Sociale media als
(nieuwe) toverstaf:
Studenten goochelen
met je mee

Auteur
• Cindy De Smet (Lector Media/Burotica,
departement lerarenopleiding, Hogent)
• Email-adres: smetty AT gmail DOT com
• Op het web:
• www.smetty.be
• www.edublogs.be
• www.dopplerradio.net

Creative Commons
Deze presentatie is
onderworpen aan de
Creative Commons
overeenkomst:
Naamsvermelding-
NietCommercieel-
GelijkDelen

Inhoud
• Weblogs
• RSS
• Bookmarks
• Wiki
• De ELO
• Auteursrechten en Creative Commons
• Video & Foto, Community, E-Commerce
• Startpunten

Bloggen
in het onderwijs

Wat is een weblog? (I)
Een weblog of een blog is een website
waarop:
• één of meer mensen,
• regelmatig (soms een aantal keren per dag),
• nieuwe berichten plaatsen.
Deze berichten worden in chronologische
volgorde (op datum), van nieuw naar oud,
weergegeven.

Wat is een weblog? (II)
• Via reacties (comments) bieden weblogs hun
lezers ook vaak de mogelijkheid om - al dan niet
anoniem – hun mening onder berichten te
plaatsen.
• Meestal gaat het om tekst, maar het kan ook om
foto's (een fotoblog), video (vlog) of audio
(podcast) gaan (maw. geen beperking naar
formaat toe).

Voorbeelden
Lager Onderwijs:
•Sint-Paulus blog (school)
•Meester Mees (leerkracht)
Middelbaar Onderwijs:
• Sint Jozefscollege (schoolblog)
• Karel Schiepers (leerkracht)

• Hoger Onderwijs:
• Geert De Cubber (Howest): cursus blog
• Hans Coppens (KUL): onderzoekers blog
• Studenten blogs C-MD (KHLim): Niki Lin
• Algemeen
• Blog voor ICT-coördinatoren (ICTO)
• KlasCement weblog

Bloggen en onderwijs(I)
Poortman en Sloep:
1. Vergaren van informatie voor een project of
werkstuk (onderwerpgerichte blog)
2. Portfolio. Hierbij speelt het
verslagleggingsaspect een grote rol. Omdat
resultaten na elkaar geboekt worden en er een
zekere opbouw inzit, is de dagboekmetafoor erg
geschikt
3. Een proces in beeld te brengen. Dit kan zowel
een individueel proces als een groepsproces
zijn

4. Feedback organiseren via een weblog
5. Voorbereiding eigen lessen. Anderen die met
een vergelijkbaar onderwerp bezig zijn kunnen
dan reageren en aanvullingen geven. Er
ontstaat zo een ontwikkelgemeenschap
6. Ook een school kan een weblog inzetten voor
communicatie met de studenten, zoals
bijvoorbeeld voor roosterwijzigingen. Op deze
manier wordt nog maar weinig gebruik
gemaakt van weblogs

Bloggen en onderwijs(II)
De zeven pijlers van digitale didactiek (Rubens):
1. Relaties leggen: bijdragen van verschillende
personen, samen leren, sociale interactie.
2. Creëren: nieuwe kennis creëren zoals leren
schrijven, onderzoek doen.
3. Uitdragen: kennis en ervaringen met anderen
delen, publiceren.
4. Transparant maken: patronen in denken en
samenwerken transparanter maken zoals
bijvoorbeeld online discussies,
samenwerkingspatronen zichtbaar maken.

5. Leren leren: leerprocessen worden zichtbaar,
geven van feedback, reflecteren op het eigen
leren, vaak gebruikt door promovendi
6. Competenties centraal stellen: portfolio
7. Flexibilisering: weblogs voorzien in de
mogelijkheid om door studenten gebruikt te
worden waar, wanneer en op welk moment zij
dat willen.

De realiteit
Jan Cremers (in zijn scriptie over Hoger Onderwijs):
In totaal zijn 4 centraal opgezette weblogsites
aangetroffen en 34 weblogs die zijn opgezet door een
docent, student of een team.
Wat opvalt is dat de meeste weblogs vooral gericht zijn
op onderzoek of vakgebied (individuele weblog of topic
weblog) en elektronische dagboeken. Weblogs gericht
ter ondersteuning van het onderwijs zijn nauwelijks
aangetroffen.

Meer info over blogs
• Weblogs in het onderwijs (ISP Wijzer)
• Dossier Klassenweblog (Computers in de klas)
• Scriptie bloggend leren (scriptie Maarten
Kremers)
• Bloggend leren: weblogs in het hoger onderwijs
(Zomerdijk)
• Educational blogging (Stephen Downes)
• Edublogs.be en Edublogs.nl

RSS

Wat is RSS? (I)
• RSS is een toepassing van de internet metataal
XML. Ander formaat: ATOM.
• RSS laat je toe om blogs/sites in een bloglezer
(RSS-lezer of een aggregator) te lezen.
• Vergelijking: nieuwe mail in je mailbox.
Meer info:
• RSS (Wieland)

Een RSS-lezer
• RSS feeds kan je lezen via: je browser,
sommige mailpakketten, desktop RSS-lezers of
online RSS-lezers.
– Browser: FireFox, Internet Explorer, Safari (Mac)…
– Mail: Outlook, Thunderbird
– Desktop RSS-lezers: BlogBridge, SharpReader,
NetNewsWire (Mac)...
– Online RSS-lezers: Bloglines (AskJeeves), Google
Reader (Google), Live.com (Microsoft), Rojo (Rojo
Networks), Netvibes…

Bookmarks

Bookmarks
• Del.icio.us
• Furl
• Connotea
• Diggs
• Google Reader

RSS/bookmark toepassing
• Verzameling docent alleen (aanvulling
cursus) en/of studenten
• Praktisch: accounts standaard installeren
in de browser van de pc-klas
• Voorbeeld:
– Kunsten.nl (HKU, beschrijving)
– Niels Hendriks (lector, KHLim)
– Maarten Cannaerts (lector, Elise)

Wiki

Wiki (I)
• Een wiki heeft 3 betekenissen:
– Het is een toepassing op het internet waarbij
gebruikers de mogelijkheid hebben om via
een webbrowser zelf inhoud toe te voegen,
aan te passen of te verwijderen.
– De software die gebuikt wordt om deze
toepassing te realiseren.
– De inhoud die via een wikitoepassing
geproduceerd wordt.
• Bron

Kenmerken van een Wiki (I)
• Kenmerken van een wiki:
– Open: In principe kan iedereen meedoen, maar het is
mogelijk hier beperkingen in aan te brengen.
– Dynamisch groeimodel: pagina’s kunnen naar
elkaar verwijzen, ook als de pagina waar naar
verwezen wordt nog niet bestaat.
– Eenvoudige opmaak: een beperkte set van
opmaaktekens zorgt er voor dat de belangrijkste,
noodzakelijke opmaak beschikbaar is

Wiki (II)
– Unieke namen: een wiki werkt niet met
mappenstructuren maar met unieke namen voor
pagina's.
– Traceerbaar: ondanks het open karakter biedt een
wiki voldoende mogelijkheden om de zaak in de
gaten te houden.

Wiki en onderwijs
• Takenlijst (per student/per leerkracht)
• Voorbereidingen (opdracht, project, maar
ook het schoolfeest)
• Agenda (les, vergadering, discussie)
• Aankondigingen en mededelingen
• Projectwerking
• Knowledge management (kennis delen)

Voorbeelden
• Wikipedia, Wiktionary, Wikibooks
• Japanese studies (Hans Coppens, KUL)
• Film en literatuur (Sara Rogies, KUL)
• Video2Learn (ICLON)
• Infogroep (VUB)

Anders samenwerken
• Google Docs & spreadsheets
• Zoho
• Skrbl

En de ELO?

Case: Dokeos
• Wiki als aanvulling/vervanging cursus
– Mogelijkheden vandaag
– Praktische problemen
– Voorbeeld: CVO VSPW
• RSS

Auteursrechten en
Creative Commons

Auteursrechten
• Het auteursrecht is geen belasting maar een
uitgesteld loon.
• Het auteursrecht ontstaat automatisch door de creatie
van een origineel werk.
• Om te voldoen aan het auteursrecht moet een creatie
gematerialiseerd zijn, d.w.z. in een bepaalde vorm
gegoten worden.
• Het moet gaan om een originele creatie van de maker
zelf.
• De beschermingstermijn van het auteursrecht bedraagt
70 jaar na het overlijden van de auteur.

Wat beschermt het auteursrecht?
• Tekst
• Foto’s
• Alle soorten beelden
• Muziek, video, film en audiovisuele sequensen
in het algemeen (ongeacht het formaat of de
informatiedrager)
• Computerprogramma’s
• Databanken

Uitzonderingen
Erg belangrijk voor leerkrachten!
• Citaatrecht
• Reproductie voor privé-doeleinden
• Reproductie ter ondersteuning van onderwijs of
wetenschappelijk onderzoek
• De karikatuur, parodie of pastiche
• Reproductie of mededeling aan het publiek met
als doel te informeren

Creative Commons
• Creative Commons is een non-profitorganisatie
die opgericht is vanuit de gedachte dat sommige
mensen er geen behoefte aan hebben om al
hun intellectuele eigendomsrechten uit te
oefenen.
• Voorwaarden (en/of):
– Naamsvermelding
– Niet-commercieel
– Geen afgeleide werken
– Gelijk delen

Video & foto

Video en foto
• YouTube
– Beeldmateriaal vinden
– Zelf publiceren
– Andere: Google video
• Flickr
– Foto groepen mogelijk
– Andere: Picasa

Community

• Chat
• Forum
• MySpace
• Hyves.be
• XING (vroeger OpenBC), Orkut, LinkedIn

E-commerce

• Ebay
– Stock verkoop, aanbieden services
• Amazon
• Second Life
– Fontys University Campus
– Top 20 Educational Locations in Second Life
– De tweede wereld (Maarten Cannaerts)

Startpunten voor web2.0
als lesgever

Startpunten
• RSS-lezer: relevante blogs (edublogs)
• Gebruik maken van Technorati, Blog Search
(Google), del.icio.us, OPML, SlideShare
• Voorbeelden: digitale didactiek, edusite
• Social Software in het onderwijs (Pierre
Gorissen)
• Web 2.0 Ideas for Educators, A Guide to RSS
and More (Quentin D’Souza)

Over de auteur:
Cindy De Smet (Lector Media/Burotica,
departement lerarenopleiding, Hogent)
Email-adres: smetty AT gmail DOT com
Smetty op het web:
• www.smetty.be en www.edublogs.be
• Del.icio.us, SlideShare, Flickr, LinkedIn,
OPML