Valentín Paz-Andrade

VALENTÍN PAZ-ANDRADE LETRAS GALEGAS 2012

UN HOME POLIFACÉTICO Avogado, xornalista, poe ta, viaxeiro, home de empresa e vinculado á política. A personalidade multifacética de Valentín Paz- Andrade, empapada, ao mesmo tempo, de grande humanidade, estivo marcada por un único obxectivo: traballar por e para Galicia.Vigo, ano 1985, segunda edición do Correlingua. ValentínPaz Andrade entregou o manifesto que está a ler CésarCunqueiro.

GALIZA COMO TAREFAComecei a cantar ohimno de estudante enSantiago. Desde 1916 asIrmandades foron as queo fixeron popular. Todosos que pertencíamos aelas, ao final dosactos, cantábamos asestrofas do bardobergantiñán como ritofinal de afirmación.(Compostela, 1920). O galeguismo citouse o 25 de xullo de 1931 no Teatro García Barbón. As principais figuras do Partido Galeguista estiveron en aquel mitin. Na imaxe, entre outros, Valentín Paz-Andrade con Castelao.

GALIZA COMO TAREFASó tiña a Galiciacomo centro das súaspreocupacións.(Decano do Colexio deavogados deVigo, Alfonso ÁlvarezGándara)En Valentín PazAndrade, os soñosguiaban os feitos; aspalabras , os actos. Cadaun dos seus pasosestaban tinguidos decompromiso:Galiza era para el unha Imaxe da exposición na Fundación Seoaneutopía realizábel .(Manuel Rivas)

XORNALISTA A obra de Valentín Paz-Andrade é ampla en extensión: poesía, narrativa, ensaios e multitude de colaboracións en numero- sos medios de comunicación. Dúas das súas facetas máis destacadas eran a de poeta e a de xornalista. O xornal vigués Galicia (1922-1926) foi o primeiro xornal cheo de modernidade que se confeccio- nou na Terra, nel mostrou a súa idea de xornalismo como elemento de intervención naEu ou fago un xornal sociedade.liberal, independente e galeguista ou A censura e anon fago nada, pois se o xornal non ditadura de Primoven servir ao país dunha maneira de Rivera deutotal eu co seu director non me meto nesta aventura… (ante no cárcere en 1924.o nacemento do xornal Galicia o 25 de xullo de 1922)

XORNALISTAHai unha especie deeconomía do pensar queserve aos que nonsoen pensar. Cando estes seacostuman á literatura dunxornalista rematanpor pensar coma el…

EMPRESARIOO feito económico é a base fundamentaldos problemas sociais. (no segundoaniversario da fundación da Caixa Ruralde Lérez, 1928).Para min o programa empresarialpodería comezar a redimir positivamentea Galiza do subdesenvolvemento, daincultura, da miseria rural, do éxodoventureiro, da marxinación secular queviña padecendo. (Ante oproxecto, despois frustrado, de Petróleosde Galicia S. A. en 1959) Valentín Paz-Andrade no stand de Industrias Pesqueras na World Fishing Exhibition de 1985

EMPRESARIO Quéirase recoñecer ou non a Pescanova débeselle unha verdadeira revolución do sector e do mercado alimentario en España.Na súa obra, Galicia comotarea (1957), V. Paz-Andradediríxese ao empresariadoindustrial galego e as elitesda burguesía autóctona. Vaialó medio século (…) pero odestinatario fíxose o xordo eo cadro diagnósticodeseñado por Valentín haidez lustros segue a describiraínda hoxe a patoloxíaendémica deste país. (XoséManuel Beiras). Durante a World Fishing Exhibition co seu fillo Alfonso, Pablo González Mariñas, Miguel Roca e Andrés Barros Dacosta, membro do comité executivo da World Fishing Exhibition de 1985.

POETAValentín Paz-Andradepertence, porcronoloxía eafáns, ao gruponovecentista, taméndenominadoXeración de 1925, unconxunto de poetasnados arredor doano 1900 que tivocomo principal Eu, que me formara ao lado dun poeta, non fora tentadoprofesión de fe aínda polas musas. Foi na soidade albacenta onde sentín a necesidade de me expresar no verso. Sospeito que foirenovar e introducir unha evasión provocada polo trauma moral. (Desterrona modernidade a en Requeixo de Queixa até finais de 1937).poesía galega.

Cando ti volvas… POETA Na matricial Galiza, sempre túa, que dende a Torre de Hércules ao Miño un facho acenderá por cada illa, cando ti volvas polo mare; de toxo unha fogueira en cada monte, cando ti volvas polo mare; dos castros na coroa unha cachela, cando ti volvas polo mare; unha loura candea en cada pino, cando ti volvas polo mare; o seu cirio de frouma os arciprestes, cando ti volvas polo mare; luces de ardora branca en cada mastro, cando ti volvas polo mare; un farol mariñeiro en cada dorna, cando ti volvas polo mare; veliñas á xanela en cada casa, cando ti volvas polo mare; e as pérolas das bágoas derramadas, cando ti chegues polo mare,Escrito en 1954 e publicado en Edicións cando ti chegues polo mare…Galicia do Centro Galego de Bos Airesen 1955

As úberes do medoPOETA Se isto é vivir... eu vivo vivo aínda neste val de viventes espantallos munxidores das úberes do medo,Na miña poesía, mais a xeito dun prófugo da morte,a voz emerxía que por teima dos outros houbo de recuncar quixera ou non,da nos arriscados xogos de facer ventureiro resgate da súa vida.clandestinidadee emitíase a Experimentei en quente catro veces mal gobernada Dona da Gadaña!contrapelo o axexo dos teus tarsos... nos meus pasos,dos tinglados e o tronce dos aceiros tolledoresda opresión, ou a facer peneira no meu coiro, ou a trillar meus osospor iso son arte e deixar debulladas pola areada evasión e espigas do meu sangue. (…) poesía social. Un non ha ser tan solo a suma do que quixo e do que fixo, illado na súa illa, a forza remador contra corrente, pois os rodicios da inxustiza allea, contra do non querer do muiñeiro tamén moen para un. O tempo foi correndo nos reloxos sen corda moitas veces, e nas vísperas de días que virán van indo xa de seca pouco a pouco as úberes do medo. Pois mentres agardamos, agardamos... Editado por Galaxia en 1968 (…)

POETA As palabras Vén o ar ateigado de palabras, cada mañán chamando aos nosos vidros, para pór a xemolar son e semente. As palabras de cote están falando e somos nós os xordos ao mensaxe que no seo das sílabas carrexan. Polas palabras somos outra cousa, e non primaz materia dunha besta, só desbravada en nós polas palabras. Son palabras as ondas do gran río da fala, que morre un pouco e nace do mencer ao luar de cada día. A eito marteladas nos falares do pobo, que as mestura ao seu suor, limadas cal semánticas moedas nas forxas oficiais do saber, sempre as palabras teñen lei de ondaPublicado por Edicións do Castro a develar na vida dos demais.en 1979 (…)

POLÍTICONós vimos a construír unha novaGaliza, que sexa como o espelloda súa propia esencia étnica.Queremos unha Galizaautónoma, señorade si mesma, que sexaoficialmente o que ela énaturalmente. Levandoos principios democráticos á súamáis radicalmanifestación, arelamos que opobo galego entendadirectamente os seusproblemas, sen intromisión dequen é alleo a eles, que os Mitin de propaganda galeguista en Sanxenxo. Paz-resolve (…) como puidera resolver Andrade foi candidato nas eleccións constituíntes deos problemas do Congo. xuño de 1931 e participou na campaña pro autonomía(Mítin o 25 de Xullo en Vigo do para Galicia.Grupo Autonomista Galego)

POLÍTICOTívose que formular unha opción sobrea titulación de cada gobernoautónomo. Tanto Cataluña comoEuskadi non tiñan dúbidas aorespecto, Galiza menos debía telas pormor dos suevos se adiantaren aconstituír o Reino de Galiza. Nome queaínda seguiu en uso para-oficialséculos despois de que osReis Católicosnos infrinxisen a “doma e castración”da que fala Zurita. Mais os tempos nonpasan en balde.Cando fun chamado a propoñer nomepara o ente autonómico suxerín oque prosperou, Xunta de Galiza. O queescollera Antolín Faraldo, narevolución galega de 1846, Con Jordi Pujol e a súa dona Pilar en Vigo. Xuño 1978.sufocada goiescamente poladitadurade Narvaez, cos doce fusilamentos deCarral.

NORMALIZADOR DA LINGUANon podemos os galegos, a respeito dunhacousa tan íntima e tan nosa como é falargalego, que é tanto como ser galego, nonpodemos admitir sentenzas de ningún tribunalalleo a Galiza.(…)Non debía haber no noso país xente que tiveseopinión distinta que recomendar e esixirlle atodos os galegos que falasen a súa lingua.(En 1985, pronunciándose contra a sentenza doConstitucional que pretende modificar a Lei deNormalización Lingüística)Galiza pode progresar, sobre todo naeconomía, se acredita no seu idioma e tendepontes co sistema internacional que orixinou. En 1982, na sede da RAG, da que era membro desde 1978.

Estamos comezandoaínda unha conquista quepara todos é un deber eunha obriga sagrada.Vós, os que videsdetrás, tedes esa obrigapara o futuro. Estamos nametade do camiño. Faifalla vencer moitasresistencias que aínda seopoñen a ese avance dosdereitos de Galicia.(Derradeirodiscurso, Vigo, xuño de1986)

FONTES• LEGADO VALENTÍN PAZ-ANDRADE• GALIPEDIA• Biografía de Valentín Paz-Andrade, Xan Carballa. Ed. Galaxia, 2012

http://orecunchodasmusas.blogspot.com.es	262
http://valentinpazandrade12.blogspot.com.es	247
http://marlou.blogaliza.org	110
http://www.orecunchodasmusas.blogspot.com.es	16
http://www.bicodaria.com	7
http://orecunchodasmusas.blogspot.com	5
http://valentinpazandrade12.blogspot.com	2
http://valentinpazandrade12.blogspot.com.br	2

Valentín Paz-Andrade

by Marlou

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

8 Embeds 651

Statistics