cộng tọa người Do thái (441-445). - Chúa đã giảng dậy và làm nhiều phép lạ, nhưng dưới mắt nhiều người Do thái, việc Chúa làm nhưc/ Cùng là Chúa chúng tôi (Our Lord) (430-455) chống lại lề luật của Dân Riêng: Họ vâng phục toàn bộ lề luật Moise, cả trong những giải thích65. Danh hiệu Chúa là gì? truyền khẩu, họ coi Giêrusalem là nơi Thánh tối cao, họ tin vào Thiên Chúa duy nhất, không ai- Là nói lên quyền tối cao của Ngài. Ta kêu cầu với Ngài là Chúa được coi mình bằng Thiên Chúa (574).trong mọi kinh nguyện, tôn nhận Ngài là Thiên Chúa tối cao củatrời đất, Ngài là chìa khóa, là trung tâm, là cùng đích của lịch sử - Việc Chúa Kitô chịu nạn chịu chết là mầu nhiệm trong kế hoạchnhân loại (446-451). Thiên Chúa từ trước. Chúa cho phép mọi hành động xuất phát từ những con người mù quáng để hoàn thành kế hoạch cứu độ (pland/ Bởi phép Đức Chúa Thánh Thần, mà Người xuống thai sinh bởi of salvation) của Ngài (600)Bà Maria Đồng Trinh (was conceived by the power of The HolySpirit, born of The Virgin Mary). e/ Chết và táng xác (died, and was buried)- Với cách thế của Thiên Chúa, Thánh Thần là Đấng ban sự sống, - Ngài đã chết vì tội chúng ta (601). Ngài tự nguyện chết để cứuđã cho Đức Maria mang thai Con Thiên Chúa, nhân tính Chúa Kitô chuộc ta (609-617).đón nhận từ nhân tính của Đức Mẹ (484-487). - Ngài mời ta vác thập giá theo Ngài, Ngài chỉ đường cho ta đi,- Bản tính loài người nơi Chúa đón nhận bản tính Thiên Chúa Ngài nối kết ta với hy lễ Ngài, như Mẹ Ngài đã thật sự kết hợptrong mầu nhiệm Ngôi hiệp (the mysterious union of the trong mầu nhiệm cứu độ, vì ngoài thập giá không có thang nàoIncarnation). Tất cả hành động của Chúa Kitô đều qui về Ngôi Hai khác để lên trời (618).Thiên Chúa. Ngài có tâm hồn và lý trí, có ý chí và hành động theohai bản tính: Chúa và người. Thân xác Ngài là thân xác con người, - Con Thiên Chúa làm người đã chết thực và được chôn táng thựccũng bị giới hạn, trái tim Ngài cũng yêu như mọi người (470-478). (629).- Thiên Chúa đã chọn một thiếu nữ trẻ tên là Maria, người Do thái, Nhờ phép Rửa tội, ta cũng được mai táng với Chúa Kitô (628).làng Nagiaret làm Mẹ Con Ngài. Suốt thời Cựu Ước, vai trò ĐứcMaria đã được chuẩn bị qua các phụ nữ Thánh thiện, sau cùng g/ xuống ngục Tổ tông (Descended into hell)Ngài đã khai mở nhiệm cục mới (489). - Ngục tổ tông, còn được gọi là âm phủ, là nơi những người đã- Đồng trinh là dấu chỉ đức tin của mẹ và dấu chỉ Mẹ trọn đời dâng chết không được thấy Thiên Chúa.hiến cho Chúa (506). Mẹ Maria vừa là trinh nữ vừa là Mẹ (507).
  • 31. -1- -2-Chúa không xuống ngục tổ tông để giải phóng những người đã bị thử thách làm lung lạc niềm tin của nhiều tín hữu, nhất là thử tháchkết án muôn đời, nhưng để giải phóng những người công chính đã lừa bịp của Phản Kitô (Antichrist: quỉ vương) (675).sống trước Ngài (633). - Cuộc chung thẩm sẽ xảy ra thế này: Lúc đó cách sống của mỗih/ Ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại (the third day He rose người và bí mật các tâm hồn sẽ phơi bày trước ánh sáng. Lỗi bấtfrom the dead)(632-658) tín coi thường ơn Chúa sẽ bị kết án. Thái độ với tha nhân sẽ cho thấy con người đón nhận hay từ chối ơn Thánh và tình yêu Thiên - Đó là biến cố lịch sử, Thánh Phaolô đã viết về Chúa. biến cố này cho Giáo đoàn Corinhto vào khoảng năm 56 (639). Mồ trống (640), các cuộc hiện ra - Nhưng Chúa Con đã không đến để phán xét mà để cứu vớt. (641), các môn đệ lại sờ thấy và dùng bữa với Chúa Chính vì từ chối ơn Thánh Chúa trong cuộc đời, nên mỗi người tự (645). phán định chính mình. Họ sẽ đón nhận tùy theo công việc đã làm, họ có thể tự kết án mình muôn đời vì từ chối Thánh Thần Tình yêu - Chúa đã phục sinh - để hoàn tất những lời đã hứa (679).(652), - để xác nhận tính Thiên Chúa của Ngài 653), sau cùng,Chúa phục sinh là nguyên lý cuộc phục sinh sau này của ta. Trong 3. Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần (I believe in The Holykhi chờ đợi phục sinh, ta "không còn sống cho ta, nhưng cho Đấng Spirit) (GlCg92 từ số 683-747)đã chết và phục sinh vì ta" (655). a/ Chúa Thánh Thần rất cần thiết cho đời sống công giáo.i/ Lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng( ascended into heaven and sits at the right hand of God The Father Qua Bí tích Rửa tội, Chúa Thánh thần ban sức sốngalmighty)" (659-667) cho ta từ Chúa Cha và Chúa Con.- Sau 40 ngày, Ngài lên trời đánh dấu việc nhân tính Ngài đi vào b/ Chúa Thánh Thần là Thiên Chúa ngôi Ba, dùcõi trời, và từ đó, sau này Ngài sẽ trở lại. khác biệt về ngôi, nhưng đồng bản tính (consubtantial with) với ngôi Cha và ngôi Con.- Ngài ngự bên hữu Cha, nghĩa là Ngài được vinh quang, danh dự Chúa Thánh Thần hành động với ngôi Cha và ngôi(663). Con từ khởi đầu đến khi hoàn thành kế hoạch cứu rỗi loài người.- Ngài vẫn còn tại thế nhờ Giáo hội Ngài (668). Ngài hiện diện nhờ c/ Chúa Thánh Thần hoạt động trong Giáo hội: Ngài đến với Giáonhững dấu chỉ lạ lùng kèm theo lời loan báo của Giáo hội (669). hội dưới hình lưỡi lửa vào ngày lễ Ngũ tuần (Pentecost). Ngài là Tình yêu: tình yêu là ơn đầu tiên chứa đựng mọi ơn khác, từ đók/ Ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết (He will ban ơn tha tội qua Bí tích Rửa tội. Nhờ tình yêu này, ta sống đờicome to judge the living and the dead)(668-682) sống mới trong Chúa Kitô. Nhờ Thánh Thần, đời sống ta sinh hoa trái: bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung- Ngày phán xét chung có thể xảy ra ở mọi thời (673), nhưng trước tín, hiền hòa, tiết độ. (Gl 5,22-23). Qua Giáo hội, Thánh Thầnkhi Đức Kitô trở lại, Giáo hội phải vượt qua thử thách cuối cùng, chuẩn bị, lôi kéo họ về, Ngài bày tỏ Chúa Kitô Phục sinh, Ngài
  • 32. -1- -2-làm cho mầu nhiệm Chúa Kitô hiện diện tuyệt vời trong Bí tích - Vì được thiết lập và lưu truyền từ thời các Tông đồ Chúa Kitô tớiThánh Thể, để giao hòa họ và đưa họ vào hiệp thông với Thiên nay.Chúa Cha. Qua các Bí tích của Giáo hội, Đức Kitô thông banThánh Thần là Đấng Thánh Hóa cho các phần Thân thể Ngài là d/ Tín hữu Công Giáo là những ai?Giáo hội. - Là những người đã gia nhập Giáo hội trọn vẹn, chấp nhận tổ chức4.Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này. (I believe in The Giáo hội, phương tiện cứu rỗi, lãnh các Bí tích.holy Catholic Church) (748-945) đ/ Mọi tín hữu Công Giáo có được cứu rỗi linh hồn (sự sống đờia/ Giáo hội được chuẩn bị lạ lùng trong lịch sử Israel khởi đầu từ đời) cả không?ơn gọi Abraham, được Chúa Kitô thiết lập khi chọn nhóm 12 tôngđồ, được tỏ ra nhờ Thánh Linh trong lễ Ngũ tuần, và hoàn tất trong - Những tín hữu Công Giáo "không bền vững trong Đức Ái"vinh quang, dù đầy cam go. (không có ơn nghĩa Chúa, mắc tội trọng mà không sám hối) thì không được cứu rỗi, vì xác ở trong Giáo hội mà hồn thì không.b/ Giáo hội vừa hữu hình (có cơ cấu phẩm trật, cộng đoàn hữuhình, Giáo hội trần thế, nhân linh); vừa vô hình (nhiệm tể Chúa e/- Giáo hội có thái độ nào với những người ngoài Kitô Giáo?Kitô, cộng đoàn thiêng liêng, ơn phúc trời cao, thần linh) - Với những tôn Giáo ngoài Kitô Giáo, Giáo hội "nhìn nhận tất cảc/ Giáo hội có 4 đặc tính: duy nhất, Thánh thiện, công giáo, tông những gì là tốt lành và chân thật trong các tôn Giáo này như sựtruyền? (811-870) chuẩn bị cho Tin mừng cứu độ", tuy họ có những sai lầm làm sai lạc hình ảnh Thiên Chúa.1/ Duy nhất (One): g/ Ngoài Giáo hội Công Giáo có được cứu rỗi không?- Vì chỉ có một Đấng Sáng lập là Chúa Kitô - Nếu biết Giáo hội Công Giáo là cần thiết mà - vẫn không muốn2/ Thánh thiện (Holy) gia nhập, - hoặc không muốn kiên trì ở lại trong Giáo hội này, thì không được cứu rỗi (846).- Vì Chúa Ba ngôi là Thánh, trong giáo hội đấy tràn sự thánh thiệncủa Chúa Kitô, dù nhiều phần tử không thánh. Nhưng nếu ai có lòng thành đi tìm Chúa, và họ gắng làm theo Ý Chúa, theo tiếng lương tâm của họ, họ có thể được cứu rỗi.3/ Công Giáo (Catholic) h/ Tại sao Giáo hội tôn trọng tự do tín ngưỡng mà lại còn truyền- Vì Đức Kitô sai Giáo hội đến rao giảng Tin mừng cho toàn thể Giáo?nhân loại. - Giáo hội làm theo lệnh truyền của chính Chúa Kitô: "Hãy đi rao4/ Tông truyền (Apostolic) giảng cho muôn dân..." (Mt 28,19-20). Thiên Chúa muốn mọi người được cứu rỗi (1 Tm 2, 4).
  • 33. -1- -2-i/ Ơn gọi (vocation) của Giáo dân là gì? - Đặc ân Vô nhiễm nguyên tội, Mẹ Thiên Chúa, Đồng trinh trọn đời, Hồn xác lên trời, và Nữ vương Vũ trụ.- Là tìm kiếm Nước Thiên Chúa trong khi sử dụng các sự việc trầnthế. Giáo hội có lòng tôn kính Đức Mẹ thế nào? - Giáo hội tôn kính Đức Mẹ bằng phụng tự đặc biệt qua các lễ phụng vụ, qua kinh Mân côi được coi như tóm tắt toàn bộ Phúc5. Các Thánh thông công. (the communion of saints) (GlCg92 từ âm.số 946-975) a/ Là hiệp thông 3 tình trạng: Tín hữutrần gian, linh hồn luyện ngục, các 6. Tôi tin phép tha tội. (I believe in the Forgiveness of sins) (Từ sốthánh thiên đàng. 976-978)Ba tình trạng trao đổi những lợi ích a/ Phép (Bí tích) Tha tội là phép nào?thiêng liêng, trong gia đình của ThiênChúa. - Là phép Rửa tội. Phép Rửa tội là Bí tích số một và chính yếu để ban ơn tha tội. Chính Chúa Kitô đã nói rõ: Ai tin và chịu Phép Rửab/ ĐỨC TRINH NỮ MARIA, MẸ CHÚA KITÔ, MẸ GIÁO HỘI tội sẽ được cứu rỗi (Mc 16,16). Khi lãnh Phép Rửa tội, người ta(Mary, Mother of Christ, Mother of The Church) (GlCg92 từ số được tha tội nguyên tổ, mọi tội riêng, và mọi hình phạt bởi tội.963-972) b/ Phép Rửa tội (Sacrament of Baptism) làm cho ta hết phạm tộiTại sao gọi Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa và Mẹ Giáo hội? phải không?- Gọi là Mẹ Thiên Chúa vì Người sinh ra Chúa Kitô là Thiên Chúa, - Không. Phép Rửa tội không giải thoát con người khỏi những suygọi là Mẹ Giáo hội vì qua đức Ái, Người sinh ra các tín hữu là chi yếu của bản tính con người, vì thế, ta vẫn phải chiến đấu để chốngthể của Chúa Kitô. lại những giao động của tình dục luôn kéo ta về sự ác. Vai trò của Đức Mẹ đối với Giáo hội xuất phát từ c/ Bí tích Rửa tội có là phương thế duy nhất để Giáo hội tha tội đâu? không? - Từ việc Mẹ gắn liền với Chúa Kitô Cứu chuộc từ - Không, ngoài Phép Rửa tội, Giáo hội còn có Bí tích Giải tội (xá lúc cưu mang tới khi Ngài chết. Sau khi Chúa về giải, hoà giải) để tha tội cho ta, cho ta làm hòa với Chúa và với trời, Mẹ đã trợ lực Giáo hội bằng lời cầu của mình. Giáo hội. Thiên Chúa đã thưởng Đức Mẹ những đặc ân gì? d/ Giáo hội có quyền tha tội, vậy Giáo hội tha được những tội nào?
  • 34. -1- -2-- Không tội lỗi nào nặng nề đến đâu mà Giáo hội không thể tha - Chết là linh hồn lìa khỏi xác, là lúc tận cùng của cuộc sống ở trầnthứ, miễn là tội nhân thành tâm ăn năn sám hối. gian.đ/ Giáo hội khuyên tội nhân trông cậy vào Phép Tha tội thế nào? e/ Chúa Kitô đã biến đổi sự chết thế nào?- Giáo hội khuyên khơi dậy nơi giáo dân niềm trông cậy vào lòng - Tuy run sợ khi đối diện với sự chết, nhưng Chúa Kitô đã can đảmthương xót vô biên của Chúa Kitô đã ban cho Giáo hội khi Ngài hoàn toàn vâng phục Thánh Ý Chúa Cha. Sự vâng phục này đãsống lại, đó là quyền tha thứ tội lỗi cho các tông đồ và các vị kế biến đổi lời chúc dữ của cái chết thành lời chúc lành.tiếp qua chức linh mục sau này trong Giáo hội (983). g/ Đâu là ý nghĩa cái chết theo Công Giáo? - Nhờ Chúa Kitô, cái chết của người Công Giáo có ý nghĩa như là7. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. (I believe in the mối lợi, vì hy vọng sẽ sống lại với Người để sống đời sống mới.Resurrection of The Body) (Từ số 988-1019) h/ Chết rồi có "đầu thai" vào kiếp khác (return to other earthly life)a/ Sống lại là gì? không?- Sống lại là việc Thiên Chúa trả lại sự sống vĩnh viễn cho thân xác - Chết là tận cùng cuộc sống lữ hành của cuộc đời duy nhất, ngườichúng ta khi cho xác kết hợp lại với linh hồn. ta chỉ chết một lần, đạo Công giáo không tin có sự đầu thai lại sau khi chết.b/ Ai sẽ sống lại? i/ Giáo hội khuyên điều gì về sự chết?- Mọi người lành, kẻ dữ, nhưng người đã làm lành sẽ sống lại đểđược sống mãi, người đã làm điều dữ sẽ sống lại để chịu án phạt - Giáo hội khuyên chuẩn bị cho giờ chết của mình. Phải sống saođời đời. như là sẽ chết hôm nay, để tránh tội lỗi, làm việc lành. Gắng đừng phạm tội hơn là tránh sự chết.c/ Khi nào người ta sẽ sống lại?- Người ta sẽ sống lại vào ngày tận thế, và sống mãi với Chúa Kitô. 8. Tôi tin hằng sống vậy (vĩnh cửu). (I believe in life everlasting)d/ Để sống mãi với Chúa Kitô, ta cần phải làm gì bây giờ? (Từ số 1020-1065)- Phải chết với Chúa Kitô, nghĩa là phải sẵn sàng chết, rời bỏ thân a/ Những gì xảy ra sau khi chết?xác này mà ra đi, đó là khi linh hồn lìa khỏi xác. - Sau khi chết người ta phải phán xét riêng, nghĩa là xét công tộiđ/ Chết là gì? tùy theo công việc và niềm tin của mỗi người.
  • 35. -1- -2-b/ Ai được nhận vào Thiên đàng (Heaven)? - Cựu Ước (2 Mcb 12, 46), Phúc âm theo Thánh Matthêô (Mt 12,31), thư Thánh Phaolô (1 Cr 3,15; 1 Pr 1,7) gián tiếp nói về- Ai chết trong ân sủng và ơn nghĩa Chúa (grace and friendship), luyện ngục.và đã hoàn toàn được thanh tẩy (perfectly purified), sẽ sống muônđời (live forever) với Chúa. h/ Giáo hội Công Giáo nói gì về luyện ngục?c/ Nơi Thiên đàng, người lành hưởng phúc thế nào? - Công đồng Florentia, Công đồng Trentô đã nói rõ ràng về luyện ngục. Giáo hội luôn khuyến khích giáo dân dâng Thánh lễ, cầu- Họ được thấy Chúa tận mặt, được sống trong sự sống và tình yêu nguyện, bố thí, hưởng ân xá, làm việc đền tội để giúp các người đãvới Chúa Ba ngôi, được thỏa những nguyện vọng sâu xa nhất của qua đời.con người, đó là tình trạng hạnh phúc cao nhất và vĩnh viễn. Họsống với Chúa Kitô, trong Chúa Kitô, nhưng họ vẫn giữ bản sắc và 177. Hỏa ngục (Hell) là nơi nào?tên gọi của mình. - Hỏa ngục là nơi những kẻ chết trong tội trọng mà cố chấp khôngd/ Trên Thiên đàng có những ai? sám hối, không đón nhận tình thương Chúa. Họ sẽ mãi mãi phải xa lìa Chúa và các Thánh trên trời.- Có Thiên Chúa Ba ngôi, Đức Mẹ Maria, các thiên thần, cácthánh. 178. Kinh Thánh có hay nói đến hỏa ngục không?đ/ Thiên đàng được nói qua những hình ảnh nào? - Chúa Kitô nói rất nhiều lần: hỏa ngục, lửa không tắt, lửa muôn đời (Mt 5, 22-29; 10, 18; 13, 42-50).- Thiên đàng vượt quá mọi hiểu biết và biểu tượng. Thánh kinh nóivề Thiên đàng qua những hình ảnh: sự sống, ánh sáng, bình an, tiệc 179. Giáo hội dạy điều gì về hỏa ngục?cưới, rượu Nước Trời, nhà Cha, thành Giêrusalem trên trời, thiênđàng, nơi mắt chưa thấy, tai chưa nghe, lòng trí chưa nghĩ tới, nơi - Giáo hội xác định có hỏa ngục và hỏa ngục đời đời. Giáo hội kêuChúa dành sẵn cho ai yêu mến Ngài. (1027). gọi tránh hỏa ngục bằng sám hối tội lỗi, đi vào đường hẹp, từ bỏ mình của Phúc âm, luôn tỉnh thức chờ Chúa đến.e/ Luyện ngục (Purgatory) là gì? 180. Thiên Chúa có ấn định trước cho ai phải sa hỏa ngục không?- Luyện ngục là nơi những người chết trong ân sủng và tình nghĩacủa Thiên Chúa, nhưng chưa được thanh tẩy trọn vẹn, phải chịu sự - Không, Thiên Chúa không tiền định cho ai phải sa hỏa ngục,thanh tẩy cuối cùng (final purification) hòng đạt sự thánh thiện cần người ta sa hỏa ngục vì người ta phạm trọng tội (cố ý xoay lưng lạithiết để bước vào niềm vui thiên đàng. với Chúa) và cố chấp trong tình trạng này tới cùng (không sám hối).g/ Kinh Thánh nói gì về luyện ngục? 181. Thế nào là phán xét chung?
  • 36. -1- -2-- Là sự phơi bày tất cả những hậu quả sau cùng của những gì màmỗi người đã làm tốt, hoặc đã bỏ qua không làm trong cuộc đờitrần gian của mình. Kinh Lạy ChaViệc phán xét chung sẽ diễn ra vào lúc Chúa Kitô trở lại trong vinh (Chúa Giêsu dạy các Tông đồ)quang. Ngài sẽ tách chiên ra khỏi dê. Những người công chính(chiên) sẽ ngự trị muôn đời với Chúa Kitô, họ được tôn vinh cả Lạy Cha chúng con ở trên trời,hồn lẫn xác.182. Sau khi phán xét chung những gì sẽ xảy ra? Chúng con nguyện Danh Cha cả sáng,- Người công chính được đổi mới, vũ trụ cũng sẽ được đổi mới Nước Cha trị đến,(trời mới đất mới). Trong nơi mới này (Kh 21,5) sẽ không cònkhóc lóc, kêu than, không còn sự chết. Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.Chúng ta không biết thời gian nào là thời gian Phán xét chung và Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày,đổi mới con người và vũ trụ. Và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợSứ điệp của việc Phán xét chung là lời kêu gọi hãy trở về với Thiên chúng con,Chúa, trong khi Ngài còn ban cho người ta thời gian thuận tiện,thời gian cứu độ. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, Nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ. Amen.Amen.Trong tiếng Do thái, "Amen" có nghĩa là tin, là trung thành: Tôi tin Phân tách kinh Lạy Cha từng lời theo sách Giáo lý Công giáoChúa , Chúa trung thành với tôi. Tiên tri Isaia gọi Chúa là "Thiên ban hành năm 1992 (số trong ngoặc là số theo sách giáo lý).Chúa của Amen". Chúa Kitô là "Amen" (Kh 3, 14), Ngài là Amencủa tình thương Chúa Cha dành cho tôi. Nhờ Chúa Kitô, tôi thưaAmen để tôn vinh Thiên Chúa. - Lạy Cha chúng con ở trên trời: 11 -Ta được gọi Thiên Chúa là Cha: vì Con Chúa2. Những điều phải cầu xin được tóm lại trong kinh Lạy khi làm người đã dạy ta điều đó (2798). Cha.
  • 37. -1- -2--Cha chúng con: ta được hiệp thông với Chúa Ba ngôi và tình yêu 7- Nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ: đây là kẻ Dữ, nó là thiêncủa Chúa qua Giáo hội. thần chống lại Cha, kẻ phản loạn. Nhưng nó đã thua Mẹ Maria là Evà mới, nó quay ra cắn gót chân Bà (2853). Xin được cứu thoát-Ở trên trời: Trời là nhà của Cha chúng ta (2802). khỏi mọi sự dữ hiện nay, đã qua, và sẽ đến (2854).Bảy lời cầu xin: - Amen: Xin được như vậy.1- Chúng con nguyện Danh Cha cả sáng: ước ao cho Danh Chađược hiển Thánh, và ta phải sống Thánh, không tì vết trước NhanCha (2807). a/ Tại sao nói, Kinh Lạy Cha tóm tắt cả bộ Phúc âm?2- Nước Cha trị đến: xin cho triều đại Cha, vương quốc Cha lan - Vì nếu ta rảo qua các lời cầu trong Thánh Kinh, ta sẽ thấy nơitruyền đến (2816-17). kinh Lạy Cha có tất cả những điều đó. Kinh Lạy Cha là lời cầu tuyệt hảo nhất, gồm những lời cầu xin cách chính đáng, theo thứ tự3- Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời: Ý Cha là mọi người ước ao. (2761-63).được cứu độ (2822). Thánh Ý Cha thể hiện trong Chúa Kitô(2824). Ai làm theo Ý Cha thì Cha nhận lời người đó (2827). b/ Tại sao gọi kinh Lạy Cha là kinh của Giáo hội?4- Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày: Cho - Vì các cộng đoàn Kitô Giáo đầu tiên mỗi ngày đọc kinh Lạy Chachúng con cơm bánh để chúng con khỏi lo lắng (2830), cho chúng 3 lần.con sống Lời Cha, và Mình Thánh Cha (2835). - Trong Bí tích Rửa tội và Thêm sức, Giáo hội trao kinh Lạy Cha5- Xin tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng cho người lãnh nhận các Bí tích này.con: Lời xin của chúng ta chỉ được nhận, nếu ta biết tha thứ chonhững người xúc phạm đến chúng ta...Khi từ chối tha thứ cho anh - Trong Thánh lễ, kinh Lạy Cha được coi là lời cầu nguyện của tấtchị em mình, lòng chúng ta khép lại, sự cứng cỏi của lòng ta làm cả Giáo hội, được đặt vào phần quan trọng nhất của Thánh lễ.cho tình yêu đầy thương xót của Cha không thể nhập vào được (2768-72).(2840). "như" chúng ta phải tha thứ cho nhau như Cha đã tha thứcho chúng ta. trong Chúa Kitô (2842). Lời cầu nguyện kitô Giáocòn đi tới chỗ tha cho kẻ thù (2844). Không có giới hạn và mức độnào cho sự tha thứ thần linh này (2845). c/ Có bao nhiêu cách cầu nguyện?6- Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ: Để không sa chước cám - Có 3 cách: Cầu nguyện lên tiếng, suy niệm , và chiêm niệm.dỗ, đòi phải có sự quyết tâm. Không cám dỗ nào vượt quá sức conngười (2848). Cha ân cần nhắc nhở chúng ta phải tỉnh thức, tỉnh d/ Thế nào là cầu nguyện lên tiếng (đọc kinh) (vocal prayer)?thức là giữ lòng mình, xin ơn bền vững đến cùng (2849).
  • 38. -1- -2-- Đó là lời của miệng, nhưng nên nhớ, lời cầu nguyện của ta được Thiên Chúa là Đấng mình được yêu thương. Cái nhìn của người taChúa nhận hay không, không tùy ở số lượng lời, nhưng tùy ở sự hướng thẳng vào Chúa hơn là suy niệm, dù vẫn có thể suy niệmnhiệt thành của tâm hồn ta (2700). (2709).(Lời cầu nguyện lên tiếng là việc cầu nguyện tuyệt hảo nhất của Cần chọn thời gian và nơi chốn thích hợp cho việc chiêm niệmcộng đoàn. Lời cầu nguyện nội tâm nhất cũng không thể bỏ qua lời (2701).cầu nguyện lên tiếng (2704). Nhưng khi cầu nguyện lên tiếng lạirất cần liên kết với nội tâm (2700), vì Chúa tìm những kẻ thờ g/ Muốn quyết tâm cầu nguyện phải chiến đấu với những gì?phượng trong tinh thần và chân lý (2703). Cầu nguyện là một cuộc chiến đấu, chiến đấu chống lại chính bảnđ/ Thế nào là suy niệm (meditation)? thân ta, và những mưu chước của ma quỉ cám dỗ, vì nó làm hết cách để ta xa rời việc cầu nguyện, xa rời sự kết hợp với Thiên - Là tâm trí ta tìm hiểu tại sao (why) và thế nào Chúa. Phải chiến đấu với những quan niệm sai lầm, và những khó (how) để sống cuộc đời Kitô hữu, để thực hành khăn của việc cầu nguyện. những gì Chúa muốn nơi ta. h/ Những quan niệm sai lầm về cầu nguyện là quan niệm nào? (Khi suy niệm, cần cầm trí, thường nên có một cuốn sách giúp mình (Thánh kinh, ảnh Thánh, bài - Sai lầm khi coi cầu nguyện chỉ là cách tập trung tâm trí, là làm phụng vụ theo ngày, theo mùa, Sách Giáo phụ tu cho mình rỗng không, đòi những điệu bộ và những lời nói đúng đức, Sách chỉ đường nên Thánh, lịch sử). Suy gẫm nghi thức; điều mình đọc sẽ đưa tới việc áp dụng những điều đó vào bản thân mình, đó là cuốn Sách cuộc đời cho rằng cầu nguyện không đi đôi được với công việc phải làm;mình. Phải thưa với Chúa: Lạy Chúa, Chúa muốn con làm gì? Cầnsuy gẫm đều đặn (Mc 4,4-7,15-19). không có giờ cầu nguyện;Có nhiều phương pháp suy niệm khác nhau, điều quan trọng là sớm nản chí, vì họ không biết rằng cầu nguyện phải do Thánhphải cùng với Chúa Thánh Thần tiến bước trên đường duy nhất tới Thần chứ không do một mình họ (2726).Chúa Kitô. - Sai lầm vì quá thiên về lý trí, khoa học thực nghiệm, coi cầuĐề tài suy niệm có thể là những mầu nhiệm Chúa Kitô, kinh Mân nguyện là một mầu nhiệm vượt ý thức và vô thức của ta. Đặt nặngcôi, mục đích là để yêu mến Chúa Kitô và kết hợp với Ngài sản xuất, coi cầu nguyện là đình trệ, không sản xuất...Người ham(2705-2708). hoạt động cho rằng cầu nguyện là trốn tránh việc đời. Thực ra, cầu nguyện không phải là trốn tránh cuộc đời mà là giúp cho đờie/ Chiêm niệm (Contemplative prayer) là gì? (2727).- Là im lặng, là lắng nghe, là hiệp nhất với cầu nguyện, là hiệp i/ Đâu là những khó khăn của việc cầu nguyện?thông yêu mến (2726-19), là sự giao tiếp thân mật của tình bạn với
  • 39. -1- -2- - Nản chí vì khó khăn; thất vọng vì lời cầu không - Lúc nào cũng có thể cầu nguyện: dù ở nơi phố chợ hoặc đi dạo được nhận; tự kiêu vì thấy mình tội lỗi. Để thắng một mình, ta vẫn có thể cầu nguyện sốt sắng. Ngồi trong tiệm hoặc vượt những khó khăn này, ta phải khiêm nhường, khi mua bán, có khi nấu ăn, bạn vẫn có thể cầu nguyện (Th. Gioan tin tưởng và kiên trì (2728). Kim khẩu). Cầu nguyện và cuộc sống Kitô Giáo không thể tách rời nhau, nó phát xuất từ sự từ bỏ mình để yêu mến và thuận theo ý - Sự chia trí (lo ra). Thay vì đánh đuổi chúng, ta định đầy yêu thương của Chúa (2745). hãy trở về với lòng mình xem ta đang gắn bó với cái gì, khiêm nhường nhận thực trước nhan Chúa 12hiến dâng lên Ngài xin thanh tẩy nó.- Cái tôi của ta, nó muốn thống trị. Hãy thức tỉnh hướng về Chúa 3. Những điều phải giữ được tóm lại trongđến. kinh 10 Điều răn- Sự khô khan, là do không có rễ, Lời Chúa héo gục trên sỏi đá, (bài này dài, nên chia ra đọc nhiều lần)cần ơn trở lại cùng Chúa.- Thiếu niềm tin. - Sự nguội lạnh, thờ ơ của lòng ta (2729-2733).k/ Tại sao phàn nàn vì lời cầu xin không được Chúa nhận lời? Kinh Mười Điều răn- "Anh em không có, vì anh em không xin, anh em xin mà không (The Ten Commandments)được nhận, vì anh em cầu xin do lòng xấu, để thỏa mãn đam mêcủa mình"(Gc 4,2-3). Nhớ rằng Chúa luôn muốn sự lành cho ta. (Thiên Chúa dạy trong Cựu Ước)Bạn đừng buồn vì không nhận ngay được điều bạn xin, đó là vì Đạo Đức Chúa Trời có mười điều răn:Chúa muốn ban ơn nhiều hơn cho bạn, bằng cách giúp bạn kiên trìở bên Ngài. Ngài muốn luyện lọc bạn khi bạn cầu nguyện (2733). Thứ nhất, thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính mến Người trên hết mọi sự,l/ Làm thế nào để lời cầu của ta được có hiệu quả? Thứ hai, chớ kêu Tên Đức Chúa Trời vô cớ,- Phải dựa trên hành động của Thiên Chúa trong lịch sử, hợp với sựquan phòng của Chúa, với dự tính yêu thương của Ngài đối với Thứ ba, giữ ngày Chúa nhật,loài người( 2738).m/ Cầu nguyện lúc nào? Thứ bốn, thảo kính cha mẹ, Thứ năm, chớ giết người,
  • 40. -1- -2- Thứ sáu, chớ làm sự dâm dục, Thứ bảy, chớ lấy của người, Điều răn nhất bao gồm những gì? Thứ tám, chớ làm chứng dối, - Điều răn nhất bao gồm đức Tin, Cậy, Mến, Tôn thờ một Đấng không thay đổi và rất công minh. (2086). Thứ chín, chớ muốn vợ chồng người, a- Đức Tin đòi ta giữ gìn đức tin cách thận trọng. Thứ mười, chớ tham của người, Tránh những cố ý nghi ngờ những điều Giáo hội dạy phải tin, chối bỏ điều phải tin, bỏ đạo CôngMười điều răn ấy tóm về hai này mà chớ: Trước kính mến giáo.một Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, sau lại yêu người như mình ta vậy. Amen b- Đức Cậy đòi ta chờ đợi sự chúc lành của Chúa và được hưởng phúc đời đời. Tránh tuyệt vọng về phần rỗi, hoặc tự cao tự đại nghĩ tự mình cóTìm hiểu kinh 10 Điều răn theo sách Giáo lý Công giáo công bố thể đạt phần rỗi không cần ơn Chúa giúp. (2090-91)năm 1992 c- Đức Mến đòi ta kính mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, mọi loài.(số trong ngoặc là số theo sách Giáo lý) Tránh thái độ lãnh đạm, vô ơn, biếng nhác, nguội lạnh, thù ghét(Mười Điều răn giải thoát ta khỏi nô lệ tội lỗi, cho ta con đường Chúa (2093-94).sống, cho ta được sống đời đời (Mt 19,16-19) d- Đức Tôn thờ đòi ta: - Tôn thờ Chúa với niềm cung kính và suy phục tuyệt đối.1. Điều Răn nhất: Thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính mến (2096-97).Người trên hết mọi sự. - Cầu nguyện, hy sinh và giữ lời khấn hứa (cách riêng bậc tu trì)(You shall not have other gods besides me) (2098-2103).(2084-2141). - Phải Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của mọi người (2104-09).(Nhờ điều răn này, người ta được giải thoát khỏi thờ cúng tà thần)
  • 41. -1- -2-. Cấm không được thờ thần linh nào khác ngoài một Thiên Chúa a/ Phải tuyên xưng Danh Chúa cách nào?(2110). - Bằng cách tuyên xưng đức tin của mình không sợ gì hết. Khi rao. Cấm tin kiêng dị đoan, thờ đa thần, ngẫu tượng, tin bói toán, ma giảng và dạy Giáo lý phải có tâm tình tôn kính Danh Chúa Giêsuthuật, phù thủy, cậy nhờ Satan ma quỉ, gọi hồn người chết, đoán Kitô (2145).định tương lai, lấy số tử vi, chiêm tinh, tướng số, giải điềm, bóibài, lên đồng cốt... vì nó đi ngược lòng tôn vinh, kính sợ dành cho - Ta nên kêu Tên Chúa khi nào?Thiên Chúa (2111-17). - Khi bắt đầu ngày sống, khi gặp cơn cám dỗ, gặp nguy khó, ta làm. Cấm lời nói việc làm thách thức Thiên Chúa, phạm Thánh (nhất dấu Thánh giá kêu cầu Chúa Ba Ngôi (2157).là phạm đến phép Mình Thánh), và mua bán thần Thánh(2118-22). - Mỗi người Công Giáo có tên Thánh Bổn mạng Rửa tội, là để thánh nhân cầu bầu cho, và là gương sống thánh thiện cho tae- Việc tôn kính ảnh tượng Chúa Kitô, Đức Mẹ, các thiên thần, các (2156).Thánh của đạo Công Giáo không đi ngược điều Thiên Chúa cấm"tạc tượng ảnh" trong Cựu Ước, vì ngày nay việc tôn kính ảnh b/ Cấm bất kính Danh Chúa là thế nào?tượng dựa trên hình ảnh Ngôi Lời đã nhập thể (2129-33). - Là cấm sử dụng cách bất xứng Thánh Danh Chúa Kitô, Đức Mẹ và các Thánh.2. Điều răn hai: Chớ kêu Tên Đức Chúa Trời vô cớ - Không giữ lời hứa nhân Danh Chúa.(You shall not take the name of The Lord, your God, in vain) - Nói phạm thượng (nói trong lòng hay ngoài miệng những lời oán trách, thách thức, nói xấu Chúa) là trực tiếp phạm giới răn này. Nói(GlCg92 2142-67). phạm thượng, tự nó là tội trọng (2148). (Nhờ điều răn này người ta biết tôn vinh Danh - Cấm chửi thề nhắc tới Danh Chúa, và nêu Danh Ngài vào những Chúa cho phải đạo) lời phù phép (2149). Điều răn hai đòi tôn kính, tuyên xưng Danh Chúa, - Cấm thề gian (lấy Danh Chúa làm chứng lời thề dối trá của mình. vì Danh Chúa là Thánh, con người chỉ nói đến Cấm phản lời thề (thề rồi bỏ không giữ) (2146-52). Thánh Danh Chúa để chúc tụng, ngợi khen .- Không được dùng Danh Chúa cách bất kính (2143). 3. Điều răn ba: Giữ ngày Chúa nhật (Remember to keep holy the Sabbath day)
  • 42. -1- -2-(Glcg92 2168-95). (Nhờ Điều răn này ta thực hiện đức công bằng với những ai ta có bổn phận)(Nhờ điều răn này ta được nghỉ ngơi phần xác để hưởng ngày củaChúa, kỷ niệm Chúa Phục sinh) Điều răn bốn nói về điều gì?Điều răn ba đòi buộc điều gì? - Điều răn này dạy phải tôn kính, yêu mến, biết ơn cha mẹ, Ông bà, Tổ tiên; học trò với thầy; - a/ Dự lễ: Đòi người Công giáo dự lễ Chúa nhật công nhân với chủ nhân; cấp dưới với cấp trên; (chính ngày hoặc chiều áp). Cũng phải dự Thánh lễ công dân với chính quyền, với quê hương, và các ngày lễ buộc (tại Hoa kỳ có 6 lễ), trừ khi được ngược lại (2199). miễn vì lý do nghiêm trọng (bị bệnh, săn sóc trẻ sơ sinh) hay được vị chủ chăn mình miễn chuẩn. Ai - Gia đình Công Giáo phải tôn trọng vấn đề : sinh sản, giáo dục lỗi phạm nghĩa vụ này một cách có suy nghĩ thì con cái, cầu nguyện, đọc Lời Chúa hằng ngày củng cố đức ái trong phạm tội trọng (2181). gia đình, loan báo Tin mừng của Chúa. - b/ Kiêng việc xác: Ngày Chúa nhật (Ngày của - Con cái phải yêu mến, tôn kính, biết ơn, vâng lời, giúp đỡ cha mẹChúa) được đặt ra để mọi người được nghỉ ngơi và rảnh rỗi để vun khi các ngài còn sống, và cầu nguyện khi đã qua đời. (2218).trồng đời sống văn hoá, nội tâm cá nhân, gia đình, từ thiện xã hộivà tôn Giáo (2184-86). - Anh chị em trong gia đình, hãy chịu đựng lẫn nhau (2219).- Những truyện khẩn cấp của gia đình, hoặc lợi ích của xã hội là - Các Kitô hữu phải biết ơn những ai đã đưa mình vào Giáo hội (bànhững lý do chính đáng để miễn chuẩn việc buộc nghỉ ngơi ngày con, ông bà, đỡ đầu, chủ chăn, Giáo lý viên, thầy dạy, bạn bè).Chúa nhật. Nhưng đừng để sự miễn chuẩn thành tập quán có hạicho tôn Giáo, đời sống gia đình, cho sức khỏe (2185). - Gia đình công Giáo với xã hội: Gia đình phải biết chăm sóc các em nhỏ, người lớn, người đau yếu, tật- Người có quyền, phải tránh đòi hỏi người khác làm những điều nguyền, nghèo khó (2208).có thể ngăn cản họ giữ ngày của Chúa. - Bổn phận cha mẹ (người Giám hộ): Sinh, dưỡng, Giáo dục luân lý, đào tạo tinh thần. Tôn trọng con cái như những "con người" và "con Chúa", làm gương4. Điều răn bốn: Thảo kính cha mẹ sáng cho con (2221-23). Cha mẹ chọn trường cho con học, hướng dẫn con chọn nghề nghiệp và bậc sống(Honor your father and mother) (2229-30).(2197-2257). - Bổn phận các nhà cầm quyền: Phải dùng quyền bính để phục vụ, không được truyền dạy những điều trái phẩm giá con người và trái
  • 43. -1- -2-luật tự nhiên (2235). Thượng cấp phải xử sự công bằng phân phối a/ Những lỗi phạm đức Khiết tịnh:đồng đều, khôn ngoan nhắm lợi ích công cộng (2236). - Thủ dâm (masturbation) là tự ý kích thích bộ sinh dục mình để tìm khoái cảm xác thịt),5.Điều răn năm: Chớ giết người (You shall not kill) (2258-2330). - Thông dâm (fornication) là quan hệ xác thịt giữa người nam và người nữ ngoài hôn nhân.(Nhờ điều răn này, mạng sống ta và người thân yêu được bảo vệ) - Khiêu dâm (Pornography) qua sách báo và tranh ảnh: chủ ý phôa/ Điều răn này cấm cố ý giết người trực tiếp. Giết trẻ thơ (phá bày cho người khác những tác động tính dục, thực hiện qua tưởngthai), giết anh em, cha mẹ, vợ chồng, làm chết sớm... đều là những tượng hoặc từ thân mật nam nữ,tội thật nặng nề. - Cũng không được cố ý gián tiếp gây nên cái chếtcủa một người. Không được để chết đói, buôn bán trục lợi gây nên - Mãi dâm (Prostitution): Tự hiến những lạc thú tình dục cho ngườichết đói (2268-69) khác,b/ Cấm tự tử (2280), làm hại sức khoẻ: như ăn uống quá độ, hút - Cưỡng hiếp (Rape): Dùng bạo lực cưỡng bức người ta ân ái vớithuốc quá đáng, say rượu, lái xe, lái tầu quá lẹ gây nguy hiểm chết mình,người (2290), xài ma túy, buôn bán ma túy là lỗi nặng (2291). - Đồng tính Luyến ái (Homosexuality): Hai nam hoặc hai nữ cóc/ Cấm gây gương xấu. Gương xấu có thể sinh ra từ thời trang những hành vi phái tính với nhau.hoặc dư luận (2286). b/ Những vi phạm trong đời sống vợ chồng:d/ Cấm giận ghét tha nhân. Giận ghét tới mức muốn giết hoặc đảthương cách có suy nghĩ, thì phạm đức ái cách nặng (2302). Chúa - Ngoại tình (Adultery): Người đã có vợ chồng ân ái với ngườidạy tha thứ, yêu thương cả kẻ thù. khác (2308), - Li dị (divorce): Vợ chồng muốn đứt đoạn cam kết tự do chung sống trọn đời (2382).6. Điều răn sáu: Chớ làm sự dâm dục (You shall not commitadultery) (2331-2400). - Đa thê (Polygamy): Một chồng nhiều vợ, điều này không hợp kế hoạch của Thiên Chúa,(Nhờ điều răn này năng lực và phái tính mỗi người được tôntrọng) - Loạn luân (Incest): Quan hệ ái ân giữa bà con ruột thịt, bà con thông gia, ở cấp bậc họ hàng cấm không được kết hôn với nhau Điều răn này đòi tránh những lỗi phạm đức (2388). Khiết tịnh theo bâc sống (2349).
  • 44. -1- -2-- Sống chung không hôn thú (Free union): Quan hệ ân ái như vợ e/ Thú vật: không xứng, khi tiêu xài những món tiền lớn cho chúngchồng, nhưng không chấp nhận hình thức pháp lý công khai, - Hôn hơn dành cho anh em nghèo khổ. Cũng không xứng khi dành chonhân thử (Trial marriage): Giao hợp trước hôn phối với ý hướng loài vật những trìu mến chỉ dành cho con người (2416-18).lấy nhau.Tất cả những hình thức này đều nghịch luân lý và không được rướclễ (2390). 8. Điều Răn tám: Chớ làm chứng dối (You shall not bear false witness against your neighbor) (2464-2513). (Nhờ điều răn này ta sống trong sự thật)7. Điều Răn bảy: Chớ lấy của người (You shall not steal)(2401-2463). a/ Điều răn tám cấm điều gì?(Nhờ điều răn này của cải của ta và người thân được tôn trọng) Cấm dối trá trong mọi giao tiếp với tha nhân: a/ Điều răn 7 cấm trộm cắp (nghĩa là chiếm tài - Nói dối, nói xấu, nói hành, nói oan, nói hay sản tha nhân trái ý họ). làm...hạ danh giá người ta, làm chứng gian , thề gian, lỗi lời thề. b/ Cấm chiếm đoạt hoặc giữ của cải của người khác cách bất công (giữ của cho mượn, giữ của Nói dối có thể thành nặng khi phạm công bình, bácđánh mất, gian lận trong việc mua bán, trả công thiếu công bằng, ái cách nghiêm trọng. (2482- 86).nâng giá cả lừa người quẫn bách). b/ Bồi thường thế nào cho đúng phép?c/ Đầu cơ để thay đổi giá cả, hối lộ làm sai lệch quyết đoán củangười thi hành pháp luật, tự chiếm cho mình tài sản công, làm ăn - Bất cứ tội nào phạm đến đức công bằng và chống lại sự thật đềucẩu thả gây hại cho chủ, gian thuế, giả mạo hóa đơn, chi tiêu lãng buộc phải bồi thường, dù kẻ phạm tội đã nhận được ơn tha thứ quaphí, cố ý gây hại của tư, của công (2409). bí tích giải tội. Khi không thể sửa lại thiệt hại cách công khai, thì phải làm cách kín đáo. Nếu không thể trực tiếp đền bù cho kẻ bịd/ Không giữ lời hứa, không giữ hợp đồng đã ký kết (2401). thiệt, thì phải đền bù theo tinh thần. Đền bù thanh danh thường có tính cách tinh thần, nhưng cũng có khi bằng vật chất, tùy thiệt hạiđ/ Cờ bạc hay cá độ, nếu người chơi bị tước hết những gì cần thiết gây cho tha nhân. Đây là nghĩa vụ buộc lương tâm.để lo cho bản thân và gia đình. Cá độ bất công hay gian lận cờ bạclà tội nặng, trừ khi thiệt hại nhẹ hay người bị hại coi là nhẹ c/ Cũng phải giữ bí mật toà giải tội và bí mật nghề nghiệp, bí mật(21413). quốc gia, trừ trường hợp ngoại lệ khi sự giữ sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho người giữ hoặc nhận bí mật, cho đệ tam nhân, mà chỉ có thể tránh hại bằng sự tiết lộ bí mật đã nghe.
  • 45. -1- -2-d/ Cả những truyện riêng tư mà không có lời thề giữ bí mật cũng - Điều răn mười cấm không được ước muốn và tìm cách chiếmkhông được tiết lộ, nếu có hại cho tha nhân, trừ khi có lý do đoạt của cải tha nhân.nghiêm trọng tương xứng (2491). a/ Cũng cấm để lòng phạm những điều bất công, làm thiệt hại tài sản tha nhân (2536).9. Điều răn chín: Chớ muốn vợ chồng người(You shall not covet b/ Những con buôn ước ao thấy sự đói kém để họ bán hàng đắt lên,your neighbors wife) (2514-2533). những kẻ mong ước thấy đồng bào sống cơ cực để họ kiếm lời, những y sĩ mong có nhiều bệnh nhân, những người thuộc giới luật(Nhờ điều tăn này tâm hồn ta được thanh sạch) pháp mong có nhiều vụ kiện quan trọng (2537).Điều răn chín cấm điều gì? c/ Cấm ghen tương tha nhân, buồn phiền khi thấy người khác có của cải, và rất ước ao chiếm cho mình dù bằng cách bất chính. Khi a/ Cấm sự thèm muốn xác thịt (2515). muốn làm thiệt hại nặng cho tha nhân, thì là tội trọng. b/ Sự trong sạch đòi phải có sự nết na. 13 Những điều phải LÃNH được tóm lại Nết na từ chối phơi bày ra những gì cần phải giấu trong kinh 7 Bí tích kín, nết na hướng dẫn cái nhìn và cử chỉ cho phù (bài này cũng khá dài, chia nhiều lần mà đọc) hợp với nhân phẩm, tránh tò mò không lành mạnh. (2521-22). Sự nết na của thân xác chống lại những Kinh Bảy Bí tích:khai thác của tính khoái nhìn thân thể con người, nơi một số tranhquảng cáo, cũng chống lại một số phương tiện truyền thông đại Đạo Đức Chúa Trời có bảy phép Bí tích:chúng đa đi quá trớn trong việc phô bày những chuyện thầm kín. Thứ nhất là phép Rửa tội,Sự nết na khuyên người ta chống lại những quyến dũ của thời Thứ hai là phép Thêm sức,trang. Thứ ba là phép Mình Thánh Chúa, Thứ bốn là phép Giải tội,Dạy sự nết na cho trẻ em và cho các thiếu niên là gợi cho chúng ý Thứ năm là phép Xức dầu thánh,thức về sự tôn trọng nhân vị con người (2521-24). Thứ sáu là phép Truyền chức thánh, Thứ bảy là phép Hôn phối. BẢY BÍ TÍCH CỦA GIÁO HỘI (The Seven Sacraments of The10. Điều Răn mười: Chớ tham của người (You shall not covet Church) (1210-1666)anything that belongs to your neighbor) (2534-2557). Bí tích của Tân Ước có 7, do Chúa Kitô thiết lập. Bảy Bí tích liên(Nhờ điều răn này ta tâm hồn ta thanh thản thoát khỏi tham lam) quan đến các giai đoạn của cuộc sống tư nhiên và cuộc sống siêu nhiên (vượt trên tự nhiên) của con người, từ khi sinh ra, tăng
  • 46. -1- -2-trưởng, được chữa lành, được trao sứ mạng để sống niềm tin tới Đối với người dự tòng chết khi chưa được rửa tội, thì lòng ao ướckhi qua đời. tỏ tường được rửa tội và sự sám hối tội lỗi cùng với đức ái của họ sẽ bảo đảm ơn cứu độ cho họ, tuy không phải là Bí tích.Đoạn I:CÁC BÍ TÍCH GIA NHẬP GIÁO HỘI (The Sacraments of Trẻ nhỏ chết không được rửa tội, Giáo hội chỉ còn biết phó thácChristian Initiation) (1212-1419) các em cho lượng từ bi Chúa. Chúa nhân từ muốn mọi người được cứu rỗi (1 Tm 2, 4). Điều này cho phép ta hy vọng có một conI. BÍ TÍCH RỬA TỘI (Sacrament of Baptism) (1113) đường cứu độ cho các trẻ em chết khi chưa được rửa tội. Nhân đó Giáo hội càng khẩn thiết kêu gọi đừng cản trở việc trẻ em đến vớia/ Bí Tích Rửa tội quan trọng thế nào trong đời sống Kitô Giáo?. Chúa Kitô qua hồng ân của Bí tích Rửa tội.- Là nền tảng của tất cả cuộc sống Kitô Giáo (1213).b/ Bí tích Rửa tội ban những ơn gì? II. BÍ TÍCH THÊM SỨC (Sacrament of Confirmation) (1285)- Nhờ Bí tích Rửa tội, ta được tha tội lỗi (tội Tổ tông, tội riêng, a/ Bí tích Thêm sức ban ơn gì?hình phạt bởi tội), được trở nên con Chúa, thành chi thể Chúa Kitô,trong Giáo hội Công giáo. - Chúa Thánh Thần được ban xuống đầy ơn: tăng ơn Phép Rửa tội, tăng tình con Chúa, kết hợp khăng khít hơn với Chúa Kitô, tăngc/ Ai có thể lãnh nhận Phép Rửa tội? liên lạc với Giáo hội, ban sức mạnh đặc biệt của Thánh Linh để ta trở thành CHỨNG NHÂN (witness) của Chúa- Bất cứ ai chưa lãnh phép này (1246). Kitô, không ngại xưng đạo người.d/ Có cần cha mẹ đỡ đầu (godfather, godmother) không? b/ Ai được lãnh Bí tích thêm sức?- Có, vì Phép Rửa tội là Bí tích của đức tin, đức tin đây là đức tin - Tất cả những ai đã lãnh Bí tích Rửa tội, đã tớikhởi đầu cần được phát triển. Vai trò của cha mẹ đỡ đầu, họ phải là tuổi biết "Phân biệt lành dữ"(the age ofnhững người có đức tin vững mạnh, có khả năng và sẵn sàng giúp discretion) đều được lãnh Bí tích Thêm sức; dù trẻ em dưới tuổiđỡ người mới lãnh nhận phép Rửa tội. phân biệt lành dữ, nếu nguy tử (danger of death), cũng được lãnh Phép này.đ/ Không lãnh rửa tội có được cứu rỗi không? c/ Muốn lãnh Bí tích Thêm sức phải chuẩn bị làm sao?- Những người chịu chết vì đức tin khi chưa được chịu Bí tích Rửatội, thì coi như đã được chịu Bí tích Rửa tội do sự chết của họ. Bí Phải học Giáo lý về Giáo hội Chúa Kitô, Giáo hội hoàn vũ và Giáotích Rửa tội bằng Máu (chết vì tin Chúa) cũng như phép Rửa tội hội địa phương, trách nhiệm tông đồ của người tín hữu. Bí tích nàybằng lòng ước ao, tuy không là Bí tích, nhưng mang lại tất cả các cũng cần có người đỡ đầu (sponsor) như Bí tích Rửa tội. Có thểhoa trái của phép này (1257).
  • 47. -1- -2-tìm cùng một người cho cả hai Bí tích để giữ tính cách thống nhất Sự hiện diện của Chúa Kitô trong Thánh Thể bắt đầu từ lúc Thánhcủa hai Bí tích này. hiến (consecration) và kéo dài bao lâu còn tồn tại hình bánh và hình rượu Thánh Thể. Chúa Kitô hiện diện toàn thân nơi nơi mỗiĐể lãnh Bí tích Thêm sức, phải ở trong tình trạng ân sủng (state of hình (species) rượu và hình bánh, cũng như nơi mỗi phần của bánhgrace), nên thanh tẩy tâm hồn bằng Bí tích Hòa giải để nhận ơn và rượu, thành thử sự bẻ bánh không phân chia chúa Kitô (1377)Thánh linh, phải cầu nguyện tha thiết hơn xin ơn dễ dạy và sẵnsàng hành động (1310). c/ Muốn Rước lễ (Hiệp lễ) phải có điều kiện nào? - Phải có 3 điều này: 1. Sạch tội trọng, 2. Có ý tốt lành, 3. không ăn đồ đặc trong một giờ trước khi lên rước lễ.III. BÍ TÍCH THÁNH THỂ (Sacrament of The Eucharist) (1322) Cách mặc y phục, cách lên rước Thánh Thể phải nói lên sựa/ Địa vị của Bí tích Thánh Thể? tôn kính, vẻ long trọng và niềm vui của giây phút lãnh nhận Chúa Kitô (1387). - Bí tích Thánh Thể hoàn tất việc gia nhập Kitô Giáo, cho người tân tòng tham dự vào lễ hi sinh Giáo hội buộc tín hữu phải tham dự phụng vụ các ngày Chúa nhật của Chúa cùng với tất cả cộng đoàn (1322). và các ngày lễ trọng. Rước lễ ít nhất mỗi năm một lần, nếu có thể, Rước lễ trong Mùa Phục sinh, sau khi đã lãnh Bí tích Hòa giải. b/ Chúa Kitô hiện diện trong Phép Thánh Thể Giáo hội khuyên tín hữu rước lễ siêng năng hơn, ngay cả hằng cách nào? ngày (1389).- Trong Bí tích rất Thánh này có chứa đựng Mình và Máu Chúa d/ Các hoa trái của Rước lễ?(1402- 05)Kitô cách thật sự, cách hiện thực và cách bản thể, cùng với linhhồn và thiên tính của chúa Giêsu Kitô, và như vậy là có Chúa Kitô 1. Tăng sự kết hợp với Chúa Kitô, với Giáo hội Chúa,toàn vẹn (1374) 2. Giúp ta tránh tội lỗi,(Công đồng Trentô đã tóm tắt đức tin của Giáo hội khi tuyên bốrằng:" Bởi vì Chúa Kitô, Đấng Cứu Chuộc chúng ta đã nói rằng 3. Ngăn ngừa ta khỏi phạm tội trọng,hình bánh mà Ngài dâng lên chính là Mình Ngài, cho nên trongGiáo hội người ta luôn xác tín điều đó và là điều được Thánh Công 4. Là bảo đảm để ta sống muôn đời .đồng lại tuyên bố như sau: Qua việc Thánh hiến tấm bánh và lyrượu, có sự thay đổi tất cả bản thể của bánh thành bản thể của Thân Đoạn II:Thể Chúa Kitô, và tất cả bản thể của rượu được đổi thành bản thể CÁC BÍ TÍCH CHỮA LÀNH (The Sacraments of Healing)Máu Thánh Ngài: Giáo hội Công Giáo gọi sự biến đổi này cách rất (1420-1532)đúng và chính xác là "biến bản thể"( transubstantiation) (1376). I. BÍ TÍCH HÒA GIẢI (Sacrament of Penance and Reconciliation)
  • 48. -1- -2-a/ Tại sao cần Bí tích Hòa giải sau Bí tích Rửa tội? - Sau khi hòa giải, hối nhân được bình an lương tâm, an ủi thiêng liêng, phục sinh tinh thần, phục hồi tình con Chúa. Hòa giải với- Khi nhập Kitô Giáo, sự mong manh và yếu đuối của bản tính loài Giáo hội, hòa giải với bản thân mình, với anh em mình, với vạnngười vẫn còn, nhục dục vẫn tồn tại, con người phạm tội. Tội vật.phạm đến Thiên Chúa, cắt đứt hiệp thông với Chúa và Giáo hội.- Chỉ mình Thiên Chúa có quyền tha tội, Chúa Kitô đã ban quyềnnày cho các thừa tác viên để họ tha tội nhân Danh Chúa (1441). II. BÍ TÍCH XỨC DẦU BỆNH NHÂN (Sacrament of The Anointing of the sick) (1499- 1532)b/ Bí tích Hòa giải cần cho ai? a/ Chúa Kitô với bệnh tật thế nào?- Cần cho những ai sau khi rửa tội đã ngã vào tội trọng (đánh mấtân sủng của Phép Rửa tội, gây tổn thương cho sự hiệp thông với - Chúa cảm thương và chữa lành bệnh tật đủ loại.Giáo hội). Ngài đồng hóa với người bệnh (Mt 25,36). Trong các Bí tích, Chúa Kitô tiếp tục "đụng chạm" đếnc/ Muốn xưng tội cần làm mấy việc? chúng ta để chữa cho lành.- Cần làm 4 việc sau: Sự đau khổ của ta có thể góp phần vào ơn cứu chuộc (Cl 1,24).1/ Xét tội (theo 10 Điều răn...) b/ Ai được lãnh Bí tích Xức dầu Bệnh nhân, lãnh khi nào?2/ Ăn năn, dốc lòng chừa tội,(1452), - Bí tích Xức dầu Bệnh nhân được ban cho những tín hữu nguy tử do bệnh tật, vì thể xác yếu dần đi, hoặc vì tuổi già.3/ Xưng tội (xưng hết các tội trọng với linh mục) - Nếu bệnh nhân đã được xức dầu, rồi khỏe lại, sau đó lại ngã bệnh4/ Đền tội nặng, có thể xin xức dầu lần nữa. Trong cùng thời gian trọng bệnh, dù đã được xức dầu, nếu bệnh tình trở nên nguy kịch hơn, cũng(trả lại những gì đã ăn trộm, phục hồi thanh danh cho người mình được xin xức dầu nữa.đã vu khống, bồi thường thương tích đã gây nên. Việc đền tội sẽchú ý tới hoàn cảnh bản thân của hối nhân, và nhắm ích thiêng - Các người coi bệnh nhân nên biết lúc nào mời linh mục tới xứcliêng cho người đó, phù hợp theo mức độ có thể theo sự nặng nề và dầu.tính chất tội phạm. Có thể là đọc kinh, đóng góp từ thiện, phục vụanh em, tự nguyện bớt ăn tiêu, hi sinh, kiên nhẫn chấp nhận thập c/ Hiệu quả của Bí tích Xức dầu Bệnh nhân ?giá hàng ngày của mình). - Bí tích Xức dầu bệnh nhân ban ơn an ủi, ơn bình an và ơn cand/ Hiệu quả của Bí tích Hòa giải? (1468-70) đảm vượt qua những khó khăn bệnh tật hoặc tuổi già, giúp ta tin kính Thiên Chúa, thêm sức mạnh để ta chống những cám dỗ của
  • 49. -1- -2-ma quỉ, cám dỗ tuyệt vọng và lo âu trước cái chết, được chữa lành Các linh mục thừa tác hành động nhân Danh Chúa Kitô và nhânphần hồn, có thể về phần xác nữa, nếu Chúa muốn. Nếu bệnh nhân Danh toàn thể Giáo hội khi dâng lên Chúa lời cầu của Giáo hội,phạm các tội thì sẽ được tha thứ (Gc 5, 15). Được kết hợp cách mật nhất là khi dâng Thánh lễ. Trong Thánh lễ, các linh mục thay mặtthiết hơn sự đau khổ mình với sự đau khổ của Chúa Kitô. Chúa Kitô (1556).d/ Của ăn đàng có ý nghĩa gì? c/ Hiệu quả của Bí tích Truyền Chức Thánh?- Thánh Thể Chúa Kitô là của ăn đàng cho người đang đi vào cuộc - Nhờ Bí tích Truyền Chức Thánh, người ta trở nên có khả năngsống vĩnh cửu, Ai ăn thịt Ta... sẽ được sống đời đời (Ga 16, 54). Bí hành động như người đại diện Chúa Kitô.tích Giải tội, Xức dầu và Thánh Thể được coi như hành trang củangười tín hữu đang bước vào quê trời. Bí tích này có dấu ấn, nên chỉ ban một lần mà thôi, dù họ có thể bỏ những nghĩa vụ liên hệ, ơn gọi của họ vẫn trường tồn. Dù sự bất xứng của thừa tác viên cũng không ngăn cản Chúa Kitô hành động qua các Bí tích."Ánh sáng xuyên qua vật nhơ nhớp, ánh sáng cũngĐoạn III không bị nhơ bẩn" (T. Augutinô).CÁC BÍ TÍCH PHỤC VỤ SỰ HIỆP THÔNG (The Sacraments inthe service of Communion) (1533-1658) II. BÍ TÍCH HÔN PHỐI (The Sacrament of Matrimony) (1601-I. BÍ TÍCH TRUYỀN CHỨC THÁNH (The Sacrament of Holy 1666)Orders) (1536-) a/ Chúa Kitô dạy gì về hôn nhân?a/ Ai được thông phần chức linh mục của Chúa Kitô là đại tư tế? - Chúa Kitô đã đưa ý nghĩa hôn nhân trở về ý nghĩa nguyên thủy: - Một số người được Chúa chọn làm linh mục một vợ một chồng, không li dị. Vì chính Thiên thừa tác (linh mục, Giám mục). Chúa đã kết hợp người nam và người nữ, nên không ai có thể tự ý tháo cởi. (1614-15). b/ Qua Bí tích Truyền Chức Thánh, các linh mục hành động thế nào? b/ Điều kiện để lập giao Ước Hôn nhân thành sự là gì?- Giáo hội khẳng định rằng: bằng vào Bí tích Truyền Chức Thánh,linh mục hành động với danh vị Chúa kitô là Đầu (in persona - Là một người nam, một người nữ, đã được Rửa tội, được tự doChristi). Qua các thừa tác viên, Chúa Kitô hiện diện hữu hình nơi kết hôn, nói lên sự ưng thuận này (1625).cộng đoàn tín hữu. Dù sự hiện diện này không được hiểu là họđược giữ gìn khỏi những yếu đuối của con người, khỏi óc thống trị, c/ Có cần chuẩn bị thành hôn không?khỏi những sai lầm và cả tội lỗi nữa.
  • 50. -1- -2-- Để lời thưa ưng thuận của hai vợ chồng thật sự là một hành vi tự - Có những tình trạng không thể duy trì sự sống chung được, vìdo và có trách nhiệm, và để giao ước hôn nhân có những nền tảng nhiều lý do, khi ấy Giáo hội chấp nhận cho ly thân, nhưng họcon người và người Công Giáo được vững chắc bền bỉ, rất cần không được kết hôn với người khác. Họ rất nên hòa giải (1649).chuẩn bị hôn nhân (1632). h/ Giáo hội có thể tuyên bố hôn nhân vô hiệu không?d/ Giáo hội có cho kết hôn với người ngoài Công Giáo không? - Nếu cuộc hôn phối không thành, Giáo hội sẽ tuyên bố vô hiệu,- Giáo hội cho phép kết hôn với người rửa tội ở tôn Giáo khác, gọi sau khi tòa án có thẩm quyền của Giáo hội đã xem xét tình trạnglà hôn phối hỗn hợp, nhưng Giáo hội đòi hỏi sự chú ý đặc biệt thận đó. Khi đã tuyên bố bằng giấy tờ rồi, hai người được tự do thànhtrọng của người phối ngẫu và các vị chủ chăn. Giáo hội khuyên hôn với người khác, những nghĩa vụ tự nhiên của sự phối hiệpkhông nên "coi nhẹ những khó khăn của những cuộc hôn nhân hỗn trước đó được hủy bỏ (discharged)(1629).hợp này, thảm kịch chia rẽ tôn Giáo ngay tại gia đình mình, quanniệm về hôn nhân, sẽ trở thành căng thẳng trong hôn nhân, trong i/ Khi tái hôn trái luật Giáo hội, có được Rước lễ không?việc Giáo dục con cái. Có thể từ đó sinh ơ hờ với đạo của mình(1633-35). - Không. Nhiều người Công Giáo dựa vào ly dị dân luật để tái hôn. Giáo hội không thể nhận hôn phối mới này là thành hiệu, nếu cuộcđ/ Đâu là hiệu quả của Bí tích Hôn Phối? hôn nhân trước đã thành. Do đó, họ không thể được Rước lễ bao lâu còn tình trạng này. Họ cũng không được thi hành một số trách- Hôn phối đã thành sinh hiệu quả là 1. Ràng buộc mãi và 2. với nhiệm trong Giáo hội. Họ chỉ được lãnh Bí tích Sám hối, nếu họmột người. Chúa ban sức mạnh qua Bí tích để đôi vợ chồng lo các thành thực hối hận và quyết chí sống trong khiết tịnh.bổn phận và sự quí trọng của bậc sống (1638). Tuy nhiên, Giáo hội và cộng đồng vẫn mời họ tham dự sinh hoạte/ Bản chất của hôn nhân hướng về điều gì? của Giáo hội, mời họ Nghe Lời Chúa, dự Thánh lễ, kiên trì cầu nguyện, đóng góp bác ái, Giáo dục con cái trong đức tin hằng ngày- Tự bản chất, hôn phối và tình yêu vợ chồng hướng về sinh sản và sám hối xin ơn tha thứ (1650-51).Giáo dục con cái. Đây là đỉnh cao của hôn nhân (1652). Cha mẹtruyền lại cho con đời sống luân lý, tinh thần và siêu nhiên. Cha CÁC PHỤ TÍCH ( SACRAMENTALS) (1667-1690)mẹ là những nhà Giáo dục đầu tiên của con cái (1653). a/ Các Phụ tích (còn gọi là Á Bí tích) Giáo hội lập để làm gì?Dù không được Chúa ban con cái, vợ chồng vẫn có cuộc đời hônnhân đầy đủ ý nghĩa. Cuộc hôn nhân của họ tỏa sáng sự phong phú - Các Phụ tích là những dấu hiệu linh Thánh, phần nào giống Cáccủa bác ái vì đón nhận và hi sinh (1654). Bí tích, nói lên những hiệu quả thiêng liêng nhờ lời cầu nguyện của Giáo hội. Nhờ các Phụ tích, người ta chuẩn bị đón ơn Thánh củag/ Giáo hội có chấp nhận cho ly thân, ly dị không? các Bí tích, và Thánh hóa các hoàn cảnh khác nhau của cuộc đời Kitô hữu. b/ Kể ra một số Phụ tích ?
  • 51. -1- -2-- Thánh hiến con người cho Thiên Chúa (Thánh hiến viện phụ, hiệp thông giữa người sống và người quá cố, loan báo cho cộngchức đọc Sách, giúp lễ, Giáo lý viên, thừa tác viên Thánh thể...) ; đoàn về cuộc sống vĩnh cửu.- Thánh hiến đời tu: như Thánh hiến trinh nữ, khấn dòng;- Thánh hiến một số sự vật (chén lễ, bàn thờ, tràng hạt, ảnh tượng, mười bốndầu Thánh, y phục Thánh... Chúa Kitô Chết- Thánh hiến nơi chốn để cử hành phụng vụ (nhà thờ). Chuộc Tội Loài NgườiCác Phụ tích luôn gồm một lời kinh, kèm theo một dấu hiệu như sự Bài trích sách Tin mừng theo thánh Marcô (Mc 14,26-31) đặt tay, làm dấu Thánh giá, rảy nước Thánh (gợi lại Bí tích Rửa tội). "Hát Thánh vịnh rồi, Đức Giêsu và các môn đồ đi ra Núi cây Dầu... - Việc đạo đức: Lòng đạo đức bình dân cũng bao gồm việc tôn kính các Thánh tích, đi viếng các đền "Các Ngài đến một cái trại, tên là Thánh, đi hành hương, đi kiệu, đi đàng Thánh giá, Ghetsemani, Chúa bảo môn đồ: "Các anh ngồi vũ điệu tôn Giáo, lần hạt mân côi, tôn kính ảnh lại đây đang khi Thầy đi cầu nguyện". Đoạn tượng Thánh...Những hình thức này nối dài sinh Người đem Phêrô, Giacôbê và Gioan đi theo hoạt phụng vụ của Giáo hội., nhưng không thể thay mình, Người bắt đầu kinh hoảng và âu sầu. thế phụng vụ., phải điều hành sao cho hòa hợp với Người bảo họ: "Linh hồn Thầy buồn phiền đếnphụng vụ và đưa đến phụng vụ. nỗi chết , anh em ở lại đây và tỉnh thức..."c/ Nghi lễ an táng Kitô Giáo như thế nào? "Người còn đang nói, Giuđa một người trong nhóm Mười hai xuất hiện, cùng với y, có đoàn lũ mang gươm giáo và gậy gộc, do- Ý nghĩa cái chết theo Kitô Giáo được mặc khải trong ánh sáng các Thượng tế, ký lục và hàng niên trưởng sai đến,...Họ tra tay bắtvượt qua của Chúa Kitô, ngày lìa đời là ngày tín hữu chấm dứt Chúa...Họ đã điệu Người đến cùng Thượng tế...Các Thượng tếcuộc sống Bí tích của họ, để khai mạc cuộc sống mới. cùng toàn thể công nghị cố tìm chứng buộc tội Đức Giêsu để lên án chết cho Người, nhưng họ kiếm không ra...Có kẻ bắt đầu khạcGiáo hội đã cưu mang con cái mình trong cuộc sống dương thế, nhổ vào Người, che mặt Người lại cùng vả Người mà bảo: "Nóicũng tiễn họ đến tận cùng con đường đặt họ vào tay Cha trên trời. xem ai đánh!" Đám bộ hạ tha hồ đánh vả Người.Sự hiến dâng này được cử hành đầy đủ bằng Thánh lễ, các lời chúclành, trước sau Thánh lễ An táng đều là những phụ tích. "Họ trói Đức Giêsu và chuyển nạp cho Philatô, nhưng Philatô không tìm thấy Người mắc tội gì, mà chỉ vì ghen tức mà họ nộpNghi thức an táng không đem lại Bí tích hoặc phụ tích cho người Người..đã chết, vì họ đã ra ngoài kế hoạch Bí tích, nhưng là nói lên sự
  • 52. -1- -2- Dân chúng đã xin Philatô tha cho một người tù can án giết - Chúa đã giảng dậy và làm nhiều phép lạ, nhưng dưới mắt nhiềungười, còn Đức Giêsu họ la lên: "Đóng đanh thập giá nó đi!" người Do thái, việc Chúa làm như chống lại lề luật của Dân Riêng: Họ vâng phục toàn bộ lề luật cả trong những giải thích truyền Lính đã cho Người "mặc áo đỏ và kết một triều thiên gai, đội khẩu, họ coi Giêrusalem là nơi Thánh tối cao, họ tin vào Thiêncho Người, và bắt đầu bái chào Người: "Kính chào Vua Do thái!" Chúa duy nhất, không ai được coi mình bằng Thiên Chúa (574).Họ gõ đầu Người với cây sậy và khạc nhổ vào Người...Rồi họ điệuNgười đi để đóng đinh. - Thực ra Chúa Kitô không xóa bỏ luật cũ núi Sinai, nhưng Ngài dạy điều hoàn hảo hơn (577), - Chúa công khai giảng dạy niềm Trên đường tới núi Sọ, họ sợ Người chết dọc đường nên đã thuê trọng kính sâu xa nhất đối với Đền Thờ, Ngài phẫn nộ vì người tamột người vác đỡ Người khúc dưới cây thập giá. biến thành nơi buôn bán (583-586). "Đúng giờ thứ ba, họ đã đóng đinh b/ Mọi người Do thái có đồng ý kết án Chúa không? Có được qui Người...những người qua lại mắng nhiếc Người.. tội giết Chúa cho toàn dân Do thái không? Đứng bên khổ giá Chúa Giêsu, có Mẹ Người - Giáo quyền Do thái đã không đồng nhất ý kiến trong vấn đề xử và người chị em của Mẹ Người, Maria, vợ của án Chúa Giêsu, có người bênh, người chống (595). Những lầm lỗi Klopas, và Maria người Magdala. Đức Giêsu thấy đã gây ra trong cuộc thương khó không thể qui trách bất phân biệt Mẹ Người và môn đồ Người yêu mến đứng bên cho mọi người Do thái hồi đó hoặc người Do thái thời nay, họ cạnh, Người nói với Mẹ: "Thưa bà, này là con bà" cũng không bị Thiên Chúa ruồng bỏ (597). Đoạn lại nói với môn đồ: "Này là Mẹ con!" Và từgiờ đó, môn đồ đã đưa bà về nhà mình (Ga 19,25-27). c/ Vậy ai là tác giả cuộc thương khó của Chúa? "Đến giờ thứ sáu, xảy có tối tăm trên toàn miền đến giờ thứ - Chính các tội nhân là tác giả và như những dụng cụ hành hạ, gâychín. Giờ thứ chín, Đức Giêsu kêu lớn tiếng: "Lạy Chúa tôi, sao ra những nỗi đau đớn cho Đấng Cứu chuộc (598).Người bỏ tôi?" Rồi, Đức Giêsu đã thốt ra một tiếng lớn: "Lạy Chacon phó linh hồn con trong tay Cha", Người tắt thở". d/ Có phải Chúa Kitô chịu chết do kế hoạch Thiên Chúa định trước không? Vậy vai trò của những người kết án Chúa ra sao? - Việc Chúa Kitô chịu nạn chịu chết là mầu nhiệm trong kế hoạch Tìm hiểu: Thiên Chúa từ trước, điều này không có nghĩa là những kẻ kết án, đánh đập Chúa chỉ là những diễn viên thụ động trong bản kịchTheo sách Giáo lý Công giáo 1992: (571-629) Thiên Chúa đã viết sẵn. Trong Chúa mọi thời điểm đều là hiện tại, Chúa cho phép mọi hành động xuất phát từ những con người mùa/ Chúa Giêsu vâng lời Cha đi giảng Nước trời, tại sao Ngài bị quáng để hoàn thành kế hoạch cứu độ (plan of salvation) của Ngàichống đối? (600) đ/ Chúa Kitô đã chết vì ai?
  • 53. -1- -2-- Ngài đã chết vì tội chúng ta (601). Cả đời Ngài là lễ tế dâng lên Câu nói tuy ngắn gọn, nhưng tạo trong tôi sự thoải mái, nhưngCha (606), là Chiên gánh tội trần (608), Ngài tự nguyện chết để nụ cười đang trên môi bà bỗng biến mất, với trạng thái hết sứccứu chuộc ta (609-617). ngạc nhiên, bà lùi lại, nhìn thẳng vào tôi, mỉa mai:e/ Chúa chịu khổ và chết có ý nghĩa gì với ta? - Xin lỗi, em đã rửa tội trong đạo Công giáo! Tôi biết em lâu rồi và rất tin em, em phải có lý do nào ghê gớm lắm, khiến em từ bỏ- Ngài mời ta vác thập giá theo Ngài, Ngài chỉ đường cho ta đi, tôn giáo em đang theo...Đáng buồn.Ngài nối kết ta với hy lễ Ngài, như Mẹ Ngài đã thật sự kết hợptrong mầu nhiệm cứu độ, vì ngoài thập giá không có thang nào Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên trong trường Mẹ Thiên Chúa (tạikhác để lên trời (618). Bangkok, Thủ đô Thái lan) vào năm 1940. Trên bức tường trong căn phòng thiếu ánh sáng, bức trang vẽ một người đàn ông, đầu độig/ Nhờ Chúa Kitô , mão gai với những giọt máu chảy dài xuống khuôn mặt buồn thảm. Nhưng từ đôi mắt, những tia nhìn thoát ra sự âu yếm yêu Bí ẩn về đau khổ và sự chết được sáng tỏ, được giải đáp, có ý thương...một sự yêu thương tôi đang khát khao và tìm kiếm. Trongnghĩa. căn phòng đó tôi ngồi chờ mẹ Bề trên đến phỏng vấn để nhận việc. Đó là giây phút đầu tiên của tôi trên đường thiêng liêng. Đau khổ đè bẹp chúng ta, nếu chúng ta không biết đến Phúc Âmcủa Chúa" (Mv 22). Và khi biết đến Tin mừng Phúc âm, biết Là con thứ 3 trong gia đình, lúc đó tôi vừa được 19. Tôi xa chanhững đau khổ Chúa đã chiu vì thương yêu ta, con người không tôi lúc lên 12., sống với mẹ tôi. mẹ tôi lo cho tôi mọi thư từ đờicòn rơi vào tuyệt vọng. sống đến học hành. Vấn đề gia đình tan vỡ làm tôi buồn không ít, vì thiếu tình cha. Tôi có chị, nhưng từ khi tôi rửa tội, chị tôi lạnh nhạt hẳn đi. Sau một năm dạy tại trường Công giáo, với bầu không khí đạo đức, với các nữ tu khả ái, với những thầy cô đạo hạnh, tôi bắt đầu yêu đạo Công giáo. Nhìn những người chung quanh cầu nguyện, tôi thấy họ sống hạnh phúc tràn trề. Dù chưa nghĩ đến việc Gương lành: Câu chuyện của một cô giáo rửa tội, tôi bắt đầu suy tư về đạo Công giáo. Tôi bắt đầu đi dự lễ với các bạn, rồi tôi đi lễ hầu như hằng ngày. "Đừng để họ xúi bẩy cô trở thành người Công giáo". Cả hai ba phút sau tôi vẫn lặng Khi biết rằng mỗi ngày tôi đều đi lễ, mẹ tôi bắt đầu tỏ vẻ lo âu. người đi, vì tôi mới được trở thành người Công Khi biết điều này, tôi không đi lễ nữa, nhưng thấy như thiếu cái gì giáo. Tôi không muốn giấu rằng "Tôi là người đó cho linh hồn tôi. Tôi đi chùa để làm vui lòng mẹ tôi, nhưng ở Công giáo". Tại sao tôi lại phải giấu? Cuối cùng chùa tôi không tìm được "cái gì đó" cho linh hồn. Tôi thiếu tình tôi nói: người cha, tôi cần cảm thấy cần tình yêu đó, nhưng tìm ở đâu? - Thưa bà Hiệu trưởng (nơi cô giáo này theo Tháng 10 năm 42, thành phố Bangkok ngập lụt, sự đi lại đình học và tốt nghiệp sư phạm), em đã rửa tội theo trệ, lại có quá nhiều công việc phải hoàn tất, tôi xin mẹ Bề trên cho đạo Công giáo. tôi ở lại nhà trường. Một tháng ở lại đây chính là tháng tôi dự lễ
  • 54. -1- -2-hằng ngày, tôi học giáo lý và tôi quyết định trở thành người Cônggiáo. mười lăm Chúa Kitô Đã Sống Lại Thật Cơn lụt qua, trở về nhà, tôi xin phép mẹ, nhưng mẹ tôi tỏ thái Như Lời Người Đã Phán Trướcđộ thật buồn, vì mẹ nghĩ rằng mẹ con sẽ xa cách khi tôi theo đạo.Ngày rửa tội của tôi ấn định vào ngày lễ Chúa Hiển linh, nhưng Bài trích sách Tin mừng theo thánh Luca: Lc 24,1-Chúa gửi thử thách: một tuần lễ trước, ông tôi qua đời, còn tôi bịbệnh nặng, thế là ngày rửa tội phải hoãn lại. Trước khi rửa tội, tôi a/ Các bà thấy mộ trốngxin phép mẹ ở lại trường 3 ngày để tĩnh tâm, mẹ tôi gắt gỏng bấtbình. Sau khi thấy tôi khóc cả buổi tối, mẹ tôi đành lòng cho phép 24:1 Ngày thứ nhất trong tuần, vừa tảng sáng,tôi ở lại trường để tĩnh tâm chuẩn bị. các bà đi ra mộ, mang theo dầu thơm đã chuẩn bị sẵn.Họ thấy tảng đá đã lăn ra khỏi mộ. Nhờ ơn Chúa, tôi đã được làm con Chúa. Tôi còn ước ao cho Nhưng khi bước vào, họ không thấy xác Chúamẹ tôi cũng được ơn này. Sau tám năm cầu nguyện, mẹ tôi đã được Giêsu đâu cả.Họ còn đang phân vân, thì kìarửa tội trong nhà thờ của Chủng viện Hua Hin. Mẹ con tôi đã chia hai người đàn ông y phục sáng chói, đứng bênsẻ và cầu nguyện với niềm hân hoan vui sướng của tình yêu Thiên họ.Chúa... Đang lúc các bà sợ hãi, cúi gầm xuống đất, thì hai người kia nói: (Những Mảnh Xương Khô, trang 77-81). "Sao các bà lại tìm Người Sống ở giữa kẻ chết? Người không còn đây nữa, nhưng đã sống lại rồi. Hãy nhớ lại điều Người đã nói với các bà hồi còn ở Galilê, là Con Người phải bị nộp vào tay phường tội lỗi, và bị đóng đinh vào thập giá, rồi ngày thứ ba sống lại". Các Tông Đồ không tin lời các phụ nữ Bấy giờ các bà nhớ lại những điều Đức Giêsu đã nói. Khi từ mộ trở về, các bà kể cho Nhóm Mười Một và mọi người khác biết tất cả những sự việc ấy. Mấy bà nói đây là bà Maria Mácđala, bà Gioanna, và bà Maria mẹ ông Giacôbê. Các bà khác cùng đi với mấy bà này cũng nói với các Tông Đồ như vậy. Nhưng các ông cho là chuyện vớ vẩn, nên không tin. b/ Ông Phêrô ra mộ Dầu vậy, ông Phêrô cũng đứng lên chạy ra mộ. Nhưng khi cúi nhìn, ông chỉ thấy những khăn liệm thôi. Ông trở về nhà, rất đỗi ngạc nhiên về sự việc đã xảy ra.
  • 55. -1- -2-c/ Đức Giêsu hiện ra với hai môn đệ trên đường Emmau "Các anh chẳng hiểu gì cả! Lòng trí các anh thật là chậm tin vào lời các ngôn sứ! Nào Đấng Kitô lại chẳng phải chịu khổ hình nhưCũng ngày hôm ấy, có hai người trong nhóm môn đệ đi đến một thế, rồi mới vào trong vinh quang của Người sao? Rồi bắt đầu từlàng kia tên là Emmau, cách Giêrusalem chừng mười một cây số. ông Môsê và tất cả các ngôn sư, Người giải thích cho hai ôngHọ trò chuyện với nhau về tất cả những sự việc mới xảy ra. Đang những gì liên quan đến Người trong tất cả Sách Thánh. Khi gần tớilúc họ trò chuyện và bàn tán, thì chính Đức Giêsu tiến đến gần và làng họ muốn đến, Đức Giêsu làm như còn phải đi xa hơn nữa.cùng đi với họ. Nhưng mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận raNgười.Người hỏi họ: Họ nài ép Người rằng:"Các anh vừa đi vừa trao đổi với nhau về chuyện gì vậy?" Họ dừng "Mời ông ở lại với chúng tôi, vì trời đã xế chiều, và ngày sắp tàn".lại, vẻ mặt buồn rầu. Bấy giờ Người mới vào và ở lại với họ. Khi đồng bàn với họ, Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ. MắtMột trong hai người tên là Clêôpát trả lời: họ liền mở ra và họ nhận ra Người, nhưng Người lại biến mất."Chắc ông là người duy nhất trú ngụ tại Giêrusalem mà không hay Họ mới bảo nhau:biết những chuyện đã xảy ra trong thành mấy bữa nay". "Dọc đường, khi Người nói chuyện và giải thích Kinh Thánh choĐức Giêsu hỏi: chúng ta, lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?" Ngay lúc ấy, họ đứng dậy, quay trở lại Giêrusalem, gặp Nhóm Mười Một và các"Chuyện gì vậy?" Họ thưa: bạn hữu đang tụ họp tại đó. Những người này bảo hai ông:"Chuyện ông Giêsu Nadarét. Người là một ngôn sứ đầy uy thế "Chúa đã sống lại thật rồi, và đã hiện ra với ông Simon".trong việc làm cũng như lời nói trước mặt Thiên Chúa và toàn dân.Thế mà các thượng tế và thủ lãnh của chúng ta đã nộp Người để Còn hai ông thì thuật lại những việc đã xảy ra dọc đường, và mìnhNgười bị án tử hình, và đã đóng đinh Người vào thập giá. Phần đã nhận ra Chúa thế nào khi Người bẻ bánh.chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng rằng chính Người là Đấng sẽ cứuchuộc Ítraen. Hơn nữa, những việc ấy xảy ra đến nay là ngày thứ Tìm hiểu:ba rồi. Thật ra, cũng có mấy người đàn bà trong nhóm chúng tôi đãlàm chúng tôi kinh ngạc. Các bà ấy ra mộ hồi sáng sớm, không (Theo sách Giáo lý Công giáo công bố năm 1992 (632-658)thấy xác Người đâu cả, về còn nói là đã thấy thiên thần hiện ra bảorăng Người vẫn sống. Vài người trong nhóm chúng tôi đã ra mộ, a/ Chúa Kitô đã sống lại thế nào?và thấy sự việc y như các bà ấy nói; còn chính Người thì họ khôngthấy". - Đó là biến cố lịch sử, Thánh Phaolô đã viết về biến cố này cho Giáo đoàn Corinhto vào khoảngBấy giờ Đức Giêsu nói với hai ông rằng: năm 56 (639). Mồ trống (640), các cuộc hiện ra (641), các môn đệ lại sờ thấy và dùng bữa với Chúa (645).
  • 56. -1- -2-- Đó là biến cố cao siêu, vì là công trình của Thiên Chúa(647-650). mười sáu Chúa Kitô Về Trời Cùng Chab/ Ý nghĩa và quan trọng của việc Chúa Phục sinh đối với ta thếnào? Những lời chỉ bảo sau hết cho các Tông Đồ- Nếu Chúa không phục sinh, các tông đồ rao giảng vô ích (651). Theo thánh Marcô:Ngài đã phục sinh - để hoàn tất những lời đã hứa (652), - để xácnhận tính Thiên Chúa của Ngài 653), sau cùng, Chúa phục sinh là 16:15 Khi hiện ra với các môn đệ, Chúa nói với các ông:nguyên lý cuộc phục sinh sau này của ta. Trong khi chờ đợi phụcsinh, ta "không còn sống cho ta, nhưng cho Đấng đã chết và phục "Anh em hãy đi khắp nơi loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo.sinh vì ta" (655). Ai tin và chịu phép rửa, sẽ được cứu độ; còn ai không tin, thì sẽ bị kết án...c/ Chúa sống lại là niềm vui , niềm hi vọng, sự toàn thắng vô cùnglớn lao cho Chúa và những người tin Chúa. Chúa sống lại chứng Nói xong, Chúa Giêsu được rước lên trời và ngự bên phải Chúaminh Chúa là ÔngTrời quyền phép, có thể làm được mọi sự. Cha. Còn các Tông Đồ thì ra đi rao giảng khắp nơi, có Chúa cùng hoạt động với các ông, và dùng những dấu lạ kèm theo mà xácd/ Ngày nay, mỗi Chúa nhật, giáo dân họp nhau dự thánh lễ để nhận lời các ông rao giảng.tưởng nhớ lại Chúa Giêsu Kitô đã chết và sống lại, và chờ đợiNgười sẽ đến lần thứ hai để phán xét chung cả loài người. Theo thánh Luca: 24:44 Chúa nói với môn đệ: "Khi còn ở với anh em, Thầy đã từng nói với anh em rằng tất cả những gì sách Luật Môsê, các Sách Ngôn Sứ và các Thánh Vịnh đã chép về Thầy đều phải được ứng nghiệm". Bấy giờ Người mở trí cho các ông hiểu Kinh Thánh. Người nói: "Có lời Kinh Thánh chép: Đấng Kitô phải chịu khổ hình, rồi ngày thứ ba, từ cõi chết sống lại, phải nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân, bắt đầu từ Giêrusalem, kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội. Chính anh em là chứng nhân của những điều này. Và đây, chính Thầy sẽ gửi cho anh em điều Cha Thầy đã hứa. Còn anh em, hãy ở lại trong thành, cho đến khi nhận được quyền năng từ trời cao ban xuống".
  • 57. -1- -2-Đức Giêsu được rước lên trời Bài đọc thêm: Mong về Thiên đàng 24:50 Sau đó, Người dẫn các ông tới gần làng Cha Alexander De Rhode, còn gọi là cha Đắc lộ, người đã đến Việt Bêtania, rồi giơ tay chúc lành cho các ông. Và đang nam truyền giáo cho cha ông ta vào những năm 1627-1645, sau khi chúc lành, thì Người rời khỏi các ông và được nhiều lần tới lui. Ngài đã kể chuyện sau trong cuốn sách ngài viết đem lên trời. Bấy giờ các ông cúi lạy Người, rồi trở về "Những cuộc Hành trình và Truyền giáo: lại Giêrusalem, lòng đầy hoan hỷ, và hằng ở trong Đền Thờ mà chúc tụng Thiên Chúa. "Trong thành Phú Yên (tỉnh Phú Yên ngày nay, nơi quê Á Thánh Anrê Phú Yên), có một thày lang nổi tiếng, ông cũng là người nổiTìm hiểu: tiếng là một giáo dân tốt lành, tên ông là Emmanuel (tên rửa tội). Ông chăm sóc thân xác và linh hồn giáo dân cũng như lương dân,Theo sách Giáo lý Công giáo 1992 (659-667) và ông thường khuyên họ theo đạo thật thờ Chúa Trời đất.a/ Sau khi sống lại Chúa đã làm gì? Khi tôi đến được ít lâu thì ông mắc bệnh hiểm nghèo làm cho giáo dân lo lắng sợ tắt mất một bó đuốc soi sáng cho cả giáo đoàn.- Trong thời gian 40 ngày còn ở tại thế, Chúa hiện ra, ăn uống thân Ngày đêm họ ở cạnh ông và khóc lóc như khóc người chết.tình với các môn đệ, chỉ dạy họ về Nước trời (659). Một hôm, khi giáo dân vây quanh giường ông, ông kiệt sức quáb/ Chúa lên trời nghĩa là gì? làm cho người ta tưởng ông đã tắt thở. Sau mấy giờ, ông lại hồi tỉnh, và mọi người rất bỡ ngỡ. Khi tỉnh lại ông nói, đó là cơn ngất- Ngài lên trời đánh dấu việc nhân tính Ngài đi vào cõi trời, và từ trí. Chúa đã cho ông thấy thiên đàng, nơi có nhiều sự tuyệt vời ôngđó, sau này Ngài sẽ trở lại. Cõi trời này giấu ẩn mọi con mắt người không thể nào diễn tả được. Ở đó có mấy giáo dân ông quen biếtta (665). Ngài ngự bên hữu Cha, nghĩa là Ngài được vinh quang, khi còn sống đã làm gương sáng nhân đức, nhưng ông không kểdanh dự (663). tên riêng ai.c/ Biến cố Chúa lên trời có ý nghĩa gì với ta? Đây không phải là giấc mơ, vì khi chỗi dậy, ông khỏe mạnh như chưa bao giờ đau yếu, mặc dù trước đây ông- Có ý nghĩa rằng: Ngài là Đầu Giáo hội, vào trời vinh quang của bị bệnh khó lòng sống nổi.Thiên Chúa trước, để ta, như thân thể hy vọng ngày nào đó đượcsống muôn đời với Ngài (665). Từ đó ông chán ghét những sự đời này. Ông luôn nghĩ tới những vẻ đẹp ông đã thấy trên trời. Khi sống với họd/ Chúa Kitô bây giờ còn làm gì cho ta? hàng thân thuộc, ông không nói gì ngoài những niềm hy vọng cao cả, mắt luôn hướng lên trời và tâm hồn như muốn ngả- Ngài không ngừng chuyển cầu cho ta như Đấng Trung gian nơi về lâu đài tuyệt diệu ông đã được thấy. Ông chẳng còn thiết gì ănChúa Cha, bảo đảm đổ ơn Thánh Thần xuống cho ta (665). uống ngủ nghỉ, và có chăng nữa thì chỉ là bất đặc dĩ. Ông nóng lòng được sớm về thiên quốc. Do đó, người ông héo hon dần, và qua đời sau mấy tháng trong một niềm vui sướng lạ lùng, đến nỗi lúc ông sắp chết, người ta thấy nơi khuôn mặt ông và toàn thân ông
  • 58. -1- -2-có những cử động và rung chuyển khoái lạc chưa bao giờ thấy nơi cho Người sống lại, đã gỡ Người khỏi các nỗi khổ, sự chết, vì sựông". chết không thể cầm hãm Người.Và cha Đắc Lộ thêm: Thật ra những người biết cõi trời quí giá đến Nghe xong, họ cảm động nói với Phêrô và các Tông đồ khácthế nào thì không còn thèm tất cả những gì đẹp đẽ nhất ở cõi đời rằng: "Anh em ơi, chúng tôi phải làm gì? Phêrô bảo họ: "Hãy hốinày. cải, và mỗi người hãy chịu thanh tẩy nhân danh Đức Giêsu Kitô để được tha tội và lĩnh ơn Thánh Thần...". Những ai đã nhận lời ông,(Hành Trình và Truyền Giáo, bản dịch của Hồng Nhuệ, trang thì chịu thanh tẩy. Và trong ngày ấy đã có thêm chừng ba ngàn linh104-105) hồn. 17 Họ chuyên cần nghe giáo huấn các tông đồ và trung tín với sự Chúa Thánh Thần hiệp thông, việc bẻ bánh và cầu nguyện... Tiếp Tục Ban Sự Sống Trong Giáo Hội Kinh Đức Chúa Thánh Thần: Bài trích sách Công vụ Tông đồ (2,1-47) "Chúng con lạy ơn Đức Chúa Thánh Thần thiêng liêng sáng láng vô cùng, chúng con xin Đức Chúa Thánh Thần xuống đầy "Ngày lễ Ngũ tuần (năm mươi ngày sau Phục sinh), mọi người lòng chúng con, là kẻ tin cậy Đức Chúa Trời, và đốt lửa kính mếnđang tề tựu một nơi, bỗng từ trời xảy đến một tiếng rào rào như thể Đức Chúa Trời trong lòng chúng con, chúng con xin Đức Chúado cuồng phong thổi đến, vang cả nhà nơi họ đang ngồi. Họ thấy Trời cho Đức Chúa Thánh Thần xuống.những lưỡi như là lửa phân tán dần đậu trên mỗi người trong họ.Tất cả được đầy Thánh Thần, và bắt đầu nói những tiếng lạ, tùy - Sửa lại mọi sự trong ngoài chúng con.Thánh Thần ban cho họ nói. Chúng con cầu cùng Đức Chúa Trời, xưa đã cho Đức Chúa Cư ngụ ở Giêrusalem có những người Do thái đạo đức từ khắp Thánh Thần xuống soi lòng dạy dỗ các thánh Tông đồ, thì rầynơi đổ về. Khi tiếng đồn vang ra, khắp nơi người ta kéo về và sửng chúng con cũng xin Đức Chúa Trời cho Đức Chúa Thánh Thần lạisốt, vì mỗi người đều nghe nói tiếng xứ sở mình. Họ kinh ngạc nói xuống, yên ủi dạy dỗ chúng con làm những việc lành, vì côngrằng: Những người này không phải là người xứ Galilêa ư? Làm sao nghiệp vô cùng Đức Chúa Giêsu Kitô là Chúa chúng con. Amen.mỗi chúng ta lại nghe họ nói tiếng mẹ đẻ của ta?... Thế nghĩa là gì?Nhóm người khác lại chế nhạo: Các lão đầy rượu rồi! Tìm hiểu: Phêrô đứng lên cùng nhóm mười một, cất tiếng nói với họ: "Hỡi 1- Chúa Thánh Thần:các người Do thái và dân thành Giêrusalem, xin nghe tôi nói,những người này không say rượu như anh em tưởng... Đức Giêsu Chúa Thánh Thần là Ngôi Ba của Thiên Chúa Ba Ngôi (Cha, vàthành Nagiaret, người được Thiên Chúa ủy đến với anh em bằng Con và Thánh Thần).những việc quyền năng, điềm thiêng, dấu lạ...Người đã bị nộp theoý định vạch sẵn và dự định của Thiên Chúa, anh em đã giết Ngườivà dùng tay vô đạo đóng đinh Người vào thập giá. Thiên Chúa đã
  • 59. -1- -2- (Chúa Thánh Thần đã hiện ra lần thứ nhất dưới hình chim bồ chấp, chia rẽ, bè phái, - Ganh tị, say sưa, chè chén, và các điềucâu và đậu trên đầu Chúa Giêsu khi Người chịu phép Rửa tại sông khác giống như vậy. Tôi bảo trước cho anh em hay: Những kẻ làmGiođan. Người còn hiện ra lần thứ hai dưới hình lưỡi lửa đậu trên những điều ấy sẽ không được Nước Thiên Chúa làm cơ nghiệp.đầu Đức Maria và các môn đệ trong ngày lễ Ngũ tuần. 6. Hoa quả của Thánh Thần: 2. Chúa Thánh Thần hành động trong Giáo hội: - Hoa quả của Thánh Thần là: - Chúa Thánh Thần hằng gìn giữ, hướng dẫn, thánh hoá hànggiáo phẩm và canh tân Giáo hội ở trần gian. - Yêu mến (charity), vui vẻ (joy), bình an (peace), 3. Chúa Thánh Thần hành động nơi các tín hữu: - Nhẫn nhục, nhân hậu (benignity), từ tâm (goodness), - Chúa Thánh Thần hằng soi sáng, dẫn dắt, thánh hóa đời sống - Trung tín (fidelity), hiền hòa (mildness), tiết độ (modesty)"các tín hữu giúp họ sống xứng đáng là con cái Giáo hội. (GL 5,16-23). ("Không có Chúa Thánh Thần, không ai có thể gọi Đức Kitô là 7- Giáo dân cần lãnh Bí tích Thêm sức:Chúa, không ai có thể tiếp xúc với Đức Kitô, Chúa Thánh Thầnthúc đẩy ta trước. Nhờ Bí tích Rửa tội, Người ban sức Sống phát - Giáo dân đến tuổi khôn, trước khi thành hôn, trước khi quanguồn từ Chúa Cha và ngôi Con (Glcg92 683). đời, nếu có thể được, cần lãnh Bí tích Thêm sức để Chúa Thánh Thần ban những ân huệ riêng cho đời sống công giáo. 4- Ta phải tôn thờ Chúa Thánh Thần thế nào? Bảy ơn Chúa Thánh Thần là: - Ta phải tin kính, thờ phượng, cầu xin Chúa Thánh Thần luôn,nhất là khi có những việc quan trọng, vâng theo ơn Người soi sáng 1. Ơn Khôn ngoan (wisdom) làm ta yêu thích những sự đời sau,mà tôn trọng hồn xác ta là đền thờ của Chúa Thánh Thần. 2. Ơn Hiểu biết (understanding) giúp ta hiểu sâu xa hơn những 5- Thánh Thần và xác thịt chống nhau thế nào? chân lý đã tin, Thánh Phaolô khuyên sống theo Thánh Thần: 3. Ơn Lo liệu (counsel) giúp ta biết quyết định trong lúc khó khăn, "Hãy bước đi theo Thánh Thần, anh em sẽ không còn làm thoảmãn đam mê xác thịt. Xác thịt có những đam mê chống lại Thánh 4. Ơn Sức mạnh (fortitude) cho ta can đảm vượt qua khó khănThần, và Thánh Thần có những đam mê chống lại xác thịt, đôi khi thi hành nhiệm vụ,đàng cự lại nhau, khiến anh em không thể làm điều lành muốn làm. 5. Ơn Thông minh (knowledge) giúp ta nhận biết Chúa và Ý Công việc của xác thịt là: - Dâm bôn, ô uế, phóng đãng, - Thờ Người,quấy, phù phép, hận thù, - Bất hòa, ghen tương, nóng giận, - Tranh
  • 60. -1- -2- 6. Ơn Đạo đức (piety) giúp ta yêu mến, phục vụ Chúa cách vui Mẹ ông mất hồi ông lên 14, nhưng ông yêu mến Đức Mẹ thatươi, thiết. Ông nói: Khi linh mục dội nước rửa tội trên trán ông, lòng ông tràn đầy hạnh phúc. Năm ấy ông 16 tuổi. "Nhìn lại con đường 7. Ơn Kính sợ (holy fear) cho ta sợ làm phiền lòng Chúa. thiêng liêng Chúa dẫn ông đi từ Phật giáo tới Công giáo, ông khám phá ra rằng: "Trong sự quan phòng, Chúa luôn ban ơn cho bất cứ ai cơ hội cứu rỗi". Gương lành: Nghe tiếng Chúa gọi (Sách Những Mảnh Xương Khô trang 139- 151) Giáo sư Micae Phan Huy Đức, một nhân vật nổi tiếng trong mười támlãnh vực giáo dục tại Việt nam. Là Phó chủ tịch Quốc hội thời ĐỨC TRINH NỮ MARIA,Cộng hoà I, xuất bản nhiều sách về giáo dục, kinh tế và tôn giáo. MẸ CHÚA TRỜI, ĐẤNG BAN SỰ SỐNGCâu chuyện về ơn trở lại của ông như sau: Bài trích Tin Mừng theo thánh Gioan: (Ga 19,25-27). Cha ông theo đạo Khổng, mẹ ông theo đạo Phật, chị ông theochủ nghĩa Xã hội, ông thì bị ảnh hưởng Lão giáo. Trong suốt đời "Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có mẹ Người, chị của mẹ Người làthơ ấu, ông và gia đình rất sùng đạo Phật. Để báo hiếu bà nội đã bà Maria vợ ông Clôpat, cùng với bà Maria Mađala. Khi thấy mẹqua đời, mỗi tháng ông ăn chay 2 ngày, nghĩa là chỉ ăn cơm với và môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh. Đức Giêsu nói vớimuối tiêu. Khi theo học tại trường các Sư huynh Lasan, ông còn mẹ rằng: "Thưa Bà, đây là con của Bà". Rồi Người nói với mônchống lại, không chịu theo học các giờ giáo lý Công giáo. Ông đệ: "Đây là mẹ của anh". Kể từ giờ đó, người môn đệ rước Bà vềchống lại quan điểm bênh vực thực dân Pháp. Ông cho rằng người nhà mình".theo đạo Công giáo theo Tây, phản dân tộc Việt nam. 1. Vai trò cần thiết của mẹ với con thế nào? Nhưng từ năm 1929 trở đi, ông đã thấy vui thích dự các giờPhụng vụ như thánh lễ, nhưng vẫn chưa nguôi uất ức cho rằng - Theo chương trình của Thiên Chúa, trongngười Công giáo theo thực dân. Ông vừa ăn chay theo Phật giáo trật tự tự nhiên, con cái cần có cha mẹ cưucác ngày mùng một và ngày rằm (15 Âm lịch), vừa giúp các cha mang, sinh dưỡng, giáo dục nên người.dâng lễ Misa. Ông bắt đầu thích đọc Hạnh các thánh và Phúc âm,hiểu biết tại sao Chúa Cứu thế không dùng quyền lực mà dùng đau (Cha ông ta thường dùng những lời ca dao,khổ để cứu nhân loại. Ông đã bắt đầu cầu nguyện cùng Đức tục ngữ như bài học thuộc lòng đơn sơ, rõ ràng,Mẹ."Xin giúp con yêu Chúa như Chúa đã yêu con". Trong suốt dễ nhớ để răn dạy con cháu. Muốn con cái nhớtuần Thánh, ông cầu nguyện cùng Đức Mẹ Lavang và xin 3 người ơn cha mẹ, cha ông ta nhắc khéo:anh giúp ông xin phép cha ông cho ông nhập đạo Công giáo. Sau 3tháng chờ đợi, cha ông quyết liệt từ chối, nhưng ông vẫn kiên tâm Có mẹ cha mới có mình,cầu nguyện. Cuối cùng trước lễ Đức Mẹ Vô nhiễm (8/12), cha ông Ở sao cho xứng chút tình làm con.cho phép ông "trở thành người Công giáo thực chứ không chỉ Và: Bao giờ cá lý hoá long,mang danh". Đền ơn cha mẹ ẵm bồng xưa nay.
  • 61. -1- -2- Cách riêng đối với công khó của mẹ, con cái được nhắn nhủ - Giáo hội đã chấp nhận nhiều hình thức tôn sùng Mẹ Thiênnhư sau: Chúa trong giới hạn của giáo lý lành mạnh và lưu truyền qua nhiều thời đại, tùy theo hoàn cảnh, thời gian và nơi chốn, hợp với tâm Mẹ già ở túp lều tranh, tình cùng tinh thần của tín hữu (Gh 66). sớm thăm, tối viếng mới đành dạ con. Công cha như núi ngất trời, 6. Giáo hội khuyến khích con cái tôn sùng Đức Mẹ thế nào? Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông. - "Giáo hội khuyến khích hết mọi con cái hãy nhiệt thành phát 2. Vai trò cần thiết của Mẹ Maria đối với các tin hữu thế nào? triển lòng sùng kính Đức Trinh nữ, nhất là trong phụng vụ. Hãy coi trọng những việc thực hành và việc đạo đức nhằm suy tôn Người, - Trong trật tự siêu nhiên, Chúa cũng muốn con cái trong gia và đã được quyền giáo huấn Giáo hội cổ võ qua các thế kỷ, cũngđình Giáo hội phải có người mẹ (mẹ phần hồn), đó là Đức Mẹ như hãy kính cẩn tuân giữ những quyết định của các thời đại trướcMaria, Mẹ Chúa Kitô. liên quan đến việc tôn kính ảnh tượng Chúa Kitô, Đức Trinh Nữ và các thánh" (Gh 67). Người là phụ nữ duy nhất được tuyển chọn làm mẹ sinh ra ChúaKitô Cứu thế. Người là Mẹ Thiên Chúa, Mẹ Giáo hội và Mẹ nhân Những ơn lành Đức Mẹ hứa ban qua kinh Mânloại, cách riêng các giáo dân. côi. Sau gần 70 năm sống nơi trần thế, nay Đức Mẹ đã về trời cả Kinh Mân côi (Văn côi, Môi khôi) là một hìnhhồn cả xác, nhưng giáo hội dạy: thức tôn kính Đức Mẹ, là kinh cầu nguyện được Thiên Chúa và Đức Mẹ rất ưa thích, vì nó nhắc "Sau khi về trời, vai trò của Đức Mẹ trong việc cứu độ không lại tình yêu thương của Thiên Chúa với Đức Mẹ,chấm dứt, nhưng Người vẫn luôn tiếp tục cầu bầu để đem lại cho những ơn Chúa ban cho Người, nhất là ơn làmchúng ta những ân huệ giúp chúng ta được phần rỗi (Sống đời Mẹ Thiên Chúa.đời). Với tình mẹ hiền, Người chăm sóc những anh em của ConNgười đang lữ hành trên dương thế và đang gặp bao nguy hiểm Chính Đức Mẹ đã hứa ban 15 đặc ân cho những ai siêng năngthử thách, cho tới khi họ đạt tới hạnh phúc quê trời (Gh 62). lần hạt Mân côi khi hiện ra với thánh Alanô dòng Thánh Đaminh: 4. Để nhiều linh hồn được ơn cứu rỗi, Đức Mẹ đã làm gì? 1. Mẹ sẽ ban ơn đặc biệt cho kẻ kiên tâm và sốt sắng lần hạt Mân côi. - Để nhiều linh hồn được sống muôn đời trên thiên đàng, ĐứcMẹ đã nhiều lần hiện ra trên thế giới, kêu gọi người ta sám hối tội 2. Mẹ sẽ đặc biệt phù trợ những ai sốt sắng lần hạt Mân côi kínhlỗi, như Chúa Kitô đã kêu gọi khi Người bắt đầu truyền đạo. Mẹ. 5.. Giáo hội tôn kính Đức Mẹ thế nào? 3. Kinh Mân côi có sức tiêu diệt mọi tính mê nết xấu, tẩy sạch mọi vết nhơ tội lỗi, tiêu trừ các bè chống Giáo hội, và là khí giới tuyệt diệu chống sức mạnh hỏa ngục.
  • 62. -1- -2- 4. Tràng hạt Mân côi sẽ làm cho các nhân đức và các việc lành 15. Quí mến lần hạt Mân côi là dấu chắc chắn sẽ được cứu rỗi.nên đẹp đẽ, đem lại cho linh hồn lòng thương yêu nhân hậu củaThiên Chúa, diệt lòng tham của đời, tìm về yêu mến Thiên Chúa vàcủa cải bất diệt. Gương lành: Đức Mẹ đã đưa tôi vào đạo 5. Linh hồn nào thành tâm sốt sắng đọc kinh Mân côi sẽ đượcsống đời đời. (Truyện của chị Ngô T. Ngọc Sương, Fort Worth, Texas) 6. Ai sốt sắng đọc kinh Mân côi và suy ngắm sẽ: "Tôi là người con gái kế út trong gia đình 9 anh chị em. Tôi không rõ ba tôi có là tín đồ Phật giáo 1/ Tránh được tai nạn, 2/ Thoát cơn Chúa giận, 3/ Không chết không, nhưng ba tôi thích phóng sinh các con vậtbất ưng, 4/ Được ơn sám hối, 5/ Được bền vững trong ơn nghĩa như chim, cá, rùa mỗi năm vài lần. Mỗi lần rấtChúa, và được hưởng hạnh phúc đời đời. nhiều và tổ chức long trọng lắm. Ba tôi rất thương vợ con, và rất ghét những gì gian dối, đặc biệt là ba 7. Những ai trung thành lần hạt Mân côi, sẽ được chịu các phép tôi luôn sẵn lòng giúp đỡ những người kém mayđạo trước khi chết. mắn. Má tôi thì hết lòng xây dựng gia đình, hết lòng thương con cái. Tôi chưa hề thấy má tôi lớn tiếng la mắng con 8. Ai năng lần hạt, sẽ được ơn soi sáng, được dư dật ơn thánh, cái, nhưng luôn kiên nhẫn dùng lời phân tách giảng giải cho cácvà sau khi chết được chung hưởng công nghiệp cùng các thánh. con. Má tôi thật là tín đồ sùng bái Phật giáo và rất thương người. 9. Mẹ sẽ mau cứu vớt những linh hồn năng lần hạt Mân côi ra Trong khi đó, nhìn ra lối xóm, thấy có nhiều người dữ dằn,khỏi luyện ngục. nhiều người đàn bà lúc nào cũng sẵn sàng tuôn ra những lời chửi bới nguyền rủa con cái hay người khác cách độc ác, trong những 10. Mẹ sẽ ban cho những con cái trung thành lần hạt Mân côi người này, có nhiều người theo đạo Thiên Chúa (Công giáo). Lớnphần thưởng lớn lao trên Thiên đàng. lên, khi tôi đi học, tôi cũng gặp nhiều người bạn Công giáo, những người này thường hay khinh miệt các tôn giáo khác, mà bản thân 11. Tôn sùng phép Mân côi, sẽ thụ lĩnh được mọi ơn lành. họ chỉ thấy cuồng tín, ích kỷ, chứ không có gì nói lên rằng đạo Công giáo là hay là tốt. Do đó, đầu óc tôi mamg những ý tưởng e 12. Những ai truyền bá phép Mân côi kính Mẹ, sẽ được nâng đỡ dè mấy người Công giáo, cho tới khi trưởng thành tôi vẫn luôntrong lúc gian nan thiếu thốn. nghĩ là sẽ KHÔNG BAO GIỜ theo đạo Công giáo. 13. Mẹ đã xin Con Mẹ cho những đoàn viên Hội Mân côi, sống Khi tôi quen chồng tôi, tôi không biết anh là người miền Bắc vàchết đều được vinh dự làm anh em với các thánh trên Thiên quốc. Công giáo, vì anh nói giọng Nam. Anh lôi cuốn tôi, vì tôi thấy anh biết quan tâm tới cha mẹ và các em của anh, nên tôi nghĩ rằng anh 14. Những người siêng năng lần hạt Mân côi đều là con riêng có thể là người chồng tốt. Tới khi biết anh là người Bắc và CôngMẹ, em Chúa Giêsu Con yêu dấu của Mẹ. giáo tôi rất phân vân. Tôi viết thư hỏi ý kiến ba má tôi. Ba má tôi để tôi tự do, và có lần khuyên tôi nên theo Công giáo cho đồng vợ đồng chồng. Chồng tương lai tôi cũng thuyết phục nhiều lần, dầu
  • 63. -1- -2-vậy, tôi quyết không theo Công giáo. Làm sao tôi quên được lại là Thiên Chúa biết việc tôi sao? Giọng người nữ đoan chắc điềunhững ám ảnh từ hồi còn nhỏ về những người Công giáo kia. Sau đó. Rồi Người an ủi tôi, cho biết là mọi thử thách đã qua, còn khencùng ảnh nhượng bộ: Đạo ai nấy giữ, nhưng với vài điều kiện tôi tôi đã sống đẹp lòng Chúa...Tới đây tôi bừng tỉnh, tôi thấy mặt Đứcphải chấp nhận theo giáo luật như cho con rửa tội, và dạy con theo Mẹ đẹp rạng ngời, ánh mắt tha thiết yêu thương như bao dungtinh thần đạo, không được cố tình ngăn cản anh theo đạo anh...Tôi khích lệ. Tôi nhận ra ngay là vừa rồi chính Mẹ đã nói chuyện vớithấy mỗi bên nhượng nhau một chút cũng là phải, nên tôi chấp tôi. Hồn tôi bừng tỉnh nhận ra là Người đã sinh ra tôi, tôi còn cónhận. Trong thời gian này, tôi theo học khóa dự bị hôn nhân. Tôi người Mẹ thánh thiêng. Nước mắt tôi tuôn trào. Tôi đã khóc vì vuiquen biết và kính trọng các linh mục, nhất là cha bác của chồng tôi. sướng, mà không thể diễn tả vui sướng chừng nào.Tôi được làm lễ Gia Tiên, làm hôn phối trong nhà thờ, được cáccha quan tâm, mến chuộng cách sống của chồng tôi, nhưng tôi vẫn Tôi đã sốt sắng ghi tên vào lớp Dự tòng. Nay tôi đã tin. Tôikhông đổi ý, nhất quyết không theo Công giáo. Điều này làm phật nhiệt thành học hỏi đạo Chúa. Thời gian thấm thoát, sau 6 tháng đãý bố mẹ chồng tôi, là những người Công giáo gốc, tôi biết những tới ngày vui: Ngày lễ mừng Chúa Phục sinh năm 1996, tôi đã đượctiếng xì xèo, bóng gió, nhưng tôi cứ nín thinh, cho tới khi sinh đứa nhận PHÉP RỬA, chính thức gia nhập đạo Công giáo. Tôi tạ ơncon thứ hai, thì sự cay đắng với cha mẹ chồng đã vượt quá sức chịu Đức mẹ, cảm ơn các linh mục, và những ai đã giúp tôi nhập đạođựng của tôi. Tôi nảy mầm thù ghét đạo Công giáo. Thời gian này Chúa. Tôi hãnh diện là người Công giáo. Nhớ lại câu chuyện "Vếttôi được hung tin từ VN: Má tôi vĩnh viễn ra đi. Nghe tin ấy, tôi chân trên cát", rõ ràng là Chúa đã đi bên tôi những ngày đau khổ.đau buồn tới ngã quị. Người mẹ mà tôi sùng bái như mẫu gương Chúa đã không chấp tội tôi mưu nghịch lại đạo Chúa.hy sinh đã không còn nữa. Người mẹ mà từ ngày rời gia đình tôivẫn mang theo trong lòng để có sức phấn đấu nơi quê người. Suốt Bây giờ tôi say mê đạo lắm, thích đi lễ để nghe giảng dạy. Tôimấy tháng, tôi sống thẫn thờ, tâm hồn tan nát, nước mắt tuôn tràn. rất yêu đời, yêu mái ấm gia đình nhỏ bé đang được Chúa che chở.Vào lúc tôi ở trong tận đáy của đau buồn thì Đức Mẹ đã soi dẫn Bây giờ tôi nhìn những người không sống đạo tử tế, tôi thấy tộitôi. nghiệp cho họ, mà không thấy khinh ghét như xưa. Nếu tôi nhớ không lầm thì sau khi điều đình với chồng tôi, và Bài mười chínchúng tôi bàn nhau, dù tôi không rõ đón tượng Đức Mẹ để làm gì,nhưng chiều ý chồng tôi, tôi bằng lòng chuyện ấy. Chiều ngày CHÚA LẬP GIÁO HỘI CÔNG GIÁO22/7/1995, bác Phổ đưa tượng Đức Mẹ đến nhà tôi, có thêm vài gia ĐỂ TIẾP TỤC BAN SỰ SỐNGđình trong Khu xóm đến đọc kinh. Tôi không dự. Tượng Đức Mẹ ởlại nhà tôi một tuần. Tối nào chồng tôi cũng bế con, thắp nến cầu (Glcg92 748-810)nguyện cách rất sùng kính trước tượng này. Tôi để mặc, khôngnghĩ gì. Tin Mừng theo thánh : Matthêu 16,13-19 Rồi hôm thứ Tư tuần đó, vào buổi trưa, sau khi đã dỗ cho 2 đứa "Khi Đức Giêsu đến vùng kế cận thành Xêsarê Philipphê,bé ngủ, tôi ngồi một mình ở ghế sôpha nhìn lên tượng Mẹ, tâm hồn Người hỏi các môn đệ rằng:tôi trống vắng, nhìn mà không có chút ý tưởng nào hết. Đột nhiên,tôi như thiếp đi, không thấy gì nữa. Tôi nghe như có tiếng phụ nữ - Người ta nói Con Người là ai? Các ông thưa:đang êm ái kể ra cho tôi ngững nguy nan tôi đã trải qua, và chỉ chotôi biết Thiên Chúa đã quan phòng sắp xếp để che chở tôi. Tôi hỏi
  • 64. -1- -2- - Kẻ thì nói là ông Gioan Tẩy giả, kẻ thì bảo là ông Elia, có Tông đồ (Apostle). Simon Người gọi là Phêrô, Anrê em ông,người lại cho là ông Giêrêmia hay một trong các vị ngôn sứ. Đức Yacôbê, Yoan, Philip, Bartholomê, Mattheô, Thôma, Yacobê conGiêsu lại hỏi: của Alphê, Simon gọi là nhiệt thành, Yuda con của Yacobê và Yuda Iscariot người trở thành kẻ phản bội (Lc 6,12-16). - Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai? Ông Simon Phêrô thưa: Người xây dựng Giáo hội Người trên Tảng Đá khi phán với - Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa Hằng Sống. Đức Giêsu Phêrô như bài Tin Mừng trên.nói với ông: Người còn đặt Phêrô làm thủ lãnh anh em, khi phán: Hãy chăn - Này anh Simon con ông Giona, anh thật là người có phúc, vì dắt chiên con, hãy chăn dắt chiên mẹ, hãy chăn dắt đàn chiên củakhông phải phàm nhân mặc khải (tỏ ra) cho anh điều ấy, nhưng là thầy... (Ga 21,15-17).Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời. Còn Thầy, Thầy bảo cho anhbiết: Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Với các môn đệ, Người trao sứ mạng: "Như Cha Ta đã sai Ta,Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi. Ta cũng sai các con..." (Ga 20, 21)Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời: dưới đất anh cầm buộcđiều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy, dưới đất anh tháo cởi 3. Giáo hội Công giáo là gì của Chúa Kitô?điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy" - Giáo hội là Thân thể mầu nhiệm Đức Kitô, Giáo hội vừa là Tìm hiểu: Cộng đoàn thiêng liêng vô hình, vừa là cơ cấu hữu hình trên trần gian, là xã hội tổ chức theo phẩm trật (hierachy) (Gh 8). 1- Lý do Chúa Kitô thiết lập Giáo hội? 4- Vì lý do nào Chúa Kitô đã thiết lập các chức vụ trong Giáo - Để việc cứu chuộc các linh hồn do Chúa khởi xướng được tiếp hội?tục cho đến ngày tận thế (the end of this world), Người đã lập GiáoHội Công giáo của Người. - Chúa Kitô thiết lập các chức vụ trong Giáo hội để "chăn dắt và phát triển Dân Thiên Chúa luôn mãi (Gh 18). 2- Chúa Kitô đã khai sinh Giáo hội vào lúc nào? 5. Kể thứ tự phẩm trật trong Giáo hội từ trên xuống. - Chúa Kitô đã khai sinh Giáo hội khi rao giảng Tin MừngNước Thiên Chúa: Thời gian đã trọn, Nước Thiên Chúa đã gần - Chúa Kitô (Thủ lãnh)(Mc 1,15). Người qui tụ Nhóm Mười hai, huấn luyện họ thànhnhững tông đồ của Người. - Thánh Phêrô (đại diện Chúa Kitô) (Thánh Luca thuật chuyện: - Các Giáo hoàng (đại diện thánh Phêrô) "Sau khi thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa, sáng sớm - Các Giám mục (đại diện các Tông đồ)Người kêu môn đồ lại và chọn một nhóm mười hai, Người gọi là
  • 65. -1- -2- - Các Linh mục (cộng tác với Giám mục) 8- Giáo hội Công giáo chính thức hoạt động: - Các Phó tế (phục vụ Giám mục, linh mục, giáo dân) - Giáo hội Chúa chính thức hoạt động từ ngày lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống (Pentecost). - Giáo dân (Theo sách Tông đồ Công vụ (The Acts of The Apostles) viết (Đức Giáo hoàng (Đức Thánh Cha) sống tại quốc gia Vatican như sau: "Sau khi Chúa Giêsu về trời, các môn đồ Người cùng với(trong thành Rôma, nước Ý). Nước Vatican rộng mỗi chiều một Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Chúa trở lại nhà Tiệc ly, nơi Chúa đã lậpdặm (mile). Cùng làm việc với Người, có nhiều Hồng y (Cardinal), Bí tích Thánh Thể và chức linh mục, để cầu nguyện chờ ChúaGiám mục, linh mục, nhân viên, chừng 1000 người tại nước Thánh Thần (Ngôi Ba) xuống ban sức mạnh (Cv 1, 14-26).Vatican. Qua mười ngày, đến lễ Năm Mươi, "Khi mọi người cùng nhau Hồng Y có quyền bầu và trở thành Giáo hoàng, Hồng y cũng đang tề tựu một nơi, bỗng xảy đến từ trời một tiếng rào rào như thểgiúp Đức Giáo hoàng trong những vấn đề quan trọng tại Vatican do cuồng phong gửi đến, vang dậy cả nhà, nơi họ đang ngồi, và họvà tại mỗi quốc gia. thấy những lưỡi như lửa, phân tán dần mà đậu trên mỗi người trong họ. Tất cả họ được đầy Thánh Thần, họ bắt đầu nói những Nhiều Giáo phận gần nhau trong một nước hợp thành một Tổng tiếng lạ, tùy theo Thánh Thần ban cho họ phát ngôn... Ngày hômGiáo phận (Archdiocese) do Hồng y hay Tổng Giám mục ấy, sau bài giảng của Phêrô, lối 3 ngàn người đã chịu thanh tẩy(Archbishop) cai quản. (baptized). (Cv 2, 1-41) 6. Quyền bính Chúa Kitô trao cho hàng giáo phẩm: 9. Có cần gia nhập Giáo hội Công giáo không? - Ba quyền Chúa Kitô ban: Giảng dạy, Thánh hoá và Cai quản. - Công đồng Vaticanô 2 quả quyết: " Giáo hội Công giáo cần cho phần rỗi... 7. Ngoài hàng Giáo phẩm (số 5 trên), còn có các linh mục, tu sĩnam nữ khấn giữ ba điều khuyên của Phúc âm, 3 điều khuyên đó Chúa Kitô đã xác nhận sự cần thiết của Giáo hội mà mọi ngườilà: phải bước vào qua cửa phép Rửa. 1. Thanh khiết (Chastity), (không lập gia đình, không phạm giới Những ai biết rằng, Giáo hội Công giáo, được Thiên Chúa thiếtrăn 6, hoặc 9 trong 10 điều răn của Chúa). lập nhờ Chúa Giêsu Kitô, như phương tiện cứu rỗi cần thiết, mà VẪN KHÔNG MUỐN gia nhập, hoặc KHÔNG MUỐN KIÊN 2. Nghèo khó (Poverty), (từ bỏ quyền tìm kiếm và sử dụng của TRÌ sống trong Giáo hội này thì không thể được cứu rỗi" (Gh 14).cải, tiền bạc theo ý mình). 3. Tuân phục (Obedience),(từ bỏ ý riêng mình, nhưng theo ý Bềtrên mình trực thuộc). (Những tín hữu Công giáo: Là những người đã lãnh Bí tích Rửa tội và hiệp thông với Đức Giáo hoàng Rôma.
  • 66. -1- -2- (Người tín hữu cần hiểu biết, yêu mến và tuân phục Giáo hội, 1. Thứ nhất: Dự lễ ngày Chúa nhật cùng các ngày lễ buộccộng tác với hàng giáo phẩm để xây đắp Giáo hội và truyền bá đức (obligation).tin. Một năm có 52 Chúa nhật, giáo dân phải đi dự lễ để thờ (Những người Dự tòng, khi đã rõ ràng xin gia nhập Giáo hội, do phượng, cảm tạ ơn Chúa...ước muốn ấy, họ đã được kết hợp cùng Giáo hội...Mẹ Giáo Hội ấpủ họ như con cái của mình trong tình yêu thương và chăm lo cho Ngoài 52 Chúa nhật trên, Giáo hội còn một số lễ trọng, buộchọ (Gh 14) mọi giáo dân phải dự lễ, nếu tự ý vì lười mà bỏ khi không có lý do "quan trọng" sẽ mắc tội trọng. 10. Chúa Kitô hiện diện trong Giáo hội cách nào? Tại Hoa kỳ, tín hữu sẽ đi dự thêm sáu (6) lễ trọng sau: - Chúa Kitô hằng hiện diện trong Giáo hội, nhất là trong cáchoạt động phụng vụ: 2 lễ kính Chúa: Lễ Chúa Giáng sinh (25 tháng 12 hàng năm), lễ Chúa Lên Trời (vào một thứ Năm trong tháng Năm); a/ Trong Thánh lễ (trong con người thừa tác viên, Ngườidângmình nhờ thừa tác vụ của các linh mục), 3 lễ kính Đức Mẹ: Lễ Mẹ Thiên Chúa (Mother of God - ngày 1 tháng Giêng đầu năm mới), lễ Mẹ Lên Trời (Assumption of Mary - b/ Trong Lời của Người (Kinh Thánh), ngày 15 tháng Tám), lễ Mẹ Vô Nhiễm Nguyên tội (Immaculate Conception - ngày 8 tháng 12); c/ Trong Mình và Máu Thánh, 1 lễ kính các Thánh nam nữ đang hưởng phúc trên trời (All d/ Trong các Bí tích nhờ quyền năng của Người, vì thế, ai rửa Saints - ngày 1 tháng 11).tội chính là Chúa Kitô rửa, Buộc dự 6 lễ kể trên, nhưng theo thói quen bên Hoa kỳ không đ/ Trong cộng đoàn hội hfdỏ cầu khẩn và hát Thánh vịnh: "Đâu buộc kiêng việc xác, nếu ngày lễ buộc đó cử hành vào ngày thườngcó hai ba người hfdỏ lại nhân danh Thầy, Thầy sẽ ở giữa họ" (Pv trong tuần. Cũng không buộc dự lễ và kiêng việc xác nữa nếu lễ7). Mẹ Thiên Chúa, Mẹ Lên Trời và lễ Các Thánh nhằm vào Thứ Hai hoặc Thứ Bảy. 11. Những Điều Răn của Giáo hội: (Glcg92 số 2041 - 2043) 2. Thứ hai: Xưng tội một năm ít là một lần. Để con cái Giáo hội gia tăng đời sống Phụng vụ, cầu nguyện,làm việc lành phúc đức, gia tăng tình mến Chúa và tha nhân trong Thân thể ta cần tắm gội cho sạch sẽ, và càng năng tắm gội càngviệc sống đạo, Giáo hội đặt thêm một ít điều, và chỉ buộc những sạch sẽ; linh hồn ta cũng cần tắm rửa trong Bí tích Giải tội để đượcngười Công giáo đã đến tuổi khôn, thường từ 7 tuổi trở lên phải trong sạch, nhất là sạch tội trọng để sẵn sàng bất cứ lúc nào, dù bịgiữ (GL 11). chết bất ngờ, cũng chắc được phần rỗi.
  • 67. -1- -2- Giáo hội buộc xưng tội ít là mỗi năm một lần, tuy không chỉ rõ Luật Giáo hội hiện nay chỉ buộc giữ chay 2 ngày trong Mùaphải xưng lúc nào, nhưng để thuận tiện rước lễ Mùa Phục sinh, các Chay: Thứ Tư lễ Tro và Thứ Sáu tuần Thánh. Khi đi lễ Chúa nhật,giáo dân thường xưng tội vào Mùa Chay. Nhiều người có thói quen các cha sẽ nhắc nhớ điều này, hoặc đọc trong tờ Thông tin mỗitốt, xưng tội Mùa Vọng để đón mừng Chúa Giáng sinh, và xưng tội giáo xứ, cộng đoàn.Mùa Chay để đón mừng Chúa Phục sinh, và còn xưng đôi ba lầnnữa trong năm. Luật giữ chay buộc các người Công giáo từ 18 tuổi trở lên đến bắt đầu 60 (GL 1252), trừ những người yếu đau bệnh nạn, bà mẹ Dù chỉ có tội nhẹ, Giáo hội khuyên nên xưng để linh hồn được nuôi con thơ, người lao công nặng nhọc.nhiều ơn qua Bí tích này (GL 988,2). Kiêng thịt: Tại Hoa Kỳ, chỉ phải kiêng thịt các thứ Sáu Mùa 3. Thứ ba: Rước Mình Thánh Chúa trong mùa Phục sinh. Chay, thứ Tư lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh, ngày hôm đó không được ăn thịt các loài máu nóng; nhưng được ăn mỡ, nước từ thịt Mùa Phục sinh theo lịch Phụng vụ được tính từ Lễ Chúa Phục (broth), trứng, sữa, các đồ gia vị.sinh tới lễ Chúa Thánh Thần xuống. Theo Luật Giáo hội hiện hành,nếu vì lý do chính đáng nào không rước lễ trong Mùa Phục sinh Luật kiêng thịt buộc người Công giáo từ 14 tuổi trở lên tới chết,được, có thể hiệp lễ vào mùa khác trong năm (GL số 920) không giới hạn (GL 1252), trừ những bệnh nhân không thể ăn thứ khác hay bệnh viện chỉ cho ăn thịt. 4. Thứ bốn: Thánh hoá các ngày lễ buộc tôn kính Chúa, ĐứcMẹ và các Thánh. (Khi có những nghi ngờ về các luật buộc dự lễ, kiêng việc xác, giữ chay, kiêng thịt...trong những trường hợp riêng, cần phải hỏi Buộc dự lễ và kiêng việc xác, trừ khi được miễn chuẩn. hoặc xin phép các linh mục xứ hoặc các linh mục có nhiệm vụ trên mỗi Cộng đoàn.) 5. Thứ năm: Giữ chay, kiêng thịt những ngày Giáo hội dạy. 6. Thứ Sáu: Các tín hữu còn có nghĩa vụ, tùy khả năng mỗi Trên con đường về quê trời, người tín hữu bị ma quỉ, thế gian người, đóng góp công của cho các nhu cầu vật chất của Giáo hộivà xác thịt mình tấn công, lôi kéo về đàng tội, nên Giáo hội khuyên (Gl. 222).noi gương Chúa Kitô, Người đã giữ chay, cầu nguyện trước khiNgười ra giảng đạo. Không phải chỉ có đạo Chúa mới dạy giữ chay, các đạo khác ở Gương lành: Cuộc hành trình của đời tôi.Việt nam như đạo Phật, Phật giáo Hoà hảo...đều có những ngàychay trong tháng. Linh mục Bửu Dưỡng, dòng thánh Đaminh, là giáo sư triết học của viện Đại học Sài gòn. Ngài là con cháu của các vua triều Minh Ngày giữ chay trong đạo Công giáo là ngày chỉ ăn một bữa no, Mạng, Tự Đức. Ngài đã viết về ơn Chúa đã ban cho ngài được làmcòn một hay hai bữa kia ăn lơ lửng, bụng còn đói. con Chúa qua bao nhiêu chống đối của nội tâm mình.
  • 68. -1- -2- Thuộc gia đình theo Khổng và Phật, từ nhỏ cậu Bửu Dưỡng đã "Mười một môn đệ đi tới miền Galilê, đến ngọn núi Chúa Giêsu"rất ghét Kitô giáo", cậu "không muốn có một liên hệ nào dù xa đã truyền cho các ông đến. Khi thấy người, các ông bái lạy, nhưnggần với các linh mục hay người Công giáo, không bao giờ đọc một có mấy ông lại hoài nghi. Đức Giêsu đến gần, nói với các ông:cuốn sách nào dính dáng đến Công giáo. Mỗi khi thấy chữ Thiên "Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất. Vậy anh em hãyChúa, cậu muốn đổi ngay thành chữ Trời (Trời của người Việt đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép Rửa cho họnam). nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ những Nhưng Chúa đã dùng những lý luận về Công giáo của một điều Thầy đã truyền cho anh em.người bạn cùng trường dòng các Sư huynh, của một vài người bạn Và đây, Thầy ở cùng anh em mọilà bác sĩ, kỹ sư để chinh phục cậu dần dần... Cậu cũng đã bắt đầu ngày cho đến tận thế".đọc vài tư tưởng của Chateaubriand và Pascal. Những tư tưởng củahai người này cũng như nhiều tư tưởng khác về Công giáo làm tâmtư cậu dằn vặt suốt 3 năm trời. Nhưng khi nghĩ tới phải theo tôngiáo ấy, cậu vẫn quyết liệt từ chối, vì nó vẫn là tôn giáo của ngoại 1- Trước khi về trời, Chúa đã trao cho các môn đệ sứ mạng:bang đưa vào. "hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ Chúa", tức là tìm kiếm người được hưởng Nước Trời. Cuối cùng, một ngày kia, cậu đến thăm ông nội, trong nhà đangcó một tu sĩ Phật giáo, tu sĩ này lại ca tụng những thầy dòng khổ Sau khi Chúa Thánh Thần ban ơn đổi mới, các Tông đồ đã chiahạnh (Xitô) bên Công giáo. Đời sống của những vị tu hành này đã nhau đi giảng đạo Chúa khắp nơi, thành lập hàng giáo phẩm, thuảnh hưởng nhiều nơi cậu, cuối cùng đưa cậu đến quyết định xin gia tập nhiều tín đồ. Đó là Giáo hội Công giáo thời đầu. Giáo hội nàynhập Công giáo. Cậu đã trình bày tâm hồn với Bề trên nhà Dòng tiếp tục tiến triển từ Giêrusalem nước Do thái qua các nước khác.Xitô và chính ngài đã rửa tội cho cậu ngày lễ Đức Mẹ Lên Trời Sách Tông đồ Công vụ kể lại những chuyện trên.(15/8). Không những Bửu Dưỡng đã trở thành người Công giáo,sau này ông còn trở thành linh mục dòng tu Thánh Đaminh. (Sách Những Mảnh Xương Khô trong Sa mạc trang 164- 173) 2. Những đặc điểm của Giáo hội Công giáo: Bài hai mươi Giáo hội Công giáo có 4 điểm đặc biệt sau (Glcg92 811-866): Duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền. GIÁO HỘI CÔNG GIÁO VÀ CÁC GIÁO HỘI KHÁC - (Duy nhất (one) chỉ có một nhiệm thể (mystical body) cho một đầu là Chúa Kitô, (Glcg92 838-856) - Thánh thiện (holy) vì các chi thể ở trong Chúa Kitô và qua Bài trích Phúc âm theo thánh Matthêu: (Mt 28, 16-20) Chúa Kitô được nên thánh và được cứu rỗi
  • 69. -1- -2- - Công giáo (phổ quát: universal) chung cho mọi dân trên địa 3. Lý do phát sinh Giáo hội Chính thống Đông phương (Easterncầu, Orthodox): - Tông truyền (apostolic) vì giáo lý được truyền từ Chúa Kitô - Vì vấn đề chính trị, nghi lễ và tập tục, nên đôi bên Đông-Tâyxuống qua các Tông đồ và được Giáo hội gìn giữ tới nay và tới tận đã chia rẽ và phạt vạ nhau.thế. (Giáo hội Chúa Kitô thiết lập trên 12 tông đồ lưu truyền từ đầu tới năm 1054. Vì vua Constantinô rời kinh đô từ bên Rôma về bên Đông phương (Hy lạp), nên ngoài lý do chính trị giữa Đông và Tây Giáo hội Chúa Kitô từ thời đầu tới nay: của đế quốc Rôma, thời ấy còn có vấn đề tranh luận "dâng lễ bằng bánh không men hay có men", giữ chay thứ Bảy hay thứ Sáu, linh - Chúa Kitô, Đấng Sáng Lập: Giáo Hội Công giáo, Tòa Thánh mục độc thân hoặc được lập gia đình...đôi bên tức giận phạt vạtại Rôma,Thủ lãnh Phêrô nhau, chấm dứt liên lạc. Giáo hội Đông phương tách rời Giáo hội Rôma. Giáo hội Đông phương cho mình là Giáo hội Chính thống Các Giáo hoàng kế tiếp tới nay (2004) là 264 vị. (Orthodox Church) được cai quản do các Giáo chủ (Patriarch) thành Constantinople. năm 100 Từ năm 1453 trở đi, Giáo hội Chính thống đã chia thành nhiều năm 200 chi nhánh (Lm. Bùi đức Sinh, Lịch sử Giáo hội Công giáo trang 309-311). năm 700 Năm 196? Đức Giáo Hoàng Phaolô 6 và Đức Thượng phụ .............. (Patriarch) Dimitrios đã hòa giải để đôi bên liên lạc như cũ, dù chưa được trọn vẹn. năm 1054 Tách ra GH Chính thống Đông phương (EastenOrthodox) năm 1521 Tách ra GH Thệ phản do Lm. Lutherô khởi xướng 4. Lý do nẩy sinh Giáo hội Thệ phản (Protestant).(Protestant Church), từ giáo phái này sinh hàng trăm giáo pháikhác lấy Tin lành Phúc âm làm tiêu chuẩn sống đạo. - Vì bất mãn một số vấn đề trong Giáo hội Công giáo, linh mục Lutherô đã khởi xướng phong trào thệ phản (tuyên thệ phản lại năm 1527 Tách ra GH Anh giáo (Anglican) do vua Henri 8 khởi Công giáo).xướng. (Năm 1521, vì bất mãn với một số vấn đề trong Giáo hội Công GHCông giáo vẫn tiếp tục tồn tại qua các thời đại giáo, linh mục Lutherô đã tách rời, đi theo đường của mình: Ông bỏ ân xá, bỏ Thánh lễ, bỏ xưng tội, bỏ tôn kính ảnh tượng, bỏ ........ quyền tối cao của Đức Giáo hoàng...nhóm ông được một số nhà
  • 70. -1- -2-vua Âu châu thời đó ủng hộ. Lutherô đã cùng đồng bạn tuyên thệ - Lập trường của Giáo hội Công giáo đối với các Giáo hội ngoàiphản đối Đức Giáo hoàng Rôma, lập ra giáo phái mới lấy Tin lành Công giáo là Tôn trọng nhauPhúc âm làm nền tảng cho đạo. Do đó người ta gọi là Giáo hội TinLành. Vì không có thủ lãnh , cho tới nay Tin lành chia ra thành (Lập trường này được trình bày rõ ràng trong Tuyên ngôn vềmấy trăm giáo phái khác nhau.. Ngay tại Mỹ có tới 418 giáo phái Liên lạc của Giáo hội với các Tôn giáo ngoài Kitô giáo như sau:Tin lành khác nhau). " Với các dân nhận một Vị Thần linh tối cao hay một người Cha...Ấn giáo (Hinduism)...Phật giáo (Buddhism)... Giáo hội Công giáo không hề phủ nhận những gì là chân thật và thánh thiện nơi 5. Lý do nào phát sinh Anh giáo (Anglican)? các tôn giáo đó. Với lòng kính trọng chân thành...tuy rằng có nhiều điểm khác với chủ trương mà Giáo hội duy trì. - Vì vua Henri 8, dù đã có vợ là Catherine, ông bất mãn với ĐứcGiáo hoàng Clêmentê 7 không cho ông tháo gỡ hôn phối cũ để lấy Hồi giáo (Islam) cùng thờ một Thiên Chúa duy nhất...Do tháiAnna Boleyn như ông muốn. giáo (Judaism) con cháu Abraham của Cựu ước...Giáo hội bác bỏ mọi sự kỳ thị hoặc đàn áp chủng tộc hay màu da, giai cấp hay tôn (Vua Henri 8 khi mới lên ngôi được coi là người "Bảo vệ đức giáo, vì thái độ ấy đối nghịch với tinh thần Chúa Kitô...Giáo hộitin", nhưng chỉ vì vấn đề kết hôn mà ông đã phản Giáo hội. Ban khẩn thiết kêu mời các Kitô hữu hãy sống ngay lành giữa lươngđầu, với phép chuẩn, ông kết hôn với Catalina, bà này là vợ của dân, nếu có thể tùy khả năng mà sống thuận hoà với hết mọi ngườiArthur, anh ruột ông đã chết. Về sau ông say đắm nàng hầu của vợ như những người con đích thực của một Cha trên trời"(sắc lệnhlà Anna Boleyn, nên muốn bỏ Catalina, nhưng Toà thánh không Ngoài Kitô giáo số 1-3).cho, vì hôn phối của ông với Catalina đã thành phép (Sự gì ThiênChúa đã liên kết, loài người không được phân ly). Năm 1527 Vua Henry 8 trở nên bất mãn, nên ông bắt toàn dân 7. Lập trường Giáo hội Công giáo đối với các tôn giáo mangCông giáo nước Anh tách rời Toà thánh Rôma để thỏa mãn ý định danh Kitô giáo.của ông.(Sách đã dẫn trang 42 - 52). - Đối với các tôn giáo mang danh Kitô, Giáo hội Công giáo chủ Ngày nay, Giáo hội Anh giáo đã có nhiều tín đồ dần dần trở về trương "Tái lập sự hiệp nhất giữa toàn thể các Kitô hữu theo ướcnhập với Giáo hội Công giáo Rôma. nguyện của Chúa Kitô: " Xin cho chúng nên một như Cha Con Ta là Một". (Giáo hội khuyến khích mọi người phải lưu tâm đến sự hiệp 6. Lập trường của Giáo hội Công giáo đối với các giáo hội nhất, hoán cải tâm hồn, hiệp nhất trong lời cầu nguyện, tìm hiểu ngoài Công giáo. nhau, cộng tác với anh em ly khai" (Sắc lệnh về Hiệp nhất). Tôn trọng tự do tôn giáo.
  • 71. -1- -2- Đối với tôn giáo nói chung, Giáo hội chủ trương Tự do Tôn Khi một Phật tử theo đạo Công giáo, họ không bị buộc từ bỏgiáo, vì theo mạc khải cũng như gương hành động của Chúa Kitô những điều luân lý như giết người, trộm cắp... Họ không được giết"Không ai bị cưỡng bách phải chấp nhận đức tin trái với ý người, nhưng được phép diệt trừ các loại sinh vật nguy hiểm để tựmuốn...nhưng cũng yêu cầu các chế độ chính trị thế giới tôn trọng vệ về sức khỏe và đời sống cho chính họ và cho người khác. Ngaytự do tín ngưỡng, không ai được cản trở người ta tự do chấp nhận cả vì tự vệ, đôi khi đưa đến cái chết của những kẻ thù. Tiêu diệt sựđức tin" (Tuyên ngôn Tự do Tôn giáo). sống cách vô lý vẫn không được chấp nhận. Dù với Phật tử hay người Công giáo, ăn cắp vẫn là tội, ngoại tình và tham lam ăn uống Truyền giáo là sứ mệnh của Giáo hội. cũng vậy. Dù tôn trọng tự do tôn giáo, Giáo hội luôn phải vâng lời Đấng Chúng ta không đoán được ý định của Thiên Chúa . Đừng hỏiSáng Lập là Chúa Kitô mà thi hành sứ mạng truyền giáo, mà Giáo Tại sao Thiên Chúa lại dựng nên các Phật tử hay những người theohội đã nhận từ Chúa Kitô: "Hãy đi thâu nạp môn đồ khắp các tôn giáo khác".dân..."(Mc 16,15) Lert là con nhà nghèo. Năm 12 tuổi, cha chết, chỉ còn 2 mẹ con. Người Công giáo có bổn phận truyền giáo bằng lời cầu nguyện, Cậu không có tiền học nội trú trường đạo Tin lành, bù lại, sau giờsống đạo tử tế, tham gia công việc tông đồ và hy sinh đóng góp tài học, cậu quét dọn sân trường, nhặt vỏ chuối, rác rến để lấy thù laolực cho việc truyền giáo. trừ vào tiền học phí. Cậu chăm học và học khá. Cậu dự cả lớp Kinh Thánh. Cậu rất thích các câu chuyện Cựu Ước và chuyện đời Chúa Giêsu, tám mối Phúc thật, đời sống nghèo của Chúa. Cậu về kể cho mẹ nghe, và xin mẹ cho theo đạo Tin lành. Mẹ cậu bằng lòng. Cậu Gương lành:: Bác sĩ Lert Srichanda, người Thái rất sung sướng chờ ngày được rửa tội và được ăn bánh thánh. Cậu lo giặt sạch bộ quần áo duy nhất, và tính đi mượn đôi vớ để xỏ, vì Năm 21 tuổi, ông nhập tu tại một ngôi chùa, và trở thành nhà sư một chiếc vớ của cậu đã bị chó nhai rách. Đến ngày rửa tội, cậutrong 3 tháng suốt mùa Chay tịnh theo Phật giáo. Sau đó ông theo sung sướng đứng vào hàng với các bạn, nhưng một thầy giáo kéohọc tại Học viện Wan Yan tại Hồng kông dưới sự hướng dẫn của cậu ra, mà không giải thích lý do. Sau này cậu được biết: khi mẹcác cha Dòng Tên. Ông đã được rửa tội trong đạo Công giáo. Ông cậu đến trường đóng tiền học, nhà trường tăng giá học phí mà mẹ đã thành lập hội Ái Hữu Công giáo và sáng con cậu không có đủ tiền. Cậu phải thôi học. Về sau cậu được vào lập viên bệnh viện Thánh Giuse tại Bangkok. trường Công giáo, và đã được ơn trở thành con Chúa, con Đức Mẹ. Theo ông Lert, Đức phật không phải là (Trích Lm Bùi Đức Tiến, sách Những Mảnh Xương Khô trong Đức Chúa, Phật cũng không tin Thiên Chúa, Sa Mạc, trang 30-40) không ban bố giới răn, mà chỉ cho những lời khuyên, ai theo hay không không quan trọng người ta chỉ cứu được mình thôi, không cứu ai khác. Đức Phật không cứu rỗi ai. Bài 21
  • 72. -1- -2- CÁC THÁNH THIÊN ĐÀNG- CÁC LINH HỒN Các thánh trên Thiên đàng chuyển cầu (intercession), xin ơn LUYỆN NGỤC- CÁC NGƯỜI LÀNH THÁNH Ở Chúa cho các tín hữu còn sống ở trần gian và các linh hồn Luyện TRẦN GIAN THÔNG HIỆP CÙNG NHAU TRONG ngục. - Các linh hồn luyện ngục, hướng về các thánh thiên đàng và cầu xin cho tín hữu còn sống, - Tín hữu còn sống cầu xin cùng các CHÚA KITÔ thánh và cứu giúp các linh hồn luyện ngục chóng về Thiên đàng. (Glcg92 946-959) 4. Trong giáo hội chiến đấu ở trần gian, các tín hữu có thể hiệp thông thế nào? - Hiệp thông về niềm tin, hiệp thông về các Bí tích, hiệp thông về các ơn sủng, hiệp thông trong của cải chung, và hiệp thông trong đức ái (GlCg92 949-953). 5. Các tín hữu còn sống có thể giúp nhau cách nào? 1. Mầu nhiệm các thánh hiệp thông phát xuất từ đâu? - Có thể giúp nhau bằng cách cầu nguyện cho nhau, khuyên bảo - Mầu nhiệm Các Thánh hiệp thông phát xuất từ kinh Tin kính nhau làm lành lánh dữ và làm gương sáng cho nhau.Các Tông đồ (Apostles Creed): 6. Giáo hội trong ba tình trạng khác nhau thế nào? "Tôi tin có hội thánh ở khắp thế này, các thánh thông công". - Thiên đàng là Giáo hội chiến thắng, Luyện ngục là Giáo hội 2. Các Thánh thông công nghĩa là gì? đau khổ, Trần gian là Giáo hội chiến đấu. - Các Thánh thông công nghĩa là sự thông hiệp về các "sự a/ Giáo hội chiến thắng (Church Triumphant) trên thiên đàng,thánh" và các "vị Thánh" (GlCg92 948) giữa 3 nơi: Thiên đàng, nơi có Đức Trinh nữ Maria Mẹ Chúa Kitô, các thánh, các linh hồnLuyện ngục và Giáo hội trần gian. được kết hợp với Chúa Kitô trong hạnh phúc chung sống trong tình yêu với Thiên Chúa đời đời. (Các Thánh Thông Công (The Communion of Saints) là tiếngđạo thời trước thường dùng, ngày nay nếu nói "thông hiệp" có thể b/ Giáo hội đau khổ (Church Suffering) trong luyện ngục, nơidễ hiểu hơn.. Ba nơi thông hiệp với nhau, vì tất cả đều là chi thể có các linh hồn chết trong ơn Chúa nhưng còn phải thanh tẩy chờ(members) của Nhiệm thể (the mystical Body) Chúa Kitô, Người ngày trong sạch hoàn toàn sẽ lên Thiên đàng.là Đầu (Head) của Nhiệm thể này (GlCg92 947). c/ Giáo hội Chiến đấu (Church Militant) nơi trần gian, nơi các 3. Các thánh trong 3 nơi thông công bằng cách nào? tín hữu Chúa Kitô còn đang phải gắng công bằng tránh tội lỗi, thực hành đức tin, cậy, mến và các nhân đức để đạt sự cứu rỗi đời đời. - Các thánh trong 3 nơi tương trợ nhau trong Chúa Kitô.
  • 73. -1- -2- 7. Mầu nhiệm các Thánh Thông công được Công đồng Qua bài Phúc âm trên, ta biết thêm những điều sau: Sự Chết vàVaticanô 2 diễn tả thế nào? sự Sống lại. Chết là một trong bốn sự sau cùng của đời người. Bốn sự đó đạo Công giáo gọi là Tứ chung. - Công đồng viết: "Trong số các môn đệ Chúa, có những kẻ vẫncòn tiếp tục cuộc hành trình nơi trần thế, có những kẻ đã hoàn tất 1. Tứ chung là gì?cuộc sống này và đang được tinh luyện, và có những kẻ được hiểnvinh, đang chiêm ngưỡng rõ ràng "chính Thiên Chúa duy nhất -Tứ chung (Four last things) chỉ về bốn sự việc cuối cùng củatrong Ba ngôi như Người hằng có". cuộc sống con người, đó là: Chết (death), Phán xét (judgment), Thiên đàng (Paradise), và Hoả ngục (Hell). Chết: Người Việt thường nói: "Sinh ký, tử qui" (Sống gửi, chết 22 về). Người ta thấy sự ngắn ngủi của cuộc đời con người, dù là vua BỐN SỰ CUỐI ĐỜI (TỨ CHUNG) chúa hay thường dân: Đời người khác thể đoá hoa, Sớm còn, tối mất, nở ra lại tàn. Và người ta bảo nhau: Đời người có tử, có sanh, Sống lo chức phận, thác dành tiếng thơm. Bài trích Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 11, 17-26): 2. Sự chết theo ý nghĩa Kinh thánh là bởi đâu? "Khi tới thành Betania, Chúa Giêsu thấy anh Lagiarô đã chôn - Theo Kinh Thánh, vì ông bà Nguyên tổ loài người là Ađam,trong mồ được bốn ngày rồi. Bêtania cách Giêrusalem không đầy Evà đã phạm tội ăn quả Chúa cấm nên ông bà và con cháu phảiba cây số...vừa được tin Chúa Giêsu đến, cô chị Macta liền ra đón chết.Người, còn cô em Maria thì ngồi ở nhà. Cô Macta nói với ChúaGiêsu: "Thưa Thầy, nếu có Thầy ở đây, em Lagiarô con đã không Con người thành bởi hồn thiêng và xác thể hợp lại, nên khi chếtchết, nhưng bây giờ con biết: Bất cứ điều gì Thầy xin cùng Thiên là lúc hồn lìa xác. Xác nằm chờ chôn táng dưới đất, hoặc hoả thiêuChúa, Người cũng sẽ ban cho Thầy". Chúa Giêsu nói: "Em chị sẽ (cremate) tùy theo phong tục mỗi địa phương.sống lại". Cô Macta thưa: "Con biết em con sẽ sống lại, khi kẻ chếtsống lại trong ngày sau hết". Chúa Giêsu liền phán: 3. Hỏa táng: "Chính Thầy là Sự Sống lại và là Sự Sống, ai tin vào Thầy thì - Ngày nay, Giáo hội Công giáo cho phép tín hữu được hoả tángdù đã chết, cũng sẽ được Sống. Ai còn sống mà tin vào Thầy, sẽ xác chết theo phong tục địa phương (GL 1176,3).không bao giờ phải chết". Xác người ta ngày sau hết, tức ngày tận thế, khi Chúa Kitô lại xuống xét xử muôn loài sẽ được sống lại, hợp với hồn mình mãi để
  • 74. -1- -2-bước vào số phận mới: Lên Thiên đàng hay xuống Hoả ngục. - Thiên Đàng (Paradise) là "Nhà của Thiên Chúa, Chúa ở vớiTrong kinh Tin kính ta đọc: "Tôi tin xác loài người ngày sau sống loài người, Ngài lau khô nước mắt họ, sẽ không còn chết, cònlại, tôi tin hằng sống vậy". khóc, còn than, còn khổ..." (sách Khải huyền 21, 3-4). Phúc nhân đời đời chiếm hữu Tình yêu Chúa. 4. Việc gì xảy ra cho linh hồn ngay sau khi lìa khỏi xác? "Một đoàn lũ đông đảo không biết cơ man nào mà kể, thuộc - Đó là chịu phán xét. Tất cả mọi người sẽ phải trình diện trước mọi nòi giống, dòng họ, dân tộc, tiếng nói, đứng trước ngai vàtoà Chúa Kitô để mỗi người lãnh lấy thành quả đời mình trong trước Chiên Con, mình vận áo dài trắng tinh, tay cầm cành lá vạnthân xác, xứng với các việc đã làm, hoặc lành hoặc dữ (2 Cr 5,10). tuế...Đó là những người từ cuộc quẫn bách lớn lao mà đến. Họ đã giặt áo họ và phiếu trắng tinh trong máu Chiên Con...Họ sẽ không Linh hồn mỗi người sẽ không đầu thai vào kiếp khác, hay bao giờ còn phải đói hay khát nữa. Mặt trời nóng bức sẽ không cònkhông đi lang thang, nhưng sẽ bị xét xử về mọi tư tưởng, lời nói, làm khổ họ nữa. Chiên Con đưa họ tới nguồn nước sự sống, Thiênviệc làm và những việc thiện phải làm mà đã bỏ qua. Chúa lau sạch nước mắt họ" (Kh 7, 9- 17). 5. Sau khi chịu phán xét, linh hồn sẽ đi đâu? - Tùy tội phúc khi còn sống mà vào một trong ba nơi đây: Thiên - Hoả ngục (Hell) là nơi giam giữ các quỉ (devils) và các kẻđàng, hỏa ngục hoặc luyện ngục. phạm tội trọng không chịu sám hối phải vào. Hình khổ nặng nhất là đời đời mất Tình yêu Chúa. a/ Lên Thiên đàng, nếu sạch mọi tội trọng, tội nhẹ và đền tội đãđủ. Đó là người sống trong ơn thánh, trong tình bạn với Chúa "Ai thờ lạy Mãnh thú...sẽ phải uống rượu thịnh(Glcg92 số 1023). nộ của Thiên Chúa. Nó sẽ bị hình phạt trong lửa sinh diêm...khói hình phạt chúng bốc lên đời đời. b/ Xuống Hoả ngục, nếu có tội trọng, sống gian ác mà không ăn Đêm ngày chúng không được an nghỉ" (Kh 14,năn sám hối. 9-11) c/ Vào Luyện ngục (Purgatory), nếu còn có những tội nhẹ hay "Lũ đớn hèn, bội tín, vô luân, sát nhân, dâm dật, phù phép, thờđền tội chưa đủ. quấy, và gian dối, phần của chúng là nơi vũng lửa sinh diêm, đó là cái chết thứ hai" (sách Khải huyền 21, 8). Các em bé Việt khi chơi nhảy ô với nhau thường hát: Trong hỏa ngục, phải chịu lửa thiêu đốt, lương tâm cắn rứt mãi Thiên đàng hỏa ngục đôi quê, mãi không cùng, vì đã không biết lợi dụng cuộc đời chóng qua để ai khôn thì về ai dại thì sa, thờ phượng Chúa, không sám hối tội mình, lại còn cả dám quay đêm nằm nhớ Chúa nhớ cha, lưng chống lại Thiên Chúa, không sống công bình, bác ái như đọc kinh cầu nguyện kẻo sa linh hồn, Chúa Kitô dạy (Glcg92 số 1033-1036). linh hồn phải giữ linh hồn, đến khi ngày chết được lên thiên đàng.
  • 75. -1- -2- Cố chấp không ăn năn sám hối, không tin vào Thiên Chúa nhân gió thổi qua cây ngọc, khiến người ta nghĩ đến Phật, Pháp và chưtừ hằng muốn mọi người được cứu rỗi, thật là điều rất dáng buồn. Phật, không còn phải luân hồi khổ ải nữa.Chúa Kitô đã nói: Những người hiền đức đến giờ chết lòng sẽ không bị vẩn đục, vì "Được lời lãi cả thế gian mà thiệt mất linh hồn nào được lợi ích Phật sẽ hiện ra đưa linh hồn họ lên toà sen, cho đến khi sạch hếtgì? Lấy gì đổi lại cho cân? (Matthêu 16, 26). bụi trần, hồn sẽ từ trong hoa nở ra bay về cõi cực lạc ở Tây phương. DIÊM VƯƠNG: Theo quan niệm này thì thế giới phía dưới mặt Bài đọc thêm: CÕI CỰC LẠC VÀ ĐỊA NGỤC THEO QUAN đất của loài người gọi là cõi âm do một vị thần Trời giao cho caiNIỆM NGƯỜI VIỆT quản, gọi là Diêm vương. Những người chết, phải đi xuống cõi âm để Diêm vương xét xử, chịu hình phạt, trước khi cho hoá kiếp đầu Người Việt thường quan niệm....Hồn những người thiện, sau thai.khi chết được về thế giới thần tiên, ở núi Côn Lôn hoặc ở cõi cựclạc Tây phương. ĐỊA NGỤC: Địa ngục gồm 18 tầng. Mỗi tầng dành riêng những cực hình cho các tội trạng rõ rệt: Những kẻ cho vay ăn lời ác Núi Côn lôn ở hết sức cách xa mặt đất, giữa vời thế giới. Chủ nghiệt, những thầy lang dốt nát làm chết người, những kẻ thamnhân thế giới này là Tây Vương Mẫu, vợ của Ngọc Hoàng. Cung quan, vu khống cho người, những người làm vàng bạc giả, nhữngđiện xây trên đỉnh núi cao hơn chín tầng, làm toàn bằng ngọc. con buôn bất lương,...đều có các thần riêng trị tội bằng trăm cáchChung quanh điện là những vườn hoa tiên giới, muôn sắc muôn ghê gớm như bị móc mắt, bị nuốt thỏi vàng đang nóng, bị quănghương, với cây Đào Trường Sinh. Những thần tiên nơi đây sống trên các ngọn núi có giáo mác nhọn đâm chọc, bị nhúng vào vạcmãi mãi trong vui chơi yến tiệc. Chỉ hồn những người đặc biệt, dầu sôi, bị cưa thành những miếng nhỏ...Sau mỗi cực hình, hồn trởhoặc có công trạng với thế gian khi chết mới được lên đây, ăn trái lại trạng thái như lúc đầu để chịu khổ tiếp. Khi chịu đủ cực hìnhđào vườn Tây Vương Mẫu mà sống bất tử ở cõi thần tiên. đền tội, hồn được đầu thai làm thú vật...Trong cõi Địa ngục đen tối, đầy tiếng kêu la, oán trách. Cũng có những vong hồn, đó là Những hồn người hiền đức được ở cõi Cực lạc. Chốn này ở phía những hồn chết oan uổng nay biến thành quỉ đói, phải sống đời đờicực Tây phương, cách xa cõi trần hằng mấy nghìn thế giới. Bốn ở Địa ngục, trừ khi kiếm được hồn khác thay thế. Các vong hồnphía cõi này đều khép chặt. Có bảy tầng đài với bảy hàng cây cảnh này đôi khi được trở về cõi trần để cám dỗ cho ai chết dữ như họlá toàn bằng ngọc, phát ra điệu nhạc mỗi khi nghe gió nhẹ thoảng thì họ được đầu thai kiếp khác.qua. Có những hồ sen hoa nở muôn đời, cát bằng vàng ròng dướiđáy nước. Ven hồ cỏ bằng bảy sắc ngọc. Các loài chim đều lông Để cứu vớt các hồn trong Địa ngục, có một vị thần lành gọi làngũ sắc, tiếng hót lên thành lời ca hát đạo đức. Mưa toàn bằng hoa Địa tạng Bồ tát, đi các tầng Địa ngục cứu những kẻ cầu khẩn.phủ lên mặt đất. (Hoàng Trọng Miên, Việt nam Văn học Toàn Thư, cuốn I trang Ở cõi cực lạc, người ta sống một đời đều đặn như tu hành: Mỗi 82-84))sáng hừng đông, đem hoa đi tặng tất cả chư Phật ở các thế giớikhác, đến trưa mới về ăn. Tai luôn luôn nghe những lời chim hót, *** Những quan niệm của người Việt về hồn con người sau khi chết, về cõi Cực Lạc, về Diêm Vương, Địa ngục...dầu là tâm thức
  • 76. -1- -2-chung, nhưng đã pha lẫn nhiều với thần thoại Trung quốc, ngày 3- Con cháu có thể cứu giúp Tổ tiên, Ông bà, cha mẹ, anh chịnay cũng khó phân biệt được nguyên vẹn tính chất của bên nào, vì em, họ hàng bạn hữu thoát khỏi Luyện ngục bằng cách cầucả hai đều chịu ảnh hưởng sâu xa Cõi Cực Lạc và Địa ngục Phật nguyện, hy sinh, hãm mình, làm việc lành, đọc kinh Mân côi, dựgiáo. Quan niệm cõi Cực lạc này còn mang nặng tính cách vật lễ, nhất là xin linh mục dâng lễ cầu cho linh hồn người thân của ta,chất, giống như Thiên đàng của người theo đạo Hồi (Islam) cũng như cầu cho các linh hồn, trong đó có các linh hồn mồ côi,với"sông sữa, ao rượu, với các mỹ nhân, tha hồ mà hưởng lạc". nhiều người gọi là cô hồn, rất cần lời cầu của người còn sống để sớm được tha thứ mà về nơi mát mẻ là thiên đàng đời đời. Thực ra ngay cả việc có cõi Cực lạc và Địa ngục như thế cũngkhông có minh chứng xác thực, đó chỉ là những niềm mơ ướcchung của tâm khảm con người. Ai dám chắc, hay đã có ai chếthiện về quả quyết điều đó. Bài đọc thêm: CẦU NGUYỆN CHO NGƯỜI QUÁ CỐ Quan niệm về Thiên đàng Địa ngục của đạo Công giáo đã được Người Việt nam chính gốc rất coi trọng việc báo hiếu ông bàChúa Giêsu là Thiên Chúa xuống thế dạy trong Kinh Thánh đã cha mẹ, vì người ta quan niệm rằng:chắc chắn có, vì Chúa là Đấng chân thật không lừa dối ai và khôngai lừa dối được Người. Người đã phán: Trong nhà Cha Ta có nhiều "Công cha như núi ngất trời,chỗ ở (Ga 14,2). Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông. Người ta sợ theo đạo Công giáo sẽ không được thờ cúng ông Bài 23 bà, như thế có khác nào bất hiếu, một vấn đề to tát ngăn trở lương LUYỆN NGỤC: tâm chân chính. NƠI THANH TẨY CUỐI CÙNG Nhưng như ta đã nghe qua ở các bài trên, nhất là về Điều răn thứ bốn trong Mười Điều răn Chúa, ta có nghĩa vụ hiếu thảo, giúp 1- Luyện ngục (Purgatory): nơi các linh hồn chịu tẩy luyện một đỡ cha mẹ ông bà khi sống cũng như khi đã qua đời.thời gian về các hình phạt bởi tội chưa đền xong ở trần gian; khiđền xong sẽ được lên Thiên đàng. Giáo lý Công giáo dạy rằng: Linh hồn người công chính khi chết nếu sạch mọi tội và hình phạt bởi tội, thì được vào Thiên đàng 2- Theo Công đồng Florence, công đồng hưởng phúc đời đời. Ngược lại, kẻ chết khi linh hồn còn mắc tội Trentô và truyền thống Giáo hội: Luyện ngục trọng mà không sám hối, sẽ phải vào Hoả ngục chịu hình phạt đời là nơi tạm thời Chúa cho những linh hồn chưa đời. Còn người chết khi linh hồn mắc tội nhẹ, hoặc chưa đền bù hết đền tội đủ phải vào đấy để thanh luyện nên những thiếu sót, sẽ phải vào Luyện ngục để đền bù một thời gian trong sạch trước khi được nhận vào sống đời lâu mau tùy trường hợp. đời trong Nước Thiên đàng (Glcg92 số 1030 - 1032).
  • 77. -1- -2- Kinh Thánh không nói tới tiếng Luyện ngục, nhưng Phúc âm Bài 24theo thánh Matthêu có hai chỗ nói tới nơi này theo nghĩa ẩn dụ, ĐẠO CÔNG GIÁO VÀO VIỆT NAMChúa Giêsu phán: Ngay từ cuối thế kỷ 15, các nhà thám hiểm địa "Hãy kíp làm bạn với kẻ tố ngươi trong khi ngươi đến cùng cầu đã đặt chân tới những miền đất mới chưa aiquan toà với nó, kẻo nó tố nộp ngươi cho thẩm phán, thẩm phán biết tới. Cùng đi với họ là các nhà buônnộp cho lính gác, và ngươi sẽ không ra khỏi NƠI ĐÓ cho tới khi Tâybanha , Bồđàonha và Hoà lan sang tận miềntrả hết đồng xu cuối cùng" (Mt 5,25-26). Các nhà thông thái giải Đông Nam Á, các nhà Thừa sai (Missionaries)nghĩa rằng: Ra khỏi nơi đó không phải là ra khỏi Thiên đàng, vì cũng theo họ để giúp phần hồn cho dân đạo, vàThiên đàng không phải là nơi đền tội. Ra khỏi đó cũng không phải rao giảng Tin Mừng đạo Chúa Kitô cho ngườilà ra khỏi Hoả ngục, vì đã vào Hoả ngục thì đời đời không được ra bản xứ.khỏi. Vậy ra khỏi nơi đó chỉ có thể hiểu là ra khỏi Luyện ngục. 1. Đạo Công giáo được khởi sự truyền vào Việt nam từ năm Nơi khác Chúa Giêsu phán: "Bất cứ ai nói phạm đến Con người 1533?sẽ được tha thứ, nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần sẽ khôngđược tha, dù đời này, dù đời sau" (Mt 12,32). Nhiều thánh tiến sĩ - Tại Bắc Hà: Theo Khâm định Việt sử Thông Giám, thì đạonhư Gregôriô Cả, Augustinô, Bênađô, Bêđa giải nghĩa rằng, lời Công giáo được truyền vào Việt nam từ năm 1533 hay trước đó ít"không được tha...dù đời sau" không chỉ về Thiên đàng, nơi đó lâu, vì vào năm 1533, đã có sắc lệnh cấm đạo.không còn tội lỗi; cũng không thể hiểu về Hoả ngục, nơi không cósự cứu rỗi. Vậy chỉ có thể hiểu về một nơi tha thứ, thanh tẩy, đền Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục viết: "Năm Nguyênbù, đó là Luyện ngục. Hoà Nguyên Niên (1533) đời Lê Trang Tôn, có một dương nhân tên là Inikhu đi đường biển lén vào giảng đạo Giatô ở làng Ninh Người sống có thể cứu người chết đang bị giam phạt trong Cường, Quần Anh thuộc huyện Nam Chân và làng Trà lũ thuộcLuyện ngục - chịu lửa thiêu đốt tùy tội của mỗi linh hồn mà thời huyện Giao Thủy" (Chương 33, 6B). Đây là niên biểu đầu tiêngian lâu mau hằng năm, hằng mười năm, trăm năm - bằng việc trong lịch sử đạo Công giáo, và Inikhu là vị thừa sai thứ nhất đượclành phúc đức, nhất là bằng Thánh lễ Misa, đó là nhờ công nghiệp nói đến trong Sắc lệnh cấm truyền đạo Giatô của Vua Lê TrangChúa Giêsu đã chịu chết chuộc tội cho loài người. Tôn vào năm 1533, như vậy phải hiểu rằng Đạo Giatô (Kitô giáo) đã được truyền giảng tại Việt nam cùng năm đó hoặc trước năm đó Cha ông ta đã dạy con cháu: rồi. (Lm. Bùi đức Sinh, OP, Lịch sử Giáo hội Việt nam, Chân lý xuất bản, Sài gòn 1972, trang 308) và Phan Phát Huồn, CSSR., Dù xây chín đợt phù đồ, Việt Nam Giáo sử quyển I, Cứu Thế Tùng thư, Sài gòn 1965 trang 35). Không bằng làm phúc cứu cho một người. Thời đó, Bắc Hà chia 2 phần: Từ Thanh hoá trở ra thuộc Nhà Chúng ta không biết được số phận những người thân của ta đã Mạc, từ Thanh hoá trở vào thuộc Nhà Lê, nhưng trên thực quyền làquá cố hiện ra sao, nhưng với lòng hiếu thảo, ta cứ cầu nguyện, xin Chúa Trịnh.lễ để đáp ơn các Người.
  • 78. -1- -2- Năm 1578, Nhà Mạc cho người qua Macao mời các Giáo sĩ vào 3. Đạo Công giáo bị cấm qua các đời Vua Minh Mạng, ThiệuViệt nam. Năm 1588, Công Chúa Chiêm, chị vua Lê Thế Tôn làm Trị, Tự Đức kéo dài trong 300 năm?nhiếp chính cai trị nước thay em còn nhỏ tuổi, cũng cho mời cácthừa sai vào Việt nam, bên nào cũng muốn kéo lực lượng ngoại - Các cuộc bắt đạo của 4 ông vua nhà Nguyễn. Cuộc bắt đạoquốc ủng hộ mình. Giáo sĩ Ordonez đã rửa tội cho Công chúa kéo dài tới năm 1888, gay gắt nhất trong thời các Vua Minh mạng,Chiêm, đặt tên thánh là Maria, tức Công Chúa Mai Hoa. Bà đã là Thiệu Trị và Tự đức, vì tinh thần bài ngoại (người Pháp..), và lầmBề trên Tu viện Đức Mẹ Vô nhiễm đầu tiên tại Việt nam. Nhờ ảnh tưởng theo đạo Công giáo là bỏ ông bà tổ tiên, những hành độnghưởng của bà, nhiều người đã nhập đạo. chém giết, bắt bớ đốt phá các làng Công giáo đã đưa tới việc liên quân Pháp - Tây đưa quân vào Việt nam, bắt Vua Tự Đức nhận Năm 1626, linh mục Đắc lộ (Alexander de Rhodes) và Marquez quyền bảo hộ của Pháp.được phái qua Bắc Hà. Dân Bắc Hà theo đạo rất đông, trong 3 nămđã có tới 6 ngàn 7 trăm tín hữu. - Sau thời kỳ này, nhóm Văn Thân ở Thanh Nghệ Tĩnh còn tổ chức cuộc tàn sát tập thể những làng Công giáo. Hơn 60 ngàn Tại Nam Hà: Từ năm 1600 nước Việt nam chia 2 miền: Từ người Công giáo đã hy sinh trong 2 năm (1885-1886).sông Gianh trở ra thuộc Chúa Trịnh, từ sông Gianh trở vào thuộcnhà Nguyễn. Năm 1558 đã có các giáo sĩ dòng Đaminh từ Malacca vào giảng Thời phát triển Đạo Công giáo khởi sự từ năm 1888, xứ đạođạo tại Chân lạp, nhưng không thành công, phải chờ tới năm 1615, mọc lên khắp nơi, giáo sĩ lẫn giáo dân đều hăng say rao giảng Tincác giáo sĩ dòng Tên (Jesuit) mới khởi sự có kết quả. Sau 50 năm, Mừng Chúa Kitô, xây cất thánh đường, củng cố giáo lý, thành lậpNam hà đã có trên 50 ngàn giáo dân. đoàn hội, thiết lập các cơ sở bác ái từ thiện. Năm 1933 đã có 14 Giáo phận (Diocese) với số giáo dân 1 triệu 3 trăm ngàn người, 15 2. Giáo hội Công giáo VN bắt đầu thành lập hàng giám mục từ Giám mục, 1429 linh mục.năm 1959? 4. Vị Giám mục đầu tiên người Việt nam là ai? Năm 1659, thấy đạo Công giáo tại Việt nam đã phát triển mạnh,Đức Giáo hoàng Alexandrô 7 thành lập Giáo phận (Diocese) Đàng - Trước sự phát triển vượt mức như trên, Đức Giáo hoàng Piô 9Trong (Nam hà) và Giáo phận Đàng Ngoài đã tấn phong cho người Việt đầu tiên làm Giám mục vào năm(Bắc Hà) trao cho Đức Cha (Bishop) 1933, đó là Đức Cha Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng, thuộc GiáoFrancoise Pallu và Lambert de La Motte, cả phận Sài gòn.hai vị đã dồn hết tâm lực đào tạo hàng giáo sĩngười Việt, mặc dù thời ấy đang có cuộc cấm Từ năm 1925, Toà Thánh (Holy See) đã thiết lập Toà Khâm sứđạo Công giáo gắt gao. Đông dương tại Huế, nhờ vậy Giáo hội Công giáo Việt nam có nhiều thuận lợi. Các Giám mục Việt nam dần dần được tấn phong và cai quản các Giáo phận thay các Giám mục ngoại quốc. Năm 1945, người Nhật đánh người Pháp tại Việt nam, càng là cơ hội để "Việt hoá" guồng máy cai quản của Giáo hội Việt.
  • 79. -1- -2- 5. Đức Giáo hoàng Gioan 23 đã thành lập hàng Giáo phẩm cho đường xinh xắn. Tin này đã được phổ biến khắp vương quốc, dânViệt nam vào năm nào? Có giá trị gì với quốc tế? chúng kéo đến tụ tập thật nhiều đến nỗi tôi đã bị bó buộc phải rao giảng Phúc âm, ít là bốn lần hay nhiều hơn nữa, thường là sáu lần - Ngày 24 tháng Mười một năm 1960, Đức Giáo hoàng Gioan mỗi ngày.23 thành lập Hàng Giáo Phẩm (Hierarchy) cho Việt Nam tươngđương với các quốc gia anh chị khác. Năm 1975 Đức Tổng Giám Kết quả thật vĩ đại đến nỗi tôi khó có thể tin được. Một ngườimục Hà nội: Giuse Trịnh như Khuê được thăng chức Hồng Y chị em ruột của nhà vua và mười bảy người thân quyến gần của(Cardinal) đầu tiên, sau đó là Giuse Trịnh Văn Căn, Giuse Phạm ông đã được rửa tội. Dăm bảy viên chỉ huy trưởng nổi tiếng vàĐình Tụng, GioanBaotixita Phạm Minh Mẫn (Sàigòn). nhiều binh sĩ cũng đã làm giống như vậy. Trong năm đầu tiên, những người đã được rửa tội khoảng chừng 1 ngàn 200 người, năm 6. Tỉ lệ người Công giáo tại nước Việt nam là bao nhiêu? sau có khoảng 2 ngàn người, và năm thứ ba có khoảng 3 ngàn 5 trăm người. - Hiện nay, không có số chính xác, quãng 8 người Việt nam thìcó một người Công giáo. Không gì làm tôi ngạc nhiên bằng sự dễ dàng mà tôi đã khiến cho các thầy cúng và sư sãi thờ ngẫu thần đã trở lại nhập đạo, Sau năm 1975, số người gia nhập Công giáo khá đông, kể cả những người này thường cứng đầu nhất. Tôi thấy họ đã mở lòngnhiều làng người Thượng miền Bắc và miền Nam. Những năm sau đón lẽ phải cách tuyệt diệu. Tôi đã rửa tội cho họ khoảng 2 trămnày, người Tin lành ngoại quốc đổ tiền vào Việt nam kêu gọi nhiều người. Họ sẽ là sự trợ giúp không tưởng được cho chúng tôi trongngười theo đạo, kể cả một số người miền Thượng Tây nguyên việc làm cho những kẻ khác trở lại nhập đạo. Một người trong họ(Kontum, Darlak, Buôn Ma thuột). đã đưa về tới 5 trăm người khác, giác ngộ sự lầm lạc, đón nhận đức tin, và trở thành những giáo lý viên sốt sắng nhất của chúng tôi. Tất cả họ đều vui khi nghe tôi chỉ dạy cho họ tuân giữ đúng Bài đọc thêm: CÔNG GIÁO VIỆT THỜI CHA ĐẮC LỘ theo lẽ phải của đạo Chúa. Họ đã yêu mến Mười Điều răn Chúa hơn hết, họ thấy rằng không có gì là không hợp lý, không giá trị, Bài tường thuật do chính cha Đắc lộ (Rev. Alexander de và thật đáng cho Vua Cao cả thiết lập thành các giới răn.Rhodes,S.J) viết trong cuốn "Divers Voyages.". Phương pháp tôi ưa thích là trình bày linh hồn không hề chết, sự "Để tôn vinh Thiên Chúa Cha cao sang, tôi sẽ tường thuật sống đời sau. Từ đó tôi minh chứng thiên tính Đức Chúa Trời, sựnhững chiến thắng huy hoàng mà hồng ân Người đã đem đến trong quan phòng của Chúa, và các trình độ kế tiếp, càng lúc càng tới cácthời gian ngắn ngủi trên các lầm lạc trong một nước mà ma quỉ đã mầu nhiệm khó hơn. Kinh nghiệm cho chúng tôi thấy rằng, đây làhoành hành mỗi ngày và chưa bị ai chống đối. phương cách dạy giáo lý cho người ngoài đạo rất thực tế và hữu ích. Tôi đã giải thích dài dòng trong quyển "Giáo Lý" của tôi mà Ngay khi chúng tôi đến thủ đô Bắc Hà, gọi là Kẻ Chợ (thành Hà tôi chia thành một khoá học tám ngày, trong đó tôi đã cố gắng đưanội sau này). Đây là một đô thị rất lớn và rất đẹp, đường phố rộng ra tất cả những chân lý chính yếu, nòng cốt mà các người tôn thờrãi, dân đông vô kể, tường thành chung quanh ít nhất khoảng sáu ngẫu tượng phải học hỏi.dặm. Nhà Vua đã dựng cho tôi một căn nhà và một ngôi giáo
  • 80. -1- -2- Ngoài những ân sủng bề trong đang hoạt động trong nỗ lực cao Bài 25quí, làm cho rất nhiều người trở lại tòng giáo, các phép lạ liên tục NGƯỜI CÔNG GIÁO XÂY ĐẮP QUÊ HƯƠNGxảy ra trong thời phôi thai của Giáo hội này đã là một yếu tố quantrọng trong những kết quả tốt lành tôi đã nói tới. Tôi nói mãi, vì 1. Sứ mệnh mà Chúa Giêsu trao cho Giáo hội:thật có rất nhiều, các người giảng dạy giáo lý của tôi đã bỏ khôngđếm nữa. Tôi biết thật buồn phiền làm sao cái tội của những người 1- Theo Công đồng Vaticanô 2: "Sứ mệnh riêng biệt mà Chúagạt gẫm, rao truyền những phép lạ giả dối, nhưng Thiên Chúa đã Kitô đã ủy thác cho Giáo hội Công giáo của Chúa không thuộcgìn giữ tôi khỏi phạm cái tội như thế, và tôi chỉ có thể nói thật phạm vi chính trị, kinh tế hay xã hội, mục đích Người đã chỉ địnhnhững gì tôi đã thấy, những gì rất nhiều người được ơn đã nói lại cho Giáo hội thuộc phạm vi tôn giáo.với tôi. 2- Do đó Giáo hội Công giáo không cấu kết với một hình thức Bằng Thánh giá và bằng nước phép, các tín hữu ấy đã xua đuổi văn hoá nhân loại đặc thù, hoặc một chế độ chính trị, kinh tế hayma quỉ là một sự kiện hiển nhiên và chữa lành tất cả các loại bệnh xã hội nào..."Nhưng chính bởi sứ mệnh tôn giáo ấy phát sinh bổnhoạn. Cho họ bốn hay năm giọt nước thánh này để uống, chúng đã phận, soi sáng và luật lệ của Giáo hội Chúa...chữa lành dăm người bị mù loà, và làm cho hai người đã chết rồiđược sống lại. Một vị chúa người ngoại đạo, cùng một bà vợ người 3- Tùy hoàn cảnh Giáo hội Công giáo còn phải phát độngKitô giáo của ông đến van nài tôi gửi vài tín hữu của tôi đến một những công cuộc nhằm phục vụ mọi người, nhất là những ngườithành phố nhỏ thuộc quyền ông. Ở đó mấy thuộc hạ ông bị bệnh cùng khốn, qua những công cuộc từ thiện, bác ái...rất nặng, mỗi ngày đều có người chết. Tôi đã gửi sáu người dạygiáo lý đến đó, khuyên bảo họ tuyệt đối không được nhận bất cứ 4- Giáo hội không mong muốn gì hơn là được tự do phát triểncái gì người ta muốn biếu cho họ để đền ơn khỏi bệnh. dưới mọi chế độ để phục vụ lợi ích mọi người (Mv 42). Họ sửa soạn võ khí trong tay để đi đánh đuổi ma quỉ là những 2. Giáo hội muốn phục vụ lợi ích của nhân loại:kẻ bị tội lỗi là nguyên do của các chứng bệnh hoạn này trói buộc.Những võ khí này là Thánh giá, lá dừa đã được làm phép, nến phép - Vì nhân loại dù thế nào cũng là anh em trong tình con cái Chavà những tượng ảnh Đức Trinh Nữ Maria mà tôi đã cho họ khi làm trên trời.phép Rửa tội cho họ. Các tín hữu giáo dân hoàn toàn thuộc về Dân Chúa, đồng thời Họ đi đến đó, cắm các Thánh giá ở đầu lối vào, ở giữa và ở cuối thuộc về xã hội dân sự. Họ thuộc về một dân tộc, nơi quê hươngphố, rồi đi thăm viếng các bệnh nhân, đọc kinh cầu nguyện rồi cho của họ. Họ chia sẻ kho tàng văn hóa nhờ việc giáo dục, họ liên kếthọ uống mấy giọt nước. Trong vòng không đầy một tuần lễ, họ đã với đời sống dân tộc nhờ nhiều mối liên lạc xã hội, họ cộng tác làmchữa lành cho 272 bệnh nhân. Tin tức này đã loan truyền khắp cho dân tộc họ tiến bộ qua nghề nghiệp mỗi người...(Sắc lệnhVương quốc. Vị chúa trong vùng đã đến cảm tạ tôi, đầy tràn nước Truyền giáo số 21).mắt vui mừng. Điều này đã làm cho các Kitô hữu vững tâm, lêntinh thần, hoan hỉ vô cùng, nhờ đó nhiều người ngoại đạo đã được Tại Âu châu cũng như các châu khác, đạo Công giáo được loanthức tỉnh, nhận ra những lầm lạc của họ". (Giáo dân Việt thời cha truyền tới đâu là tinh thần công bình bác ái được phổ biến tới đó.Đắc lộ, Nguyệt san Trái Tim Đức Mẹ tháng 12 năm 1988 trang Con người cũng như xã hội được thăng tiến, vì:12-13)
  • 81. -1- -2- "Dù người Công giáo được cảnh giác rằng được lời lãi cả thế mạnh. Điều này đã được chứng minh qua hành động trong bất cứgian mà mất linh hồn nào được ích gì (Lc 9,25) và dù luôn trông chế độ chính trị nào...đợi trời mới đất mới, cũng không để suy giảm, nhưng phải nỗ lựcphát triển trái đất...tổ chức xã hội loài người tốt đẹp hơn" (Mv 39). Chẳng hạn, thời trước, Ông Nguyễn trường Tộ đã nương theo tinh thần "kính Chúa, ái quốc", sau khi du học nước ngoài, năm 3. Đạo Công giáo đã giúp ích cho nước Việt nam: 1866 dâng lên các bản điều trần xin Vua Tự Đức cải cách nước nhà về các phương diện cai trị trong nước, tôn giáo, du học ngoại quốc, - Đạo Công giáo đã loan truyền cho người Việt những chân lý thời sự, giao thông, ngoại giao, tu chỉnh võ bị, canh nông, khaiđời đời do Thiên Chúa xuống thế làm người dạy dỗ. thác hầm mỏ...(Dương quảng Hàm, Việt nam Văn học Sử yếu, trang 348-349). Những chân lý ấy giải đáp những thắc mắc của con người:"Thực vậy, con người luôn luôn khao khát muốn biết, ít là một 3/ Nhưng đóng góp đáng kể nhất về phương diện văn hoá phảicách mơ hồ, cuộc sống, hoạt động và cái chết của mình có ý nghĩa kể tới chữ quốc ngữ.gì...Chỉ có Thiên Chúa là Đấng tạo dựng con người giống hình ảnhNgười và cứu thoát con người khỏi tội lỗi, mới giải đáp đầy đủ các Chữ quốc ngữ viết theo mẫu tự Latinh do các cố thừa sai phiênvấn đề ấy" (Mv 41). âm để dạy giáo lý cho người tân tòng. Dần dần thứ chữ mới này phổ biến ra xã hội, được gọi bằng tên mới: Chữ quốc ngữ: "Chữ 4. Giáo hội Công giáo Việt nam xây dựng quê hương: quốc ngữ, chữ nước ta, con cái nhà, đều phải học". Một lối chữ đọc cũng như viết thật dễ dàng, phổ biến cho mọi người, so với chữ - Giáo hội Công giáo Việt nam đã đóng góp với Hán, chữ Nôm thời trước, chỉ dành cho một lớp người có điều kiện đất nước qua mọi phương diện: Xã hội, Y tế, giáo ăn học. dục, văn hoá, chính trị,... 1/ Bao nhiêu trường học các cấp: Tiểu, Trung, Đại học, ký túc xá...xưởng công nghệ, trường dạy Bài đọc thêm: NGUỒN GỐC CHỮ QUỐC NGỮ nghề. 1. Người Việt nam từ ban đầu đã có một thứ chữ riêng, viết uốn 2/ Bao nhiêu Cô nhi viện, Viện Dưỡng lão, bao éo tương tự như chữ viết của một số sắc dân miền Thượng Bắc nhiêu bệnh viện, trạm Y tế, trạm phát thuốc, bao phần Việt nam còn giữ lại ngày nay. Khi người Tàu qua cai trị, họ nhiêu bác sĩ, y tá... , Bao nhiêu giáo dân, tu sĩ, nữ cũng đem văn hoá và chữ viết sang phổ biến. Thế là từ lâu đời, chatu hi sinh làm việc trong những công việc giúp người nghèo, người ông ta học hành và viết theo kiểu chữ Tàu (chữ Hán, chữ nho). Thứquè đui, hủi, điếc...bệnh truyền nhiễm, ung thư, lao, sida... chữ này chỉ những con nhà giầu, hay là có sự giúp đỡ đặc biệt, mới có điều kiện để miệt mài "sôi kinh, nấu sử" trong nhiều năm để đủ Ngoài ra, còn biết bao nhiêu người Công giáo khác đã vì Chúa, lực thi cử. Đa số dân chúng thất học, họ chỉ truyền tụng tư tưởngvì dân tộc âm thầm và tận tình phục vụ tổ quốc. Họ cùng với mọi đạo lý răn đời qua ca dao, tục ngữ.người dân Việt khác không phân biệt tôn giáo, địa phương, tronghay ngoài Nước, chung sức xây dựng tổ quốc ngày càng giầu
  • 82. -1- -2- 2. Có tác giả cho rằng, từ khi ông Hàn Thuyên viết bài văn tế cá 4. Sau mấy chục năm trau chuốt, vườn hoa Việt ngữ đã đua nởsấu bằng chữ nôm (chữ riêng theo lối của người Việt do ghép hai với sự xuất hiện của nhóm Tự lực Văn Đoàn và Phong hoá ngàychữ Hán, một mượn âm, một mượn nghĩa) nền văn học Việt nam nay.bắt đầu tách rời khỏi ảnh hưởng chữ Hán???. Trải qua ba thế kỷ đểhoàn bị, nền văn học Việt đã hoàn bị và trổ bông vào đầu thế kỷ 19 Nền văn chương Kitô giáo ban đầu xuất hiện với những tácvới tác phẩm Truyện Kiều của thi hào Nguyễn Du. Nhưng dù sao phẩm viết bằng quốc ngữ thuộc loại văn xuôi, vè, tuồng kịch. Cácthứ chữ này cũng không thể phổ biến rộng rãi trong dân gian được. đề tài thường được khai thác là cuộc đời Chúa Kitô (Giáng sinh vãn), danh nhân cựu Ước (Ông Gióp tuồng), nhân vật trong lịch sử 3. Kế đến là sự du nhập của nền văn hoá Tây phương với sự Công giáo thế giới (Xêxilia đồng trinh tử đạo vãn), nhân vật lịch sửxuất hiện của các nhà truyền đạo Công giáo Rôma, theo niên hiệu Công giáo VN (Vãn cha Minh và lái Gẫm).sớm nhất là năm 1533 khi giáo sĩ Inikhu vào giảng đạo tại làngNinh cường, tỉnh Nam định ngày nay. Các linh mục (priest) ngoại Tại miền Bắc, phổ biến Hiếu tự (con cái với cha mẹ), Nữ tắcquốc này đã có sáng kiến dùng mẫu tự Latinh để phiên âm tiếng (phụ nữ cư xử), tiểu sử thánh Alêxù,...Việt và viết những bài giáo lý Công giáo cho các tân tòng. Đóng góp thêm, có tín hữu Hàn mặc Tử (1912-1948) người Công phu sáng tác chữ quốc ngữ buổi đầu do sự đóng góp của Quảng Bình, tỉnh Đồng Hới, năm 1936 ông bị bệnh phong cùi,nhiều giáo sĩ, và công sửa đổi cho thành cung giọng và đem in năm 1940 phải vào điều trị tại trại cùi Qui hoà, thị xã Qui nhơn.thành sách trước nhất, phải kể đến giáo sĩ Đắc lộ (Alexander de Tác phẩm của ông: Đau thương, Xuân như ý, Thượng Thanh khí,Rhodes), ông là linh mục Dòng Tên (Chúa Giêsu). Năm 1651, ông Cẩm châu duyên, và 2 vở kịch Duyên kỳ ngộ, Quần tiên hội.đã nhờ Bộ Truyền giáo tại Rôma, nước Ý in cuốn tự điển Việt -Bồ-La, sách Văn phạm, và cuốn giáo lý Phép giảng Tám ngày. Từ sau tập thơ Xuân như ý, người ta mới thấy những bài văn thơ, sách báo Công giáo có giá trị dần dần xuất hiện, đánh dấu sự Hình thức tiếng Việt hoàn hảo như ngày nay, ta còn phải kể tới lớn mạnh của tư tưởng Thiên Chúa Giáo trên đất Việt.Giám mục Pigneau de Behaine, Giám mục Taberd, cha Ravier,Genibrel, Cordier,...các vị trên cũng đã có công rất nhiều... Người ta cũng kể tới nhóm Tinh Việt Văn Đoàn đã đóng góp nhiều cho Văn đàn Công giáo vào những thập niên 60-70. Người ta cũng không thể quên Petrus Trương Vĩnh Ký, trongthời Nam Việt là thuộc địa của người Pháp, ông đã xuất bản tờ Gia Từ những năm sau này, chữ quốc ngữ đã đương nhiên là chữđịnh báo (1867), tờ báo đầu tiên viết bằng quốc ngữ. Kế đến là viết của người Việt khắp nơi trên thế giới.Paulus Huỳnh Tịnh Của xuất bản tờ Gia Định báo (1895). Ngoàira, lối viết tiếng Việt được phổ biến rộng rãi hơn nữa là nhờ ông Cho tới nay, lối viết không thay đổi gì nhiều, nếu sánh với thờiNguyễn văn Vĩnh và nhóm Đông Dương tạp chí (1905), tiếp theo hoàn chỉnh của mấy giám mục sau cha Đắc Lộ.là ông Phạm Quỳnh với nhóm Nam Phong tạp chí (1917) cùng biếtbao người ẩn danh khác...trong thời kì Vn mới dành độc lập từ saunăm 1945...
  • 83. -1- -2- - Lý do thứ năm là các quan theo Khổng giáo sợ dân chúng sao Bài 26 lãng bổn phận, lỗi đạo với Vua, với cha, với chồng, đảo lộn cương CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM thường xã hội. HY SINH MẠNG SỐNG ĐỂ ĐƯỢC SỐNG ĐỜI ĐỜI - Lý do thứ sáu là sợ người Công giáo tăng số sẽ trở thành lực 1. Tại sao các Vua Việt nam cấm theo đạo Công giáo? lượng chống Vua quan, có lợi cho ngoại bang. Một nhà sử học Việt nam đã viết rằng: "Các Vua cấm đạo vì - Lý do thứ bảy là vì tham tiền "Ai bắt được đạo trưởng Tâymuốn bảo tồn nền thống nhất quốc gia về tinh thần và chính trị. dương sẽ được thưởng ba trăm lạng bạc và thăng quan chức" (SắcViệc người Công giáo không thờ cúng Tổ Tiên làm thương tổn đến lệnh thời Tự Đức tháng 9 năm 1859).nền thống nhất tinh thần ấy...Các Thừa sai đã khuyến khích cácgiáo hữu tân tòng đứng lên chống chính quyền để lập nên một 2. Trong đạo Công giáo, những ai được tôn phong là thánhchính phủ phò Công giáo" (Lê thành Khôi, Le Vietnam, trang nhân?340). Điều trên có đúng không? - Những người đã chết tốt lành để minh chứng niềm tin tuyệt - Lý do thứ nhất đưa tới việc cấm đạo Công giáo tại Việt nam là đối vào Thiên Chúa.vì các vua cuồng tín, các quan nịnh bợ vua, sự ghen tương đạo nàyvới đạo kia,... Các Người đã quyết tâm theo đạo Chúa, dù phải chịu cực hình, đánh đập, thiêu đốt hay chém đầu, cũng nhất tâm tin vào Chúa và Linh mục Phan phát Huồn, tác giả cuốn Việt nam Giáo sử đã bền lòng theo Chúa, đón nhận cách anh hùng cái chết oan nghiệt đểchứng minh ngược lại và kết luận: "Chỉ vì cuồng tín mà các Vua chứng minh Thiên Chúa trời đất là Đấng đáng tôn thờ.chúa Việt nam đã ra lệnh bắt đạo. Sự cuồng tín đã thúc đẩy các ôngchém giết người Công giáo" (Việt nam Giáo sử cuốn I trang 320). Các Người đã được Đức Giáo hoàng Rôma đại diện Chúa tôn phong lên bậc thánh để tôn vinh Danh Thiên Chúa, vinh dự cho - Lý do thứ hai gây nên việc cấm đạo là sợ mất ảnh hưởng, các các thánh, và đem lại niềm tin vững mạnh cho người Công giáonhà sư, các thầy cúng sợ mất tín đồ (Vũ Thành, Dòng máu anh Việt nam và Công giáo khắp hoàn cầu.hùng tập I trang 11). 3. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô 2 đã phong thánh cho 117 vị - Lý do thứ ba là các bà vợ lẽ sợ mất chồng, vì đạo Công giáo tử đạo tại Việt nam.chỉ cho phép giữ "một vợ một chồng" (Cha Đắc Lộ, Những cuộcthăm viếng Việt nam đoạn 26). Bài tường thuật Lễ nghi Phong 117 Thánh Tử đạo Việt nam tại Rôma sau đây của đài Phát thanh Vatican, chương trình Việt ngữ: - Lý do thứ bốn là tin dị đoan, khi gặp trời hạn hán, người tacho là trời giận vì các cố Tây giảng đạo lạc. "Ngày 19 tháng Sáu năm 1988, lần đầu tiên trong gần 2 ngàn năm lịch sử của Giáo hội Công giáo, 117 Á thánh Tử đạo Việt nam cùng được tôn phong hiển thánh (canonization) trong một thánh lễ
  • 84. -1- -2-do Đức Thánh Cha (Holy Father) Gioan Phaolô 2 chủ tế tại công " Anh chị em thân mến, hôm nay Giáo hội lữ hành trên trần thếtrường thánh Phêrô. tôn vinh Chúa và biểu lộ ơn gọi nên thánh của mình khi ghi vào Sổ bộ vô tận các Thánh tên 117 vị Tử đạo tại Việt nam, tuy con số này Các Á thánh (Chân phước) thuộc ba quốc gia: 96 vị là người chỉ tượng trưng một phần nhỏ giữa đám đông lớn lao những anhViệt nam, 11 vị người Tây ban nha, và 10 vị người Pháp, nhưng tất chị em đã đổ máu ra để minh chứng đức tin vào Chúa Kitô và Giáocả đều lấy máu đào làm chứng đức tin Kitô bất diệt trên mảnh đất hội tại miền Viễn Đông, một Giáo hội rất thân yêu nơi con timViệt nam. chúng ta. Chừng 25 ngàn tín hữu, trong số này có 10 ngàn người Tây ban Gương của các vị thánh này mời gọi chúng ta giờ đây kiểmnha, 8 ngàn người Việt nam từ hơn 25 quốc gia, và 3 ngàn người điểm lại đức tin và tình yêu của mình đối với Chúa Kitô và vớiPháp đã có mặt tại địa điểm hành lễ. Giáo hội của Người để chúng ta xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh". Hai bên bàn thờ có 20 vị Hồng y và khoảng 40 Giám mục cùngvới các đại diện ngoại giao đoàn cạnh Toà thánh, các linh mục, tu 4. Mục đích phong thánh:sĩ, các con cháu các thánh Tử đạo. - Để tôn vinh Thiên Chúa Ba ngôi rất thánh, để phát huy đức tin Cơn mưa nhẹ buổi sáng nhường chỗ cho nắng đẹp. Công giáo, và đời sống Kitô được tăng trưởng, Trong khi Đức Thánh Cha tiến vào lễ đài, Ca đoàn Tổng hợp Với quyền của Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, của hai ThánhViệt nam gồm 100 ca viên từ Hoa kỳ đã ca bài Tiếng Nhạc oai Tông đồ Phêrô Phaolô, và của riêng tôi. Sau khi đã suy nghĩ chínhùng của cố nhạc sư của Hải Linh. Bài ca vang lên thật hùng hồn chắn, cũng như đã nhiều lần xin ơn trợ giúp của Thiên Chúa, vàgiữa niềm hân hoan của mọi người đang hướng về cha chung vẫy tham khảo ý kiến của nhiều anh em trong hàng Giám mục, tôitay chào đón đoàn con từ muôn phương về đây. quyết định tuyên bố Chân phước Anrê Dũng lạc linh mục, Tôma Thiện chủng sinh, và Emmanuel Lê văn Phụng giáo dân; Đúng 8 giờ 30 sáng, Đức Thánh Cha từ từ tiến lên lễ đài trước Giêrônimô Hermozila và Valentinô Berrio Ochoa, hai Giám mụcthềm đền thờ thánh Phêrô. Đi trước Người là Thánh giá nến cao, Dòng Đaminh và sáu Giám mục khác; Theophan Venard, linh mục26 vị đồng tế gồm 2 Hồng y Phó tế: Đức Hồng Y Josep Tomko, Hội Thừa sai Paris và một trăm lẻ năm bạn tử đạo Việt nam làTổng trưởng Bộ Truyền giáo, Đức Hồng Y Caprio, nguyên Khâm những vị Thánh, và các Người được liệt kê vào Sổ các Thánh. Tôisứ Toà thánh tại Việt nam, 9 Giám mục Tây ban nha, 7 Giám mục cũng quyết định rằng giáo hữu trong toàn thể Giáo hội sốt sắngPháp, 1 Giám mục Hoa kỳ, và Đức cha Antôn Nguyễn văn Thiện, mừng kính các Người như các Thánh Tử đạo. Nhân Danh Cha vànguyên Giám mục Giáo phận Vĩnh long,... Con và Thánh Thần. Amen" (NS. Trái Tim Đức Mẹ tháng 7 và 8 năm 1988 trang 28 trở đi). Hàng Giám mục Việt nam không được dự lễ phong thánh, vìnhà cầm quyền cộng sản Việt nam không cho đi, lại còn phản đốiviệc phong thánh này. Bài đọc thêm: HÌNH KHỔ NGƯỜI CÔNG GIÁO PHẢI CHỊU Đức Thánh Cha đã chào mừng như sau: THỜI CẤM ĐẠO
  • 85. -1- -2- (Theo Lm. Vũ Thành) qua 6 thời Chúa Trịnh, chỉ có 19 vụ hành quyết (killing) được tường thuật đầy đủ. Thời Chúa Nguyễn miền Nam (1615- 1776): Trong 8 đời ChúaNguyễn cai trị 161 năm, đã có 13 lần bắt đạo. Ban đầu chúa Thời Tây Sơn (1776-1801): Từ năm 1795 Vua Cảnh Thịnh raNguyễn chỉ ra lệnh trục xuất (expel) các cha và cấm các tín hữu lệnh cấm đạo, giáo dân phải tìm đường trốn lên rừng. Các quanđeo ảnh ra ngoài, vì hình thánh giá khuấy nhiễu ông bà tổ tiên miền Trung độc ác, bắt đàn ông đóng đinh vào ván, đàn bà thì bịlương dân. Lệnh năm 1625 cấm người Công giáo không được vịn cuốn vải vào tay mà đốt, vài linh mục bị chém đầu. Các linh mụcvào đức tin để từ chối cúng tế thần làng. Nhà thờ bị phá và ảnh thừa sai phải trốn tránh trên rừng hoặc ngoài các đảo xa xăm.tượng bị đốt ngoài chợ. Bắt đầu từ năm 1644, Chúa Nguyễn đã ralệnh xử tử (kill) thầy Anrê, Inhaxiô và Vinh sơn, bắt đeo gông Thời Minh Mạng, Tự Đức (1826- 1862): Dưới thời Minh Mạng,(yoke), đánh đòn, cắt tóc và chặt tay một số thầy khác. Giáo dân việc bắt đạo có tính cách toàn diện nhằm xoá bỏ hoàn toàn Côngthì bị đòn 7,8 roi rồi cho về. giáo trên đất Việt. Giáo dân phải đeo gông (yoke) trên vai ngày đêm, nặng từ 10 đến 40 cân, dài 4 tới 5 thước, hoặc xỏ chân vào Dưới thời Hiền Vương (1648- 1687) đã có 25 người bị xử tử cùm ban đêm; bị đánh đòn 10 tới 50 roi, roi thường có 4 mấu chì tođược tường thuật đầy đủ chi tiết. bằng đầu ngón tay, đánh vào thịt tung ra văng vãi; bị đánh 60 tới 100 gậy; bị tra tấn bằng kìm (pliers) nguội hoặc kìm nóng từ trong Ngoài đánh đòn đến nỗi nhiều người bị chết trong tù, còn phải lò lửa làm cháy da, sưng mủ hôi thối; bị quì trên bàn chông có đinhkể đến hai thứ hình khổ đặc biệt là voi giầy (đạp) và bỏ đói. Một nhọn đâm vào đầu gối, nhức nhối và tuôn máu; bị làm việc tạpngười kể lại vụ bỏ đói ở Dinh Cát như sau: "Thân thể người đói dịch từ 1 tới 3 năm, bị đi đày từ 2 ngàn tới 3 ngàn dặm, bị xử tửxanh xao như một xác chết, mắt lõm sâu vào trong gò má, da khô bằng cách thắt cổ, chém đầu hoặc phân thây thành bốn. Ngoài rađét như vừa mới hơ trên lửa, bụng cồn cào nóng như lửa đốt, máu còn bị chém đầu bêu cọc phơi 3 ngày.chảy ra nơi miệng, mũi và tai, các cơ quan bị tê liệt, bị câm và gầnnhư hết lương tri..". Tất cả đều có mục đích bắt người Công giáo bỏ đạo, bỏ niềm tin vào Thiên Chúa. Trong vụ hành quyết 14 giáo dân tỉnh Quảng nam (31.1.1665),đã có 7 người bị chém và 7 người bị voi giầy, trong đó có hai thiếu Bài 27niên mới có 12 tuổi. Quan Giám sát đã khủng bố các em bằng cách HỌC KINH THÁNH ĐỂ BIẾT CHÚA KITÔbắt nhìn lý hình chém đầu bảy người lớn, máu phun lênh láng, vàvoi giày một người 30 tuổi, đem những bàn tay còn dính đầy máu 1. Kinh Thánh:tới trước mặt ba em, nhưng ba em đã thản nhiên để cho voi giàyxéo trên thân xác non nớt các em. - Kinh Thánh là Lời Chúa được ghi chép lại dưới sự linh ứng (inspiration) của Chúa Thánh Một người nô lệ trong hoàng cung, bị phát giác là người Công Thần (MK 9).giáo đã "bị các hoạn quan lấy kim đâm vào 10 đầu ngón tay, quấnvải vào ngón tay, tẩm dầu đốt sống". Kinh Thánh dạy con người những sự thật không sai lầm để con người được cứu độ. Thời Chúa Trịnh miền Bắc (1627-1786): Ngoài Bắc, các tín hữuban đầu chỉ bị đánh đập theo luật hoặc bị giam tù. Trong 159 năm
  • 86. -1- -2- Thiên Chúa đã dùng một số người viết ra Kinh Thánh, và họ chỉ * Loại Lịch sử gồm:viết những điều Chúa muốn, vì thế tác giả thực của Kinh Thánhchính là Thiên Chúa. 4 Phúc âm: Matthêu, Marcô, Luca, Gioan và Công vụ Sứ đồ. Toàn bộ Kinh Thánh chia hai phần: Cựu Ước (Old Testament) * Loại Giáo huấn gồm:và Tân Ước (New Testament). 14 thư Phaolô và 7 thư của các tông đồ khác. 1. Cựu Ước: * Loại Tiên tri: - Cựu Ước là Giao Ước giữa Thiên Chúa Giavê và dân Do thái(Hebrew) trên núi Sinai, qua trung gian là ông Maisen, ông lấy Chỉ có sách Khải huyền (The Revelation) của Gioan Tông đồ.máu loài vật để ký giao ước. 3. Tính cách duy nhất của Kinh Thánh: - Cựu Ước gồm những sách viết trước Chúa Kitô giáng sinh. - Tuy do nhiều tác giả khác nhau biên soạn, và đề tài mỗi cuốn -"Các sách Cựu Ước trình bày cho mọi người biết Thiên Chúa sách khác nhau, nhưng toàn bộ Kinh Thánh có một tính cách duylà ai, và con người là ai, đồng thời trình bày Thiên Chúa công bình nhất lạ lùng, không những về nguồn gốc Kinh Thánh là Thiênvà nhân từ đối xử với loài người như thế nào" (MK 15) Chúa, mà còn về giáo lý chứa đựng trong đó. Kinh Thánh là lịch sử ơn cứu độ của chúng ta đã được hứa hẹn trong Cựu Ước và - Cựu Ước gồm 46 cuốn chia ba loại: Lịch sử 21 cuốn, giáo được thể hiện trong Tân Ước. Những trang đầu của Kinh Thánhhuấn 7 cuốn, và tiên tri 18 cuốn. tiên báo một Đấng Cứu thế sẽ giải phóng nhân loại (St 3,15), những trang chót trình bày Người nơi thành Giêrusalem thiên 2. Tân Ước: quốc, cùng với những kẻ sẽ được cứu chuộc nhờ cuộc tử nạn của Người (Kh 5,9; 21,3) - Tân Ước là Giao Ước giữa Thiên Chúa và nhân loại qua Trunggian là Chúa Kitô, Đấng đổ máu ra trên thập giá để ký giao ước. 4. Trung tâm và Tột đỉnh của Kinh Thánh: - Tân Ước gồm những sách được viết (thế kỉ I) sau Chúa Kitô - Kinh Thánh là lịch sử chính Đức Kitô, vì Người là trung tâmgiáng sinh. và tột đỉnh của Kinh Thánh. - "Tân Ước diễn tả cách tuyệt diệu Lời Chúa và quyền năng của Trong Cựu Ước, Người đã được các tiên tri báo trước, trongChúa. Trong Tân Ước, các sách Phúc âm chiếm địa vị đặc biệt, vì Tân Ước, Người được các tông đồ minh chứng. Người đã nối liềnPhúc âm là nguồn chính nói về đời sống và giáo lý của Chúa Kitô" Cựu và Tân Ước.(MK 18). 5. Các Đức Giáo hoàng đề cao việc học hỏi Kinh Thánh: - Tân Ước gồm 27 cuốn cũng chia ba loại như Cựu Ước: Lịchsử (5 cuốn), giáo huấn (21 cuốn), tiên tri (1 cuốn).
  • 87. -1- -2- - Các Đức Giáo hoàng như Lêo 13, Piô 10, Bênêdictô 15, Piô Kinh Thánh, là sách của chúng ta. Đọc Kinh Thánh, cầu11, Piô 12, Gioan 23 luôn đề cao sự cần thiết và lợi ích của việc nguyện, dự thánh lễ là những hành vi tôn giáo rất quan trọng đốihọc Kinh Thánh, vì Kinh Thánh là Lời Chúa. với chúng ta. Chớ gì mỗi ngày ít ra chúng ta dành cho Chúa (5) năm phút để đọc Kinh Thánh và cầu nguyện. Vừa nghe Chúa nói, 6. Công đồng Vaticanô 2 khuyến khích tín hữu học hỏi Kinh vừa nói với Chúa.Thánh: Kinh Thánh có nguyên nghĩa là "Cuốn Sách", nhưng Kinh - Công đồng tha thiết khuyên nhủ các tín hữu rằng: " Việc cầu Thánh không phải là một cuốn sách mà là nhiều sách khác nhaunguyện phải đi đôi với việc đọc Kinh Thánh để có một cuộc sống của nhiều người viết khác nhau, trong nhiều thời gian và nhiều lốitrao đổi giữa Chúa và người ta", vì khi ta cầu nguyện là ta thưa văn khác nhau: Lịch sử, thơ phú, bi ai, triết lý, luật pháp...truyện với Chúa, và khi ta đọc lời Chúa là ta nghe Chúa phán vớita" (Thánh Ambrôsiô). Tuy nhiên tất cả các khác biệt được qui định thành đồng nhất. Từ căn bản, Kinh Thánh là cuốn truyện về những biến cố có thực Công đồng Vaticanô 2 viết: "Giáo hội muốn các tín hữu đọc và đã xảy ra trong lịch sử. Đó là câu truyện Tình yêu, vì "Thiên Chúahọc hỏi Kinh Thánh, nhất là các sách Tân Ước, để đời sống thiêng là Tình yêu". Đây là chủ đích của Chúa trong mọi việc Chúa làm.liêng được đổi mới"(Mk 26). Câu chuyện Tình yêu được các nhà thần học gói ghém trong 3 7. Muốn học hỏi Kinh Thánh, tín hữu cần có những tâm tình màn: Tạo dựng, Sa ngã, và Cứu chuộc. Nói cách khác là ba giainào? đoạn: Thiên đàng, mất Thiên đàng rồi Tái chiếm Thiên đàng. Tái chiếm Thiên đàng là hoàn cảnh nói ở đây. Giai đoạn thứ ba bắt đầu - Nhưng muốn đọc và suy niệm Kinh Thánh cách hữu ích, cần thật sớm kể từ chương ba của sách Sáng thế, khi Chúa bắt đầu việcphải có những tâm tình trọng kính và ham mộ xứng hợp: cứu chuộc, hay mua chuộc lại loài người sa ngã. Trước hết, phải có lòng tôn kính sâu xa đối với Sách Thánh Màn ba này lại chia ra ba cảnh: Cảnh 1: Thiên Chúa tỏ mình rachứa đựng Lời Chúa, vì chính " Giáo hội luôn luôn tôn kính Kinh như người cha trong Cựu Ước; cảnh 2: Chúa Giêsu tỏ mình ra nhưThánh như chính Thân Mình Chúa" (Mk 10) người con trong Tân Ước, và cảnh 3: Chúa Thánh Thần tỏ mình trong Tông đồ Công vụ và các thời kế tiếp, thời kỳ của Giáo hội Đàng khác, vì Sách Thánh chứa đựng những chân lý vượt trên Chúa Kitô trên dương thế. Đây là phần của câu chuyện có chúng tatrí năng nhân loại, nên trong việc chú giải, tìm hiểu Sách Thánh, ở trong đó.không được theo ý riêng của mình, nhưng phải khiêm nhường theonhững lời giáo huấn của Giáo hội, vì theo sự quan phòng của ThiênChúa, Giáo hội có trách nhiệm gìn giữ và giải thích Lời Chúa. Đề nghị cầu nguyện bằng Kinh Thánh: - Mỗi ngày dành ra 5 phút kính cẩn đọc một đoạn Tân Ước: Bài đọc thêm: CẦU NGUYỆN BẰNG KINH THÁNH - Tự hỏi mình 3 câu hỏi sau:
  • 88. -1- -2- 1. Đoạn Kinh Thánh nói về vấn đề gì (What)? Nhưng rồi Satan (rắn quỉ) ghen tương đã xâm nhập và phá hoại công việc tốt lành của Thiên Chúa. (St 3, 1-7). 2. Chúa Giêsu muốn tôi làm gì (Jesus wants)? Khi Thiên Chúa trở lại vườn Địa đàng, Người thấy con người 3. Tôi sẽ làm gì (I will)? đã nghe Satan, lỗi phạm điều Người cấm. Thiên Chúa công bằng đã phải đưa ra những sự trừng phạt ghê gớm cho rắn quỉ, cho người đàn bà, và người đàn ông: - Rắn quỉ phải bò lê và ăn đất. - Đàn bà sẽ phải đau khổ trong việc sinh sản. - Đàn ông sẽ phải vất Bài 28 vả, đau khổ mới có thực phẩm nuôi mình trong đời sống (St 3, 14-17). TẠI SAO CON NGƯỜI PHẢI ĐAU KHỔ ? Những lời trích dẫn trên cho ta thấy nguồn gốc của đau khổ là Đời sống con người là đời sống đau khổ. Thi sĩ nào đó (Nguyễn ai? Tiên tri Isaia viết rõ: "Ta là Chúa và không còn Chúa nào khác.Công Trứ) ? đã từng viết: Ta dựng nên sự sáng, tạo nên sự tối, gây nên hoà bình và làm nên các sự dữ"(Is 45,6-7). Sách Samuel cũng viết thêm: "Chúa làm cho "Thoạt sinh ra thì đà khóc chóe, chết và làm cho sống, Chúa đưa xuống mồ và kéo ra khỏi, Chúa Trần có vui sao chẳng cười khì? ban cho giầu và để cho nghèo, Chúa hạ xuống thấp rồi cất lên cao"(Quyển 1 Samuel 2, 6-7) Không phải theo đạo Chúa rồi sẽ được mọi cái may lành theocon mắt trần gian. Chính Chúa Giêsu Ông tổ đạo Công giáo đã TẠI SAO CON NGƯỜI PHẢI ĐAU KHỔ ?phán: Vẫn theo sách Sáng thế, khi Thiên Chúa trở lại vườn Địa đàng, "Ai muốn theo Thầy, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mình mọi Người thấy con người đã phạm lỗi trầm trọng, phá hỏng chươngngày mà theo Thầy" (Lc 9,23), nhưng theo lẽ công bằng, Chúa nói trình tốt đẹp của Người. Con người đang ở tình trạng tốt đẹp đã satiếp "Khi Thầy sẽ đến trong vinh quang, bấy giờ Thầy sẽ thưởng xuống tình trạng tội lỗi. Thiên Chúa đã đưa ra một kế hoạch cứucho mỗi người tương xứng với công việc họ đã làm" (Mt 16,27). vãn, đó là KẾ HOẠCH ĐAU KHỔ ĐỂ THANH TẨY. Tất cả những đau khổ xảy ra cho con người trên dương thế đều nằm trong Vấn đề ở đây là đau khổ từ đâu đến? Tại sao? Vui nhận đau khổ kế hoạch này.hay từ chối?. Thiên Chúa muốn dùng đau khổ để thanh tẩy con người, đưa ĐAU KHỔ TỪ ĐÂU ĐẾN? con người trở lại địa vị con Thiên Chúa. Con người phải thấu hiểu, phải chấp nhận kế hoạch đau khổ này. Theo Kinh Thánh, sau khi Thiên Chúa tạo dựng trời đất và loàingười, Người thấy mọi sự Người đã làm ra tốt lành quá đỗi (St Để thuận theo Ý Chúa Cha, và để nêu gương cho loài người,1,31). Chúa Giêsu cũng đã chịu khổ đau. Kinh Thánh viết: "Chính vì Thiên Chúa là nguồn gốc và cùng đích mọi loài, muốn đưa muôn vàn con cái đến vinh quang, nên đã làm một việc thích đáng, là cho Đức Giêsu trải qua gian khổ mà trở thành vị lãnh đạo thập toàn,
  • 89. -1- -2-dẫn đưa họ tới nguồn ơn cứu độ"(Dt 2, 10). (NS. Trái Tim Đức (Sau bài giảng, các người sắp lãnh Bí tích Rửa tội và nhữngMẹ, tháng 1/89) người đỡ đầu tiến lại gần đứng chung quang giếng rửa tội.) VUI NHẬN ĐAU KHỔ HAY TỪ CHỐI? Trong đời sống mỗi người, không thể nào trốn tránh được đau LỜI NHẮN NHỦ CỦA CHỦ LỄkhổ. Tốt hơn là hãy noi gương Thánh gia: Chúa Kitô, Mẹ Maria,Cha thánh Giuse, và các Thánh Tử Đạo Việt nam mà lãnh nhận Chủ lễ: Anh chị em thân mến, chúng ta hãy nài xin Thiên Chúamọi đau khổ Chúa gửi đến cho mỗi người, mỗi hoàn cảnh, nơi thân thương đến các tôi tớ Chúa đây, đang xin lãnh Bí tích Rửa tội.xác cũng như trong tâm hồn, cho gia đình, họ hàng, bạn bè. Chịu Chính Người đã kêu gọi và dẫn đưa họ tới giờ này, thì xin Ngươitất cả vì lòng yêu mến Chúa, vì thuận theo Ý Chúa để lập công và ban cho họ ánh sánh và sức mạnh, để họ nhiệt tâm gắn bó vớiđền tội cho mình và để cứu rỗi các linh hồn, góp công với Chúa đã Chúa Kitô và tuyên xưng đức tin của Hội Thánh. Cũng xin Ngườichết cho ta và cho họ. ban Chúa Thánh Thần đến đổi mới họ, Đấng mà chúng ta sẽ thành khẩn nài xin xuống trên nước này. Tình yêu mến Chúa sẽ giúp cho đau khổ trở nên đáng yêu. Vềđiểm này, cha ông ta đã nói: KINH CẦU "Khi yêu chữ vị là vì, chữ dục là muốn, chữ TÙY là theo". Từ (Có thể thêm vào tên thánh Bổn mạng thánh đường, và tênđó suy ra: Yêu Chúa, ta muốn chịu khổ vì Chúa, ta muốn điều thánh Bổn mạng các người sắp lãnh Bí tích Rửa tội)Chúa muốn, ta tùy thuộc Ý Chúa. Đó là trọn đạo làm con và làhoàn thiện vậy. Mọi sự đời này sẽ qua đi, nhưng ai vâng theo Ý Xin Chúa thương xót chúng conChúa sẽ được sống muôn đời. Xin Chúa thương xót chúng con Bài 29 Xin Chúa Kitô thương xót chúng con Giai đoạn III Xin Chúa Kitô thương xót chúng con CỬ HÀNH CÁC BÍ TÍCH NHẬP ĐẠO TRONG LỄ (VỌNG) PHỤC SINH Xin Chúa thương xót chúng con (Trích Nghi thức Gia nhập Kitô giáo của người lớn, Uỷ ban Xin Chúa thương xót chúng conGiám mục về Phụng vụ Việt nam xuất bản, Sài gòn 1974 trang140) Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, CỬ HÀNH BÍ TÍCH RỬA TỘI Cầu cho chúng con. Thánh Micae Thiên thần của Thiên Chúa
  • 90. -1- -2-Thánh Gioan Tẩy giả Thánh nữ Catarina thành SiênaThánh Giuse Thánh nữ Têrêxa thành AvilaThánh Phêrô và thánh Phaolô Các Thánh Tử đạo Việt namThánh Anrê .......Thánh Gioan Các thánh nam nữ của Thiên ChúaThánh nữ Maria Mađalena Xin Chúa tỏ lòng khoan dung,Thánh Inhaxiô thành Antiôkia Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh Laurensô Khỏi mọi sự dữ,Thánh Pepetua và Phêlixita Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh nữ Anê Khỏi phạm tội lỗi,Thánh Grêgôriô Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh Augutinô Khỏi chết muôn đời,Thánh Athanasiô Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh Basiliô Vì mầu nhiệm Chúa làm người,Thánh Martinô Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh Bênêđitô Vì Chúa chịu chết và sống lại,Thánh Phanxicô và Đôminicô Xin Chúa cứu chữa chúng con.Thánh Phanxicô Xavie Vì Chúa ban Chúa Thánh Thần xuống,Thánh Gioan Maria Vianê Xin Chúa cứu chữa chúng con.
  • 91. -1- -2- Chúng con là kẻ có tội ảnh ơn tái sinh, để nhờ mầu nhiệm cũng một thứ nước, chấm dứt các tính mê nết xấu, và khơi nguồn các nhân đức. Lạy Chúa, Chúa Xin Chúa nghe lời chúng con. đã làm cho con cái Israel đi qua Biển đỏ ráo chân, để cho toàn dân được giải thoát khỏi ách nô lệ Pharaon, tiên báo một dân tộc mới, Xin Chúa đoái thương tái sinh các tuyển nhân này nhờ ơn thánh gồm những người đã được thanh tẩy. Lạy Chúa, Con Chúa đã đượcphép Rửa tội, Gioan làm phép rửa trong sông Giođan và được Chúa Thánh Thần xức dầu tấn phong. Khi bị treo trên thập giá, Người đã để nước Xin Chúa nghe lời chúng con. cùng máu chảy ra từ cạnh sườn Người, và sau khi sống lại, Người đã truyền cho các tông đồ rằng:"Các con hãy đi dạy dỗ muôn dân, Lạy Chúa Giêsu Con Thiên Chúa hằng sống, làm phép rửa cho họ, nhân Danh Cha và Con và Thánh Thần", vì vậy, xin Chúa đoái thương nhìn đến Hội Thánh Chúa, và khơi cho Xin Chúa nghe lời chúng con. Hội Thánh nguồn nước rửa tội. Xin cho nước này mang lại ơn thánh của Con Chúa do Chúa Thánh Thần, để con người được tạo Lạy Đức Kitô, dựng theo hình ảnh Chúa, nhờ Bí tích Rửa tội, được tẩy sạch mọi vết nhơ tội xưa, đáng được sống lại bởi nước và Thánh Thần trong Xin nghe lời chúng con. tuổi thơ ấu mới. Lạy Đức Kitô, (Chủ lễ chạm tay vào nước và đọc tiếp: Xin nhận lời chúng con. Lạy Chúa, chúng con nài xin Chúa cho sức mạnh của Thánh Thần, nhờ Con Chúa, xuống trên giếng đầy nước này, để khi mọi Lạy Đức Kitô, người nhờ Bí tích Rửa tội, đã được an táng cùng Chúa Kitô hầu chết cho tội, thì cũng được phục sinh với Người trong sự sống. Xin nhận lời chúng con. Nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Mọi người thưa: Amen. LÀM PHÉP NƯỚC TỪ BỎ TÀ THẦN (Chủ lễ hướng về giếng Rửa tội và đọc: (Chủ lễ hỏi các thỉnh nhân: Lạy Chúa, nhờ các dấu hiệu của Bí tích, Chúa dùng quyền năng - Để sống trong tự do của con cái Thiên Chúa, anh chị em có từvô hình mà thực hiện hiệu quả lạ lùng, và bằng nhiều cách đã sửa bỏ tội lỗi không?soạn nước này là tạo vật của Chúa, để bày tỏ ân sủng Bí tích Rửatội. Lạy Chúa, trong buổi sơ khai của thế gian, Thánh Thần Chúa - Thưa từ bỏ.đã bay lượn trên nước, để ngay từ đó, chất nước đã mang sức thánhhoá. Lạy Chúa, trong chính nước hồng thủy, Chúa đã cho thấy hình
  • 92. -1- -2- - Để khỏi làm nô lệ tội lỗi, anh chị em có từ bỏ những quyến rũ (đổ nước lần thứ ba)bất chính không? XỨC DẦU - Anh chị em có từ bỏ ma quỉ là kẻ gây ra và cầm đầu tội lỗikhông? (Nếu không cử hành Bí tích Thêm sức ngay thì chủ lễ xức dầu cho họ: Chủ lễ đọc: Thiên Chúa Toàn năng là Cha Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, TUYÊN XƯNG ĐỨC TIN đã tái sinh () bởi nước và Thánh Thần, và đã giải thoát () khỏi tội lỗi. Chính Người xức dầu cứu độ cho () để sau khi nhập đoàn với - Anh chị em có tin kính Thiên Chúa là Cha toàn năng, Đấng dân Người, () mãi mãi là chi thể của Đức Kitô, là tư tế, tiên tri vàtạo thành trời đất không? vương đế cho đến cõi sống muôn đời. - Thưa tin. Thỉnh sinh thưa: Amen. - Anh chị em có tin Đức Giêsu Kitô Con Một Thiên Chúa Chúa (Chủ lễ thinh lặng xức dầu trên đỉnh đầu người đã được rửa tội.chúng ta, sinh bởi Đức Trinh nữ Maria, đã chịu khổ hình và maitáng, đã sống lại từ cõi chết, và đang ngự bên hữu Chúa Cha MẶC ÁO TRẮNGkhông? Chủ lễ: - Anh chị em có tin kính Đức Chúa Thánh Thần, tin Hội ThánhCông giáo, tin các thánh thông công, tin phép tha tội, tin xác sống ...() đã trở nên tạo vật mới và đã mặc lấy Chúa Kitô, vậy () hãylại, và sự sống vĩnh cửu không? nhận lấy chiếc áo trắng này, và hãy mang lấy và giữ nó tinh tuyền cho đến khi ra trước toà Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, để () được NGHI LỄ RỬA TỘI sống muôn đời. (Người đỡ đầu đặt tay trên vai bên phải thỉnh nhân) - Amen. () CHA (TÔI) RỬA () NHÂN DANH CHÚA CHA, TRAO NẾN SÁNG (đổ nước lần thứ nhất) Chủ lễ chạm vào cây nến phục sinh và nói: VÀ CHÚA CON, Các người đỡ đầu hãy tiến lại trao đèn (nến) sáng cho người tân tòng. (đổ nước lần thứ hai) (Người đỡ đầu thắp nến từ cây nến Phục sinh và trao cho người VÀ CHÚA THÁNH THẦN tân tòng)
  • 93. -1- -2- Chủ lễ: Lạy Thiên Chúa toàn năng là Cha Đức Giêsu Kitô Chúa chúng tôi, Chúa đã tái sinh tôi tớ Chúa đây bởi nước và Thánh Thần khi () đã trở nên ánh sáng Chúa Kitô, () hãy luôn sống như con cái giải thoát tôi tớ Chúa khỏi tội lỗi, thì lạy Chúa, xin ban Thánhsự sáng, để được bền vững trong đức tin, khi Chúa đến () xứng Thần, Đấng an ủi đến trong người này; xin ban cho người này thầnđáng ra nghinh đón Người với toàn thể các thánh trên trời. trí khôn ngoan và thông hiểu, thần trí lo liệu và sức mạnh, thần trí suy biết và đạo đức. Xin ban cho người này ơn kính sợ Chúa. Nhờ - Amen. Đức Kitô Chúa chúng con. CỬ HÀNH BÍ TÍCH THÊM SỨC - Amen. Chủ lễ: (Thụ nhân lên trước mặt chủ lễ, người đỡ đầu đặt tay trên vai phải họ, chủ lễ nhúng đầu ngón tay cái vào dầu thánh rồi ghi hình Anh chị em tân tòng thân mến, anh chị em đã được tái sinh thánh giá trên trán thụ nhân mà nói:trong Chúa Kitô, được trở nên chi thể và thành phần dân tư tế củaNgười, giờ đây () còn phải lãnh nhận Chúa Thánh Thần đã ngự () HÃY LÃNH NHẬN ẤN TÍN ƠN CHÚA THÁNH THẦNxuống tràn đầy trên chúng tôi. Chúa đã ban Thánh Thần trong ngàylễ Ngũ tuần, chính các Tông đồ và các Đấng kế vị lại ban cho (Thụ nhân: Amen.những người đã được rửa tội. - Bình an của Chúa ở cùng() Vậy anh chị em cũng lãnh nhận sức mạnh Chúa Thánh Thần màThiên Chúa đã hứa ban, để nhờ đó một khi trở nên giống Chúa - Và ở cùng cha.Kitô hơn, () làm chứng về cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa vàtrở thành chi thể hoạt động của Hội Thánh, hầu xây dựng Nhiệm CỬ HÀNH BÍ TÍCH THÁNH THỂthể Chúa Kitô trong đức tin và đức mến. (Bỏ kinh Tin kính, tiếp ngay Lời nguyện Giáo dân, Người tân (Chủ lễ quay về phía giáo dân đọc tiếp: tòng mang của lễ lên bàn thờ. Người tân tòng, người đỡ đầu, cha mẹ, vợ chồng và các người dạy giáo lý rước lễ hai hình: Mình và Anh chị em thân mến, chúng ta hãy cầu xin Thiên Chúa Cha Máu Chúatoàn năng đoái thương ban tràn đầy Chúa Thánh Thần xuống trênngười tân tòng đây,để Chúa Thánh Thần dùng ơn hụê dồi dào của Suốt mùa Phục sinh, trong các lễ Chúa nhật, nên dành chỗ đặcNgười làm cho người tân tòng này nên vững mạnh, và xức dầu để biệt cho người tân tòng,người này nên giống Chúa Kitô Con Thiên Chúa. Cuối mùa Phục sinh, nên tổ chức nghi lễ nào đó, tùy địa phương (Thinh lặng cầu nguyện giây lát, đoạn Chủ lễ đặt hai tay trên để kết thúc thời kỳ nhiệm huấn tân tòng,thụ nhân và đọc: Ngày giáp năm lãnh Bí tích Rửa tội, các tín hữu này sẽ họp nhau lại để tạ ơn Chúa, trao đổi cho nhau những kinh nghiệm
  • 94. -1- -2-thiêng liêng và lãnh thêm sinh lực mới, có thể tổ chức thánh lễ xuống các kẻ chống đối mình. 7 Xưa kia anh chị em đã sống nhưriêng cho họ để tạ ơn Chúa). vậy, đã tha hồ buông theo các thói xấu ấy. 8 Nhưng nay anh chị em hãy từ bỏ tất cả những tội lỗi ấy, nghĩaLời cầu tổng kết: "Xin Cha rộng lòng thương xót cho tất cả chúng là hãy từ bỏ căm hờn, buồn giận, độc ác, phỉ báng và mọi lời tụccon được tham dự cuộc Sống đời đời cùng với Đức Trinh Nữ tĩu bởi miệng anh chị em.Maria Mẹ Thiên Chúa, các Tông đồ và toàn thể các thánh, đã sốngđẹp lòng Cha qua mọi thời đại" (Kinh Tạ ơn 2 sách Lễ Rôma) 9 Anh chị em đừng lừa dối nhau, vì anh chị em đã lột bỏ người cũ với các việc xấu xa của nó rồi 31 ĐỜI SỐNG MỚI TRONG CHÚA KITÔ Tập nhân đức: (Sau Khi Nhập Đạo Chúa) 10 Hãy mặc lấy người mới, Chương trình sống đạo của tín hữu theo thánh Phaolô gửi dân 12 Anh chị em là những người được Thiên Chúa kén chọn vàColosê (Cl 3,1-4,6): yêu mến, là những người lành thánh, anh chị em hãy có lòng thương xót, nhân từ, khiêm nhường, hòa nhã và nhịn nhục. Tâm tình: 13 Hãy chịu đựng lẫn nhau, nếu có điều gì bất bình với nhau, 1 Nếu anh chị em đã sống lại với Đức Kitô (qua Bí tích Rửa hãy tha thứ cho nhau. Chúa đã tha thứ cho anh chị em thế nào, anhtội), anh chị em hãy ước mong những sự trên trời, nơi Chúa Kitô chị em cũng phải tha thứ cho nhau như vậy.đang ngự bên hữu Thiên Chúa. 14 Song trên hết các sự ấy, anh chị em hãy có lòng thương yêu, 2 Hãy yêu mến những sự trên trời, đừng yêu mến những sự vì lòng thương yêu là nền móng sự trọn lành.dưới đất. 15 Chớ gì sự bình an của Chúa Kitô ngự trị trong tâm hồn anh 3 Vì anh chị em đã chết (qua Bí tích Rửa tội), và sự sống (ơn chị em. Anh chị em đã được gọi để kết hợp thành một thân thể, đểthánh sủng) của anh chị em từ nay được kết hợp cách bí nhiệm với hưởng sự bình an ấy. Hãy cảm tạ Chúa.Đức Kitô trong Thiên Chúa. 16 Chớ gì Lời Chúa Kitô tràn ngập lòng trí anh chị em, để anh Từ bỏ nết xấu: chị em dùng mọi lẽ khôn ngoan mà dạy dỗ, khuyên bảo nhau, để hát lên những thánh vịnh, thánh ca và thi ca đã được linh ứng và 5 Anh chị em hãy để chết đi các chi thể phàm tục của anh chị hết lòng cảm tạ Chúa.em, nghĩa là anh chị em hãy từ bỏ tà dâm, ô uế, phóng đãng, dụcvọng xấu xa và tham lam, một tính tham lam không khác chi sự 17 Bất cứ anh chị em nói gì hay làm gì, hãy làm vì Danh Chúathờ dối trá. 6 Đó là những tội lỗi khiến cơn thịnh nộ Chúa giáng Giêsu Kitô, và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha.
  • 95. -1- -2- Về đời sống gia đình: 6 Lời nói của anh chị em phải dịu dàng, hợp thời, để anh chị em có thể đáp lời cho bất cứ ai. 18 Hỡi các người vợ, hãy phục tùng chồng, vì đó là làm theo ýChúa. (Theo bản dịch của Đức Hồng Y Giuse Trịnh Văn Căn) 19 Hỡi các người chồng, hãy yêu mến vợ, đừng đối xử cay Lương tâm tốt:nghiệt với vợ. Mỗi người đều có lương tâm là cõi sâu thẳm và thầm kín nhất 20 Hỡi các con cái, hãy vâng phục cha mẹ trong mọi sự, vì đó là của mình. Lương tâm là tiếng Chúa vang lên từ đáy lòng ta dạy tađiều đẹp lòng Chúa. làm lành lánh dữ (1776-1799). Lương tâm khuyên hay cản trước khi xảy ra, chứng kiến đang khi xảy ra, và phán đoán sau khi xảy 21 Hỡi các cha mẹ, đừng làm cho con cái tức giận, kẻo chúng ra hành động.ngã lòng. Mọi người phải hành động theo tiếng lương tâm, nhưng là 22 Hỡi các tôi tớ, hãy vâng phục chủ nhân...vâng phục thật tình lương tâm được rèn luyện ngay thẳng.vì kính sợ Chúa. Muốn có lương tâm ngay thẳng, phải nhờ đức Tin, đức Ái mà 23 Bất cứ việc gì, anh chị em hãy tận tâm mà làm như làm cho lấy Lời Chúa trong Tin Mừng, giáo huấn của Giáo hội làm ánhChúa chứ không phải làm cho người đời. sáng dẩn đường, làm nguyên tắc sống. 24 Anh chị em biết rằng, Chúa sẽ ban gia nghiệp người làm Một số nguyên tắc áp dụng mọi trường hợp:phần thưởng cho anh chị em. Hãy phụng sự Chúa Kitô. - Không bao giờ được làm điều xấu để rút ra một điều tốt. 25 Kẻ làm điều bất công sẽ phải phạt vì việc bất công của mình.Thiên Chúa không vị nể ai. - Hãy làm như thế cho người, điều gì bạn muốn được người làm cho (Mt 7, 12). Về đời sống xã hội: - Đức Ái luôn đi đôi với kính trọng tha nhân và lương tâm của 4,1 Các chủ nhân hãy đối xử với công nhân cách công bằng và họ.(Coi thêm Glcg92 số 1701-1942)xứng đáng, vì các ông biết rằng còn có một chủ trên các ông ở trêntrời. Cha ông ta thường khuyên con cháu: 2 Anh chị em hãy bền chí, hãy tỉnh thức, hãy siêng năng cầu Ở hiền thì lại gặp lành,nguyện và cảm tạ Chúa Những người nhân đức Trời dành phước cho. 5 Anh chị em hãy cư xử khôn khéo với các người ngoại giáo.Hãy biết lợi dụng mọi cơ hội.
  • 96. -1- -2- Gương lành: Tôi theo đạo Chúa được trau dồi, phải được bình an. Sống ở nước Mỹ này, tâm hồn được an vui mới là sự sống bình an thật sự. Cô Trương Mỹ Hằng viết lại tâm tình sau 3 năm theo đạo Chúa: Thế là tôi quyết định học đạo Chúa. Trong thời gian 6 tháng "Từ thuở nhỏ, tôi sống trong một gia đình chỉ thờ Ông Bà. Ba theo học giáo lý mỗi Chúa nhật, nhiều người hỏi tôi là "theo đạotôi thường dẫn tôi đi viếng chùa và đôi khi viếng cả nhà thờ Công chồng hả", hoặc họ nói đùa "Em đi lễ đến khi em lấy chồng thì thôigiáo. đi". Và nhiều câu nữa tôi chẳng biết giải thích ra sao! Tôi sợ nói lại nhiều thì người ta cho là dạy đời, mà không nói lại thì họ cho là Năm 1987, sau cái chết đột ngột của dì họ, em của bà ngoại, chấp nhận.năm đó tôi lên 12. Gia đình tôi rất thương dì, đã cầu cơ để tìm cáchnói chuyện với dì ở thế giới bên kia. Không biết hồn của dì có về Càng học tôi càng hiểu đạo nhiều hơn, nhưng giữa giáo lý củahay không, nhưng trong những lời khuyên qua cơ thì toàn là Phật giáo và Công giáo, tôi cũng khó phân biệt đạo nào đúng đạokhuyên tôi "nên đi tu mau kẻo trễ". Gia đình tôi không tin lắm, nào sai. Tôi chỉ cốt hành đạo để có cuộc sống vui vẻ và bình annhưng những lời đối thoại trong cơ thấy khá đúng. Từ đó, tôi trong tâm hồn lẫn thể xác, tự an ủi lúc nguy nan, hoạn nạn, và kiềmthường tìm hiểu thêm về giáo lý Phật giáo của phái Khất sĩ, phái chế lòng tham lam ích kỷ của bản thân.Thuyền tông, phái Tịnh độ. Cũng là Phật giao, nhưng mỗi phái cókhác nhau đôi chút.. Tôi thường đi viếng chùa với bà ngoại mỗi Cuối cùng, tôi đã được nhập đạo ngày lễ mừng Chúa Phục sinhbuổi chiều, nghe nhà chùa tụng kinh. Tôi cũng đọc kinh, và ăn vào tháng Tư năm 1994 tại nhà thờ St. Rita, Fort Worth, Texas.chay các ngày rằm trong tháng. Được làm con Chúa, tôi thực sự cám ơn Chúa và sự hướng dẫn của nhiều người. Hiện nay, tôi vẫn sốt sắng dự thánh lễ Misa và tập Thời gian trôi qua, tôi làm quen với một cô bạn người Công sống theo Ý Chúa, tuy khó, nhưng tôi chấp nhận để gắng và chấpgiáo. Đôi khi cô dẫn tôi vào nhà thờ. Dần dần tôi có thiện cảm, nhận vượt qua thử thách của cuộc đời".nhưng không tính đổi đạo. Năm 1992, khi đã qua Mỹ, tôi đi dự lễ Noel với ba mẹ tôi vàngười bạn trai. Ý định của tôi là đi lễ để nghe giảng, để hiểu thêm Nguồn: http://xuanha.net/DutongConggiao/mucluc.htmlvề giáo lý Công giáo thế nào. Từ khi nghe cha giảng về Đức ChúaTrời, về Đức Mẹ, và lòng tin về sự sống đời sau.. Tâm trí tôi nảy ra Nếu có điều gì cần giải nghĩa thêm, tôi sẽ giải nghĩa cho bạn qua e-sự xung đột thật sự, tôi không còn biết đâu là sự thật giữa lời giảng mail: mdoanquang@yahoo.comvà lối sống đạo của người Công giáo. Nhưng dần dần, tôi cũnghiểu được các sự thật: Con người bởi đâu mà có?, con người đang Lm Đoàn Quang, CMCđi về đâu?, Chết rồi ra sao? Có lẽ tôi là người may mắn, được hưởng ân sâu của ĐấngQuyền Năng, đưa đẩy tôi gặp 2 giáo phái, học hỏi với những ngườithầy chân chính, để rút ra cho mình một hướng đi có niềm tin vàoThiên Chúa hôm nay, để tâm hồn được bình an khi kết thúc cuộcđời. Vì đời người rất ngắn ngủi, mà tâm hồn mới là chính thực phải