Ab fab publicatie over betonkernactivering in prefab beton

1,100 views
998 views

Published on

In deze publicatie van Ab Fab wordt betonkernactivering in prefabbouw onder de loep genomen. Er komen een aantal projecten van Thermal Comfort Systems aan de orde (RWS Middelburg, TransPort Schiphol, Rijkswaterstaat Westraven Utrecht) en ook Paul de Ruiter geeft zijn mening.

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,100
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ab fab publicatie over betonkernactivering in prefab beton

  1. 1. Nr. 2 • Mei 2009 www.ab-fab.nl Uitgave van AB-FAB, Associatie van Beton Fabrikanten van constructieve elementen 2 “Groene 3 “Westraven EnErgiE Thema kantoor- duurzaam huisvesting in door thermisch Gouda” actieve vloeren”Slimme jongensdie Romeinen ‘Duurzaamheidsarchitect’ Paul de Ruiter:Het activeren van de gebouwmassa stamt al ‘Betonkernactivering en prefabuit de tijd van de Romeinen, die vloeren enwanden verwarmden met vuren, rookgas enstoom. In de tegenwoordige tijd liggen de ac-centen zowel op verwarmen als op koelen.Betonkernactivering wordt inmiddels meerdan 20 jaar succesvol toegepast in verschil-lende landen. Opvallend genoeg is deze beton succesvolle combinatie’lucratieve methode pas tien jaar later viaDuitsland in ons land geïntroduceerd. Na een voorzichtige introductie in Nederland rond de eeuwwisseling lijkt het toepassen van betonkernactivering (BKA) een grotere vlucht teSnelle CO2 compensatie nemen. Nu duurzaamheid steeds belangrijker wordt, verwacht architect Paul de Ruiter dat er meer bouwkundige ontwerpen met BKA van deDoor met beton, een materiaal met een grote tekentafel zullen komen. Een gezonder binnenklimaat en een lagere ener-thermische massa, te bouwen bespaar je op gienota zijn de belangrijkste voordelen. ‘Goed voor mens en milieu’, zegtde energiekosten voor het koelen van een De Ruiter.gebouw. Zonder betonkernactivering is dat alsnel zo’n 7 procent ten opzichte van andereconstructietypes. Met gebruikmaking van Betonkernactivering is een verwarmings- en koude in de winter worden opgeslagen voorbetonkernactivering en een koelinstallatie koelingssysteem dat de gebouwmassa acti- koeling in de zomer en wordt omgekeerdis de besparing zelfs 14 procent. Maar door veert doordat in de kern van een betonvloer de warmte in de zomer opgeslagen voorgebruik te maken van omgevingswarmte in watervoerende leidingen worden meege- verwarming in de winter. Zo ontstaat eencombinatie met een warmtepomp, daalt het stort. Een constante watertemperatuur zorgt wisselwerking, waarbij zowel gekoeld alsenergiegebruik met maar liefst de helft! Dat ervoor dat de omringende betonmassa gaat verwarmd kan worden zonder gebruik tegeeft aan hoe groot de winst is die met be- meewerken in de koeling of de verwarming maken van fossiele brandstoffen. Dit leverttonkernactivering haalbaar is. Naast energie- van de ruimte. Dit laag-temperatuursysteem ook een lagere CO2-uitstoot op. Een water-besparing is ook de reductie van CO2-uitstoot is uitstekend te combineren met koude- en temperatuurregeling kan ervoor zorgen dataanzienlijk: berekeningen tonen aan dat de warmteopslag in de bodem (LTEO, lange- het systeem reageert op binnen- en buiten- ir. Paul de Ruiter MScCO2 die benodigd is voor de bouw, reeds in termijn-energieopslag). Hierdoor kan de temperatuur.acht jaar tijd wordt gecompenseerd. Vervol- Paul de ruiter (1962) is in 1990 met lofgens blijft ‘de kassa gewoon in uw voordeel Artist’s impression van het nieuwe hoofdkantoor Betonkernactivering wordt tot nu toe vooral afgestudeerd aan de TU Delft. Twee jaarrinkelen’. van Transavia.com. gebruikt in de utiliteitsbouw en dan met later promoveerde hij op onderzoek naar energiezuinige gebouwen. Voordat hij lees verder op pagina 2 > zijn eigen bureau oprichtte, heeft hij bij toonaangevende architectenbureaus in Canada, Australië en nederland gewerkt. in 1994 heeft hij Architectenbureau Paul de ruiter b.v. opgericht, waar veel on- derzoek wordt gedaan om gebouwen en steden te ontwerpen waarin mensen zich prettig voelen zonder dat dit ten koste gaat van het milieu en de economische haalbaarheid. ‘Architectuur moet dienstbaar zijn aan mensen, dat is de basis van werkelijke vernieuwing’, vindt De ruiter. Het gebouw van rijkswaterstaat in Middelburg, een ontwerp van Paul de ruiter, was in 2000 één van de eerste gebouwen in neder- land met betonkernactivering. Een ander ontwerp van zijn hand wordt momenteel gebouwd: het nieuwe hoofdkantoor van Transavia.com in opdracht van Schiphol real Estate, eveneens een voorbeeld van moderne duurzaamheid.
  2. 2. Het gebouw van Rijkswaterstaat in Middelburg.vervolg pagina 1 >name in de gezondheidszorg en het on-derwijs. Bijvoorbeeld in schoolgebouwenwaar veel leerlingen op een relatief kleinoppervlak veel lichaamswarmte afge-ven. BKA zorgt dan voor een constante,aangename temperatuur. Toepassing in de Artist’s impression van de ‘groene’ kantoren die in Gouda verrijzen.woningbouw komt nog nauwelijks voor, Nieuwe generatie ‘groene’maar is zeker mogelijk.Succesvolle combinatieGebouwen waarin gebruik wordt gemaakt kantoorhuisvesting in Goudavan betonkernactivering hebben volgensPaul de Ruiter een aantal duidelijke voor-delen ten opzichte van ‘normale’ gebou-wen. ‘Er wordt flink bespaard op energie,tot wel vijftig procent in combinatie metLTEO. De constante temperatuur zorgt Organisatie Ericis is in 2008 gestart met de realisatie van een nieuwe generatie ‘groene’ kantoorhuisvestingvoor een aangenaam binnenklimaat. Het genaamd GouweZone. Kenmerkend voor deze ontwikkeling is het duurzame en moderne karakter ervan, datsysteem is energiezuinig, omdat het werkt naadloos aansluit op de toenemende vraag naar zeer energiezuinige kantoorhuisvesting in combinatie met opti-met waterstromen die slechts een tempera- maal comfort.tuur van zo’n 20 graden Celsius behoevente hebben, veel lager dan bij bijvoorbeeldradiatorverwarming. Doordat er geen Project GouweZone is gesitueerd aan de Tielweg op bedrijventer- kantoorgebouwen voor fors lagere gebouwgebonden energiekostenradiatoren en dergelijke nodig zijn, is de rein Goudse Poort in Gouda. De ontwikkeling beslaat drie kantoor- en een aanzienlijke reductie van de gebouwgebonden CO2-uitstoot.ruimte vrij indeelbaar’, zegt De Ruiter. volumes en een ondergrondse parkeergarage. Het ‘groene’ karakter Ericis kan dan ook spreken van een heel bijzonder ‘groen’ project van deze ontwikkeling is te danken aan de toepassing van innova- dat qua energiezuinigheid en comfortniveau behoort tot de topDe architect ziet prefab beton en BKA als tieve technieken, zoals koude- en warmteopslag in combinatie met van duurzame commerciële kantoorontwikkelingen in Nederland.een succesvolle combinatie. ‘Prefab beton betonkernactivering, een nieuw type buitenbeglazing met uitste- Neem alleen al wat scores: de EPC is met minimaal 0,33 prestigieus,kan fabrieksmatig worden geproduceerd. kende eigenschapwaarden, gebruikmaking van zonne-energie en de de GreenCalc-score bedraagt maximaal 294 punten en het comfort-De kwaliteit is daardoor betrouwbaar en toepassing van kleine windturbines op de gebouwen. niveau uitgedrukt in een GTO* is circa 0 uur per jaar.constant. Dankzij een snellere bouw kun-nen de totale bouwkosten ook nog eens Vloeren als temperatuurregelaar Voordelen voor gebruikers en beleggersvijf tot tien procent lager uitvallen. Met De ontwikkelende partij is vanaf het begin van de planvorming Deze toekomstgerichte ontwikkelingsvisie van Ericis biedt gebrui-prefab beton zijn grote overspanningen uitgegaan van thermische betonkernactivering. Daarbij fungeren kers én beleggers veel voordelen. Op korte termijn leidt het integre-met minder kolommen mogelijk. Het de vloeren als temperatuurregelaar, waarbij de kracht ligt in het ren van duurzaamheid in de ontwikkeling tot een aanzienlijk lagerevoordeel van prefab bouwen is dat je de koelen of verwarmen via straling en convectie. Behalve de energe- energierekening, waardoor de jaarlijkse vaste lasten afnemen. Het isbouwtijd beperkt en de kans op bouwfou- tische prestaties van deze techniek was het te realiseren comfort- een gegeven dat de gebouwgebonden energiekosten voor koelen enten aanzienlijk beperkt’, concludeert De niveau doorslaggevend bij de keuze. Immers, thermische beton- verwarmen zó ver zakken dat ze vrijwel geen aandeel meer hebbenRuiter. kernactivering biedt een gelijkmatig temperatuurverloop zonder in de samenstelling van de reguliere servicekosten. Voor de lange tochtverschijnselen en hinderlijke geluiden. De techniek wordt termijn is in het project rekening gehouden met de toekomstige gecombineerd met een meer dan hoogwaardig luchtverversings- en behoefte aan verandering. Een optimale betonconstructie maakt ventilatiesysteem dat bijdraagt aan het verbeteren van de interne dat de kantoorverdiepingen vrij zijn van constructieve elementen luchtvochtigheid in het te realiseren kantorencomplex. en daardoor bijzonder flexibel zijn in te delen. In de ondergrondse parkeergarage komen parkeerplaatsen die zijn voorbereid op het Alternatieve energiebronnen opladen van een nieuwe generatie elektrisch aangedreven voertui- Om te kunnen spreken van een nieuwe generatie ‘groene’ kan- gen. Voor beleggers is deze nieuwe generatie huisvesting interessant toorhuisvesting, is natuurlijk meer nodig dan betonkernactivering door zijn economische bestendigheid. En dat betekent: een constan- alleen. De duurzaamheidsgraad van de ontwikkeling is geoptimali- tere huurderbezetting en dus meer inkomsten. seerd door het toepassen van zonne- en windenergie. Het aanwen- den van deze alternatieve energiebronnen beperkt de afhankelijk- * GTO staat voor Gewogen Temperatuur Overschrijding, een norm van de Rijksge- heid van conventionele bronnen waar mogelijk. Resultaat: deze bouwendienst waarbij de temperatuur in kantoorvertrekken maximaal 150 uur per duurzame kantoorhuisvesting staat ten opzichte van traditionele jaar boven de 25°C mag liggen.De warmtepomp: optimale benutting duurzame energieEen warmtepomp onttrekt warmte gesloten systeem het aanwezige gas met eenuit een bron (water of lucht). Dit compressor zodanig in druk te verhogen,biedt de mogelijkheid om (laag- dat de daarbij behorende temperatuur hoogwaardige) duurzame energie te genoeg wordt om een gebouw te kunnenbenutten voor hoogwaardige doel- verwarmen. Nadat de warmte afgegeveneinden, zoals het verwarmen en is, wordt de druk verlaagd waardoor weerkoelen van gebouwen. nieuwe warmte opgenomen kan worden. Omdat een warmtepomp een gebouw gro-De werking van een warmtepomp is groten- tendeels met duurzame energie verwarmtdeels gebaseerd op het volgende natuurkun- en koelt, zorgt dit voor een zeer gunstigedige effect: indien een gas gecomprimeerd EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt).wordt tot een hogere druk, dan stijgt tevensde temperatuur. Een warmtepomp maakt Weergave van de werking van eenvan dit verschijnsel gebruik door in een warmtepomp in een woonhuis.2
  3. 3. Klimaatbeheersingdankzij thermischactief betonBeton staat al jaren bekend als een duurzaam materiaal. ‘Duurzaam’betekende in het verleden vooral eigenschappen zoals druksterkte, le-vensduur en brandveiligheid ofwel de ‘durability’ van het materiaal.Inmiddels is er nog een dimensie: het milieu, met zaken als uitputting,hergebruik, afval en broeikasgasemissie – de ‘sustainable’-kant. Ook opdeze punten scoort beton goed, maar de betonsector zoekt continu naarmeer duurzaamheid. Een van de mogelijkheden is het thermisch active-ren van constructieve betonnen bouwdelen. Actueel zijn betonkernactive-ring en de energieheipaal.Uit het oogpunt van energiekostenre- beton zorgen samen voor een grote effec- dan sprake van betonkernactivering (BKA). Het kantoor van Ooms Scharwoude (voorzien vanductie en comfort wordt in de utiliteits- tieve thermische massa, hetgeen bijdraagt Dat maakt het mogelijk in de zomer actief klimaatvloeren).bouw – kantoren, scholen, ziekenhuizen, aan een comfortabel binnenklimaat. We warmte af te voeren en in de winter warmtezorginstellingen – steeds vaker gekozen noemen dit passieve activering: beton is in toe te voeren. De mogelijkheid lagetempe- Energieheipalenvoor thermisch actieve vloeren en wan- staat overtollige warmte uit de omgeving ratuurverwarming en hogetemperatuurkoe- Waar geen collectieve warmte-koudeopslagden in combinatie met een warmtepomp. op te slaan en bij afkoeling terug te geven. ling toe te passen, zorgt voor veel minder mogelijk is, biedt de combinatie van ener-In dergelijke gebouwen is de koelvraag Dit fenomeen is voor iedereen goed te energieverbruik. Dankzij deze besparingen giepalen, klimaatvloeren en -wanden endoorgaans veel hoger dan de warmtevraag. herkennen bij het betreden van een altijd kan BKA een belangrijke bijdrage leveren warmtepomp een oplossing voor individue-In de woningbouw, waar vooral het ver- aangenaam koele middeleeuwse kerk op een aan de door de overheid gewenste verdere le energieproductie. Door het instorten vanwarmingsaspect speelt en koeling als een warme zomerdag. verlaging van de EPC (Energie Prestatie een warmtewisselaar veranderen betonnenplus wordt gezien, zijn al projecten uitge- Coëfficiënt), zowel in de woning- als in de heipalen in energiepalen die warmte aanvoerd met warmte- en koudelevering uit Energiebesparing en comfort utiliteitsbouw. Volgens dit concept gereali- de bodem onttrekken of deze er juist aanthermisch actieve heipalen in combinatie Dit verschijnsel kan nog beter worden seerde kantoorgebouwen verbruiken jaar- toevoegen. Via een warmtepomp wordt inmet betonkernactivering. De massa en benut door leidingen in het beton te leggen lijks ruim 50 procent minder energie dan de winter het water uit de energiepalen, danhet hoge warmtegeleidingsvermogen van en de thermische massa te activeren: er is gebouwen met een traditionele installatie; 4 tot 8ºC, verder opgewarmd tot zo’n 30ºC; de EPC daalt van 1,5 naar 0,8. BKA draagt in de zomer kan het water, dan 12 tot 16ºC, daarnaast, zoals we elders aangeven, bij aan worden gebruikt voor koeling. De combi- een comfortabeler binnenklimaat. natie energiepalen, klimaatvloer/ -wand en warmtepomp leidt voor woningen tot een Geen extra investering nodig EPC van 0,5 en deze waarde kan nog verder De prefab betonindustrie speelt al doeltref- naar beneden. fend in op de toepassing van BKA. Bijna alle prefab vloeren en wanden kennen een Kortom: de thermisch actieve prefab beton variant waarin fabrieksmatig watervoe- biedt de perfecte oplossing in het kader van rende registers zijn aangebracht. Bij vloeren verantwoord ondernemerschap, aandacht is de beste plaats hiervoor de massieve voor het milieu en het terugdringen van de onderschil. Daarnaast is het mogelijk de CO2, maar ook minder faalkosten en een leidingen in de afwerklaag op de vloer te goede bouwlogistiek. Met prefab beton- leggen. De investering in een klimaatvloer vloeren zijn overspanningen tot ruim 16 Doorsnedetekening ligt dankzij deze inspanningen globaal op meter mogelijk. De grote open ruimtes die van betonkernacti- hetzelfde niveau als die in een gebouw met zo ontstaan, zijn nu en in de toekomst vrij vering toegepast in een traditioneel klimaatsysteem; alleen de indeelbaar. Uitgekiende ontwerpen, effi- combinatie met ther- warmte-koudeopslag vergt een extra inves- ciënte productietechnieken en de toepassing misch actieve heipalen tering, maar die verdient zich gemakkelijk van hoogwaardige materialen leveren een die zorgdragen voor de terug: de exploitatiekosten liggen flink lager aanzienlijke besparing op grondstoffen. Dat warmte- en koudele- en de onderhoudskosten dalen vanwege het maakt toepassing van prefab beton een zeer vering. ontbreken van een aparte koelinstallatie. duurzame investering.Westraven duurzaam door thermisch actieve vloerenHet kantoorensemble Westraven Vides in de vloeren en grotendeels glazen gevels geven een forse im-is een complexe en grootschalige puls aan de ruimtelijke beleving van de gezichtsbepalende toren, diecombinatie van oud- en nieuw- in de oorspronkelijke architectuur beperkt was, zo lezen we op debouw voor diverse diensten van site van architectenbureau Cepezed. Vides, atria, serres en binnen-Rijkswaterstaat. De bestaande tuinen geven ook de transparante en langgerekte nieuwbouw langshoogbouw van begin zeventiger het naastgelegen Amsterdam-Rijnkanaal een ongekende ruimtelijk-jaren is geheel gerenoveerd en heid. Veel aandacht is besteed aan een perfecte balans tussen eenheringedeeld. Thermisch actieve lage energieconsumptie en een optimaal werkklimaat. Zo fungerenvloeren dragen bij aan het duur- de serres fungeren tevens als klimaatbuffers en de kunstverlichtingzame karakter. past zich automatisch aan aan de kleur en intensiteit van het aanwe- zige daglicht. Revolutionair is de innovatieve tweedehuidfaçade van open geweven, teflon gecoat glasvezeldoek. Wingvloeren RWS, Westraven Utrecht Opvallend is ook het grootschalig gebruik van thermisch actieve vloeren gebruikt. Het gaat om betonkernactivering door middel ingrijpende renovatie, upgrading en van Wingvloeren, een hybride vloerconstructie, die bestaat uit een nieuwbouw combinatie van de kanaalplaatvloer en de bekistingsplaatvloer, Bouw: 2006-2008 waarbij de voordelen van beide systemen verenigd zijn. Bij deze Opdrachtgever: Rijksgebouwendienst kanaalplaatelementen met vleugels geven de kanaalplaatgedeeltes Architect: Cepezed de benodigde sterkte en stijfheid in de montagefase (monteren Adviseur bouwfysica: DGMR Bouw zonder jukken). Terwijl op de bekistingsplaatgedeeltes, de wings, Betonkernactivering: het leidingwerk aangebracht kan worden. Hierna kan er in het werk 18.000 m2 Wingvloeren een druklaag op gestort worden of kan er beloopbare beplating op gemonteerd worden. 3
  4. 4. Betonkernactivering: vergeet de ruimteakoestiek niet! Comfort en energiebesparing ne- Prof. ir. J.J.M. Cauberg • Cauberg Huygen Raadgevende Inge- tussen dit binnenoppervlak en de ruimtelucht vermindert, ontstaatmen een steeds belangrijkere plaats nieurs BV, Hoogleraar Klimaatontwerp faculteit Bouwkunde ook een verminderd energietransport. Dat wil zeggen: de geleverde in bij het ontwerpen en gebruiken Technische Universiteit Delft verwarmingscapaciteit, maar vooral de koelcapaciteit wordt geredu- van gebouwen. De betekenis van ceerd. Binnen smalle grenzen kan dit nog worden gecompenseerd comfort voor de productiviteit in Een duurzaam comfort realiseren betekent ook dat de grenzen door de ingestorte leidingen dichter op elkaar aan te brengen en/ofde werkomgeving, de relatie tussen van het comfortsysteem verruimd moeten worden; het gebouw, de de toevoertemperatuur van het toegevoerde warme water te verho-comfort en gezondheid, de stijgen- processen in het gebouw, de gebruiker en de naaste buitenomgeving gen of die van koel water te verlagen. De laatste optie gaat wel, zeker de kosten van energie en de kli- dienen er bij te worden betrokken. Met betrekking tot het klimaat- voor de koelsituatie, gepaard met verlies aan duurzaamheid. In ISO- maatverandering ten gevolge van beheersingssysteem is de toepassing van energetische activering van NEN 15377 ‘Ontwerp van ingebouwde oppervlakteverwarmings- enons energieverbruik zijn voorbeel- de vloer een voorbeeld: de werktuigbouwkundige installatie smelt koelsystemen’ staat een methode beschreven om hier rekenkundig den van de ‘driving forces’ hierbij. samen met de bouwconstructie. De massa van de vloeren wordt uitspraken over te doen. Hoe minder warmteweerstand de gelui- gebruikt voor energieverdeling en opslag, het ‘grote’ oppervlak laat dabsorberende laag heeft, hoe geringer zijn thermisch effect is. De zowel voor verwarming als koeling een reductie van het tempe- oplossing om poreus beton als geluidabsorptie toe te passen, is dan ratuurverschil tussen vloer en ruimtelucht toe. Dit beïnvloedt het ook innovatief te noemen. thermisch comfort in de ruimte positief. De luchtbeweging in de ruimte neemt af, waardoor tochtklachten ten gevolge van de koeling Op enige afstand van de onderkant van de vloer verleden tijd zijn. Maar er zijn wel een aantal aandachtspunten. Een In plaats van direct tegen de onderzijde van de vloer kan het gelui- klimaatactieve vloer vraagt een goed thermisch contact tussen de dabsorberende vlak ook op enige afstand worden aangebracht – deVeel gestelde onderzijde van de vloer en de ruimtelucht. Er is in feite geen plaats voor een verlaagd akoestisch plafond bij dit klimatiseringsprincipe. plafondeiland-oplossing. Een plafondeiland dat globaal 35 procent van het plafondoppervlak omvat, kan de gewenste geluidabsorptievragen over... Geluidabsorptie via de wand. Geluidabsorberend plafondeiland ten behoeve van Poreus geluidabsorberend betonoppervlak. betonkernactivering (TNO-NITG te Utrecht). ...betonkernactivering Wat levert betonkernactivering op? Gebouwen waarin gebruik wordt gemaakt van betonkernactivering hebben een aantal duidelijke voordelen ten opzichte van ‘traditionele’ gebouwen. In dit soort gebouwen ontbreken radiatoren en air- conditioners. Deze zijn overbodig omdat het gebouw zelf warmte of koude afgeeft. Dit leidt tot fikse (energie)kostenbespa- ringen en geeft meer mogelijkheden voor Wordt dit niet gecompenseerd, dan ontstaat een te galmende ruimte realiseren. Het plafondeiland moet een dikte van 10 à 15 centimeter de inrichting van de binnenruimte. Door met als gevolg dat het goede thermisch comfort ten laste gaat van hebben, waardoor het zó kan worden uitgevoerd dat het zowel aan het gebouw zelf ‘te activeren’ ontstaat een het akoestisch comfort. Maar: het comfort zoals dit wordt ervaren, is de onder- als de bovenzijde geluidabsorberend is. Het plafondeiland behaaglijk binnenklimaat waarin het zomer geen gemiddelde van een aantal comfortparameters. Alle individu- beïnvloedt maar beperkt de warmteoverdracht tussen de ruimte- en winter prettig toeven is. Doordat de ele aspecten op zichzelf moeten voldoen aan afzonderlijke criteria. lucht en het vloerkoelsysteem. Een variant is de geluidabsorptie in warmte en koude wordt opgeslagen in de Onderlinge ‘compensatie’ is slechts binnen smalle bandbreedtes de vorm van een verticaal roosterwerk of stroken uit te voeren. De grond is nauwelijks nog energie nodig voor mogelijk. akoestische eigenschappen hiervan zijn bekend, maar het effect op koeling en verwarming het energietransport van en naar de onderzijde van de vloer is nog Geluidabsorberende vlakken niet systematisch onderzocht. Wel kan worden gesteld dat hoe ‘ope- Wat is warmte-koudeopslag? Wat betekent dit bijvoorbeeld voor een kantoor? Laten we als ner’ de structuur is, hoe geringer de invloed. De term zegt het al: warmte-koudeopslag voorbeeld een tweepersoons kantoorruimte nemen met een vloerop- houdt in dat warm en koud water in de pervlak van 3,6 x 5,4 meter. Voor de nagalmtijd geldt een maximale Tegen of in de wanden grond wordt opgeslagen. Het koude waarde van 0,7 seconde voor de middenfrequenties met een toelaat- De vereiste geluidabsorptie kan natuurlijk ook direct tegen een of (grond)water wordt gebruikt om het bare afwijking tot 30 procent voor de lage frequenties (naar boven) meerdere wanden worden aangebracht. Omdat de luchtspouw achter gebouw te koelen en het warme water en de hoge frequenties (naar beneden). Nu heeft een kantoorruimte de geluidabsorberende laag (zoals dit het geval is bij een verlaagd dat retour komt, wordt opgeslagen en standaard al enige geluidabsorptie: de aanwezige personen, de zachte plafond) ontbreekt, is de geluidabsorptie in de lage en midden- bewaard om op een ander moment het ge- vloerbedekking, het meubilair en eventueel gordijnen. Houden we frequenties vaak beperkt. Om esthetische redenen verdient het de bouw weer te verwarmen. Zo ontstaat een daar rekening mee, dan moet nog ongeveer 8 vierkante meter geluid- voorkeur het geluidabsorberende vlak te integreren in de scheidings- wisselwerking waarbij zowel gekoeld als absorptie worden aangebracht. Voor een groter kantooroppervlak wand, zodat een vlakke wand blijft bestaan. verwarmd kan worden zonder gebruik te waar meerdere werkplekken aanwezig zijn, is dit duidelijk meer. maken van fossiele brandstoffen. Dit zorgt Deze noodzakelijke geluidabsorptie kan worden aangebracht: Losse objecten ook voor een lagere CO2-uitstoot. (toch) tegen de onderkant van de vloer, op enige afstand van de Last but not least kan de geluidabsorptie worden gezocht in het onderkant van de vloer als een plafondeiland, tegen of in de wanden meubilair en vooral in bijvoorbeeld het front van kasten of in geluid- Waar kan betonkernactivering zoal worden en als ‘losse’ objecten. schermen. Omdat het aantal beschikbare vierkante meters beperkt toegepast? is, is het veelal noodzakelijk een combinatie met geluidabsorberende Betonkernactivering wordt voornamelijk Tegen de onderkant van de vloer vlakken tegen wanden toe te passen. gebruikt in de utiliteitsbouw. Het wordt Direct tegen de onderkant van de vloer aangebracht beïnvloedt de het meest toegepast in gebouwen voor geluidabsorberende laag het energietransport vanuit de ingestorte Samengevat: er zijn voldoende mogelijkheden om ook bij vloer- kantoren, gezondheidszorg en onderwijs. leidingen in de vloer naar het binnenoppervlak van de plafondaf- koeling een goede ruimteakoestiek voor kantoren te realiseren. Op Het is daar van belang voldoende koeling werking. Omdat de geluidabsorberende laag het temperatuurverschil tijd een concept bepalen is daarbij wel noodzakelijk. te genereren en de temperatuur constant te houden. Toepassing in de woningbouw is nog niet gangbaar, maar behoort zeker Colofon tot de mogelijkheden. Redactie Auteurs In samenwerking met Moeten de leidingen precies in de kern van het element worden aangebracht? Redactie: Prof. ir. J. Cauberg de leden van AB-FAB Druk en opmaak Gezien het woord betonkernactivering zou AB-FAB Dhr. M. Koppenhol je verwachten dat de leidingen precies in Postbus 194 ir. J.W.M. de Wijs Eindredactie, opmaak en drukwerk: de kern moeten worden aangebracht, maar 3440 AD WOERDEN Dhr. M. Stokla Procomm BV, Rotterdam dat is niet zo: de leidingen moeten zo dicht Telefoon: (0348) 484 484 Dhr. J.M. Damman mogelijk tegen het oppervlak aangebracht E-mail: info@abfab.nl Mevr. C.A. Zwijsen worden van de ruimte die je wilt verwar- Website: www.ab-fab.nl Dhr. A.J. Roos men of koelen.

×