GiẢI PHẪU SINH LÝ
& BỆNH VỀ MẮT

ThS.BS Võ Thành Liêm
Mục tiêu bài giảng
• Mô tả giải phẫu của mắt
• Tiếp cận chẩn đoán bệnh về mắt
• Mô tả một số bệnh về mắt thường gặp
Tổng quan
•
•
•
•

Mắt: cơ quan giác quan: thị giác
70% thụ thể giác quan cơ thể
2 mắt: nằm hố mắt
Thần kinh:
–
–
–
–

Thầ...
Cấu trúc của mắt và phần phụ
• Nhãn cầu
– Màng bọc ngoài
• Giác mạc
• Củng mạc
• Rìa củng giác mạc

– Màng bồ đào
• Mống m...
Cấu trúc của mắt và phần phụ
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Màng bọc ngoài
Giác mạc: trong suốt, thấu quang, nhậy
cảm
Củng mạc: trắng
Rìa củng giác mạc
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Màng bồ đào
Mống mắt: tạo đồng tử, co dãn
Thể mi: tạo thủy dịch, treo thể thủy tinh
Hắc mạc:...
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Võng mạc: nhận cảm ánh sáng, bọc mặt
trong nhãn cầu
Lõm hoàng điểm: tiếp nhận chính
Đĩa thị:...
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Tế bào thần kinh thị giác:
Hình que: đen, tinh tế
Hình nón: màu sắc
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Hình đảo chiều trên giác
mạc
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Các môi trường trong suốt
Thủy dịch
Thể thủy tinh
Thể pha lê
Cấu trúc của mắt và phần phụ
• Các bộ phận phụ của nhãn cầu
– Xương hốc mắt
– Mí mắt
•
•
•
•

Sụn mí
Dây chằng
Cơ vòng mi ...
Cấu trúc của mắt và phần phụ
Cấu trúc của mắt và phần phụ
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Mí mắt
Sụn mí
Dây chằng
Cơ vòng mi – cơ nâng mi
Kết mạc
Cấu trúc của mắt và phần phụ
Cấu trúc của mắt và phần phụ

Bộ lệ
Tuyến lệ
Lệ quản
Túi lệ
Bệnh lý thường gặp
• Mắt bình thường
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mắt lồi
– 2 bên
• Cường giáp Basedow
• Phù nề mô đệm do nguyên nhân nội tiết

– 1 bên
•
•
•
...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mắt lồi
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mắt lõm
– Lâm sàng
• Tròng đen <3/4
• So sánh 2 bên
• Ít nếp nhăn mi mắt trên

– Do mất chất...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mắt lõm
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Lông mi và mi mắt
–
–
–
–

Viêm lông mi tái diễn -> đái tháo đường
Phù quanh mi: vết đốt côn...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm chân lông mi
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm da bóng nước dạng herpes
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mất lông mi (viêm tuyến lông mi mãn tính)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm da bóng nước dạng herpes
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Phù mí mắt
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết vùng mi trên (chấn thương)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết vùng mi dưới (chấn thương)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Củng mạc
– Màu vàng
• Bệnh lý do chuyển hóa bilirubin
• Phân nguyên nhân theo trước gan, tại...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Vàng mắt
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Giác mạc
– Vòng lipid
• Kết đọng lipid tại góc giác mạc
• Thường gặp ở người già,không liên ...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Vòng lipid
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Vòng lipid
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Giác mạc
– Vòng sắc tố
• Nâu (sắc tố đồng)
– Gặp trong bệnh Wilson
– Ứ đọng chất đồng
• Khác
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Giác mạc
– Mảng đục khu trú tại giác mạc
• Viêm tiền phòng, mống mắt
• Nhiễm trùng tiền phòn...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Nhiễm trùng với loét giác mạc
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mủ tiền phòng
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Kết mạc: mắt đỏ
– Phân biệt kết mạc mắt – kết mạc thể mi
– Phân biệt sưng xung huyết – xuất ...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm da bóng nước dạng herpes
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết vùng mi dưới (chấn thương)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Kết mạc: mắt đỏ
– Phân biệt kết mạc mắt – kết mạc thể mi
– Phân biệt sưng xung huyết – xuất ...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm kết mạc mắt dị ứng
Bệnh lý thường gặp
• Bệnh đau mắt hột
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Kết mạc:
– Tăng sinh (kéo màng)
• Tăng sinh kết mạc
• Tăng phát triển mạch máu
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mộng thịt
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Màng máu củng mạc
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Kết mạc:
– Tăng sinh (kéo màng)
• Tăng sinh kết mạc
• Tăng phát triển mạch máu

– Khác:
• Kế...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Kết mạc mắt nhạt (thiếu máu)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết mảng
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết điểm
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Xuất huyết điểm
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Ứ đọng sắc tố
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Mống mắt-thể mi
– Tổn thương: mống mắt – thể mi – hắc mạc
– Nguyên nhân
•
•
•
•

Nhiễm trùng...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm mống mắt
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Viêm mống mắt
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Thủy tinh thể
– Xuất hiện từ 50 tuổi
– Yếu tố nguy cơ: bệnh của mắt, bệnh chuyển hóa,
chấn t...
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Đục thủy tinh thể (catarac)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Đục thủy tinh thể (catarac)
Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt
• Liệt vận nhãn
– Phân biệt lâm sàng
• Không liết mắt ra ngoài -> cơ thẳng bên --> thần kinh V...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Bai 32 benh ve mat

1,483

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,483
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
64
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Bai 32 benh ve mat

  1. 1. GiẢI PHẪU SINH LÝ & BỆNH VỀ MẮT ThS.BS Võ Thành Liêm
  2. 2. Mục tiêu bài giảng • Mô tả giải phẫu của mắt • Tiếp cận chẩn đoán bệnh về mắt • Mô tả một số bệnh về mắt thường gặp
  3. 3. Tổng quan • • • • Mắt: cơ quan giác quan: thị giác 70% thụ thể giác quan cơ thể 2 mắt: nằm hố mắt Thần kinh: – – – – Thần kinh thị giác: số II Thần kinh cảm giác mắt: số V Co đồng tử: số III Vận động nhãn cầu: III. IV, VI
  4. 4. Cấu trúc của mắt và phần phụ • Nhãn cầu – Màng bọc ngoài • Giác mạc • Củng mạc • Rìa củng giác mạc – Màng bồ đào • Mống mắt • Thể mi • Hắc mạc – Võng mạc – Các môi trường trong suốt • Thủy dịch • Thể thủy tinh • Thể pha lê
  5. 5. Cấu trúc của mắt và phần phụ
  6. 6. Cấu trúc của mắt và phần phụ Màng bọc ngoài Giác mạc: trong suốt, thấu quang, nhậy cảm Củng mạc: trắng Rìa củng giác mạc
  7. 7. Cấu trúc của mắt và phần phụ Màng bồ đào Mống mắt: tạo đồng tử, co dãn Thể mi: tạo thủy dịch, treo thể thủy tinh Hắc mạc: hấp thụ ánh sáng
  8. 8. Cấu trúc của mắt và phần phụ Võng mạc: nhận cảm ánh sáng, bọc mặt trong nhãn cầu Lõm hoàng điểm: tiếp nhận chính Đĩa thị: mạch máu+thần kinh
  9. 9. Cấu trúc của mắt và phần phụ Tế bào thần kinh thị giác: Hình que: đen, tinh tế Hình nón: màu sắc
  10. 10. Cấu trúc của mắt và phần phụ Hình đảo chiều trên giác mạc
  11. 11. Cấu trúc của mắt và phần phụ Các môi trường trong suốt Thủy dịch Thể thủy tinh Thể pha lê
  12. 12. Cấu trúc của mắt và phần phụ • Các bộ phận phụ của nhãn cầu – Xương hốc mắt – Mí mắt • • • • Sụn mí Dây chằng Cơ vòng mi – cơ nâng mi Kết mạc – Cơ vận nhãn ngoài: 6 cơ – Bộ lệ • Tuyến lệ • Lệ quản • Túi lệ
  13. 13. Cấu trúc của mắt và phần phụ
  14. 14. Cấu trúc của mắt và phần phụ
  15. 15. Cấu trúc của mắt và phần phụ Mí mắt Sụn mí Dây chằng Cơ vòng mi – cơ nâng mi Kết mạc
  16. 16. Cấu trúc của mắt và phần phụ
  17. 17. Cấu trúc của mắt và phần phụ Bộ lệ Tuyến lệ Lệ quản Túi lệ
  18. 18. Bệnh lý thường gặp • Mắt bình thường
  19. 19. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mắt lồi – 2 bên • Cường giáp Basedow • Phù nề mô đệm do nguyên nhân nội tiết – 1 bên • • • • • Cường giáp (50% trường hợp bị lồi 1 bên) U vùng ổ mắt U vùng cận ổ mắt (các xoang mặt, hầu, khẩu cái..) Viêm nhiễm vùng ổ mắt Các nguyên nhân khác – Theo nhịp mạch • Thông động động mạch cảnh trong và xoang tĩnh mạch hang • Bướu sợi thần kinh
  20. 20. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mắt lồi
  21. 21. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mắt lõm – Lâm sàng • Tròng đen <3/4 • So sánh 2 bên • Ít nếp nhăn mi mắt trên – Do mất chất trong ổ mắt • Chấn thương • Khối u…. – Do sụp mi mắt -> giống mắt bị lõm vào trong • Hội chứng Horner • Liệt cơ vận nhãn (liệt thần kinh VII, bệnh cơ)
  22. 22. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mắt lõm
  23. 23. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Lông mi và mi mắt – – – – Viêm lông mi tái diễn -> đái tháo đường Phù quanh mi: vết đốt côn trùng, dị ứng, phù Xuất huyết quanh ổ mắt: chấn thương mắt Viêm tuyến nước mắt -> viêm chân lông mi
  24. 24. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm chân lông mi
  25. 25. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm da bóng nước dạng herpes
  26. 26. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mất lông mi (viêm tuyến lông mi mãn tính)
  27. 27. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm da bóng nước dạng herpes
  28. 28. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Phù mí mắt
  29. 29. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết vùng mi trên (chấn thương)
  30. 30. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết vùng mi dưới (chấn thương)
  31. 31. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Củng mạc – Màu vàng • Bệnh lý do chuyển hóa bilirubin • Phân nguyên nhân theo trước gan, tại gan, sau gan – Màu xanh • Bệnh lý di truyền osteogenesis imperfecta: gãy xương dài, ổ khớp yếu, điếc tiến triển do xơ hóa xương ổ tai.. (di truyền trội NST thường) – Màu đỏ: • Xuất huyết
  32. 32. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Vàng mắt
  33. 33. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Giác mạc – Vòng lipid • Kết đọng lipid tại góc giác mạc • Thường gặp ở người già,không liên quan cholesteron máu • Nếu ở người trẻ: do tăng cholesteron máu
  34. 34. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Vòng lipid
  35. 35. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Vòng lipid
  36. 36. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Giác mạc – Vòng sắc tố • Nâu (sắc tố đồng) – Gặp trong bệnh Wilson – Ứ đọng chất đồng • Khác
  37. 37. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Giác mạc – Mảng đục khu trú tại giác mạc • Viêm tiền phòng, mống mắt • Nhiễm trùng tiền phòng • Tăng canxi máu (sarcoidose, ngộ độc vitamin D, cường giáp) – Mảng đục lan tỏa tại giác mạc • • • • Herpes simplex giác mạc Dời leo vùng mắt (Herpes Zoster) Giang mai Tác dụng phụ của thuốc
  38. 38. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Nhiễm trùng với loét giác mạc
  39. 39. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mủ tiền phòng
  40. 40. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Kết mạc: mắt đỏ – Phân biệt kết mạc mắt – kết mạc thể mi – Phân biệt sưng xung huyết – xuất huyết
  41. 41. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm da bóng nước dạng herpes
  42. 42. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết vùng mi dưới (chấn thương)
  43. 43. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Kết mạc: mắt đỏ – Phân biệt kết mạc mắt – kết mạc thể mi – Phân biệt sưng xung huyết – xuất huyết – Kết mạc mắt đỏ: • Viêm kết mạc: tiến triển từ từ, nóng rát tại mắt, sưng phù kết mạc, do nguyên nhân virus, vi trùng, dị ứng… • Viêm mống mắt thể mi: đau mắt vừa -> nhiều, sợ ánh sáng, phản xạ co đồng tử chậm • Viêm giác mạc: đau mắt nhiều, chói sáng, diễn tiến từ từ, có thể có loét vùng giác mạc • Tăng nhãn áp cấp (glaucome cấp): đau đột ngột vùng mắt – quanh mắt, chóng mặt, nôn ói – Kết mạc thể mi đỏ • Dị vật: cảm giác cộm, đột ngột, 1 bên mắt • Đau mắt hột
  44. 44. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm kết mạc mắt dị ứng
  45. 45. Bệnh lý thường gặp • Bệnh đau mắt hột
  46. 46. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Kết mạc: – Tăng sinh (kéo màng) • Tăng sinh kết mạc • Tăng phát triển mạch máu
  47. 47. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mộng thịt
  48. 48. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Màng máu củng mạc
  49. 49. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Kết mạc: – Tăng sinh (kéo màng) • Tăng sinh kết mạc • Tăng phát triển mạch máu – Khác: • Kết mạc mắt nhạt -> thiếu máu • Xuất huyết mảng: chất thương, thuốc, bệnh rối loạn đông máu • Xuất huyết điểm: nhiễm trùng huyết, chấn thương • …
  50. 50. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Kết mạc mắt nhạt (thiếu máu)
  51. 51. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết mảng
  52. 52. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết điểm
  53. 53. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Xuất huyết điểm
  54. 54. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Ứ đọng sắc tố
  55. 55. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Mống mắt-thể mi – Tổn thương: mống mắt – thể mi – hắc mạc – Nguyên nhân • • • • Nhiễm trùng từ ngoài Nhiễm trùng lan từ cơ quan lân cận Nhiễm trùng từ trong Bệnh tự miễn – Lâm sàng: • • • • • Đồng tử không tròn đều Phản xạ ánh sáng chậm Đau mắt Sợ ánh sáng Xung huyết rìa củng giác mạc
  56. 56. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm mống mắt
  57. 57. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Viêm mống mắt
  58. 58. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Thủy tinh thể – Xuất hiện từ 50 tuổi – Yếu tố nguy cơ: bệnh của mắt, bệnh chuyển hóa, chấn thương, …
  59. 59. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Đục thủy tinh thể (catarac)
  60. 60. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Đục thủy tinh thể (catarac)
  61. 61. Tiếp cận chẩn đoán bệnh mắt • Liệt vận nhãn – Phân biệt lâm sàng • Không liết mắt ra ngoài -> cơ thẳng bên --> thần kinh VI • Không liết mặt ra ngoài và xuống dưới --> cơ chéo trên --> thần kinh IV • còn lại là thần kinh III – Điều phối thần kinh • III -> cơ thẳng trên, dưới, trong, cơ chéo dưới (liết mắt lên trên) • IV -> cơ chéo trên (liết mắt xuống dưới) • VI -> cơ thẳng bên (liết mắt ra ngoài)
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×