გვანცა ხურცია – იტალია

490 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
490
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

გვანცა ხურცია – იტალია

  1. 1. ისტორიათბილისის 65 –ე საჯარო სკოლაავტორი : გვანცა ხურციახელმძღვანელი : ზაზანაცვლიშვილი
  2. 2. სახელწოდება სახელი უკავშირდება ძველ იტალიკურტომებს, რომელთა ერთმა ნაწილმა,კერძოდ ლათინებმა დაიმორჩილესდანარჩენები და შექმნეს რომის რესპუბლიკა.სხვა ვერსიით, იგი მომდინარეობს „ხბოთაღვთაების― სახელისაგან.
  3. 3. რელიეფი ვეყანა დასავლეთ ევროპაში, აპენინის ნახევარკუნძულსა და მიმდებარეკუნძულებზე.იტალია მდებარეობს ზომიერი სარტყლის ტყის ზონისა(ჩრდილოეთით) და სუბტროპიკული სარტყლის (სამხრეთით)ფარგლებში. მის ბუნებაზე დიდ გავლენას ახდენს ხმელთაშუა ზღვა.ტერიტორიის დაახლოებით 4/5 უჭირავს მთებსა და მაღლობებს.სასარგებლო წიაღისეულიდანაღსანიშნავია ქვანახშირი, ლიგნიტი, ნავთობი,ბუნებრივიაირი, გოგირდი, მარმარილო da sxvaმდინარეთა ქსელი ყველაზე ხშირიაჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც გადისიტალიის უდიდესი მდინარე პომდინარე პო
  4. 4. ფლორა და ფაუნა ალპებში 800 მეტრამდესიმაღლეზე მთისფართოფოთლოვანი ტყეა, 800-დან 1800 მ-მდე — წიფლნარი დაწიწვნარია მთა-ტყის ყომრალდა ნეშომპალა ნიადაგებზე;მაღლა — ბუჩქნარი, სუბალპურიდა ალპური მდელოები მთა-მდელოს ნიადაგზე, თხემურ,ნაწილშიგაშიშვლებული კლდეები დაშვავებია. ცხოველებიშემორჩენილია მხოლოდ მთაში.ალპებსა და აპენინებშიბინადრობს არჩვი, ველურიკატა, კვერნა, ქრცვინი, ცენტრაურაპენინებში — მურა დათვი.გავრცელებულია: კურდღელი, ციყვი, ფრინველთა 400-მდესახეობა.ბევრია ქვეწარმავალი და თევზი.
  5. 5. სახელმწიფო• ოლიტიკური სისტემა — საპარლამენტო რესპუბლიკა.• სახელმწიფოს მეთაური — პრეზიდენტი ჯორჯო ნაპოლიტანო (2006).• მთავრობის მეთაური — პრემიერ-მინისტრი მარიო მონტი 2011 წლის 16ნოემბრიდან.• საკანონმდებლო ორგანო — ორპალატიანიპარლამენტი, შედგება რესპუბლიკის სენატისა (315 წევრი)და დეპუტატთა პალატისაგან (630 წევრი).პრეზიდენტის რეზიდენცია
  6. 6. დემოგრაფიაიტალია ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულიქვეყანაა. საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 200 კაცას 1კმ² - ზე. დაახლოებით 60 % ქალაქში ცხოვრობს,რომელთა შორისაცუდიდესებია რომი, მილანი, ნეაპოლი, ტურინი.
  7. 7. ეკონომიკა ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) — სოფლის მეურნეობა — 3, მრეწველობა —33, მომსახურება — 64; ე.ე.პ. (1 სულზე) — 20 170 $. უდიდესი კომპანიები — მონტედისონი, ფიატი, ალფა-რომეო,ბუგატი, პირელი, ირი, ბენეტონი, ფერარი. ექსპორტი — ღვინო, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ფეხსაცმელი,ტანსაცმელი, ზეითუნის ზეთი, ტექსტილი. ბიუჯეტი — 504 000 მლნ $. ვალუტა — ევრო (EUR); 2002 წლამდე იტალიური ლირა.იტალიის ეკონომიკის ყველაზე მომგებიანი„დარგი― მაფია აღმოჩდა, რომლის წლიურიბრუნვა 130 მლრდ ევროა, სუფთა მოგება კი70 მლრდ აღნიშნულია, რომ ორგანიზებულიდანაშაულის კომერციული შემადგენელინაწილი, რომელიც უშუალოდ სამეწარმეოსაქმიანობაზე მოქმედებს, 92 მლრდ ევროსაჭარბებს. ეს მთლიანი ეროვნულიპროდუქტის 6%-ს შეადგენს, აღნიშნავს.
  8. 8. იტალიური ენა იტალიელთა და შვეიცარიის სამხრეთში იტალო-შვეიცარიელთა ენა. მიეკუთვნება რომანულ ენებს, რომელშიცაგრეთვე შედისესპანური, ფრანგული, პორტუგალიური რუმინული და ზოგისხვა ნაკლებად გავრცელებული ენა. რომანული ენები არის ერთ-ერთი შტო ინდოგერმანული ენებისოჯახისა.რომანული ენებში იტალიურიგანეკუთვნება იტალორომანულენების ჯგუფს.რომანული ენების ჯგუფი თავისდასამაბს იღებსხალხური ლათინურიდან, ანუ იმენიდან, რომელზედაცლაპარაკობდნენ რომისიმპერიაში შემავალი ხალხები.
  9. 9. ტრანსპორტიქვეყანა უზრუნველყოფილია თითქმის ყველა სახის ტრანსპორტით.საავტომობილო ტრანსპორტის განვითარებით იტალია ერთერთიყველაზე მოწინავე ქვეყანაა ევროპაში. განვითარებულიასარკინიგზო ტრანსპორტიც. უდიდესინავსადგურებია: გენუა, ნეაპოლი, ტარანტო. იტალიის საჰაეროჭიშკარია რომის ლეონარდო და ვინჩის აეროპორტი
  10. 10. ტურიზმი ტურისტული ინდუსტრია ქვეყნის ერთერთიუმსხვილესი დარგია. ყოველწლიურად იტალიას50 მილიონი უცხოელი სტუმრობს. ბუნებრივიპირობები (განსაკუთრებით კლიმატური პირობებიდა ალპები), ისტორიულ--არქიტექტურულიმემკვიდრეობა და მომსახურების მაღალი დონეიტალიას საერთაშორისო ტურიზმის ერთერთუმსხვილეს ცენტრად აქცევს.
  11. 11. კულინარიაპიცა - ბრტყელი გამომცხვარი პური, რომელიც ჩვეულებრივ, დაფარულიატომატის საწებლით, ყველით (მოცარელათი) და სხვადასხვაინგრედიენტით. პიცა წარმოადგენს იტალიურ, კერძოდ, ნეაპოლიტანურისამზარეულოს ნაწილს, რომელმაც დღესდღეობით სხვადასხვაკულტურებში ფართო გავრცელება ჰპოვა.თანამედროვე პიცა ნეაპოლში წარმოიშვა.
  12. 12.  ტირამისუ ( სიტყვასიტყვით — „აღმაფრთოვანე―) — იტალიურიმრავალფენიანი დესერტი, — მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზეპოპულარული. გარკვეულ ვარიაციებში ტირამისუშეიძლება პუდინგს ან კეკსს მიამსგავსოთ. ტირამისუს რეცეპტი XX საუკუნის პირველ ნახევრამდეგამოქვეყნებულ წიგნებში არ არის წარმოდგენილი. ეს ფაქტისაფუძველს გვაძლევს ტირამისუ ბოლო ათწლეულების გამოგონებადჩავთვლაოთ. პირველი წერილობით ხსენებადაფიქსირებულია ჯუზეპე დიკლემენტეს სტატიაში 1971. 1981 წელსჯუზეპე მაფიოლი, წერდა, რომტირამისუ 60-იანი წლებისბოლოს, ქალაქ ტრევიზოში, კონდიტერმასახელად რობერტო ლინგუანოტომშექმნა.
  13. 13.  ტოსკანური სამზარეული დიდად არ განსხვავდებაევროპული დახვეწილი სამზარეულოსაგან.აქ უყვართ ყველი, სოკო, ბოსტნეული, წითელი ღვინოდა ახალი ხილი.
  14. 14. ფაქტები პონტე ვეკიო ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ცნობილიხიდია იტალიაში. ეს არის ერთადერთი ხიდი, რომელმაცშეინარჩუნა პირვანდელი სახე. ის მდინარე არნოზე გადის.სწორედ მან დაიკავა მეცხრე ადგილი მსოფლიოში ყველაზეცნობად ხიდებს შორის60,6 მლნ მცხოვრებით იტალიაევროპაში მე-5 სახელმწიფოამოსახლეობის რაოდენობის მხრივ და მსოფლიოში 23-ე.იტალიამაღალგანვითარებულიინდუსტრიულ-აგრარულიქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით(1.160 მლრდ $)მსოფლიოში მე-6 ადგილიუკავია.
  15. 15. კოლოსეუმიფლავიუსების ამფითეატრი — გიგანტურიამფითეატრი, ძველი რომისარქიტექტურული ძეგლი (ახ. წ. 75 - 80),გეგმით ელიფსური შენობის შუაშიმოთავსებული არენის ირგვლივ 4 იარუსად,საფეხურისებრ, განლაგებულიამაყურებელთა ადგილები ძირითადადეთმობოდა გლადიატორების ბრძოლისსანახაობებს. მისი მშენებლობა დაიწყო70-სა - 72 წელსიმპერატორ ვესპასიანეს ზეობისდროს. დასრულდა - იმპერატორიტიტუსის დროს და შემდგომიცვლილებები შეტანილი იქნაიმპერატორი დომიციანეს ზეობისას.კოლოსეუმი რამდენჯერმედააზიანა მიწისძვრამ, თუმცა დღესიგი რომის სიმბოლოს წარმოადგენს.
  16. 16. პიზა ქალაქი იტალიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ქალაქიგანთქმულია კოშკით, რომელიც საკათედრო ტაძრისსამრეკლოს წარმოადგენს. მისი მშენებლობადაიწყო 1173 წლის აგვისტოში და გაგრძელდადაახლოებით ორასი წელი, მისი არქიტექტორის ვინაობადღემდე უცნობია.რეგიონი ტოსკანა
  17. 17.  პიზის კოშკის ორიგინალურობას წარმოადგენს მისი გადახრილიფორმა. წარსულში სჯეროდათ, რომ ეს გადახრა არქიტექტურულიჩანაფიქრი იყო, თუმცა შემდეგ გაირკვა, რომ მშენებლობისპროცესში გადაიხარა. სწორედ ეს ფორმა განაპირობებს მისუდიდეს პოპულარობას მსოფლიოში.თუმცა, როგოც ამტკიცებენარქიტექტორები დაშესაბამისი პროფესიისწარმომადგენლები, პიზისკოშკი სრულიადვერტიკალურიც რომ იყოს,მაინც შთამბეჭდავი დაძალიან პოპულარულიიქნებოდა.
  18. 18. სიენის უნივერსიტეტისამხრეთ ტოსკანის უდიდესი და იტალიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი დაუძველესი უმაღლესი სასწავლებელი. დაარსდა 1240 წლის 26 დეკემბერსსტუდიუმის სახით. ტრადიციულად ცნობილია სიენის უნივერსიტეტისმედიცინისა და სამართლისმცოდნეობის ფაკულტეტები. მოიცავს 20 000-ზე მეტ სტუდენტს. თვითონ ქალაქ სიენაში არსებული ფაკულტეტებისგარდა გააჩნია ფაკულტეტ-ფილიალები არეცოში გროსეტოში, ვალდელსაშიცნობილი დამთავრებულებიანტონიო ტაბუკი - მწერალი დაპორტუგალიური ენისპროფესორიროზი ბინდი - პარლამენტარი დაიტალიის განათლების მინისტრიჯანნა ნანინი - მომღერალი
  19. 19. ბიბლიოთეკა ამბროსიანა ამბროსის ბიბლიოთეკა — ამჟამად ხელოვნების გალერეამილანში, ევროპული კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესისაცავი. სახელი დაერქვა მილანის მფარველი წმინდანი ამბროსისპატივსაცემად. დააფუძნა კარდინალმა ფედერიკო ბორომეომ (1564-1631), ხელნაწერების სრული ნაკრები და პადუელი ვინჩენცო პინელისბიბლიოთეკა რომელიც 800-ზე მეტ ხელნაწერს შეიცავდა, მათ შორისიყო განთქმული ილუსტრირებული ილიადა "ილია პიქტა".
  20. 20. მილანი ჩრდილოეთ იტალიის მთავარი ქალაქია,მდებარეობს ლომბარდიის დაბლობზე და ქვეყნის ყველაზე მჭიდროდდასახლებული და განვითარებული რეგიონია. ქალაქი განთქმულიამოდის ფირმებითა და მაღაზიებით. აქვეა მსოფლიოში უძველესისავაჭრო ცენტრი Galleria Vittorio Emanuele პიაცა დუომოზე (ტაძრისმოედანი). მილანი მსოფლიო მოდისა და დიზაინის ერთ-ერთდედაქალაქთაგანია ნიუ-იორკის, პარიზის, ლონდონისა დატოკიოს გვერდიგვერდ. ქალაქიასევე ევროპის ერთ-ერთ უმთავრეს საფინანსო და ბიზნეს ცენტრადითვლება. მილანი ასევე ცნობილია აქ წარმოებულიავტომანქანებით ალფა-რომეო და აბრეშუმის ქსოვილით.
  21. 21. მადონინას ქანდაკებადუომოს თავზედუომოს უკანა ხედინავილიო გრანდე ღამითსან-ფედელესან-სატიროსეკლესიისინტერიერი
  22. 22. მილანის საკათედრო ტაძარი ერთ-ერთი ყველაზე სახელგამთქმული შენობაა ევროპაში. ესვრცელი გოტიკური სტილის ტაძარი მდებარეობს მილანის ცენტრისმთავარ მოედანზე. ‖მილანის დომო‖ სიდიდით მეორე რომაულიკათოლიკური ტაძარია და მხოლოდ სევილიისკათედრალს ჩარმორჩება ამ მხრივ (წმ. პეტრეს ტაძარი რომში ასევეუფრო დიდია, თუმცა ის კათედრალი არ არის). დომო 157 მეტრისიგრძისაა და მასში40.000 ადამიანითავისუფლადმოთავსდება. ქორალისდიდი ფანჯრები ერთდროს მსოფლიოშიუდიდესადითვლებოდა.
  23. 23. ტოსკანა რეგიონი ცენტრალურ იტალიაში. მისი ფართობი 23 000 მ²-ია, მოსახლეობა კი 3 75 მლნ ადამიანი. რეგიონულიდედაქალაქია ფლორენცია. ტოსკანური დიალექტილიტერატურულიიტალიურის საფუძველია. 1861 წელს ტოსკანა იტალიის ნაწილი გახდა.ტოსკანის ლანდშაფტი სიენის სიახლოვეს
  24. 24. ვენეცია მეტსახელად არხების ქალაქი — ქალაქიჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიაში,ერთმანეთისგან არხებით გამოყოფილ118 პატარა კუნძულზე, რომლებიცხიდებით არიანდაკავშირებული.მდებარეობს ჭაობიანვენეციის ლაგუნაში,რომელიც გადაჭიმულია მდინარეების —პოსადა პიავეს შესართავებს შორის.ვენეცია ცნობილია თავისი სილამაზითადა გარემომცველი ბუნებით,არქიტექტურითა და ხელოვნებით.ვენეციის ლაგუნასთან ერთად, ქალაქიშესულია იუნესკოს მსოფლიომემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
  25. 25.  ვენეციის რესპუბლიკა შუა საუკუნეებისა და რენესანსის ხანაშიძლიერი საზღვაო სახელმწიფო იყო. მნიშვნელოვანი იყო მისიროლი ვაჭრობასა და. სახელმწიფომ XIII საუკუნიდან XVIIსაუკუნის ბოლომდე იარსება. ამ ფაქტმა ვენეციამდიდარ ქალაქად აქცია. ვენეცია ასევე ცნობილიარამდენიმე მნიშვნელოვანი მხატვრულიმიმდინარეობით, განსაკუთრებით რენესანსისპერიოდში.ხელოვნებაშივენეციამ მნიშვნელოვანიროლი ითამაშა სიმფონიური და საოპერომუსიკის ისტორიაში, აქდაიბადა ანტონიო ვივალდი.
  26. 26. ვენეციის კარნავალი დასაბამს X საუკუნიდანიდანიღებს და ყოველწლიურად,დიდმარხვის დაწყებამდე, 12დღისგანმავლობაში მიმდინარეობს.მოსახლეობა ნაირგვარ კოსტიუმებსა დანიღბებში გამოწყობილიმხიარულობს ქალაქის ქუჩებში.
  27. 27. რომი რომი – იტალიისა და მისი ლაციოს რეგიონის დედაქალაქი;განლაგებულია ტიბრისა და ანიენის მდინარეების გარშემო, ხმელთაშუაზღვასთან რომი იტალიის უდიდესი ქალაქია და ამავე სახელწოდების‖კომუნა‖აგლომერაცია ერთ-ერთიუმსხვილესია ევროპაში 120 კმ²ფართობით (ადვილად დაიტევდადანარჩენ ცხრა უმსხვილეს იტალიურქალაქს და ასევე ოთხ უმსხვილესევროპულქალაქს, როგორიცაა პარიზი, ბერლინი, სტოკჰოლმი და ბრიუსელი. რომისახლანდელი მერია ჯოვანიალემანო(2008).
  28. 28.  ქალაქის ისტორია ჩვ. წ–მდე დაახლოებით VIII საუკუნიდან იწყება. რომისისტორიის განმავლობაში ის იყო ძველ რომის (რომის სამეფო,რომისრესპუბლიკა, რომის იმპერია), მოგვიანებით კი პაპის დაქვემდებარებაშიმყოფი ქვეყნების, იტალიის სამეფოს და იტალიის რესპუბლიკის ცენტრი ანდედაქალაქი.ლეგენდის თანახმად, ქალაქი რომიტყუპებმა რომულუსმა და რემუსმადააარსეს ძვ. წ. აღ-ით 753 წლის 21აპრილს. არქეოლოგიური მასალებიცსწორედ იმას მოწმობენ, რომ რომიროგორც ქალაქდასახლებაქრისტეშობამდე 8-ე საუკუნეში უნდაჩამოყალიბებულიყო.XV საუკუნის რომაული მინიატურა, სადაც 410წლის რომის რბევაა გამოსახული
  29. 29.  რომის ეპისკოპოსის კონსტანტინე I-ისმმართველობისას, პოლიტიკური დარელიგიური ძალაუფლების მწვერვალს მიაღწიადა კათოლიკური რელიგიის მსოფლიოცენტრად ჩამოყალიბდა. რომი პაპისსამფლობელოს დედაქალაქდრჩებობა 1870 წლამდე, ანუვიდრე იტალიის დედაქალაქი გახდებოდა. შუასაუკუნეებში რომი მომლოცველთა უმთავრესცენტრს წარმოადგენდა. გარდა რამდენიმემოკლე პერიოდისა, შუა საუკუნეებში რომიწმინდა ქალაქისა და პაპის პრინციპატისსტატუსს ინარჩუნებდა, მაშინაც კი, როდესაცპაპი ავინიონმა დროებით გადააყენა. 1527 წლის დარბევის შემდეგ, როდესაც რომმაპოლიტიკური ძალაუფლება დაკარგა, პაპისპატრონაჟითქალაქი რენესანსისა და ბაროკოს პერიოდებისკულტურისა და ხელოვნების ცენტრადგარდაიქმნა.მარკუს ავრელიუსის ძეგლი1871 წელს, როდესაც საფრანგეთის ბატონობა საბოლოოდ დაემხო, რომისამეფოს ჯარებმა დაიკავეს და ერთიანი იტალიის დედაქალაქდგამოაცხადეს.
  30. 30. პომპეი პომპეი — ქალაქი ძველ რომში. განადგურდაქალაქჰერკულანუმთან ერთად 79 წლის 24აგვისტოს ვულკან ვეზუვის ამოფრქვევის შემდეგ. საუკუნეებისმანძილზე ვულკანური ფერფლით იყო დაფარული.მდებარეობს იტალიაში თანამედროვე ნეაპოლთან ახლოს, ნეაპოლის ყურეში. ქალაქი აღმოაჩინეს 1748 წელსვეზუვის ამოფრქვევის რეკონსტრუქცია
  31. 31. ისტორია იტალიის სამეფო — ყოფილი სამეფო დღევანდელიიტალიისრესპუბლიკის ტერიტორიაზე. შეიქმნა 1861 წელს რისორჯიმენტოს შემდეგ, სარდინიის სამეფოს ქვეშ და დაასრულაარსებობა მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ,როდესაც მას ბენიტო მუსოლინის ფაშისტური პარტიამართავდა.იტალიის სამეფო(1861-1946)
  32. 32. დიდი იტალია , ან იმპერიული იტალია – ამბიციური პრექტი, რომელიცშემუშავდა ფაშისტური იტალიის მიერ. პროექტის მიზანი იყოშეექმნა იტალიის იმპერია, სადაც გარდა იმ ტერიტორიებისა, რომელზეცპრეტენზიასაცხადებდნენ ირედენტისტები (კორსიკა, ნიცა,დალმაცია, მალტა) უნდაშესულიყო ხმელთაშუა ზღვის მიმდებარე ევროპული და აფრიკისგარკვეული ტერიტორიები.კერძოდ: ალბანეთი, ჩერნოგორია,ტუნისი, ლიბია. აღნიშნული პროექტითიტალია, ფაქტიურად, ცდილობდა აღედგინა კონტროლი რომისიმპერიის დაცემის შემდეგ დაკარგულ ტერიტორიებზედიდი იტალიის რუკა.yviTeli -ტერიტორია რომლისშემოერთებაც იგეგმებოდა 1940 წლისპროექტითmwvane - ტერიტორია, რომელიც 1942წელს იმყოფებოდა იტალიისკონტროლის ქვეშwiTeli - ტერიტორია რომელსაცაკონტროლებდა დიდი ბრიტანეთი 1942წლის ნოემბერში
  33. 33. იტალიის გაერთიანება რისორჯიმენტო — პოლიტიკური და სოციალური მოძრაობა, რომლისშედეგადაც მეცხრამეტე საუკუნეში იტალიის ნახევარკუნძულისსხვადასხვა სახელმწიფოები გაერთიანდნენ და ერთი სახელმწიფო -იტალია შექმნეს. მოძრაობის დაწყების ზუსტი თარიღები არ არსებობს.თუმცა ბევრი მეცნიერი ეთანხმება იმ მოსაზრებას, რომ იტალიისგაერთიანების პროცესი 1815 წელს დაიწყო დაბოლოებისთარიღად 1861 ან 1871 წლები მიიჩნევა.1000 წელს 1494 წელს 1796 წელს 1810 წელს 1861 წელს
  34. 34. ლატერანის ხელშეკრულება არის ერთ-ერთი 1929 წლის ლატერანის პაქტებიდან ან ლატერანისშეთანხმებებიდან. სამი შეთანხმება დაიდო 1929 წელს იტალიისსამეფოსა დაწმინდა ეპარქია შორის. ლატერანის ხელშეკრულება ძალაშიშევიდა 1929 წლის 7 ივნისს და მან მოაგვარა „რომის საკითხი―. ხელშეკრულება შედგებოდა სამი დოკუმენტისაგან: პოლიტიკური შეთანხმება, რომელიც ცნობდა წმინდა ეპარქიის სრულსუვერენიტეტს ვატიკანში. შეთანხმება, რომელიც დაარეგულირებდა კათოლიკური ეკლესიისპოზიციასა დაკათოლიციზმს იტალიაში.ფინანსური კონვენცია, რომელიცითვალისწინებდა წმინდაეპარქიის მოთხოვნის საბოლოომოგვარებას, რომელსაცმოჰყვებოდა ტერიტორიებისა დაქონების ზარალი.ვატიკანი
  35. 35. ძველი იტალიის ხალხები პიტენების სახელით ძვ. წ. I ათასწლეულში იტალიის აღმოსავლეთნაწილში მცხოვრები ორი ერია ცნობილი. ჩრდილო პიტენები - უცნობი ეთნიკური წარმოშვების ხალხი,შესაძლოა არაინდოევროპელები. სამხრეთ პიტენები - იგივე საბინები, იტალიკური ჯგუფის ერი.მათი ენა ენათესავებოდა ოსკურ და უმბრულ ენებს.უფროშორეულად ლათინურ ენასაც.საბინური წარმოშობის რომაელებინუმა პომპილიუსი - რომის ლეგენდარულიმეორე მეფე.ანკუს მარციუსი - რომის მეოთხე მეფე.მარკუს ტერენციუს ვარონი -რომაელი მწერალი და მეცნიერინუმა პომპილიუსი
  36. 36. იტალიელი დიდგვაროვნები ბორჯიების ოჯახი ბორჯიები იყვნენ ესპანური წარმოშობის იტალიური დიდგვაროვანიოჯახის წარმომადგენლები. ცნობილია, რომ ეს ოჯახი გარყვნილიწესებით მართავდა ე.წ. პაპობის ინსტიტუტს რენესანსის პერიოდში.სხვათაშორის, ისინი მიჩნეულნი არიან, როგორც „ისტორიის პირველიკრიმინალური ოჯახი― და იტალიური მაფიის წინამორბედნი. ამოჯახის წინააღმდეგ წაყენებული ბევრი ბრალდებიდან რამდენიმეარის: ინცესტი, ღალატი, მკვლელობა და სკანდალი. დესტეს დინასტია ერთ-ერთი უძველესი იტალიური არისტოკრატიული საგვარეულოა.იგი მართავდა ფერარას 1240-1597 წლებში და მოდენას 1288-1796 წლებში. ამ დიანსტიამ დიდი როლი ითამაშა შუა საუკუნეებისევროპის ისტორიაში და წარმოშვა რენესანსის ხანის მრავალი მეცენი.ესტეს საგვარეულო ფრანკ არისტოსტოკრატებიდან მომდინარეობს,რომელიც კარლ დიდის მეფობაში ლომბარდიაშიდამკვიდრდა. 1056 წელს ალბერტო აცო II-ემ (* 996; † 1097)ქალაქ ესტეში ამავე სახელის ციხე-სიმაგრე ააგო და გვარად ―ესტე‖დაირქვა. მას 3 შვილი ჰყავდა, რომლებმაც სათავე დაუდეს დინასტიისსხვადასხვა შტოებს.
  37. 37.  მონტეფელტრო იყო იტალიური არისტოკრატული დინასტია, რომელიცფლობდა მამულებს მარკესა და რომანიის რეგიონებში. XIIIსაუკუნეში დინასტია ფლობდა ქალაქ ურბინოს. დინასტიური ხაზი კარპენასა და პიეტრარუბიას ბატონები XI საუკუნე მონტეფელტროს გრაფები დაახ. 1150-1242 ურბინოს გრაფები 1234-1443 ურბინოს ჰერცოგები 1443- 1508
  38. 38. მედიჩი საგვარეულო, რომლიც XV-XVI საუკუნეებში მეფობდა ფლორენციაში. ამ გვარის წარმოშობის ბურუსით მოცული ისტორია თითქმისმითოლოგიიდან იღებს სათავეს. თავის თავს ისინი ეტრუსკთაშთამომავლებად მიიჩნევდნენ - მათი სახელი, წარმომავლობა და გვარიპირდაპირ კავშირში იყო მედიცინასთან, კერძოდ, მედეასთან. ამმითოლოგიური წარსულის წინ წამოწევით, მედეას წინაპრადმოხსენიებით, ისინი ხაზს უსვამდნენ თავიანთ განსაკუთრებულობას დაუფლებას, ჰქონოდათ გარკვეული პრივილეგიები, რაც, რაღა თქმაუნდა, საკმაოდ ბევრ მოშურნესა და მტერს სძენდა.ტოსკანის დიდი საჰერცოგომედიჩების დინასტია gerbi
  39. 39. კოზიმო I დე’ მედიჩი(დ. 12 ივნისი 1519, ფლორენცია — გ. 21 აპრილი1574, ვილა დიკასტელო, ტოსკანა) — ტოსკანის ჰერცოგი 1537—1574 წლებში.მამა — ჯოვანიდე’ მედიჩი, უკანასკნელი კონდოტიერი.დედა — მარია სალვიატი1537 წელს, პაპ კლიმენტი მეშვიდის უკანონო შვილი, ჰერცოგი ალესანდრომედიჩი მოკლეს. მედიჩების მომხრეები თითქოს გამოუვალ სიტუაციაშიაღმოჩნდნენ, პირდაპირი გვარის გამგრძელებელი მათ აღარ დარჩათ. ამიტომ მათგადაწყვიტეს,რომ უბრალოდ მეგვარე აეყვანათფლორენციის მმართველად, რომლისმართვას ადვილად შეძლებდნენ.ასეთი ადამიანი აღმოჩნდა კოზიმომედიჩი, რომელსაც გვარის გარდასაერთო არაფერი ჰქონდა სახელოვანწინაპრებთან. მათი სისხლი 4 თაობის წინუკავშირდებოდა ერთმანეთს. ისგახლდათ გაუნათლებელი ადამიანი,რომელსაც სარჩოს მოსაპოვებლად შრომასჭირდებოდა. კოზიმო ამ დროისთვისმხოლოდ 17 წლის იყო.
  40. 40. ჯოვანი დე’ მედიჩი ლეო X ერისკაცობაში ჯოვანი დი ლორენცო დე მედიჩი (დ. 11დეკემბერი 1475, ფლორენცია, იტალია – გ. 1 დეკემბერი1521, რომი) - რომისპაპი 1513-1521 წლებში. ლეო X იყო ლორენცო შესანიშნავის (მედიჩის) ვაჟიშვილი. იგი ებრძოდა მედიჩებისმოწინააღმდეგეებს. იტალიური ომების დროს (1494-1559 წწ.) მონაწილეობდასხვადასხვა კოალიციებში.ლეო X-ის მისწრაფებას გამდიდრებისა დათავის სამფლობელოებისგაფართოებისაკენმოჰყვა ნეპოტიზმის გაფურჩქვნა.ინდულგენციებით უსირცხვილოვაჭრობამ ლეო X-ის დროსდააჩქარა რეფორმაციის დაწყება. 1516 წელს ლეო X-მ ბოლონიის კონკორდატიდადო საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-თან. 1520 წელს მან ბულით ეკლესიიდანგანკვეთა მარტინ ლუთერი დარეფორმაციის ყველა მონაწილე.
  41. 41. კოზიმო II დე’ მედიჩი(დ.12 მაისი 1590, ფლორენცია — გ. 28თებერვალი 1621,ფლორენცია) —ტოსკანის დიდჰერცოგი 1608—1621 წლებში.ოჯახიმშობელები:მამა — ფერდინანდო I დე’ მედიჩიდედა — კრისტინე ლოთარინგიელიდა:კლაუდია დე’ მედიჩიმეუღლე:1608 წლის 19 ოქტომბერს კოზიმო II-ემ იქორწინამარია მაგდალენა ავსტრიელზე (1589-1631), ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისასულზე.
  42. 42. 1) შვილები:მარია კრისტინა (1609—1632).2) ფერდინანდო II (1610—1670).3) ჯანკარლო (1611—1663).4) მარგერიტა (1612—1679).5) მატეო (1613—1617).6) ფრანჩესკო (1614—1634).7) ანა (1616—1676).8) ლეოპოლდო (1617—1675).
  43. 43. ლეონარდო და ვინჩიდ. 15 აპრილი, 1452, ვინჩი,იტალია – გ. 2 მაისი, 1519, ამბუაზი, საფრანგეთი —აღორძინების ხანისიტალიელი არქიტექტორი, მუსიკოსი, გამომგონებელი, ინჟინერი, ანატომი, მოქანდაკე, ბუნებისმეტყველი და მხატვარი. მომავალი გენიოსის მამა, პიერო და ვინჩიმდიდარი ნოტარიუსი და მიწათმფლობელი, გახლდათ ყველაზე ცნობილიადამიანი ფლორენციაში, ხოლო მისი დედა - კატერინა, უბრალო ქალი. ლეონარდომათ უკანონოდ შეეძინათ; იგი ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო ხატვით. 1513-დან 1519 წლამდე იგი მონაცვლეობითცხოვრობდა რომში, პავიაში, ბოლონიასა და საფრანგეთში. 1506-1513 წლებში ლეონარდო კვლავ მილანშია, უკვეფრანგთა მეფის — ლუი XII-ის სამსახურში. საერთოჯამში, მან 23 წელი დაჰყო მილანში. ლეონარდოს ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევარია „მონალიზას― პორტრეტი, რომელიც საფრანგეთში ყოფნისდროს შექმნა და „ჯოკონდას― სახელითაა ცნობილი.ლეონარდო და ვინჩი გარდაიცვალა კლუს ციხე-სიმაგრეში. გადმოცემით, იგი ფლობდა დიდ ფიზიკურძალას. მასზე ამბობდნენ რომ „ხელით თავისუფლადშეეძლო ცხენის ნალის გაღუნვა―.
  44. 44. საინტერესო ფაქტები ლეონარდო და ვინჩის ტვინის ორივე ჰემოსფეროსგანსავითარებლად თავისი მეთოდები ჰქონდა,,საიდუმლო სერობის― შექმნის დროს ლეონარდო და ვინჩიუდიდესი პრობლემის წინაშე დადგა: მას უნდა განესახიერებინასიკეთე იესოს სახით და ბოროტება - იუდას სახით.
  45. 45.  ლეონარდომ ხატვა შეწყვიტა და მხოლოდ მას შემდეგ განაგრძო, როდესაციდეალურ მოდელებს მიაგნო. ერთხელ მხატვარი მომღერლების გუნდისგამოსვლას ესწრებოდა და ერთ-ერთ ყმაწვილმომღერალში ქრისტეს ნათელი, სრულყოფილი სახე შეიცნო. ახალგაზრდასახელოსნოში მიიწვია და რამდენიმე ჩანახატი გააკეთა. სამ წელიწადშიმხატვარმა ტილო თითქმის დაასრულა, მაგრამ ვერაფრით ვერ მიაგნოტიპაჟს, რომელიც იუდას დასახატად გამოდგებოდა. ფრესკის დამკვეთიკარდინალი აჩქარებდა. გარკვეული ხნის შემდეგ ლეონარდომმთვრალი, ბინძური, ჩამოძონძილი, ნაადრევად დაბერებული კაციაღმოაჩინა, ეტიუდის შესაქმნელად დრო აღარ რჩებოდა და მხატვარმათანაშემწეებს უბრძანა, ტაძარში წაეყვანათ იგი. გაჭირვებით მიათრიესეკლესიაში და ლეონარდომ დახატა იუდა - მის სახეზე აღბეჭდილი იყოცოდვა, ეგოიზმი, ბედუკუღმართობა. როდესაც მხატვარმა სამუშაოდაასრულა, გამოფხიზლებულმა მათხოვარმა თვალი გაახილა, გაოცებულმამიმოიხედა და როგორც კი ნახატი დაინახა, შეშინებულმა წამოიყვირა:„- ეს ნახატი მე ნანახი მაქვს!- კი მაგრამ, საიდან?. - გაუკვირდა ლეონარდოს.- სამი წლის წინ სანამ ყველაფერს დავკარგავდი, გუნდში ვმღეროდი, მომავლისიმედი მქონდა... ერთმა მხატვარმა წამიყვანა და ჩემი სახე ქრისტეს დასახატადგამოიყენა...― ლეონარდო და ვინჩი იყო ერთ-ერთი უპირველესი მათ შორის რომელმაც შექმნაორმაგი მირორენცეფალიოტური კონფურომა ეს თეორია ლათინურად სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს: ორმაგი, - (ცეფალიოტური) სააზროვნო, (კონფურომა)
  46. 46. მონა ლიზაქალი ყარყუმით ბენუას მადონა

×