درآمدی بر تاریخ، ساختار حقوقی و وضعیت 4 (1)

  • 247 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
247
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
2
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. درآمدی بر تاریخ، ساختار حقوقی و وضعیت موجود نهادهای مدنی در ایران درس 4: نهادهای مدنی در حوزه سیاست مجید محمدی
  • 2. فهرست
    • نهادهای مدنی در حوزه سیاست
      • مقدمه
      • تاریخ
      • ساختار حقوقی
      • تحولات
      • وضعیت موجود
      • ظرفیتها و چالشها
  • 3. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : مقدمه
    • کنار گذاشتن جمعیتها و گروههای مخفی
    • تمرکز بر گروهها و جمعیت های فعال و موثر
    • پرسشهای بنیادی
      • علل عدم موفقیت
      • علل تفرق و صد پارگی
      • مشکل جریان سوم
      • نقش حزب در نظام ولایت فقیه / اسلامگرایی
      • احزاب و جنبش های سیاسی و اجتماعی
  • 4. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • تشکیل دو حزب انقلابی و اعتدالی در سال 1287 (1908) به نامهای دمکرات عامیون، اجتماعیون اعتدالیون با به ترتیب 28 و 36 نماینده در مجلس و دو حزب اتفاق و ترقی با 4 نماینده در مجلس ( بهار 8 ، 9)
      • غالب روحانیون و اعیان عضو حزب اعتدالیون ( عبدالله بهبهانی، محمد طباطبایی، ناصر الملک نائب السلطنه، دهخدا )
  • 5. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
      • دمکراتها : انفکاک کامل قوه سیاسی از قوه روحانی / ایجاد نظام اجباری / تقسیم املاک بین رعایا / قانون منع احتکار / تعلیم اجباری / بانک فلاحتی / ترجیح مالیات غیر مستقیم بر مستقیم / مخالفت با مجلس اعیان
      • سید حسن تقی زاده
  • 6. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • برچسبهای دریافتی
      • اعتدالیون : محافظه کار / ارتجاعی / آخوند / سرمایه دار / اشراف و اعیان
      • دمکرات : انقلابی، تند رو، بی دین
    • تنش میان دو حزب تا حد کشته شدن عبدالله بهبهانی و مهاجرت سید حسن تقی زاده
    • گرایش دمکرات به انگلیس و اعتدالیون به روسیه
  • 7. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • تبعید روسای حزب دمکرات و برخی از اعتدالیون به قم پس از اتمام مجلس دوم
    • تشکیل کمیته ای به نام کمیته دفاع ملی از زعمای دمکرات در قم در زمان اشغال روسها (1294)
    • انحلال هر دو حزب پس از شکست در برابر قشون روسها و مهاجرت از قم به سرحدات
    • دوران بی ثباتی سیاسی
  • 8. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • احیای حزب دمکرات در 1296
    • انشعاب گروهی از دمکراتها و ایجاد ”تشکیلات دمکراتهای ضد تشکیلی“
    • بردن دمکراتها در انتخابات مجلس چهارم در عین دو دستگی ( مثل مجلس سوم )
    • از میان رفتن این تشکل بعد از شورشهای محلی و قحطی
    • تشکیل جمعیت اصلاح طلبان از باقی مانده دمکراتها و اعتدالیها در مجلس چهارم ( مدرس، تیمورتاش، داور، فیروز / حزب اکثریت )
    • تشکیل حزب سوسیالیست توسط برخی رهبران حزب دمکرات و اعتدالیون مهاجر ( اقلیت مجلس چهارم متمایل به روسیه )
  • 9. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • مدرس
    • تیمورتاش
    • داور
    • فیروز
  • 10. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • کودتای سوم اسفند 1299 سید ضیا ( نخست وزیر شدن وی ) و سردار سپه شدن رضا خان
    • وی فردی حزبی نبود
    • تشکیل مجلس در 1300
    • 30 دمکرات و 18 منفرد
    • متمایل به دمکراتها در این مجلس
    • خواسته های اصلاح طلبان : تنظیم روابط خارجی، آوردن مستشار، تنظیم قانون استخدام، نظام اجباری
  • 11. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • انتخابات مجلس پنجم در 1302: حزب اجتماعیون ( سوسیالیست ) و جمعیت اصلاح طلب و دموکراتها و دسته ای از اعتدالیون
    • تشکیل حزب دموکرات مستقل برای زمینه سازی خلع قاجاریه
    • رکود فعالیت احزاب سیاسی در دوران حکومت رضا شاه
  • 12. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • دوره پهلوی اول و دوم تا کودتا
    • سوسیال دمکرات : حزب توده / حزب ( فرقه ) دمکرات آذربایجان / حزب ( فرقه ) دمکرات کردستان
    • ملی گرا : جبهه ملی اول / حزب ایران / حزب عدالت / حزب ملت / حزب آریا / حزب اراده ملی / حزب دمکرات ایران / حزب جنگل / حزب وطن / حزب استقلال / حزب میهن پرستان / حزب مردم / حزب وحدت ایران / حزب همراهان / حزب آزادی / حزب پیکار / حزب اتحاد / حزب زحمتکشان ملت ایران
    • اسلامگرا : جمعیت فداییان اسلام
  • 13. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
    • دهه سی تا پنجاه
      • احز ا ب با فعالیت قانونی و بدون مشکل
        • حزب مردم ( اقلیت )
        • حزب ملیون ( اکثریت )
        • حزب ایران نوین
        • حزب واحد رستاخیز ملت ایران
        • حزب پان ایرانسیت
  • 14. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تاریخ
      • احزاب مخالف
        • حزب توده
        • جبهه ملی
        • نهضت آزادی ایران
        • مؤتلفه اسلامی
        • سازمان مجاهدین خلق ایران
        • سازمان چریک‏های فدایی خلق ایران حزب مردم ایران
  • 15. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ساختار حقوقی
    • قانون فعاليت احزاب , جمعيتها ي سياسي و صنفي و انجمن هاي اسلامي يا اقليت هاي ديني شناخته شده ( مصوب 7/6/1360 )
    • ماده 10- بمنظور صدور پروانه جهت متقاضيان و نظارت بر فعاليت گروهها و انجام وظايف مطرحه در اين قانون كميسيوني بشرح زير در وزارت كشور تشكيل مي گردد :
      • 1-  نماينده دادستان كل كشور
      • 2-  نماينده شوراي عالي قضايي
      • 3-  نماينده وزارت كشور
      • 4-  دو نماينده بانتخاب مجلس شوراي اسلامي از بين داوطلباني كه از داخل مجلس و يا خارج آن به معرفي يكي از نمايندگان حداكثر تا يك هفته قبل از انتخابات كتبا به كميسيون داخلي معرفي شده باشند
  • 16. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ساختار حقوقی
    • ماده 16- گروههاي موضوع اين قانون بايد در نشريات , اجتماعات و فعاليتهاي ديگر خود از ارتكاب موارد زير خودداري كنند :
    • الف ) ارتكاب افعالي كه به نقض استقلال كشور منجر شود .
    • ب ) هر نوع اطلاعات , مبادله اطلاعات , تباني و مواضعه با سفارتخانه ها ، نمايندگيها , ارگانهاي دولتي و احزاب كشور هاي خارجي در هر سطح و به هر صورت كه به آزادي استقلال , وحدت ملي و مصالح جمهوري اسلامي ايران مضر باشد .
    • ج ) دريافت هر گونه كمك مالي و تداركاتي از بيگانگان
    • د ) نقض آزاديهاي مشروع ديگران
  • 17. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ساختار حقوقی
    • ه ) ايراد تهمت ، افترا و شايعه پراكني
    • و ) نقض وحدت ملي و ارتكاب اعمالي چون طرح ريزي براي تجزيه كشور
    • ز ) تلاش براي ايجاد و تشديد اختلاف ميان صفوف ملت با استفاده از زمينه هاي متنوع فرهنگي و مذهبي و نژادي موجود در جامعه ايران .
    • ح ) نقض موازين اسلامي جمهوري اسلامي .
    • ط ) تبليغات ضد اسلامي و پخش كتب و نشريات مضله .
    • ي ) اختفا و نگهداري و حمل اسلحه و مهمات غير مجاز .
  • 18. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ساختار حقوقی
    • اساسنامه خانه احزاب ايران
    • ماده 7: ( خانه احزاب ) وظايف زير را برعهده دارد :
    • 7-  برنامه ريزي جهت تامين امنيت فعاليت هاي سياسي از طريق حمايت هاي قانوني و اتخاذ تدابير مناسب و تبيين راهكارهاي اجرايي و اصلاح و تدوين قوانين مورد نياز .
    • 8-  اظهار نظر و ارائه پيشنهادهاي كارشناسانه درباره طرح ها , لوايح , تصويب نامه ها و آيين نامه هاي مرتبط با امور سياسي به مراجع ذيصلاح .
    • 9-  نظارت بر انجام انتخابات از طريق معرفي نماينده يا نمايندگان به مراجع ذيصلاح .
    • 10- بررسي راههاي تقويت بنيه مالي احزاب و گروههاي سياسي و ارائه خدمات مشاوره اي و حمايتي به آنها
  • 19. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ساختار حقوقی
    • 11- توزيع يارانه هاي مصوب و كمك هاي اشخاص ( حقيقي و حقوقي ) اعم از دولتي و غير دولتي كه به صورت هديه , هبه , صلح , در اختيار خانه احزاب قرار مي گيرد بين احزاب و گروههاي سياسي بر اساس آيين نامه مصوب شوراي مركزي
    • 12- انجام داوري بين احزاب و گروههاي سياسي عنداللزوم و پذيرش حكميت در صورت تقاضاي آنها
    • 13- جلوگيري از تضييع حقوق قانوني احزاب و گروههاي سياسي و حمايت هاي قانوني از آنها
  • 20. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : تحولات
    • تاثیر پذیری ایدئولوژیک احزاب از جهان خارج :
      • 1290-1300 کمونیسم شوروی ( حزب دمکرات و سوسیالیست تحت تاثیر انقلاب روسیه )
    • بر آمدن احزاب با دولتها و افول با افول دولتها
    • انشعابهای پی درپی از آغاز شکل گیری احزاب در ایران
    • تشکیل خانه احزاب
    • وابستگی هرچه بیشتر آنها به حکومت
  • 21. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • احزاب ملی - مذهبی
    • دهه چهل : نهضت آزادی ایران مجاهدین خلق ایران
    • دهه پنجاه : حزب خلق مسلمان
    • حزب پان‌ایرانیست
    • حزب مشروطه ایران
    • جبهه ملی ایران
    • دهه هفتاد : شورای فعالان ملی مذهبی
  • 22. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • احزاب راست مذهبی و اقتدارگرا
      • دهه چهل : حزب موتلفه اسلامی ، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
      • دهه پنجاه : حزب جمهوری اسلامی، جامعه روحانیت مبارز
      • دهه شصت : جمعیت دفاع از ارزشهای انقلاب اسلامی
      • دهه هفتاد : جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی
  • 23. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • احزاب چپ مذهبی و اصلاح طلب
      • دهه پنجاه : سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
      • دهه شصت : مجمع روحانیون مبارز
      • دهه هفتاد : حزب اسلامی کار / حزب کارگزاران سازندگی / حزب جبهه مشارکت ایران اسلامی
      • دهه هشتاد : حزب اعتماد ملی
  • 24. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • احزاب کمونیست
      • سازمان انقلابی کارگران ایران (راه کارگر )
      • حزب توده ایران
      • اتحادیه کمونیست‌های ایران
      • حزب کمونیست ایران
      • حزب کمونیست کارگری ایران
      • چریک‌های فدایی خلق ایران ، اقلیت و اکثریت
  • 25. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • مخالفت هسته اصلی حاکمیت با رقابت سیاسی و نظام حزبی : حزب ولایت / حزب الله به جای حزب رستاخیز
    • تعداد زیاد احزاب دارای مجوز اما اعضای اندک و فقدان پوشش گرایشهای موجود
    • تشکیل حزب با اجازه حکومت و از دل حکومت
    • کمیسیون ماده 10 احزاب
    • فقدان حقوق مربوط به احزاب دارای مجوز : نشریه / اجتماعات
  • 26. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • عدم توانایی خانه احزاب در انجام وظایف خود
    • تعداد زیاد احزاب و محدود بودن آنها در جمعهای کوچک ( فولکس واگن تا مینی ون )
    • عدم عضو گیری و آموزش حزبی
    • فقدان همکاری و مصالحه در دوره های مختلف و شرایط حیاتی مثل انتخابات
  • 27. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : وضعیت موجود
    • 250 حزب در کشور مجوز فعالیت گرفته اند
    • بیش از 90 درصد این احزاب فعالیت ندارند ( الف، 2/6/89)
    • چرا این همه حزب و این درصد عدم فعالیت؟
      • تشکلهای موسمی : احزاب دولت ساخته
      • انشعاب : عدم تحمل و فقدان فرهنگ مصالحه و توافق
      • نظارت تمامیت خواهانه دولتی
      • محدود بودن حیطه فعالیتها : عدم امکان انتشار نشریه یا برگزاری تجمع
      • مشخص نبودن وزن این احزاب برای جامعه : تقلب، نظر سازی
  • 28. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ظرفیتها و چالشها
    • دیدگاه و سیاست ضد حزبی
      • نگاه توده وار به جامعه
      • مخالفت با تشکلهای مستقل
      • نگاه منفی به رقابت سیاسی
      • نگاه منفی به چرخش نخبگان
      • خواست اطاعت همگان از ولایت
      • خود حق پنداری قشر حاکم
    • تشکیلات حزبی حزب ولایت وجود دارد
      • حکومت با تشکیلات، مردم بدون تشکیلات
  • 29. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ظرفیتها و چالشها
    • فقدان تشکیلات منظم حزبی و بدون تناسب مسلکی ( مثل احزاب مابعد مشروطیت، بهار، 134)
    • فقدان تشکیلات در شهرستانها
    • فعال شدن احزاب در آستانه انتخابات مجلس ( بهار در مواردی به احزاب می پردازد که انتخابات مجلس در راه است )
    • ساختار عشیره ای جامعه
    • احزاب دولت ساخته
  • 30. نهادهای مدنی در حوزه سیاست : ظرفیتها و چالشها
    • طرح دولت برای بازنگری در قانون احزاب
    • بی اطلاعی خانه ی احزاب از این طرح
    • چارچوبهای طرح دولت :
      • نظام حزبی شبه نظامی و میلیشیا : ” فارغ از حزب که دستاوردي غربي است براي مشارکت عمومي در سطح جامعه ايراني بايد الگويي متناسب و همخوان با ديدگاه اسلامي طراحي شود که در اين رابطه تنها بسيج مستضعفين را مي توان مثال زد . “ ( کوشکی، تابناک، 7/6/89)
      • محدود تر کردن فعالیت احزاب