YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMALKAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ                   Rıfat GÖKSU              ...
•Arama Sürecinin Aktörleri•MTA Genel Müdürlüğü   •Sürecin tamamında etkin•TPAO Genel Müdürlüğü   •10 yıla yaklaşan sürecin...
Uygulanan Arama Yöntemleri•Büro çalışmaları     •Önceki çalışmaların irdelenmesi     •Hava fotoğrafı, uydu görüntüleri ana...
Kaynak Arama Çalışmalarında Güncel Durum•30 o C üzerinde ısıya sahip 600 dolayında kaynak, 282 saha•Elektrik üretimine uyg...
•Düşük ve orta ısılı alanların oranı % 90,•Kuyu taban sıcaklıkları 110-287 °C arasında değişen sahalarınoranı % 10,•Konut,...
Elektrik Üretilebilecek Alanlar           Saha Adı            Sıcaklığı (° C)             Saha Adı             Sıcaklığı(°...
Türkiye’nin Jeotermal Kaynak Potansiyeli•Ülkemizdeki jeotermal sistemlerde;•Doğal çıkışların potansiyeli 600 MWt• 532 adet...
Potansiyelin Bölgesel Dağılımı         Potansiyelin Bölgesel Dağılımı                               Bölgelere Göre Kuyu Da...
Kaynağın KullanımıTürkiye’de Jeotermal kaynaklardan; konut, sera, termal tesis ısıtması,elektrik üretimi, termal turizm ve...
Isıtma Uygulaması        Isıtma Uygulaması Yapılan Alanlar ve Fiilen Isıtılan/Eşdeğer Konut Sayısı                       S...
Elektrik Üretimi                             Üretim             Alan Adı                            Açıklama              ...
Hedeflenen ÜretimKalkınma Planı      Kapasite(MWe)      Elektrik Üretimi(GWh)       Isı Üretimi(MWt)2010 Yılı Hedefi      ...
Elektrik Üretilebilir Sahaların Güncel Durumu        Saha Adı              Ruhsat               Saha Adı            Ruhsat...
Özetlenen Tablodan Çıkan Sonuç;•Ülkemizde önemli bir jeotermal potansiyel bulunmaktadır.•Açılan kuyu sayısı ortalaması çok...
•   Temiz, ucuz, yerli, ekonomik, sürdürülebilir, denetiminin    ülke kontrolünde olması ve yapılan yatırımları kısa süred...
Jeotermal Kaynaklara İlişkin Yasal Süreç•Jeotermal kaynaklara ilişkin uygulamalar, 1926-1983arasında 927, 6977 ve 3487 say...
Yasal Zeminde Jeotermal Kaynakların Güncel Durumu•Yatırımcıların kaynağa ilgisinin artmasındaki en önemli etkenkaynağın ya...
Sorunlar•Kuyu sayısının yetersizliği•Rezervuar sınırlarının belirsizliği, ruhsat sayısı•Üretilen bilgilerin dağınıklığı•Ar...
Öneriler•Artan tüketimin yol açtığı enerji açığı nedeniyle Türkiye,hızla yeni enerji kaynaklarına yönelmeli,•Yerli enerji ...
•Aramalarda dünya standartlarındaki metodolojiuygulanmalı,•Arama çalışmalarında da teşvik uygulanmalı,•Devlet riski paylaş...
•Çalışmalarda zaman ve maliyet kaygısı olmamalı, darzamana sıkıştırılmamalı ,•Kaynağın sürdürülebilirliği öncelikli hedef ...
YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL  KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL  KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL  KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL  KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL  KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

2,143 views

Published on

YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL
KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,143
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
33
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMAL KAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

  1. 1. YATIRIMCI GÖZÜYLE TÜRKİYE’DEKİ JEOTERMALKAYNAKLAR, SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Rıfat GÖKSU Projeler Koordinatörü rifat.goksu@kayi.com.tr KAYEN KAYI ENERJİ YATIRIMLARI A.Ş
  2. 2. •Arama Sürecinin Aktörleri•MTA Genel Müdürlüğü •Sürecin tamamında etkin•TPAO Genel Müdürlüğü •10 yıla yaklaşan sürecin sonunda projelerini sonlandırdı•İller Bankası •Son zamanlarda Belediyelerin etüt ve sondajlarında etkin•Özel Sektör •Yasanın çıkmasından sonra etkinliği çok arttı
  3. 3. Uygulanan Arama Yöntemleri•Büro çalışmaları •Önceki çalışmaların irdelenmesi •Hava fotoğrafı, uydu görüntüleri analizi •Basılı-Sayısal harita ve rapor incelemesi•Ön inceleme•Ayrıntılı jeoloji etüdü •Kaynak başı analizleri •Kimyasal analizler •İzotop analizi •Alterasyon çalışması •Toprak gazı ölçümleri •Jeofizik etütler •Gravite-Manyetik •MT ölçümleri •DES ölçümleri •TEM ölçümleri •Sismik •Sondaj •Test •Fizibilite raporu hazırlanması
  4. 4. Kaynak Arama Çalışmalarında Güncel Durum•30 o C üzerinde ısıya sahip 600 dolayında kaynak, 282 saha•Elektrik üretimine uygun alan sayısı 28,•Entegre kullanımla birlikte ısı üretimi yapılabilecek alansayısı 136•MTA’nın açtığı kuyu sayısı 532,•Diğer kuruluşların açtığı kuyularla birlikte toplam kuyu sayısı800-850 arasında tahmin edilmektedir. Sıcaklık Kuyu Sayısı Alan Sayısı Toplam Alan Başarısız 38 26 <30 17 14 30-50 147 97 50-110 241 91 282 >110 89 28 Toplam 532 256
  5. 5. •Düşük ve orta ısılı alanların oranı % 90,•Kuyu taban sıcaklıkları 110-287 °C arasında değişen sahalarınoranı % 10,•Konut, sera, termaltesis ısıtmacılığına Kullanım Olanaklarına Göre Alan Dağılımıuygun 50-110 oCısıya sahip alanlar % Isı Üretimine Uygun Alanlar38, 38%•Termal turizm ve 52% Elektrik Üretimine Uygun 10% Alanlarbalneoloji gibi diğer Diğer Kullanımlara Uygunuygulamalarda Alanlaryararlanılabilirolanların oranı % 52
  6. 6. Elektrik Üretilebilecek Alanlar Saha Adı Sıcaklığı (° C) Saha Adı Sıcaklığı(° C)Denizli-Kızıldere 242 Aydın-Umurlu 155Aydın-Germencik-Ömerbeyli 232 İzmir-Seferihisar 153Manisa-Alaşehir-Köseali 287 Denizli-Bölmekaya 147Manisa-Salihli-Caferbey 249 Aydın-Hıdırbeyli 146Manisa-Alaşehir-Kurudere 214 İzmir-Dikili-Hanımınçiftliği 145Aydın-Yılmazköy 192 Aydın-Sultanhisar 145Aydın-Pamukören 188 Aydın-Bozyurt 140Manisa-Alaşehir-Kavaklıdere 188 Denizli-Karataş 137Manisa-Salihli-Göbekli 182 İzmir-Balçova 136Kütahya-Şaphane 181 İzmir-Dikili-Kaynarca 130Çanakkale-Tuzla 174 Aydın-Nazilli-Güzelköy 127Aydın-Salavatlı 171 Aydın-Atça 124Denizli-Tekkehamam 168 Manisa-Salihli-Kurşunlu 117Kütahya-Simav 162 Denizli-Sarayköy-Gerali 114
  7. 7. Türkiye’nin Jeotermal Kaynak Potansiyeli•Ülkemizdeki jeotermal sistemlerde;•Doğal çıkışların potansiyeli 600 MWt• 532 adet kuyunun üretim değerlerine göre potansiyel4241 MWt,•Doğal boşalımlarla birlikte Türkiyenin kullanılabilir termalkapasitesi 4841 MWt,•Kayıt dışı kuyularla birlikte termal kapasite bu değerdenyüksektir.•Jeotermal elektrik enerjisi potansiyeli MTA tarafından 600MW olarak hesaplanmaktadır.
  8. 8. Potansiyelin Bölgesel Dağılımı Potansiyelin Bölgesel Dağılımı Bölgelere Göre Kuyu Dağılımı 4241 TOPLAM 4500 600 532 TOPLAM 4000 EGE 3448 500 EGE 3500 MARMARA ORTA ANADOLU 3000 400 ORTA ANADOLU MARMARA 2500 273 DOĞU ANADOLU 300 DOĞU ANADOLU 2000 1500 KARADENİZ KARADENİZ 200 111 1000 340 65 AKDENİZ AKDENİZ 500 269132 34 12 6 100 26 41 10 5 GÜNEYDOĞU ANADOLU 0 GÜNEYDOĞU ANADOLU 0•Yüksek ısı yüklü alanlar, Batı Anadolu’daki jeotermal sistemlerde yeralmaktadır.•İç Anadolu, Marmara, Doğu Anadolu, Karadeniz, Akdeniz ve Güney DoğuAnadolu Bölgeleri’ndeki jeotermal alanlar orta ve düşük ısıya sahiptir.
  9. 9. Kaynağın KullanımıTürkiye’de Jeotermal kaynaklardan; konut, sera, termal tesis ısıtması,elektrik üretimi, termal turizm ve balneolojik uygulamalar, endüstriyeluygulamalarda yararlanılmaktadır. • Elektrik üretimine uygun 28 sahadan 6, ısı üretimine uygun 136 adet sahadan 13 adedinde 200.000 civarında konut eşdeğeri ısıtma yapılmaktadır. •1590 MWt konut+termal tesis+sera ısıtması, 5000 4841 Toplam Potansiyel •410 MWt kaplıca kullanımı. 4000 •Buna göre doğrudan kullanım Isıtma(Konut, Sera, kapasitesi 2000 MWt’ dir. 3000 Termal Tesis) •Türkiye, doğrudan kullanımda 2000 Balneoloji 1590 Çin, Japonya, ABD ve 1000 İzlanda’nın ardından ilk 5 410 Elektrik 94,2 0 Üretimi(MWe) içerisinde yer almaktadır. •Dünyada elektrik üretiminde ABD, Filipinler, Meksika, İtalya ve Japonya ilk beş sırada yer alırken Türkiye 14. sıradadır.
  10. 10. Isıtma Uygulaması Isıtma Uygulaması Yapılan Alanlar ve Fiilen Isıtılan/Eşdeğer Konut Sayısı Sıcaklık Sıcaklık Alan Adı Sayısı Alan Adı Sayısı (oC) (oC)Balıkesir-Gönen 80 2500/3400 Nevşehir-Kozaklı 92 1300Kütahya-Simav 120 5000/7500 Ağrı-Diyadin 70 150/400Ankara- 80 2500 Manisa-Salihli 94 5000Kızılcahamamİzmir-Balçova- 98-125 ?/35000 Denizli-Sarayköy 140 1500NarlıdereAfyon-Sandıklı 70 4500/5000 Balıkesir-Edremit 60 4100Kırşehir-Terme 57 1180/1900 Balıkesir-Bigadiç 96 1500Afyon-Ömer-Gecek 95 4600/5500 Yozgat-Sorgun 80 800/1500Yozgat-Sarıkaya 50 600 Yozgat-Yerköy 62 500
  11. 11. Elektrik Üretimi Üretim Alan Adı Açıklama (Mwe)Denizli-Kızıldere 15 ÜretimdeAydın-Salavatlı 7,95 ÜretimdeAydın-Germencik 47,4 ÜretimdeAydın-Sultanhisar-Köşk 9,5 ÜretimdeÇanakkale-Tuzla 7,5 ÜretimdeDenizli-Sarayköy 6,85 ÜretimdeAydın-Germencik-Hıdırbeyli 17,5 Üretim lisansı var.Manisa-Alaşehir 30 Üretim lisansı var.Toplam Üretim 94,2
  12. 12. Hedeflenen ÜretimKalkınma Planı Kapasite(MWe) Elektrik Üretimi(GWh) Isı Üretimi(MWt)2010 Yılı Hedefi 455 2250 37652013 Yılı Hedefi 550 2475 4000 2011 yılı 94,7 1590 Kaynak Kullanımında Güncel DurumElektrik Üretimi 94,2 MWeKonut Isıtması 200.000 Konut EşdeğeriSera Isıtması 2300 DönümKaplıca Kullanımı 325 AdetKarbondioksit Üretimi 120.000 Ton
  13. 13. Elektrik Üretilebilir Sahaların Güncel Durumu Saha Adı Ruhsat Saha Adı RuhsatDenizli-Kızıldere ZORLU ENERJİ İzmir-Seferihisar ÖZEL İDAREAydın-Ömerbeyli GÜRMAT Manisa-Salihli-Caferbey SANKOManisa-Alaşehir MTA Aydın-Sultanhisar ÇELİKLERManisa-Alaşehir-Köseali MTA Aydın-Yılmazköy MARENAydın-Pamukören ÇELİKLER Denizli-Karataş MTAManisa-Salihli-Göbekli MTA İzmir-Balçova MTAKütahya-Şaphane ORYA Enerji İzmir-Dikili MTAÇanakkale-Tuzla ENDA Aydın-Hıdırbeyli MARENAydın-Salavatlı EGE ENERJİ Denizli-Sarayköy MTAKütahya-Simav ZORLU ENERJİ Aydın Nazilli-Bozyurt KİPERAydın-Umurlu KARKEY Aydın-Atça ALRES ENERJİ
  14. 14. Özetlenen Tablodan Çıkan Sonuç;•Ülkemizde önemli bir jeotermal potansiyel bulunmaktadır.•Açılan kuyu sayısı ortalaması çok düşük olup alanlarınpotansiyelini ortaya koymaktan çok uzaktır.•Kuyuların ilk üretim değerlerine göre 4241 MWt potansiyelkullanılabilecek durumdadır.•Elektrik ve ısı üretimine uygun alanlarda geliştirme çalışmalarıyapılması halinde potansiyel değerlerinin önemli ölçüdeartacağı açıktır.•Kaynağa olan ilgi giderek artmakta, kullanımı son yıllarda hızlıbir artış göstermektedir.
  15. 15. • Temiz, ucuz, yerli, ekonomik, sürdürülebilir, denetiminin ülke kontrolünde olması ve yapılan yatırımları kısa sürede amorti etmesi bu artışın ve ilginin önde gelen nedenleridir.• Elektrik üretimine uygun 28 saha olmasına karşılık 6 sahada toplam 94,2 MW elektrik üretimi yapılmaktadır.• Isı üretimine uygun 136 saha bulunmasına karşılık 13 sahada ısıtma uygulaması yapılmaktadır.• İşletilebilir potansiyel belirsizliğinden dolayı yatırımların etaplar halinde yapılması riski azaltacaktır.
  16. 16. Jeotermal Kaynaklara İlişkin Yasal Süreç•Jeotermal kaynaklara ilişkin uygulamalar, 1926-1983arasında 927, 6977 ve 3487 sayılı yasalar kapsamındayapıldı.•1983 yılında 6309 sayılı Maden Kanunu kapsamına alındı.•1985 yılında çıkarılan 3213 sayılı Maden Kanunu’ndaJeotermal kaynaklar yer almadı.•1985 -2007 arasında yine 927 sayılı yasaya göre işlemyapıldı.•2007 yılında 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve DoğalMineralli Sular Kanunu yürürlüğe girdi.•Kaynaklar, sürecin hemen hemen tamamında jeotermalenerjinin bilinmediği yıllarda yürürlüğe giren 927 sayılıyasayla yönetildi.
  17. 17. Yasal Zeminde Jeotermal Kaynakların Güncel Durumu•Yatırımcıların kaynağa ilgisinin artmasındaki en önemli etkenkaynağın yasal zemine kavuşmasıdır. Buna karşılık;•Yasa, kaynağın uzun süre yasal boşluk nedeniyle çeşitlenmişsorunlarını çözmekten uzak bir yapıdadır.•Yasanın dili bazı maddelerde net anlaşılır olmadığından İl Özelİdarelerinin inisiyatifine bırakılmış durumdadır. Bu nedenle bazımaddelere yönelik İl Özel İdareleri farklı uygulamalar yapmaktadır.•Rezervuar sınırları belirlenmeden yapılan ruhsatlandırmalar aynırezervuarı kullanacak işletmede ciddi sorunlar yaratacaktır. Hattakaynağın sürdürülebilirliği ciddi risk altında olacaktır.•Bu soruna çözüm olarak öngörülen bloke alan uygulamasınınyürütmesi Danıştay tarafından durdurulmuştur.•Arama süresi dünya standartlarındaki yöntemlerin uygulanmasıiçin yeterli değildir.
  18. 18. Sorunlar•Kuyu sayısının yetersizliği•Rezervuar sınırlarının belirsizliği, ruhsat sayısı•Üretilen bilgilerin dağınıklığı•Aramalarda teşvik uygulamasının olmaması•Devletin riski paylaşmaması•Arama ruhsat süresi•Arama metodolojisi•Kaynağın sürdürülebilirliğinin sağlanması•Mevcut yasanın yetersizliği
  19. 19. Öneriler•Artan tüketimin yol açtığı enerji açığı nedeniyle Türkiye,hızla yeni enerji kaynaklarına yönelmeli,•Yerli enerji kaynaklarında kullanım çeşitlendirilmeli,•Kaynaklar en ekonomik ve en fazla yararlanmayısağlayacak biçimde değerlendirmeli,•Yenilenebilir enerji kaynakları, fosil enerji kaynaklarıylaberaber kullanılmalı,•Yatırım riskini azaltmak için yeterli sayıda kuyu açılmalı,
  20. 20. •Aramalarda dünya standartlarındaki metodolojiuygulanmalı,•Arama çalışmalarında da teşvik uygulanmalı,•Devlet riski paylaşmalı•Kaynağın özelliğinden dolayı çalışmalar, kullanılmasıgereken mühendislik yöntemlerini iyi bilen meslekdisiplinleri tarafından yürütülmeli,
  21. 21. •Çalışmalarda zaman ve maliyet kaygısı olmamalı, darzamana sıkıştırılmamalı ,•Kaynağın sürdürülebilirliği öncelikli hedef olmalı,•Tüm faaliyetler; yetkin, yönlendirici, uzman kurum vedisiplinlerle planlanıp yürütülmeli,•Kaynakla ilgili üretilen bilgiler kurulacak Jeotermal BilgiBankası’nda toplanmalı

×