Naar gedeelde diensten voor het erfgoed

  • 140 views
Uploaded on

Hoe proberen we in Nederland de resultaten van innovatie, zoals CATCHPlus, langer te behouden en breder te gebruiken?

Hoe proberen we in Nederland de resultaten van innovatie, zoals CATCHPlus, langer te behouden en breder te gebruiken?

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
140
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
2
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Shared Services voor erfgoed Hoe kunnen we als erfgoed- en bibliotheeksector langer profiteren van vernieuwing die in projecten wordt gerealiseerd? Marco Streefkerk Digitaal Erfgoed Nederland (DEN)
  • 2. Agenda Voorstellen Een set Open Source tools Duurzaamheid en samenwerken Erfgoed makelaar Conclusies 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 2
  • 3. Wat doet DEN? Doelstellingen Het belang van digitaal erfgoed uitdragen. Monitor van (Nederlandse) digitaliseringsactiviteiten Diensten en advies 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 3
  • 4. Kennismakelaar 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 4
  • 5. Kwaliteitszorg 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 5
  • 6. Open source tools 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 7
  • 7. Speciale producten SCRATCH4All Digitale monnik ontcijfert ingescande handschriften CHoralPlus Zoeken in spraak WITCHCRAFTplus Online zoeken in melodieën MuSeUMPlus Verbeterd zoeken met MuS en Geméén UPR en ZieOok Aanbevelingen op basis van een persoonlijk profiel Multiply Trefwoordsuggestie op basis van automatische tekstanalyse STITCHPlus Zinvol zoeken in bestaande collecties DocChecker Automatische trefwoordsuggestie 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 8
  • 8. Gemeenschappelijke diensten OpenSKOS Een online platform voor thesauri Workspaces Samenwerken in een digitale werkomgeving Annotation Repository Gestandaardiseerde annotaties online delen en hergebruiken Persistent Identifiers Vertrouwen op unieke en blijvende indentifiers 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 9
  • 9. www.catchplus.nl 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 10
  • 10. Brochure 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 11
  • 11. Animaties 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 12
  • 12. GM OAI-PMH RMA /AM CHECKERS WORKSPACES Standaardisatie OAI Persistent Identifiers Annotation Repository User Profile Repository MUSEUM+ RCE Naturalis CLARIN SURF NA Scratch4all GAR Choralplus BenG Multiply MI Witchcraft+ GM Museumplus SARA BIGGRID TARGET Trezorix Uni. Tilburg KB OCLC Radio Rijnland Uni. Twente GAR NA X-MI BenG Clarin/Clavas Europeana KB GAR BenG NA Fotomuseum Werkgroep Erfgoedthesauri RKD DEN OCLC RCE Adlib Pictura Trezorix Deventit TMS MI Clarin-NL NED! NL Aggregators Europeana Seecr Target/RUG NA Gelders archief Groninger archieven Stadsarchief Leuven TIN MCNMI UU BenG DEN RCE Kennisnet NA MI Surf SARA EPIC CLARIN Europeana BenG NA RDE GridLine ZieOok RMA AM BenG RCE ZieOok Open Annotation Consortium CHIPAPi MULTIPLY WITCHCraftPlus Scratch4ALL CHORALPlus STITCHPlus Vocabulairebank Stakeholders analyse 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 13 MinisterieOCW NWO
  • 13. Businessplan CATCHPlus 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 14
  • 14. BMICE, 2009 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 15
  • 15. Bron:AlexOsterwalder Business model innovatie
  • 16. ICT erfenis 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 17
  • 17. 1. Elkaar kennen 2. Samen werken (informeel) 3. Samen coördineren (bijv. projecten) 4. Gemeenschappelijke dienstverlening 5. Convergentie Bron: Beyond the silos of the LAMs (OCLC) 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 18
  • 18. Bron: Brochure OCW, 2005 Publieke opdracht 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 19
  • 19. Verrijkte bestanden Op inhoud doorzoekbaar Digitale reproducties Thumbnails Relaties (hierarchisch, verwant) (Basis)be- schrijvingen Erfgoed Collectie Nederland (bezit) Collectieregistratie in instellingen (vgl. Immix) (registratie) Traditionele bibliografieën en centrale catalogi (bijv. STCN) (ontsluiting) Zoekindexen van metadata met links naar buiten, vgl. Europeana. (aggregatie) Informatiebestanden met zoekmogelijkheid op object en centrale raadpleging van objecten, vgl. Geheugen van Nederland, WatWasWaar. (portal) Informatiebestanden met zoekmogelijkheid in zowel metadata als in volledige inhoud (niveau Google), vgl. Digitale Dagbladen, EDBO, Bibliotheek.nl (index / zoekmachine) Informatiebestanden met (semantische) zoekmogelijkheid in zowel metadata als in volledige (gestructureerde) inhoud en achterliggende (data/video-) bestanden, vgl. wetenschappelijke informatie-systemen, WieWasWie etc. (kennissysteem) Niveau van service 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 20
  • 20. Shared services Gemeenschap- pelijke diensten (Shared services) Digitalisering - Massa digitalisering - Maatwerk Aggregatie - Geografisch - Thematisch Databeheer - Eigen beheer - Extern/cloud Software - Open source - Tools - Licenties Dienstverlenin g - Publiek (apps) - B2B Ondersteuning - Standaardisatie - Auteursrechten R&D - Innovatie - Kennisdeling 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 21
  • 21. Public Private Partnerships Genetwerkt erfgoed en het ontstaan van een ‘Cultural Commonwealth’. Nieuwe gebruikers en diensteninnovatie Ontstaan nieuwe multidisciplinaire onderzoeksmethoden Techniek als nieuwe intermediair CLICK// ERFGOED Samenwerking tussen de erfgoedsector, de kennissector, de overheid en het bedrijfsleven 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 22
  • 22. Advies Taalunie 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 23
  • 23. Waardeer samenwerking Knelpunten 1. Veelal projectmatige aanpak van digitalisering staat op gespannen voet met structurele behoeften. 2. Afzonderlijke instellingen vooral afgerekend op hun individuele prestaties. 3. Meerwaarde van het digitaal aanbieden van erfgoed wordt kwalitatief en kwantitatief onvoldoende aangetoond. 4. Geschikte verdien- en businessmodellen zijn nog niet voorhanden. 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 24
  • 24. Waardeer samenwerking Nieuw beleid: 1. instellingen moeten worden beoordeeld op hun bijdrage aan samenwerkingsprojecten en gezamenlijke voorzieningen, 2. gezamenlijke Vlaams-Nederlandse visie, 3. centrale regie ten aanzien van het beheer van gemeenschappelijke digitale infrastructuren, effectieve kennisdeling en kwaliteitszorg. 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 25
  • 25. Organisatie van Nationale Infrastructuur 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 26
  • 26. Businessplan CATCHPlus 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 27
  • 27. Scenario 1: ArchieftaakPlus Erfgoedinstelling Andere erfgoedinstellingen Andere markten/domeinen Beheer/onderhoudTool in eigendom ev. doorontwikkeling Marktpartijen/ande re partijen uitbesteed werk: - onderhoud - ontwikkelkosten - service - toegang tot tool - service €-opties: - gezamenlijke fee erfgoedinstellingen - afrekenen per instelling, naar gebruik (bv. data) €-betaling 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 28
  • 28. Scenario 2: MarktVoordeel Erfgoedinstellingen Andere markten/domeinen Beheer/onderhoudTool in eigendom Doorontwikkeling Marktpartijen/ander e partijen uitbesteed werk: - onderhoud - ontwikkelkosten - toegang tot tool - service €-betaling: - afrekenen per instelling, naar gebruik (bv. data) - niet-commercieel tarief €-betaling Marktpartijen 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 29
  • 29. €-betaling: - afrekenen per instelling, naar gebruik - deelname op basis van abonnement, deelnemer in beheerorganisatie Scenario 3: CentraalBeheer Erfgoedinstellingen Beheer/onderhoudTool in eigendom Doorontwikkeling - toegang tot tool - service Centrale Beheerorganisatie Andere markten/domeinen Marktpartijen/ander e partijen uitbesteed werk: - onderhoud - ontwikkelkosten €-betaling 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 30
  • 30. €-betaling: - afrekenen per instelling, naar gebruik - deelname op basis van abonnement, deelnemer in beheerorganisatie Scenario 4: ErfgoedMarkt Erfgoedinstellingen Vraag/behoefte erfgoed inventariseren Aanbod zichtbaar maken Toegang waarborgen - toegang tot een of meerdere tools (variatie mogelijk) - service Centrale Makelaar Andere markten/domeinen Marktpartijen/ande re partijen - toegang tot tool - onderhoud - service €-betaling afspraken over : - gebruiksvoorwaarden tools - inkoop van datacapactiteit - ontwikkelbehoefte Beheer/onderhoudTool in eigendom Doorontwikkeling 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 31
  • 31. Erfgoedmakelaar De Erfgoed Makelaar (werktitel) moet de nu missende bouwsteen zijn die namens en in het belang van erfgoedinstellingen, kan bijdragen aan duurzame borging van digitale erfgoedtools en – diensten die geheel of gedeeltelijk met inzet van erfgoedinstellingen in CATCHPlus zijn ontwikkeld. De Erfgoed Makelaar levert een essentiële bijdrage aan de realisatie van een sterke ICT- infrastructuur voor de erfgoedsector. De Erfgoed Makelaar verkleint bovendien het risico dat opgedane kennis, gecreëerde prototypes en andere relevante projectresultaten ongebruikt op de plank komen te liggen. De Erfgoed Makelaar zorgt voor een nauwere verbinding van erfgoedinstellingen, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Daarmee levert de Erfgoed Makelaar een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de visie en ambitie van de cultureel erfgoedsector als onderdeel van de nieuwe digitale publieke ruimte/cultural commons. 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 32
  • 32. Taken erfgoedmakelaar Zichtbaar maken van vraag en aanbod Makelaar voor tools en diensten Bundelen van vraag en collectieve inkoop 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 33
  • 33. Takenpakket 1: Vraag en aanbod zichtbaar maken Erfgoed- instelling Ontwikkeling, beheer, service Erfgoed Makelaar Aanbieder Aanbieder Aanbieder Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling AANBODVRAAG - Inventarisatie aanbod - Inventarisatie vraag/behoefte doorontwikkeling - Samenbrengen vraag/aanbod - Signaleren ontwikkelingen Ontwikkeling, beheer, service Ontwikkeling, beheer, service Transactie (rechtstreeks) Transactie (rechtstreeks) 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 34
  • 34. Takenpakket 2 : Tools makelen Erfgoed- instelling Ontwikkeling, beheer, service Erfgoed Makelaar Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling AANBODVRAAG - Makelen bij overgang tool van ene naar andere aanbieder Ontwikkeling, beheer, service Ontwikkeling, beheer, service -Tijdelijke vangnet voor verweesde tools (beheer, aanbod) beheer, service 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 35
  • 35. Takenpakket 3: Collectieve bemiddeling Erfgoed- instelling Ontwikkeling, beheer, service Erfgoed Makelaar Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Aanbieder (marktpartij, erfgoedinstelling, consortium) Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling Erfgoed- instelling AANBODVRAAG Ontwikkeling, beheer, service Ontwikkeling, beheer, service - Namens (een groep) erfgoedinstellingen onderhandelen over prijs, leveringsvoorwaarden, doorontwikkeling, afnamevolume e.d. 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 36
  • 36. Markt analyse Beperkt tot CATCHPlus Waardevol gebruik bij opdrachtgever Waardevol getest door 2 instellingen 50% blijvend tegen kostprijs Kosten vaak onduidelijk Extra kosten bij uitrol Toegevoegde waarde makelaar 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 37
  • 37. Takenpakket 1: Vraag/aanbod zichtbaar maken Takenpakket 2: Tools makelen Takenpakket 3: Collectieve bemiddeling Tool verdwijnt/blijft slechts bij 1 instelling Geen rol voor makelaar CHECKERS CHIPApi CHORALPlus Multiply MuseumPlus Scratch4ALL STITCHPlus WITCHCraftPl us
  • 38. Organisatie erfgoedmakelaar Netwerkorganisatie Convenanten (contracten) Onafhankelijke uitvoerder Erfgoedinstellingen met nationale taken Raad van Toezicht 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 39
  • 39. Verdienmodellen 1. Bekostiging door sector en/of overheid 2. Projectfinanciering 3. Marktmodel 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 40
  • 40. Andere voorbeelden Nederland Shared Service Centra Universiteitsholdin gs Bibliotheek.nl CLARIN CLICK_NL Vlaanderen iMinds Incubator Vlaamse Erfgoedbibliotheek … Europa EU Competence Centres ERICs 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 41
  • 41. Aanbevelingen? Instellingen open innovatie altijd in beta fit & viable betrek organisatie samenwerking beter een goede kopie open standaarden evalueer. Sector Financieringsvoorwaarden Kwaliteitszorg Kennisdisseminatie gezamenlijk raamwerk Netwerken Makelaar shared services. 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 42
  • 42. Deel de kennis! 13 september 2013 Informatie aan Zee, Oostende 43