Digitalisering erfgoedcollecties in bibliotheken, archieven en musea Werkprocessen: aandachtspunten en valkuilen Colloquiu...
Programma <ul><li>Introductie </li></ul><ul><li>Projectplan voor een digitaliseringsproject </li></ul><ul><li>Overzicht we...
Context <ul><li>Digitaliseren erfgoedcollecties in </li></ul><ul><ul><li>Bibliotheken </li></ul></ul><ul><ul><li>(Audiovis...
Digitalisering: bibliotheken <ul><li>Massa-digitalisering bijv </li></ul><ul><ul><li>Koninklijke Bibliotheek Den Haag </li...
 
 
 
 
Digitalisering: archiefmaterialen <ul><li>Heterogene materialen </li></ul><ul><ul><li>Foto’s </li></ul></ul><ul><ul><li>Br...
 
Digitalisering: musea <ul><li>(Foto’s van) </li></ul><ul><li>Allerlei soorten objecten </li></ul><ul><ul><li>Schilderijen ...
 
 
 
 
 
 
 
 
Digitalisering <ul><li>Audiovisuele materialen </li></ul><ul><ul><li>Televisie </li></ul></ul><ul><ul><li>Radio </li></ul>...
Voordat u begint………… <ul><li>Waarom wilt u digitaliseren? </li></ul><ul><ul><li>Is het materiaal interessant genoeg om te ...
Beschikbaarstelling materiaal <ul><li>Stel: U/Uw instelling heeft besloten om collecties te digitaliseren </li></ul><ul><u...
Het begin….. <ul><li>Taak management </li></ul><ul><ul><li>Denk vanuit het eindresultaat en redeneer dan terug </li></ul><...
Werkwijze: project <ul><li>Digitaliseringsprojecten </li></ul><ul><ul><li>projectmatige aanpak </li></ul></ul><ul><li>Bela...
Projectmatig werken <ul><li>Volg de klassieke stappen van projectmatig werken </li></ul><ul><ul><li>Achtergrond: missie,vi...
Projectleider <ul><li>Projectleider=professional als projectleider </li></ul><ul><ul><li>Eventueel algemene cursus project...
Plan van Aanpak <ul><li>Werkpakketten </li></ul><ul><ul><li>Materiaalanalyse </li></ul></ul><ul><ul><li>Metadata: zoeken e...
1. Materiaalanalyse/1 <ul><li>Voordat het project begint </li></ul><ul><li>Uitputtende analyse van het materiaal </li></ul...
1. Materiaalanalyse/2 <ul><li>Je weet precies </li></ul><ul><ul><li>Hoeveel opnamen? </li></ul></ul><ul><ul><li>Afmetingen...
2. Metadata: zoeken en vinden <ul><li>Metadata: bibliografische beschrijvingen </li></ul><ul><li>Sluit je aan bij standaar...
3. Scannen/1 <ul><li>Drie mogelijkheden: </li></ul><ul><li>In huis scannen </li></ul><ul><li>Uitbesteden aan een firma </l...
3. Scannen/2 <ul><li>Scannen uitbesteden aan een firma </li></ul><ul><ul><li>Aanvraag voor offertes </li></ul></ul><ul><ul...
4. ICT infrastructuur <ul><li>ICT infrastructuur </li></ul><ul><ul><li>Link tussen metadata en afbeeldingen </li></ul></ul...
5. Presentatie <ul><li>Denk vanaf het begin aan de gebruiker </li></ul><ul><li>Wat wil hij met het materiaal </li></ul><ul...
Projectmanagementaspecten/1 <ul><li>Planning </li></ul><ul><ul><li>Je moet heel precies weten hoeveel scans gemaakt moeten...
Projectmanagementaspecten/2 <ul><li>Personeel </li></ul><ul><ul><li>Projctleider </li></ul></ul><ul><ul><li>Conservator </...
Projectmanagementaspecten/3 <ul><li>Budget, o.a. </li></ul><ul><li>Kostenberekening scans </li></ul><ul><ul><li>Aantal opn...
Hoge kosten <ul><li>Scanapparatuur /kosten uitbesteding </li></ul><ul><li>Personeel </li></ul><ul><li>Digtiale opslag </li...
Proejctmanagementaspecten/4 <ul><li>Kwaliteit </li></ul><ul><li>Voorbeeld </li></ul><ul><ul><li>Brieven van Vincent Van Go...
Auteursrecht <ul><li>Auteursrecht geldt tot 70 jaar na overlijden van de maker </li></ul><ul><li>Veilige grens mbt digital...
<ul><li>Dank u! </li></ul><ul><li>Vragen? </li></ul><ul><li>[email_address] </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Digitalisering van erfgoedcollecties in bibliotheken, archieven en musea. Overzicht van werkprocessen, aandachtspunten en valkuilen (Trudi Noordermeer)

1,413 views
1,299 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,413
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
17
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Digitalisering van erfgoedcollecties in bibliotheken, archieven en musea. Overzicht van werkprocessen, aandachtspunten en valkuilen (Trudi Noordermeer)

  1. 3. Digitalisering erfgoedcollecties in bibliotheken, archieven en musea Werkprocessen: aandachtspunten en valkuilen Colloquium Zilvermuseum 27 mei 2010 Trudi Noordermeer
  2. 4. Programma <ul><li>Introductie </li></ul><ul><li>Projectplan voor een digitaliseringsproject </li></ul><ul><li>Overzicht werkpakketten </li></ul><ul><li>Voorbeelden </li></ul>
  3. 5. Context <ul><li>Digitaliseren erfgoedcollecties in </li></ul><ul><ul><li>Bibliotheken </li></ul></ul><ul><ul><li>(Audiovisuele) archieven </li></ul></ul><ul><ul><li>Musea </li></ul></ul><ul><ul><li>Andere instellingen </li></ul></ul><ul><li>Variatie materiaaltypen </li></ul>
  4. 6. Digitalisering: bibliotheken <ul><li>Massa-digitalisering bijv </li></ul><ul><ul><li>Koninklijke Bibliotheek Den Haag </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>8 miljoen krantenpagina’s </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>2,5 miljoen boeken </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Google books </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>300.000 boeken Universiteitsbibliotheek Gent </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Homogene materiaaltypen </li></ul></ul><ul><li>Digitalisering heterogene materialen </li></ul><ul><ul><li>Scala aan materialen </li></ul></ul>
  5. 11. Digitalisering: archiefmaterialen <ul><li>Heterogene materialen </li></ul><ul><ul><li>Foto’s </li></ul></ul><ul><ul><li>Brieven </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zakelijke en/of persoonlijke correspondentie </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Rapporten en verslagen </li></ul></ul><ul><ul><li>Officiele documenten </li></ul></ul><ul><ul><li>Ontwerptekeningen </li></ul></ul><ul><ul><li>Tekeningen met artistieke waarde </li></ul></ul>
  6. 13. Digitalisering: musea <ul><li>(Foto’s van) </li></ul><ul><li>Allerlei soorten objecten </li></ul><ul><ul><li>Schilderijen </li></ul></ul><ul><ul><li>Beelden </li></ul></ul><ul><ul><li>Meubels </li></ul></ul><ul><ul><li>Geprepareerde dieren </li></ul></ul><ul><ul><li>Academisch erfgoed </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Etc etc etc </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Brieven (Van Gogh museum: nieuwe editie) </li></ul></ul>
  7. 22. Digitalisering <ul><li>Audiovisuele materialen </li></ul><ul><ul><li>Televisie </li></ul></ul><ul><ul><li>Radio </li></ul></ul><ul><ul><li>Andere av materialen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aparte problematiek </li></ul></ul></ul><ul><li>Experts: </li></ul><ul><ul><li>IBBT Gent </li></ul></ul><ul><ul><li>Instituut voor Beeld en Geluid Hilversum </li></ul></ul>
  8. 23. Voordat u begint………… <ul><li>Waarom wilt u digitaliseren? </li></ul><ul><ul><li>Is het materiaal interessant genoeg om te digitaliseren? </li></ul></ul><ul><ul><li>Is er een publiek voor? </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Wie zijn de gebruikers? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kent u hun wensen? </li></ul></ul></ul><ul><li>Is het materiaal wellicht niet uniek en reeds door anderen gedigitaliseerd? </li></ul><ul><ul><li>Atlassen van Blau (17 e eeuw) </li></ul></ul><ul><li>Bezint eer gij begint! </li></ul><ul><ul><li>Digitalisering is kostbaar en het schept verplichtingen op langere termijn </li></ul></ul>
  9. 24. Beschikbaarstelling materiaal <ul><li>Stel: U/Uw instelling heeft besloten om collecties te digitaliseren </li></ul><ul><ul><li>Hoe wilt u het gdigitaliseerde materiaal beschikbaarstellen? </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Website? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aanbieden aan Europeana? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aanbieden aan een nationale infrastructuur? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>American Memory, Gallica, Geheugen van Nederland </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Nog geen Belgische/Vlaamse infrastructuur </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>DVD/CD-ROM? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mobiele media? I-phone? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>I-pad? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Boek? </li></ul></ul></ul>
  10. 25. Het begin….. <ul><li>Taak management </li></ul><ul><ul><li>Denk vanuit het eindresultaat en redeneer dan terug </li></ul></ul><ul><ul><li>Bedenk dus goed hoe u het gedigitaliseerde materiaal wil aanbieden </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kent u de gebruikers en hun noden? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gebruikersonderzoek? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bekijk voorbeelden: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Wat vindt u goed? </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Wat vindt u minder geslaagd? </li></ul></ul></ul></ul>
  11. 26. Werkwijze: project <ul><li>Digitaliseringsprojecten </li></ul><ul><ul><li>projectmatige aanpak </li></ul></ul><ul><li>Belangrijkste eisen </li></ul><ul><ul><li>management is akkoord en enthousiast </li></ul></ul><ul><ul><li>professionele projectleider </li></ul></ul><ul><ul><li>gedetailleerd Plan van Aanpak </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Activiteit is beperkt in tijd (=project) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>definitie resultaten en kwaliteitseisen </li></ul></ul><ul><ul><li>budget beschikbaar </li></ul></ul><ul><ul><li>personeel beschikbaar </li></ul></ul><ul><ul><li>ICT infrastructuur beschikbaar </li></ul></ul>
  12. 27. Projectmatig werken <ul><li>Volg de klassieke stappen van projectmatig werken </li></ul><ul><ul><li>Achtergrond: missie,visie, doelstellingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Beperkt in tijd </li></ul></ul><ul><ul><li>Budget </li></ul></ul><ul><ul><li>Personeel </li></ul></ul><ul><ul><li>Opdeling in werkpakketten </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mijlpalen </li></ul></ul></ul><ul><li>Projectleider=professional </li></ul><ul><li>Eventueel algemene cursus projectleiding </li></ul>
  13. 28. Projectleider <ul><li>Projectleider=professional als projectleider </li></ul><ul><ul><li>Eventueel algemene cursus projectleiding </li></ul></ul><ul><li>Heeft basiskennis van alle aspecten van digitaliseringprojecten </li></ul><ul><li>Kan met alle experten overleggen </li></ul><ul><ul><li>Conservator, scanner, catalograaf, ICT personeel, webmaster </li></ul></ul><ul><li>Kent de valkuilen </li></ul>
  14. 29. Plan van Aanpak <ul><li>Werkpakketten </li></ul><ul><ul><li>Materiaalanalyse </li></ul></ul><ul><ul><li>Metadata: zoeken en vinden </li></ul></ul><ul><ul><li>Scannen: in huis of uitbesteden </li></ul></ul><ul><ul><li>ICT infrastructuur </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>digitale opslag en digitale duurzaamheid </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Presentatie </li></ul></ul>
  15. 30. 1. Materiaalanalyse/1 <ul><li>Voordat het project begint </li></ul><ul><li>Uitputtende analyse van het materiaal </li></ul><ul><ul><li>Kost tijd en geld </li></ul></ul><ul><ul><li>Dat verdien je later terug </li></ul></ul><ul><li>Eventueel statistische inschatting </li></ul><ul><li>Voorbeelden </li></ul><ul><ul><li>Pamflettten (aantal pagina’s) </li></ul></ul><ul><ul><li>Kranten (pagina’s onleesbaar of kapot) </li></ul></ul><ul><ul><li>Heterogene archiefmaterialen (afmetingen) </li></ul></ul><ul><ul><li>Devotieprenten (40.000) </li></ul></ul>
  16. 31. 1. Materiaalanalyse/2 <ul><li>Je weet precies </li></ul><ul><ul><li>Hoeveel opnamen? </li></ul></ul><ul><ul><li>Afmetingen van het materiaal </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Uitvouwbare documenten, groter dan A0? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kun je dat in huis scannen? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Voorbeelden </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Archief Zilvermuseum </li></ul></ul></ul><ul><li>Informatie is absoluut noodzakelijk voor: </li></ul><ul><ul><li>planning </li></ul></ul><ul><ul><li>kostenberekening </li></ul></ul>
  17. 32. 2. Metadata: zoeken en vinden <ul><li>Metadata: bibliografische beschrijvingen </li></ul><ul><li>Sluit je aan bij standaarden!! </li></ul><ul><li>Er zijn zeer veel standaarden </li></ul><ul><ul><li>Zeer veel verschillende standaarden voor bibliotheken, archieven en musea </li></ul></ul><ul><ul><li>Voor uitwisseling en/of opname in Europeana: Dublin Core </li></ul></ul><ul><li>Als het kan: catalogus als uitgangspunt </li></ul><ul><ul><li>duurzaamheid </li></ul></ul>
  18. 33. 3. Scannen/1 <ul><li>Drie mogelijkheden: </li></ul><ul><li>In huis scannen </li></ul><ul><li>Uitbesteden aan een firma </li></ul><ul><li>Combinatie van 1 en 2 </li></ul><ul><li>In huis scannen </li></ul><ul><li>Scanner aanschaffen </li></ul><ul><li>Veel typen scanners </li></ul><ul><ul><li>Grote afmetingen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>heel kostbaar </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>is dat wel nodig? </li></ul></ul></ul><ul><li>Aanvraag voor offertes bij Vlaamse/Belgische bedrijven </li></ul>
  19. 34. 3. Scannen/2 <ul><li>Scannen uitbesteden aan een firma </li></ul><ul><ul><li>Aanvraag voor offertes </li></ul></ul><ul><ul><li>Informatie uit materiaalanalyse=essentieel </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mogelijke problemen: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Er is veel meer materiaal dan je denkt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Het scanbedrijf ontdekt dat het materiaal niet in orde is: beschadigd, onleesbaar, ontbrekende pagina’s etc </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Conclusie: uitputtende materiaalanalyse is noodzakelijk </li></ul></ul></ul><ul><li>Combinatie in-huis scannen en uitbesteden </li></ul><ul><ul><li>Bijvoorbeeld grote formaten buitenshuis </li></ul></ul><ul><ul><li>Unieke en kostbare materialen zelf doen </li></ul></ul>
  20. 35. 4. ICT infrastructuur <ul><li>ICT infrastructuur </li></ul><ul><ul><li>Link tussen metadata en afbeeldingen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Via catalogus? Anders? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Opslag </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Wie regelt de opslag voor uw project? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Back ups </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Controleer of er regelmatig back ups gemaakt worden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Voorbeeld: verloren scans door vernieting schijven </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Welke bestandsformaten? Tiff? JPEG? PNG? </li></ul></ul><ul><ul><li>Let op structuur bestandsnamen!!! </li></ul></ul><ul><ul><li>Denk aan digitale duurzaamheid!! </li></ul></ul>
  21. 36. 5. Presentatie <ul><li>Denk vanaf het begin aan de gebruiker </li></ul><ul><li>Wat wil hij met het materiaal </li></ul><ul><ul><li>Onderzoek? </li></ul></ul><ul><ul><li>Onderwijs? </li></ul></ul><ul><ul><li>Culturele interesse? </li></ul></ul><ul><ul><li>Anders? </li></ul></ul><ul><li>Welke media gebruik je voor de publictie? </li></ul><ul><ul><li>Website? I-phone? Boek? Anders? </li></ul></ul>
  22. 37. Projectmanagementaspecten/1 <ul><li>Planning </li></ul><ul><ul><li>Je moet heel precies weten hoeveel scans gemaakt moeten worden </li></ul></ul><ul><ul><li>Bereken hoeveel dagen nodig zijn voor alle activiteiten </li></ul></ul>
  23. 38. Projectmanagementaspecten/2 <ul><li>Personeel </li></ul><ul><ul><li>Projctleider </li></ul></ul><ul><ul><li>Conservator </li></ul></ul><ul><ul><li>Fotograaf/Scanner (bij in-huis scanning) </li></ul></ul><ul><ul><li>Catalograaf (metadata) </li></ul></ul><ul><ul><li>ICT deskundige </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Betrokkenheid/beslissingen van management </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Eventueel communicatie-afdeling of onderwijskundige </li></ul></ul>
  24. 39. Projectmanagementaspecten/3 <ul><li>Budget, o.a. </li></ul><ul><li>Kostenberekening scans </li></ul><ul><ul><li>Aantal opnamen </li></ul></ul><ul><ul><li>Afmetingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Kwaliteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Presentatieformaten (tiff, jpeg, andere?) </li></ul></ul><ul><li>Zie website: DEN </li></ul><ul><ul><li>Digitaal Erfgoed Nederland </li></ul></ul><ul><ul><li>Kostenberekening digitaliseringsprojecten </li></ul></ul>
  25. 40. Hoge kosten <ul><li>Scanapparatuur /kosten uitbesteding </li></ul><ul><li>Personeel </li></ul><ul><li>Digtiale opslag </li></ul><ul><li>Bouw website / andere presentatievorm </li></ul><ul><li>Digitale duurzaamheid </li></ul><ul><li>Auteursrecht </li></ul>
  26. 41. Proejctmanagementaspecten/4 <ul><li>Kwaliteit </li></ul><ul><li>Voorbeeld </li></ul><ul><ul><li>Brieven van Vincent Van Gogh gedigitaliseerd </li></ul></ul><ul><ul><li>Topkwaliteit </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kleur, aantal pixels … </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Want: geschikt voor publicatie in boekvorm </li></ul></ul></ul><ul><li>Allerhoogste topkwaliteit is niet altijd nodig </li></ul><ul><li>Let wel: ondermaatse scans kun je weggooien </li></ul>
  27. 42. Auteursrecht <ul><li>Auteursrecht geldt tot 70 jaar na overlijden van de maker </li></ul><ul><li>Veilige grens mbt digitalisering: 1870 </li></ul><ul><li>Let goed op dat u het materiaal wel mag digitaliseren en publiceren </li></ul><ul><li>Auteursrecht is complex en voor specifieke casussen is inbreng juristen noodzakelijk </li></ul>
  28. 43. <ul><li>Dank u! </li></ul><ul><li>Vragen? </li></ul><ul><li>[email_address] </li></ul>

×