• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Boekbespreking einddocument
 

Boekbespreking einddocument

on

  • 276 views

 

Statistics

Views

Total Views
276
Views on SlideShare
276
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
1
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Boekbespreking einddocument Boekbespreking einddocument Document Transcript

    • INHOUDwerkwijze 3planning 4algemene afspraken 5week 1 6week 2 9week 3 11week 4 14week 5 16week 5 18reflecties 21 2
    • WERKWIJZEIedere week wordt er een hoofdstuk gelezen -met als uitzondering hoofdstuk 5 & 7, die worden in 1week behandeld. Dit doet iedereen. Vervolgens zijn er elke week taken verdeeld. Er is een notulistaanwezig, een expert en twee gesprekpartners. Deze rollen worden elke week gerouleerd. Hieronderstaan ze verder uitgelegd.De taak van de notulist is duidelijk. Deze notuleert wat er gezegd wordt, er welke gedachten en ideeëner uit het gesprek naar voren komen.Ook is de notulist gesprekleider. Omdat de notulist al wat verder van het gesprek af staat, kun hij ookbeter beoordelen wanneer het gesprek afdwaalt. Hierdoor blijft het gesprek goed op gang.Elke week is er dus ook iemand expert. Dat wil zeggen dat deze de tekst het beste voorbereid heeft, eninhoudelijk gesprekleider is. Iedereen heeft wat dingen over de tekst opgeschreven en heeft er watover te zeggen, maar de expert neemt het voortouw.De twee gesprekspartners bestuderen de tekst beter dan de notulist, maar hoeven hem niet zo goeduit te pluizen als de expert. Deze zorgen ervoor dat het gesprek op gang blijft door vragen te stellen,en kritisch naar de opvattingen van de expert te kijken.De gesprekken worden op een Socratische manier gevoerd. Dat wil zeggen dat we samen naar eenbepaald antwoord of een bepaalde gedachtegang zoeken.Het eindproduct van deze 7 weken, zal dan bestaan uit drie verschillende aspecten. Ten eerste dezeplan van aanpak. Ten tweede alle notulen. En ten derde een bundeling van alle persoonlijke ervaringenen reflecties. 3
    • PLANNINGHieronder staat de planning voor de komende weken beschreven. Allereerst de hoofdstukken. Wijzullen de volgorde van de hoofdstukken aan houden, zoals zij in het boek staan. Wij zien geen redenom een andere volgorde aan te houden. Een uitzondering zijn hoofdstuk 5 en hoofdstuk 7. Deze doenwe samen in 1 week. Dit omdat ze erg kort van stof zijn.Hoofdstukkenweek 2(11): 1week 3(18): 2week 4(25): 3week 5(2): 4week 6(9): 5 & 7week 7(23): 6Expertsweek 2(11): Lucweek 3(18): Casweek 4(25): Stefweek 5(2): Ezraweek 6(9): Luc en Casweek 7(23): StefNotulistenweek 2(11): Casweek 3(18): Stefweek 4(25): Ezraweek 5(2): Lucweek 6(9): Stefweek 7(23): Cas 4
    • ALGEMENE AFSPRAKENContactStef van Houtum (groepslid)email: stef_van_houtum@hotmail.comtel.: 0657935774Cas Mathijsen (groepslid)email: cas.mathijsen@gmail.comtel.: 0683173495Ezra de Fretes (groepslid)email: ezradefretes@gmail.comtel.: 0642183250Luc Awater (groepslid)email: lucawater@gmail.comtel.: 0621623891Claudia van Werkhoven (docente)email: c.vanwerkhoven@fontys.nlCommunicatieDe algemene communicatie zal verlopen via de mail en een whatsapp groep. In de mail wordenbestanden en wat formelere dingen besproken. Whatsapp wordt gebruikt voor vragen enopmerkingen.BestandenDropbox wordt gebruikt om alle bestanden in op te slaan, zodat iedereen er bij kan en deze kan zien.De notulen worden hier op de dag van de bespreking op gezet, in pdf formaat. Feedback wordt waarnodig gecommuniceerd via de mail. 5
    • Datum bijeenkomst: 11 september 2012Aanwezigen: Stef van Houtum(notulist) Ezra de Fretes Cas MathijsenInhoudDeze week hebben we het eerste hoofdstuk gelezen van het boek ‘Van gedachten wisselen’. We zullendit deze bijeenkomst gaan bespreken aan de hand van vragen die zijn gerezen bij de deelnemers na hetlezen van de tekst.NotulenStef opent de bijeenkomst. Hij begint over pagina 16, waar een kadertje staat over een eventueletoekomst waarbij ons brein volledig geprogrammeerd is.Hij vraagt zich daarbij af of het daadwerkelijk zo is dat creativiteit dan niet meer bestaat. Eenvoorbeeld die hij daarbij gaf was dat je bij het maken van een schilderij wel geprogrammeerd kan zijnom de techniek tot in de puntjes te kennen, maar de creativiteit komt nog steeds altijd van jezelf. Eentegenargument die Ezra geeft is dat het artikel zegt dat álles is geprogrammeerd, dus ook decreativiteit.Er ontstaat een discussie over volledig geprogrammeerde ‘mensen’ (want zijn het dan nog mensen?)en mensen die alleen een bionische arm of een dergelijk hulpmiddel hebben. We zijn het erover eensdat het laatste ethisch gezien kan maar bij de eerste kwestie vraagtekens gezet kunnen worden opethisch gebied. Ezra stelt wel vraagtekens bij het feit of de bionische ledematen wel nodig zijn. Immersis het vaak zo dat mensen die wel een been hebben het been van de ‘kreupele ’ missen, maar hij zelfniet, omdat hij niet beter weet.Het tweede punt wordt door Ezra aangehaald. Het betreft eveneens pagina 16 en gaat over detechnologie en de privacyschending die daarbij komt kijken. Ezra vraagt zich af wanneer het te ver gaatmet de technologie wat betreft de privacy. Discussie ontstaat over wat ethisch verantwoord is binnendit onderwerp. Een conclusie die hieruit getrokken wordt is dat het vaak je eigen keuze is wat jedoorgeeft online. 6
    • Het volgende punt betreft de vraag wat menswaardig is. Hierbij hebben we ons afgevraagd aan dehand van een model van Aristoteles wat aan de ene kant extreem niet-menswaardig is en aan deandere kant veel te menswaardig. Dat zijn respectievelijk een kasplantje en een mens die te veraangepast is om nog mens genoemd te kunnen worden. Iemand die daar precies tussen in zit ismenswaardig.Aan de hand van paragraaf 5 hebben we ons de vraag gesteld of evolutie nog mogelijk is bij mensen.Cas stelde hierbij dat mensen niet meer kunnen evolueren omdat survival of the fittest niet meer vantoepassing is, aangezien mensen die zwak zijn in onze maatschappij juist geholpen worden door de‘sterkere’ in de maatschappij.In hoeverre kan evolutie nog?Cas: Mensen kunnen niet meer evolueren omdat we elkaar te veel helpen.Stel dat de mens steeds dommer wordt door doorgave van genen omdat domme mensen rijker inaantal zijn vroeg Stef zich af.Daardoor ontstond een discussie over wat precies evolutie is te noemen. Evolutie in de zin zoalsDarwin het bedoelde, dus door middel van mutaties een beter aanpassingsvermogen krijgen. Of isevolutie door externe factoren zoals de omgeving ook evolutie te noemen? En kan de mens dan nogwel door evolueren?Kan de mens evolutie manipuleren?In zekere zin heeft de mens de macht om dit te doen. Niet de evolutie in de zin die Darwin heeftgezegd, maar wel aan een sociale of technologische evolutie waardoor de mens ook veranderd (dusevolueert).Ezra: wat is de rol van een docent om alles maatschappelijk en ethisch verantwoord te houden?De biologische chemie tussen het ouder en het kind zorgt ervoor dat de ouder een belangrijke(re) rolheeft.Volgens Ezra is op de basisschool vooral de ouder nog een belangrijke factor in de opvoeding van hetkind, maar op de middelbare school verandert dit doordat de docent op de middelbare school deontwikkeling van het kind beter kan volgen en het kind zich tegen zijn ouders af zal zetten.Meer verschillende docenten op verschillende momenten. Ouder heeft vertekend beeld.De docent moet ethisch verantwoord blijven.Een volgende kwestie was: Moeten medewerkers binnen dezelfde zorginstelling dezelfde visie opmaatschappij overbrengen aan cliënten? Dus moet het zo zijn dat de zorginstelling een bepaalde visieaan al zijn werknemers doorgeeft of mogen werknemers zelf bepalen wat hun visie is en hoe ze diereflecteren op hun cliënten?Je moet kijken naar de persoon en hem behandelen naar hoe de persoon is.Over het algemeen een duidelijke visie maar er mag speling zijn. 7
    • Mogen verstandelijk zwaar gehandicapte mensen kinderen krijgen?Je mag een kind niet in zo’n milieu geboren laten worden.Een oudertest zou uitkomst bieden over waar de grens zit. Alleen is dit heel te moeilijk te metenomdat het vaak een momentopname is en de uitkomsten dus niet altijd betrouwbaar zijn.Mogen mensen met lage IQ s (stel dat het perfect te meten was) kinderen krijgen?We leven nu in een pluriforme maatschappij. Toen de religie nog groot was, leefden we in eenuniforme maatschappij. Bestaat er nog een Groot Verhaal?Wij halen tegenwoordig uit verschillende verhalen onze eigen visie. Is de grote verhaal nog de basis?Moet er nog ruimte voor verwondering zijn i.p.v. wetenschap? Dus: is het wenselijk dat we van alleswat als een wonder gezien kan worden (opkomen van de zon, chemische reacties) weten dat eruiteindelijk een wetenschappelijke verklaring achter zit of willen we ook nog pure verwonderingkennen?Verschil tussen verwondering nadat je het weet en de verwondering over iets wat onbekend is. 8
    • Datum bijeenkomst: 18 september 2012Aanwezigen: Ezra de Fretes Cas Mathijsen Stef van Houtum(notulist)InhoudIn de week van 18 september 2012 is het tweede hoofdstuk; “Gelukkig: in voor - én tegenspoed” vanhet boek; “van gedachten wisselen” door de groepsgenoten kritisch gelezen en besproken. Hierondervolgt een globale samenvatting van de gehouden bespreking.NotulenVoor deze bespreking is gekozen voor een ander model dan voor de eerste bespreking. Per hoofdstukwerd door één van de genoten een vraag voorgelegd. Als deze niet binnen een kort antwoord konworden verklaard werd er gekozen om deze vraag nader te bekijken, het boek en de eigen kritischegedachten en voorkennis van de genoten. Hieronder volgt een overzicht van de gestelde vra gen metdaarop een antwoord.NotulenIs het een gevolg van de overvloed aan keuzes dat we naar nog meer keuzes begeren?Is dat niet de definitie van een consumenten maatschappij? Door meer keuze te creëren wordt ook devraag naar meer keuzes gecreëerd. Als baby is een individu vrij van de neiging naar keuze, echter; eenkind leert alleen door gedrag van anderen te spiegelen. Taal, kunst en vrijwel alle andere zaken,afgezien van instincten, worden aangeleerd door gedrag te spiegelen. Deze spiegeling doet zich nietalleen voor in situatie van individu tot individu maar ook van media tot individu. Men wordt overspoeltdoor een constante stroom aan reclame prikkels; deze prikkels kunnen er voor zorgen dat dit individuzich wil spiegelen aan de boodschap die wordt uitgedragen door de reclameboodschap. Dezereclameboodschappen worden uiteraard wel gefilterd door het individu maar zal een blijvende impacthebben. De drang om zich te spiegelen kan er voor zorgen dat dit individu handelt naar debinnengekregen prikkels en zodoende een product koopt.Materialisme zit in ieder van ons, het verschilt echter van individu tot individu welke intentie ditmaterialisme heeft. Is het om zichzelf te differentiëren van anderen, om andere te imponeren of puuren alleen voor gebruikersgemak. Zelfs een kluizenaar heeft materiële zaken nodig om zichzelf in levente houden. 9
    • Is de keuze maatschappij een keuze?Gaandeweg kwam het genootschap tot de conclusie dat de keuzemaatschappij ooit een keuze zalmoeten zijn geweest. Dit is echter komen ter vervallen toen de keuzemaatschappij de standaard werd.Is succes een keuze?Deze leuze wordt door menig zelfbenoemde goeroe de wereld in geslingerd. Maar houdt dit statementzich op na kritische benadering? Gaandeweg kwam het genootschap to t de conclusie dat aanleg voorsucces, in verschillende vakgebieden als; muzikant, consultant, maatschappelijk -werker, vaakonderschat wordt. Inzet en zelfbeheersing zijn belangrijke pijlers voor succes, echter; aanleg dient ookin acht genomen te worden. Daarnaast zijn er ook omgevingsfactoren die een rol spelen voor succes. Issucces dus een keuze? Deels is deze stelling waar, inzet tonen is een keuze, aanleg daarentegen isaangeboren en kan dus nooit een keuze zijn.Wanneer heeft een leven iets betekend?Allereerst achten wij het noodzaak om te bepalen wanneer deze vraag voor een individu beantwoordkan worden, is dat als een gesteld doel is bereikt, als je bovenstaande vraag met een positief antwoordkan beantwoorden als deze gesteld wordt op het moment net voor het sterven? Uiteindelijk kwam hetgenootschap tot de conclusie dat het om context draait, wat voor de één een betekenisvol leven isgeweest kan voor een ander een zielig excuus zijn geweest voor een leven. Alles draait in deze vraagom de context waarin deze wordt gesteld, daarom kan er geen eenduidig antwoord op wordengegeven.Wat is écht geluk?Een van de genoten kwam met de stelling dat boeddhisten het echte geluk zouden kennen. Door dezestelling nader te bestuderen werd net als bij de vorige vraag: “Wanneer heeft een leven ietsbetekend?” om de context draait waarin de vraag gesteld wordt. Wat voor de een één gelukmakendeervaring is kan voor de ander een traumatische ervaring zijn. De conclusie werd getrokken dat gelukgeen goed is dat wanneer het eenmaal verkregen is per definitie zal blijven. “Geluk heb je niet, gelukheb je te leen”.Bestaat het lot?Bij het beantwoorden van bovenstaande vraag werd er gekozen voor een wetenschappelijkeinvalshoek. “Het lot” is een lastige term om te definiëren; er bestaan namelijk verschillendeopvattingen over wat “het lot” zou moeten betekenen. Betekend het dat het hele leven vast staat of ishet een rode draad door het leven met ruimte voor speling? Dit laatste heeft veel te maken met hetgesprek dat volgde op het stellen van de vraag. Gedurende het gesprek kwam de notie naar boven dater, voorafgaand aan de geboorte van een mens, al veel bepaald is. Het biologische aspect; het DNA vaneen persoon, geeft al veel sturing in het leven van het nog niet geboren individu. Kenmerken worden,zonder keuze van het individu, toegekend, grote van het lichaam en mogelijke handicaps worden in ditstadium al bepaalt. Dit is op een manier een “lot” te noemen. Een set eigenschappen die zonderinvloed worden bepaald. Daarnaast bepaalt de opvoeding van een individu en de omgeving waarindeze opgroeit een groot deel van het nog te leven leven. Daardoor is te stellen dat er een bepaald “lot”bestaat, echter, omdat deze term verschillende ladingen heeft hebben wij gekozen vo or de term:referentie kader. Een referentie kader is voor een indivdu bepaalt, hoe deze persoon binnen dat kaderhandelt is vrije wil te noemen. 10
    • Datum bijeenkomst: 25 september 2012Aanwezigen: Stef van Houtum Cas Mathijsen Ezra de Fretes(notulist)InhoudDeze week hebben we het derde hoofdstuk gelezen van het boek ‘Van gedachten wisselen’. We zullendit deze bijeenkomst gaan bespreken aan de hand van vragen die zijn gerezen bij de deelnemers na hetlezen van de tekst.NotulenCas begint de bijeenkomt. Hij begint over pagina 65, met de vraag of we als mens echt vooruit lopen,met name in de Westerse wereld.Stef is het eens met de stelling die gegeven is, en geeft aan dat onderwijs relatief is. Wat hier in deWesterse wereld goed is, hoeft niet perse goed te zijn in een 3e wereld land. Hij zegt dat dit ook geldvoor de politiek, technologie en wetenschap. Hij denkt wel dat de 3e wereld enigszins tegen deWesterse wereld op kijkt, omdat we bijvoorbeeld altijd wel eten kunnen krijgen en in principe altijdwel een dak boven ons hoofd hebben. Verder kan hij daar niks over zeggen, hij heeft aan niet te wetenhoe het daar verder is, dus geen vergelijking kan trekken.Stef denk wel dat we in zekere mate in de Westerse wereld we een eigen bekroonde term gebruikendoor te zeggen dat we voorop lopen, want wie zegt dat vooruitgang gelijk staat aan geluk?Cas geeft aan dat dit dan aan de relatieve maatstaven ligt, waarop Stef zegt dat men altijd zegt dat deeconomie maar groeit, en daaruit geconcludeerd kan worden dat een economie in theorie oneindigzou moeten zijn, aangezien het nooit een 100% waarde zal halen. Aangezien de aarde in principeeindig is, zegt Stef, zou de economie dat ook moeten zijn.Het volgende punt dat Cas aandraagt is de vraag in hoeverre vrijheid van meningsuiting mag gaan.Staan discriminatie en vrije meningsuiting dan niet gelijk?Stef zegt dat er geen grens is, en dat het heel erg afhangt van de interpretatie van een persoon. Zo zoude anti-islam film mogen bestaan volgens Cas, iets waar Stef het mee eens is.Ze geven beiden aan niet gelovig te zijn. Ezra geeft aan ook niet gelovig te zijn, en dus eigenlijk niet kaninbeelden hoe beledigend zo’n filmpje kan zijn, iets wat Stef en Cas beamen. Stef zegt wel dat mensenenigszins weerbaar zouden moeten zijn, omdat anders alles beledigend opgevat kan worden. 11
    • Zo zouden religieuze kledingstukken of sierraden volgens Stef wel mogen, mits het niet buiten eenbedrijfskleding valt. Zo zou een ketting met een kruisje geen probleem moeten zijn, maar als eenhoofddoek niet past bij de bedrijfskleding zou dat niet mogen. Stef en Cas zeggen dat dit wel zorespectvol is naar het bedrijf.Cas brengt hierna een volgend punt aan. Is rede aanwezig in het bedrijfsleven?Stef zegt dat dit zeer aanwezig is, waarop Cas zich afvraagt of het niet net als geloof is opgelegd enwordt gezien als waar.Hij geeft als voorbeeld roken en religie. Men verteld dat roken slecht voor je is, maar wat als menvroeger vertelde dat roken goed was, vanuit religieus oogpunt. Zou dan praktisch de hele wereld rokenof toch de sigaretten laten liggen voor een betere gezondheid?Stef zegt dat de mens in principe vrij narcistisch is, en denkt dat de mens van nature onderdanig is.Waarom vertrouwen we er zomaar op dat een trap of huis niet inzakt? Vertrouwen we daarmee nietklakkeloos op de kennis van anderen in de hoop dat het allemaal wel zo zou zijn?Stef brengt als vervolg hierop de stelling van drugs aan. Wie is de regering volgens hem om drugsillegaal te maken? Qua veiligheid zou het niets uitmaken, aangezien alcohol volgens hem vakergevaarlijk is dan illegale drugs. Cas geeft aan dat er anders anarchie zou zijn, en dat het de taak vaneen regering is haar inwoners en de maatschappij te beschermen.Stef zegt dat we nu meer vrijheid hebben dan in anarchie, omdat we onszelf nu niet constant tegenbedreigingen hoeven te beveiligen.Stef geeft een volgende stelling weer. In wat voor maatschappij leven we? Wat is de idealesamenleving?Cas zegt dat in theorie een communistische samenleving ideaal is, omdat iedereen daarin gelijk is,maar zegt wel dat het een heel onrealistisch beeld is.Stef zegt het niet eens te zijn met democratie, waarop Ezra antwoord dat vrij kiesrecht ook niet altijdeven slim is, omdat sommige mensen te gesloten denken, en met hun stem een regering kunnencreëren met een zelfde gesloten wereldbeeld.Stef vraagt zich af of het een idee is dat kiesrecht afhankelijk moet zijn van het IQ, maar zegt daar geenantwoord op te hebben. Cas heeft hier ook geen antwoord op.De volgende stelling die Stef vraagt is of religie een goed iets is. Ezra geeft aan dat het voor mensengoed kan zijn, omdat het ze een houvast bied in de maatschappij, maar dat ze het niet op anderemensen moeten forceren. Cas is het hier mee eens en zegt dat het voor veel mensen eensamenhangend gevoel kan maken, een wij-identiteit.Stef zegt dat het doel vaak goed is, maar er teveel verschillende religies zijn op de wereld. De mensdenkt vaak teveel aan zichzelf, ‘zolang ik maar eten heb’, en denkt dan pas aan iemand anders. Zewillen vaak sociale zekerheid hebben, en vinden dat soms in hun geloof, en kunnen van daaruitanderen helpen.Cas geeft de laatste stelling, gevonden op pagina 67. De stelling is dat de Verlichting Fundamentalis meuitsluit en vraagt zich af of we het hier mee eens zijn, of juist oneens. Hij draagt aan dat erwetenschappers zijn die in god geloven.Ezra geeft aan dat die wetenschappers vaak in hun werk hun geloof zien. Dat door bepaalde dingen uit 12
    • te vinden of te onderzoeken ze hun bewijs van god zien.Cas vraagt zich daarop af wat zij van The Big Bang Theorie denken, omdat vanaf dat punt pas tijd isgaan bestaan. Ezra zegt dat het concept van tijd door mensen in verzonnen om een referentiekader tekunnen creëren. Stef zegt daarop dat men eerst een theïst is, vanuit de opvoeding, en pas later eenwetenschapper wordt.Als laatste vraag, als afsluiting, vraagt Cas of de Verlichting dan wel voor de hele wereld geldt, en nietalleen voor de Westerse wereld. 13
    • Datum bijeenkomst: 02-10-2012Aanwezigen: Ezra de Fretes Cas Mathijssen Luc Awater(notulist)InhoudDeze week is hoofdstuk 4 gelezen. Deze heeft als thema: “De boel bij elkaar houden” en gaat onderandere over de rechtsstaat en de natuurstaat. Deze hebben we met elkaar besproken waarvan deresultaten hieronder te zien zijn.NotulenEzra opent de bijeenkomst met de discussie over ʻhavikenʼ en ʻduivenʼ in onze samenleving. Hij verteltover de gevolgen van de acties van een havik. De houding van een havik lost niets op. Geweld moet jeniet bestrijden met geweld. Dat zorgt namelijk voor nog meer geweld. Daarom zegt ook de rest dat wijmeer naar de houding van duiven neigen.Een thema dat nog vaker in deze bijeenkomst naar boven zal komen, en wat ook hierbij hoort isʻxenofobieʼ. Dit wordt ook wel vreemdelingenangst genoemd, en beschrijft dus een (irrationele) angstvoor vreemden en buitenlanders. We zien dat de houding van een havik vaak uit angst voortkomt.Deze angst zorgt dan voor een extreme uiting van deze angst. Hierbij heb je grote kans op een net zoheftige reactie en lost dus niets op.Hierna gaan we verder over de rol en invloed van de staat. Hier hebben we het vooral over debescherming die de staat moet bieden. En nog specifieker, dat deze goed in balans m oet zijn. De staatmoet beschermen, maar hier niet te ver in gaan. Zo is hij in Nederland wellicht soms te tolerant. Maareen land als Amerika(wat bij de bijeenkomst veel aan bod is geweest), is daar veel strikter in. Bij dezediscussie pakken we het voorbeeld van verstandelijk gehandicapten met een kinderwens. Je kunt nietzomaar zeggen dat ze geen kinderen mogen hebben, dan zou je ze bestempelen als onmenselijk. Maarje kunt ook niet ieder persoon van die groep daar vrij in laten. Vooral zij die zelf al v eel dagelijkse hulpnodig hebben. Maar toch zou je die balans kunnen vinden door bijvoorbeeld testen op te zetten. Uitdeze test komt dan een plan waar in grote lijnen in beschreven staat hoe de opvoeding eruit zalkunnen gaan zien. Uiteraard komt hier een advies bij uit de zorgsector.Het belangrijkste in de discussie van de invloed van de staat is dus, om een goede balans hier in tevinden. 14
    • Hierna gaan we verder met de kwestie: zijn we het eens met de principes van rechtsstaat? Hier hebbenwe het over de scheiding van de drie machten. De wetgevende macht, de rechterlijke macht en deuitvoerende macht. We zijn het er over eens dat dit belangrijk is, omdat het anders snel uit de handkan lopen. Maar toch komt er hier een interessante vraag in de bespreking naar boven: Wordt je vanmacht altijd corrupt?Als je geen macht hebt, denk je dit misschien wel aan te kunnen. Maar wat als je eenmaal die machthebt? In hoeverre zou je deze dan gebruiken? Waarschijnlijk zou je het leven voor jezelf watmakkelijker maken. Maar dit kan al gauw invloed hebben op de mensen in jouw omgeving. Dit breidtzich dan op deze manier steeds verder uit, en loopt uit de hand.Ook als je in je verleden hebt ervarenwat het teweeg kan brengen(corrupte leider gehad), zal je zeer waarschijnlijk de overmate aan machtmisbruiken. Dit kun je het beste vergelijken met kinderen die vroeger misbruikt zijn door hun ouders.Zij hebben een grotere kans om ook een misbruikende ouder te worden dan anderen.In de discussie over ʻhabeas corpusʼ, kwamen we ook weer die extreme vorm van angst tegen. OokAmerika kwam weer naar boven. Hierin waren we het eens dat de angst die zij hebben voor religies alsde islam, resulteert in een ergere situatie dan voorheen door wat ze met die angst doen.De ʻhabeas corpusʼ bepaling zegt dat iedereen recht heeft op een eerlijke veroordeling, waarin zijzichzelf kunnen verdedigen. Een groot voorbeeld waarbij deze bepaling terzijde is geschoven, isGuantanamo Bay. Dit zijn handelingen vanuit angst, zoals hierboven beschreven. Dus mogen mensen intijden van crisis wel opgesloten worden zonder directe aanleiding? Nee. Maar toch zijn we ook tot eenconclusie gekomen, dat er uitzonderingen zijn waarbij het land direct in gevaar zou zijn.Hierna gingen we verder naar het onderwerp ʻstatenʼ. Hier hadden we het over de verschillendesoorten, waar ook de ʻnatuurstaatʼ aan bod kwam. De bedoeling van de natuurstaat is om eendiscussie te beginnen, maar zal nooit kunnen bestaan. Hieruit concludeerden we dat rechten enplichten wel degelijk nodig zijn. Vooral om bescherming te bieden. Mensen zullen altijd groepenvormen, en het oneens zijn met elkaar. Dit zal, in een lange tijd, resulteren in een vorm van strijd, zoalsoorlog.Toch zullen er in een samenleving met rechten en plichten ook problemen ontstaan, bijvoorbeeld in deinvloed van de staat die we eerder al besproken hebben. De conclusie kan dan ook alleen maar zijn dateen ideale samenleving onrealistisch en niet haalbaar is.Vervolgens volgde er een korte discussie over wat nou wel en wat geen natuurrechten zijn. En danvooral toegespitst op vrijheid en gelijkheid. We kwamen al gauw overeen dat vrijheid zeker eennatuurrecht is. Gelijkheid echter niet, want dat is slecht voor een soort. Dan is er namelijk geenevolutie. Tegenwoordig zijn we wel zo ver ontwikkeld dat we, wij mensen, gelijkheid enigszins kunnenrealiseren.Op deze discussie over evolutie volgde een vraag: houdt verlangen op, wanneer je je doel bereikthebt? Ten eerste denken we dat mensen altijd nieuwe doelen stellen. Vaak wanneer ze nog bezig zijnmet het behalen van het vorige doel. Mensen moeten altijd door. 15
    • Datum bijeenkomst: 09-10-2012Aanwezigen: Ezra de Fretes Cas Mathijssen Luc Awater(notulist) Stef van HoutumInhoudDeze week hebben we allemaal hoofdstuk 5 gelezen: “De zorg voor anderen: belangeloos of uit eigenbelang?”.NotulenCas opent de bijeenkomst met de stelling: Gaat eigen volk altijd eerst? Meestal ben je het eens met demeest fundamentele opvattingen van je volk eens. Uit de discussie komt voort dat het waarschijnlijkwel een soort natuurlijke neiging is om naar je eigen ʻsoortʼ te trekken. Het wordt daardoor eenafweermechanisme tegen anderen. Wat waarschijnlijk weer voortkomt uit de angst voor hetonbekende. Tegenwoordig is dit waarschijnlijk wel wat minder. In ieder geval in onze multiculturelesamenleving. Hierdoor worden we er vaker mee geconfronteerd, en raken we er min of meer aanʻgewendʼ.Hierna volgt er een discussie over de zorg voor anderen. Waarom doen we dit? Is dit toch altijd uiteigenbelang? En waarom zijn we überhaupt ooit begonnen met een verzorgingsstaat? Want eigenlijkgaat dit tegen onze natuur in. Namelijk tegen de evolutie. Een conclusie waar we uit gekomen zijn isdat dit het verschil maakt tussen mensen en de rest van de levende organismen. Ons bewustzijn, en indit geval ons medelijden en empathie wat hier uit voort vloeit.Ons volgende discussiepunt ging over QALYʼs. Ofwel, Quality Adjusted Life Years. Hiermee worden dekosten van de zorg, afgemeten aan de baten die de patiënt ervan heeft. Maar wie verdient de meestezorg? Het is moeilijk om hier grenzen aan te geven. Het beste zou zijn om het per individu te bekij ken,maar is hier genoeg tijd, geld en personeel voor? Maar ondanks dat het moeilijk te meten is, is hettoch belangrijk om hier naar te streven. Van case tot case kijken wat de kwaliteit van leven is. 16
    • In de verlichting zijn we weer zelf gaan redeneren. Maar wat is nu natuurlijk? Zelf redeneren ofluisteren naar anderen? We zagen dat het wel natuurlijk is om te luisteren naar anderen, traditie isimmers absoluut niet altijd slecht. De vertellers van deze traditie hebben namelijk al meer ervaring enhebben dit allemaal overleefd. Echter betekend dit niet dat dit beter is dan zelfredenatie.De laatste stelling die we uit dit hoofdstuk hebben gehaald is: Wanneer er twee verschillendenindividuen naar de wereld kijken(ervaren), is er dan veel verschil?Een voorbeeld. Je kijkt allebei naareen computer. Je ziet min of meer hetzelfde. Vorm, kleur, locatie. Maar je denkt er wel iets anders bij,je interpreteert het anders. De zintuiglijke prikkels zijn wel hetzelfde, maar de verwerking ervan is datniet. Je focus ligt ergens anders, en ook een bepaalde ervaring kan hierbij mee spelen. Als jebijvoorbeeld een traumatische ervaring hebt meegemaakt(een dergelijke computer is een keerontploft in je gezicht), dan zul je hier dus anders mee omgaan. 17
    • Datum bijeenkomst: 23 oktober 2012Aanwezigen: Stef van Houtum Ezra de Fretes Luc Awater Cas Mathijsen(notulist)InhoudDeze week hebben we de laatste twee hoofdstukken, dus hoofdstuk 6 en 7 van het boekdoorgenomen. Het betreft hoofdstukken met de titels: Het menselijk bestaat: kiezen of delen enMensen spreken niet vanzelf: waar of niet waar?NotulenHoofdstuk 6De bijeenkomst wordt geopend met een aantal filosofische vraagstukken die we onszelf hebbenafgevraagd te beginnen met wat volgens ons de hoofdvraag van dit hoofdstuk was: Waar doe je hetallemaal voor? Het gaat over het feit dat soms bij mensen ineens het hele decor (i.e het beeld dat zevan hun leven hadden) instort.We hebben het daarna even over onze eigen ervaringen hierin gehad. Het bleek dat iedereen welervaring had met zulke gedachtegangen; sommigen meer dan anderen. Daarnaast hebben we het overhet verschil tussen een dipdagje en het daadwerkelijk instorten van dat decor gehad. Ezra vond ineerste instantie dat het niet veel uitmaakte of je je maar kort of heel lang down voelde, maaruiteindelijk waren we het er allemaal over eens dat je wel langer down moet voelen, wil jedaadwerkelijk spreken over het uiteenvallen van het decor.Het instorten van dat decor vindt plaats als een soort domino-effect: dingen stapelen zich op en jeraakt in een neerwaartse spiraal. Volgens ons wordt zoiets getriggerd door vooral een realisatie die jein je leven hebt, bijvoorbeeld: niet alles blijft zoals het is; een vervelende gedachte of juist e en heelvervelende baan.Cas vroeg zich af of er een bepaalde intelligentie voor nodig was om tot het instorten van dat decor tekomen. We waren het erover eens dat mensen met een lagere intelligentie misschien wat minderprikkels binnenkrijgen wat ze stof tot nadenken geeft waardoor ze tot een besef komen waar ze hetallemaal voor doen. Het belangrijkste hierin is wel wat je voor levensstijl hebt en wat voor typepersoon je bent: ben je in eerste instantie al een denker, dan zal je misschien sneller tot v ervelenderealisaties komen. Dit komt waarschijnlijk wel eerder voor bij mensen met een wat hogereintelligentie. 18
    • We vroegen ons af of het gevoel er altijd is, of dat het wordt onderdrukt? Bij mensen die ooit ietshebben meegemaakt zal het gevoel sneller naar boven komen.Stef opperde dat mensen die gelovig zijn meer houvast in hun leven hebben omdat ze altijd het ideevoor ogen hebben dat hun leven ergens naartoe leidt. Ezra voegde daaraan toe dat het eerder zo is datals je gaat twijfelen, je je twijfel vinnen je geloof gaat passen, dan dat je je geloof aan de twijfelaanpast. Hoewel daar tegenwoordig wel wat vrijer mee om wordt gegaan en mensen zich sneller aanhet heersende wereldbeeld aanpassen.Hierna gingen we even verder door op religie. Wat vinden we daar nou van?Geen van ons is gelovig. We vinden allemaal dat religie iets moois kan zijn als je het maar voor jezelfhoudt en niet mensen jouw geloof probeert op te leggen. Dan zit er volgens Stef natuurlijk nog wel eenverschil tussen humanistische en dictatoriale geloven. De eerste is wat meer op de mens gericht enprobeert zichzelf hierin te ontplooien, terwijl de tweede de wetten van hun religie echt aan de mensenoplegt en laat het ze niet wagen hier van af te wijken. Dat is niet goed; geloof moet altijd vanuit jegevoel komen.Om nog even terug te komen op het instorten van het decor, vroegen we ons af of deze realisatie jetot een sterker mens maakt. Het antwoord hierop luidde: als je door zo’n depressie heen komt wel.Dan weet je in feite dat je het nergens voor doet allemaal, maar kun je toch nog een eigen zin aan jeleven geven.Existentialisten zeggen: de mens kiest zijn eigen bestaan. Maar kiest iemand uit de derde wereld ookvoor zijn eigen bestaan en kiest een misdadiger ook voor zijn bestaan?Het antwoord hierop komt ook uit het existentialisme: in je leven heb je bepaalde‘omgevingshandicaps’ zoals het opgroeien in een achterstandswijk of een been missen. Maar binnendeze grenzen kun je nog altijd je eigen keuzes maken.Is vrijheid gunstig of ongunstig vraagt Cas zich af. Doordat je de realisatie hebt dat je vrij bent, heb jenatuurlijk wel meer verantwoordelijkheid; je bent altijd verantwoordelijk voor je eigen daden.Om het hoofdstuk af te sluiten kregen we een discussie over de vraag of mannen of vrouwen rationelerzijn. Hier kwamen we niet echt uit. De meningen waren erg verschillend ondanks dat toch heel onzegroep uit mannen bestaat.Hoofdstuk 7‘Mensen steken snel hun hand op’ (naar de politiek). Is dit waar?Het is volgens zo dat mensen, vooral van de lage klasse, vaak de schuld buiten zichzelf leggen. Het isnatuurlijk een moeilijk vraagstuk. Want zijn deze mensen zo geworden omdat de politiek hen geenkansen geeft of nemen ze zelf de kansen niet aan die ze krijgen?De politiek is uiteindelijk bepaald door de samenleving. De overheid heeft wel een bepaaldeverantwoordelijkheid, maar burgers moeten wel zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Voor diemensen is het moeilijk als ze zelf die verantwoordelijkheid wel willen nemen, maar h un omgeving niet. 19
    • Hierna hebben we het gehad over wat taal voor rol speelt binnen het overbrengen van de waarheid. Inhet boek staat beschreven dat taal niet altijd de beste manier is om waarheid over te brengen. Maar erstaat geen alternatief.Stef zegt dat het niet zoveel uitmaakt wat je zegt, maar meer de manier waarop je het zegt. Dus dat ismeer de emotie dan de taal zelf wat dan belangrijk is. Maar we denken dat vooral combinatie vanmedia meer geschikt is om de waarheid over te brengen, hoewel er altijd beperkingen zullen blijvenomdat je bijvoorbeeld zoiets geraffineerds als gevoel nooit helemaal precies kan overbrengen; je kuntvia geen enkel medium laten weten hoe angstig jij je bijvoorbeeld op een bepaalde dag voelt.Is het bij een schilderij belangrijker dat je de impressie van de schilder begrijpt of dat je zelf een beeldkrijgt? Dit verschilt natuurlijk per schilderij, maar vaak is het zo dat de schilder wil dat mensen zelf eenimpressie maken, behalve als er echt een boodschap in het kunstwerk zit, want het komt vaak van eenbepaalde gedachte.De laatste vraag die we ons gesteld hebben is de vraag of camera’s op straat oke zijn. De meningenhierover waren erg verdeeld; camera’s zijn een inbreuk op de privacy maar je hebt wel, net zoalsFoucault zei, altijd controle, ook al zit er niemand achter de camera’s te kijken. Een belangrijkdilemma. 20
    • CasIk denk dat dit vaak voor mij wel een beetje heeft belichaamt wat ik hoopte te vinden in deze minor:filosoferen met medestudenten. Het fijne aan het vak vond ik dat er niet per se altijd volgens het boekgefilosofeerd hoefde te worden, maar dat er ook ruimte was om zelf over onderwerpen te beginnen.Wat ik wel merkte is dat ik het boek enigszins aan de saaie kant vond. Er werden soms onderwerpenaangehaald die me niet echt boeide en het was vrij schools geschreven. Gelukkig hadden we een vrijdiverse groep, waar Luc helaas een groot deel van de tijd niet bij kon zijn, maar hadden we vaak veelom over te discussiëren. Dit was ook zo omdat bijvoorbeeld Stef en ik vaak tegengestelde meningenhadden en we lang door konden blijven gaan.Wat ik op het laatst ook merkte is dat veel dezelfde vraagstukken terugkwamen en ik denk ook dat datmet het boek te maken heeft; op een gegeven moment waren de vragen gewoon op en dat moeteigenlijk niet kunnen bij een boek gebaseerd op filosofie.Al met al erg leuke en leerzame colleges.EzraTijdens deze periode boekbespreking hebben we gepoogd via een Socratisch gesprek het boek tebehandelen. Door telkens een hoofdstuk te lezen en deze daarna te bespreken en daarmee onze kijken meningen op bepaalde onderwerpen te verduidelijken maakte deze periode zeer interessant. Weweten natuurlijk allemaal onze eigen mening en visie op bepaalde onderwerpen, maar dankzij hetSocratisch gesprek is het mogelijk om de visies van groepsgenoten te zien. Zo vond ik het persoonlijkerg grappig dat Stef en ik op sommige punten praktisch tegenover elkaar stonden, maar met andereonderwerpen we weer een zelfde soort mening hadden.Het fijne is dan ook dat je in een select groepje zit. Omdat we met vier personen waren was hetbespreken een stuk gemakkelijker dan dat het met een hele klas was geweest. Iedereen kon goed aanhet woord komen en ideeën voordragen.Ik denk ook niet dat ik concrete ideeën heb om dit beter te doen. Ik ben erg fan van het in groepjeswerken, omdat daarmee een veel betere samenwerking tot stand kan komen. Je leert jegroepsgenoten goed kennen, iets wat in een nieuwe klas altijd fijn is. 21
    • LucNa in de eerste week een goed plan te hebben gemaakt, was ik er benieuwd hoe dit uit zou pakken.Helaas ben ik er toen een tijdje niet geweest. Maar toch heb ik de boekbesprekingen later als positiefervaren.Van mijn eigen studie ben ik het ook gewend om in groepen te werken, dus dat vond ik erg fijn. Ik denkook dat dit zowat de kern van de minor is, met anderen praten/discussiëren/bekijken/bespreken. Hierwaren we verder heel vrij in. Er werd elke week een hoofdstuk gelezen, maar wij pakten hier de dingenuit die voor ons het belangrijkste waren. Vervolgens zijn deze vaak uitvergroot en uitgebreidbesproken.Wel jammer dat het boek na een aantal hoofdstukken, toch enigszins saai werd. Daarom is het goeddat we nu zelf een boek mogen kiezen om te lezen.Stef"Van gedachten wisselen"Een erg solide titel en een juiste omschrijving van de afgelopen weken. Door middel van een socratisch(op momenten minder socratisch dan andere momenten) hebben mijn groep en ik getracht eenwaarheid te zoeken. Ik stel duidelijk één waarheid in plaats van dé waarheid, terugblikkend op degesprekken werd het duidelijk dat de absolute waarheid relatief is en dus verre van absoluut is.Een korte terug blik op de gesprekken laat een duidelijk beeld zien van de evolutie in de gesprekke n.Wat enigszins jammer is, vooral om het feit dat de gesprekken na, dat de weken vorderden, eenduidelijk overkoepelend beeld lieten zien en daardoor regelmatig vastroesten. Tijdens een van deeerste gesprekken, week 2 of 3, kwamen we tot de conclusie dat alles relatief is en binnen eenbepaalde context bekeken dient te worden. Deze visie echode door in vrijwel alle gesprekken. Stondenwe op een lastig punt of werd er een heftig onderwerp behandeld kwamen we steeds tot de conclusie:"alles is relatief" of "binnen de gegeven context is het erg logisch". Dit is een valkuil waarbijvoorzichtigheid geboden is, het is namenlijk gemakkelijk om alles maar te relativeren en daardoor geenduidelijk beeld of antwoord te geven op vraagstukken.Het relativeren daar gelaten waren de gesprekken interessant, nieuwe visies uit verschillendewerkvelden en denkbeelden hebben geen diepgaande indruk achtergelaten maar desalniettemin weleen deur geopend in mijn denken. Tijdens de gesprekken merkte ik sterk dat ik bereid was om mijnmening tot de tand toe te verdedigen, op zich geen slecht iets, maar wel een risico. Door mijn meningzo sterk te verdedigen zijn er momenten geweest dat de groepsgenoten, naar mijn indruk, in minderemate bereid waren om hun mening te opperen. Door een stap terug te doen in latere weken en meerruimte te geven aan de andere groepsgenoten merkte ik dat ook zij interessante inzichten hadden.Kijkend naar de reflectie van de groepsgenoten doet het mij deugd te zien dat de groepsgenoten hetook erg interresant vonden om met mij de discussie aan te gaan.De conclusie die ik trek over afgelopen weken is dat het een fijne ervaring was voor alle genoten.Discussies zijn gevoerd, inzichten zijn verschaft en banden zijn gevormd. Een klein punt van kritiek ophet behandelde boek; het had de neiging om in herhaling te vallen waardoor, na mate we wekenvorderde, de vraagstukken minder werden. 22