გვანცა დოლბაია
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

გვანცა დოლბაია

on

  • 317 views

 

Statistics

Views

Total Views
317
Views on SlideShare
317
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
2
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

გვანცა დოლბაია გვანცა დოლბაია Presentation Transcript

  • ისტორია65-ე საჯარო სკოლახელმძღვანელი : ზაზა ნაცვლიშვილიავტორი : გვანცა დოლბაია
  • ჯვაროსნული ლაშქრობები
  • გამომწვევი მიზეზები• ჯვაროსნული ომები იყო დასავლეთ ევროპული ქრისტიანული ერისრელიგიურად და ეკონომიურად მოტივირებული დაპყრობითი ომები ახლოაღმოსავლეთში 1096-1270 წლებში. ლაშქრობის მონაწილეს სიმბოლურადტანსაცმელზე მიკერებული ჰქონდა ჯვარი, რის მიხედვითაც ეწოდათ„ჯვაროსნები“.საფუძველი ჩაეყარა XI საუკუნის დასაწყისში, როცა ბიზანტიის კეისარმა,ალექსი I კომნენოსმა, სელჩუკების წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებისათვისმიმართა ევროპას. ამას მოჰყვა რომის პაპის ურბან II-ის გადაწყვეტილება,რომელიც 1095 წელს წმინდა მიწის, იერუსალიმის, ურწმუნოთა ხელიდანგათავისუფლებას მოითხოვდა. დაპყრობით ომებს კათოლიკურმა ეკლესიამრელიგიური ხასიათი მისცა. 1096-1270 წლებში მოეწყო 8 ჯვაროსნულილაშქრობა. ფეოდალური ჩაგვრისა და სიდუხჭირისაგან თავის დახსნის მიზნითლაშქრობებში მონაწილეობდა დაბალი სოციალური ფენა. ჯვაროსნულლაშქრობებს მხარი დაუჭირეს იტალიის ქალაქებმა ვენეციამ, გენუამ და პიზამ.რომის პაპი ურბან II
  • პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობაიერუსალიმის აღებაპირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა დაიწყო 1096 წელს.ჯვაროსნების კარგად შეიარაღებული ჯარიკონსტანტინოპოლთან შეკრიბა. 1097 წელს ჯვაროსნებმაგადალახეს ბოსფორის სრუტე. 1098 წელს მათ აიღეს ქალაქიანტიოქია და მალე იერუსალიმს მიადგნენ. 1099 წლის 15ივლისს იერუსალიმი ჯვაროსნებმა აიღეს. მათ ქალაქშისაშინელი ხოცვა-ჟლეტა მოაწყვეს. იერუსალიმისმბრძანებელი გახდა გრაფი ჟოფრუა ბულონელი,რომელმაცმიიღო ,,მაცხოვრის საფლავის მცველის” ტიტული.პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შედეგად ახლოაღმოსავლეთში ოთხი ქრისტიანული ერთეული შეიქმნა:1)ედესის საგრაფო,რომელმაც 1146 წლამდე იარსება. 2)ანტიოქიის სამთავრო,რომელმაც 1268 წლამდე იარსება. 3)იერუსალიმის სამეფო,რომლის არსებობამაც 1291 წლამდეგასტანა და 4)ტრიპოლის საგრაფო,რომელმაც 1289 წლამდეიარსება.
  • მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობაII ჯვაროსნული ლაშქრობა მიმდინარეობდა 1147-1149 წლებში. მასსაფრანგეთის მეფე ლუი მეშვიდე და გერმანიის იმპერატორი კონრად მესამემეთაურობდნენ. ჯვაროსანთა სურვილი იყო იმ დროს მუსლიმთა ხელშიმყოფი ედისის დაბრუნება. თუმცა ეს ლაშქრობა წარუმატებლადდასრულდა და ჯვაროსნები ევროპაში დაბრუნდნენ.1174 წელს ნიჭიერმა მუსლიმმა მხედართმთავარმა სალაჰ აჰ-დინმა დაიმორჩილა სირია და სულთნის ტიტული მიიღო.1187წელს სალადინმა ჰატინის ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხაჯვაროსნები.სალაჰ ად-დინი
  • მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობაIII ჯვაროსნული ლაშქრობა მიმდინარეობდა1189-1192 წლებში,რომელსაც სათავეში ედგნენგერმანიის იმპერატი ფრიდირიხ I ბარბაროსა,საფრანგეთის მეფე ფილიპ II ავგუსტი დაინგლისის მეფე რიჩარდ Iლომგული.ფრიდირიხ ბარბაროსა მცირეაზიაში მდინარეში დაიხრჩო და მისი ჯარიუკან გაბრუნდა. ფილიპ ავგუსტმაც სწრაფადდატოვა აღმოსავლეთი. მხოლოდ რიჩარდლომგულმა განაგრძო ბრძოლა,რომელსაცმიუხედავად მნიშვნელოვანი გამარჯვებებისამაინც არ ეყო ძალა დაემარცხებია მუსლიმები.მან 1192 წელს ზავი დადო სალადინთან დაევროპაში გაბრუნდა.იერუსალიმი მუსლიმთახელში დარჩა,ქრისტიანებს კი მხოლოდწმინდა ქალაქის მოლოცვის უფლება დარჩათ.
  • მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა 1202 -1204 წლებშიმიმდინარეობდა IVჯვაროსნულილაშქრობა,რომელიც წმინდამიწის ნაცვლადკონსტანტინოპოლშიდასრულდა.ბიზანტიისიმპერიაში იმ ხანებშიშინააშლილობა სუფევდა.იმპერატორის ტახტის ერთ-ერთმა პრეტენდენტმადახმარებისთვის პაპს დაჯვაროსნებს მიმართა.საბოლოოდ 1204 წლის 12აპრილს მათ აიღესკონსტანტინოპოლი და აქლათინთა იმპერიადაარსეს,რომელმაც 1261წლამდე იარსება. ამგვარად, ამლაშქრობების დროსჯვაროსნები წმინდა მიწაზესაერთოდ არ გამოჩენილან.
  • მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობამეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობის შესახებ განცხადებაგააკეთა რომის პაპმა ინოკენტი III-მ 1215 წელს. ლაშქრობაუნდა დაწყებულიყო 1217 წელს. ამ მომენტისთვის პაპიინოკენტი III გარდაიცვალა, თუმცა ლაშქრობისგადაწყვეტილებას მხარი დაუჭირა მისმა მემკვიდრემჰონორიუს III-მ.მიუხედავად იმისა, რომ წმინდა რომის იმპერიის მმართველიფრიდრიხ II არ მონაწილეობდა ლაშქრობაში, ხოლო ინგლისისმეფე ჯონ უმიწაწყლო გარდაიცვალა, ლაშქრობა მაინც შედგა.1217 წელს წმინდა მიწისკენ გაემართა ჯვაროსნებისანგარიშგასაწევი არმია, რომლის წინამძღოლობაც იკისრესუნგრეთის მეფემ ანდრაშ II-მ, ავსტრიის ჰერცოგმა ლეოპოლდVI-მ და მერანის ჰერცოგმა ოტონ I-მა.ჯვაროსნებმა გადაწყვიტეს თავს დასხმოდნენ ეგვიპტეს,რომელიც იმ დროისათვის მუსულმანთა ძლიერების მთავარცენტრს წარმოადგენდა.თუმცა ლაშქრობა წარუმატებლადდასრულდა .ჯვაროსნების არმია მეხუთე ჯვაროსნულილაშქრობის დროს
  • მეექვსე ჯვაროსნული ლაშქრობაფრიდრიხ II (მარცხნივ) და სულთანი ალ-კამილი(მარჯვნივ)VI ჯვაროსნული ლაშქრობა მიმდინარეობდა1228-1229 წლებში. მას სათავეში ჩაუდგა რომისსაღვთო იმპერიის იმპერატორი ფრიდირიხ Iჰოჰენშტაუფენი. მან მოხერხებულად გამოიყენამუსლიმ მმართველთა შორის არსებულიწინააღმდეგობები და მიზანს მიაღწია არა ომით,არამედ დიპლომატიით. ფრიდირიხმახელშეკრულება დადოეგვიპტის გამგებელალქამილთან და 1229 წელს იერუსალიმი კვლავქრისტიანების ხელში გადავიდა. თუმცადროებით, რადგან 1244 წელს მუსლიმებმაისევდაიბრუნეს იერუსალიმი.
  • მეშვიდე ჯვაროსნული ლაშქრობალუი IX მეშვიდე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში• მეშვიდე ჯვაროსნული ლაშრობა მიმდინარეობდა1248-1254 წლებში.ის დაკავშირებულია საფრანგეთისმე ლუი IX-ის (წმინდა ლუის) სახელთან. ფრანგებმაეგვიპტისკენ მიმავალ გზაზე კვიპროსზეგადაიზამთრეს. კუნძულზე ყოფნისას, ლუიქრისტიანული ქვეყნების მეთაურებსა დამონარქებთან აქტიურ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა.მეფემ დახმარება რომანულ (ლათინურ) იმპერიას,ანტიოქიის სამთავროსა და ტამპლიერეს სთხოვა.ფრანგებმა ეგვიპტეში გადასვლისთანავე, 6 ივნისსდუმიატი განსაკუთრებული წინააღმდეგობის გარეშეაიღეს. იერუსალიმზე შესატევად მდიდარი ეგვიპტე,თავის ჯარისთვის ლუის იდეალური ბაზად მიაჩნდა.ნოემბერში ლუიმ ქაიროზე შეტევა დაიწყო, ხოლომისმა ძმამ, რობერტ დარტუამ ელ-მანსურს შეუტია.რობერტი ბრძოლაში დაიღუპა.მალევე ლუიმფრანგებისთვის დამღუპველი გადაწყვეტილება,შეეტიათ ელ-მანსურისთვის, მიიღო. საფრანგეთისარმია გაიწირა: ჯარში შიმშილმა და ავადმყოფობამდაისადგურა. ლუი IX ტყვედ ჩავარდა.• 1255 წელს მალუქები სირიაში ჩავიდნენ და იქ,ჯვაროსნების უკანასკნელი მხედრიონიცგაანადგურეს. სირიაში ევროპელი მეომრებისყველანაირი კვალი წაიშალა.
  • მერვე ჯვაროსნული ლაშქრობა• მერვე ჯვაროსნული ომი წამოიწყო საფრანგეთის მეფე ლუი IX-მ1270 წელს. მას ზოგან მეშვიდედ თვლიან, თუ ფრედერიკ II-ის მიერწამოწყებული მეხუთე და მეექვსე ჯვაროსნული ომებიგაერთიანდა. ხშირად მეცხრე ჯვაროსნულ ომსაც მერვეს ნაწილადთვლიან. ლუის მეშვიდე ჯვაროსნულ ომში მისმა პირადიისტორიკოსმა წასვლაზე უარი განაცხადა. ლუი მისმა ძმამდაარწმუნა სირიის ნაცვლად ტუნისზე გაელაშქრებინა, რაც მათკარგ დასაყრდენს მისცემდა ეგვიპტეზე თავდასასხმელად,ვინაიდან ეს ლუის წინა ჯვაროსნული ლაშქრობის მიზანი იყო.ლუი აფრიკის მიწაზე 1270 წლის ივლისში გადავიდა. ლუი იმავეწლის 25 აგვისტოს კარლის ჩამოსვლიდან ერთ დღეშიგარდაიცვალა. სიკვდილის წინ, მისი ბოლო სიტყვა „იერუსალიმი”იყო. ამის შემდეგ კარლმა მეფედ ლუის ვაჟი ფილიპ III გამოაცხადა,მაგრამ ახალი მეფის მცირე ასაკის გამო, ჯვაროსნულ ლაშქრობასთავად გაუძღვა.• ეპიდემიის მძვინვარების გამო ტუნისის ალყა მოიხსნა და 30ოქტომბერს სულთანთან ხელშეკრულება დაიდო. ამ შეთანხმებითქრისტიანებმა მოიპოვეს ტუნისში თავისუფალი ვაჭრობისუფლება, ასევე გარანტია მღვდელთა და ბერთათვის, ქალაქშიმშვიდობიან ცხოვრებაზე, რაც ჯვაროსნულ ლაშქრობასნაწილობრივ წარმატებულს ხდიდა. კარლს ამ პერიოდისთვისმოკავშირედ ასევე ჰყავდა ინგლისის უფლისწული ედუარდი,რომელიც ხელშეკრულების დადების პერიოდში ჩამოვიდა.ტუნისის ალყის მოხსნის შემდეგ ედვარდმა აკოზე გააგრძელალაშქრობა, რომელიც ჯვაროსანთა ბოლო სიმაგრე იყო სირიაში.ლუი IX-ის სიკვდილი ტუნისის ალყის დროს
  • მეცხრე ჯვაროსნული ლაშქრობამეცხრე ჯვაროსნული ლაშქრობა —მიმდინარეობდა1271-1272 წლებში, რომელსაც ზოგჯერ მოიხსენიებენმერვე ჯვაროსნულ ლაშქრობასთან ერთად,მიჩნეულია შუა საუკუნეების ბოლო,ფართომასშტაბიან ჯვაროსნულ ლაშქრობად.ლუი IX-ის ტუნისის ალყის მოხსნისა და მერვეჯვაროსნულ ლაშქრობაში დამარცხების შემდეგ,პრინცმა ედუარდმა აკოზე გაილაშქრა, რომელიცჯვაროსანთა ბოლო სიმაგრე იყო სირიაში. მის მიერ,იქ გატარებული დრო მეცხრე ჯვაროსნულლაშქრობად ითვლება. მეცხრე ჯვაროსნულლაშქრობის განმავლობაში ედუარდმა ბეიბარსზერამდენიმე ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა, თუმცაჯვაროსნებმა ვერ მიაღწიეს ისეთ გადამწყვეტუპირატესობას, რომელიც ლაშქრობასდასასრულისკენ გაახედებდა. ბედად, იმ დროს, როცაპრინცი მუსლიმანებს უტევდა, თავი იჩინა საშინაოდაპირისპირებამ, ამას დაემატა არმიაში„პატრიოტული სულის” დაცემა. ყველაფერმა ამანმალევე გამოიღო შედეგი: ჯვაროსანთა სრულ კრახი.ვხმელთაშუაზღვისპირა ჯვაროსნული ხაზი დაიშალა.1291 წელს ჯვაროსნების უკანასკნელი ქალაქი აკოდაეცა და ამით ჯვაროსნული ლაშქრობებიც ერაცდასრულდა.უკანასკნელი ჯვაროსანი
  • ჯვაროსნული ლაშქრობების საბოლოო შედეგებიმიუხედავად ომებისარაორგანიზებულისა დაუმართაობისა (ეს კარგადგამომჟღავნდა პირველ და მეოთხეჯვაროსნულ ლაშქრობებზე,როდესაც გლეხთა განწირულიჯარები დაიძრნენ წმინდაადგილების დასახსნელად დაროდესაც ჯვაროსნებმაკონსტანტინოპოლი აიღეს)ლაშქრობებმა უდიდესი როლიშეასრულეს ევროპისა და აზიისქვეყნების დაახლოებაში,ევროპელებმა გაიფართოვეს ცოდნააღმოსავლეთზე და მსოფლიოზე
  • დასასრული