Het gebruik van wiki's,
ELO's en digitale didaktiek
Studiedag: Informatica @tractief
14/09/2009 - Cindy De Smet

Deze presentatie is
onderworpen aan de
Creative Commons
overeenkomst:
Naamsvermelding-
NietCommercieel-
GelijkDelen

• Lector media HoGent
• Ph.D. Student (CV)
Vakgroep Onderwijskunde UGent
• Contact: c.desmet@ugent.be
• Presentatie:
http://www.slideshare.net/smetty
• Weblog:
http://www.edublogs.be

1. De leermogelijkheden wegwijzer
2. Wiki: betekenissen en kenmerken
3. Wiki: 7 pijlers van digitale didactiek
4. Wiki: Onderwijs toepassingen
5. Voorbeeld Case 1
6. Voorbeeld Case 2
7. Voorbeeld Case 3
8. Discussie – Q&A
9. Meer info

http://www.learn-the-e-way.be/e-learner/elearnereleerstijl.htm
Werkt alleen goed met Internet Explorer!

De Wiki

• Een wiki heeft 3 betekenissen:
– Het is een toepassing op het internet waarbij
gebruikers de mogelijkheid hebben om via een
webbrowser zelf inhoud toe te voegen, aan te
passen of te verwijderen.
– De software die gebuikt wordt om deze toepassing
te realiseren.
– De inhoud die via een wikitoepassing geproduceerd
wordt.

• Kenmerken van een wiki:
– Open: In principe kan iedereen wijzigingen aanbrengen,
maar het is mogelijk hier beperkingen in aan te brengen.
– Eenvoudige opmaak: een beperkte set van opmaaktekens
zorgt er voor dat de belangrijkste, noodzakelijke opmaak
beschikbaar is
– Unieke namen: een wiki werkt niet met mappenstructuren
maar met unieke namen voor pagina's.

– Dynamisch groeimodel: pagina’s kunnen naar elkaar
verwijzen, ook als de pagina waarnaar verwezen wordt nog
niet bestaat.
– Traceerbaar: mogelijkheid om na te gaan wie er wat
verandert.

Onderwijstoepassingen:
• Groepsprojecten
• Uitbreiding of ondersteuning van de cursus
• Agenda (les, vergadering, discussie)
• Takenlijst (per student/per leerkracht)
• Knowledge management (kennis delen): onderzoeksgroep,
ondersteuning doctoraat
• Glossarium, woordenboek...

Case 1
• Hans Coppens
• Japanologie, Faculteit Letteren, KULeuven
• Website: Japanese studies
• 3 voorbeelden:
1. Geschiedenis wiki
2. Populaire cultuur wiki
3. Japans-Nederlands woordenboek

Case 2
• Dr. Bram De Wever
• Vakgroep Onderwijskunde, Ugent
• 2 voorbeelden:
1. Wiki bij het opleidingsonderdeel Onderwijskunde
(Prof. Valcke)
2. Wiki bij het opleidingsonderdeel
Vakdidactische verkenningen (Prof. Van Keer)

Case 3:
• Cindy De Smet
• Bachelor leraar lager onderwijs
Lerarenopleiding Ledeganck, Hogent
• Voorbeeld uit het opleidingsonderdeel
Media: uitdieping

De 7 pijlers van digitale didactiek (Robert-Jan Simons,
2003; Wilfred Rubens)
•Relaties leggen: wiki’s kunnen bijvoorbeeld gebruikt
worden als instrument voor groepswerk of als cursus.
Studenten zijn samen verantwoordelijk voor de realisatie.
•Creëren:. een wiki kan gebruikt worden om online
redeneren en schrijfvaardigheden te stimuleren

• Uitdragen: een goed opgezette wiki kan helpen om
informatie, kennis en ervaringen met anderen te delen.
• Transparant maken: de meeste wikisoftware bezitten
functionaliteiten om bijdragen te analyseren.
• Leren leren: mogelijkheid voor de begeleider om snel
in te grijpen en het leerproces te begeleiden of om
onderling feedback te geven.

• Competenties centraal stellen: een wiki is minder
geschikt als portfolio omdat controle over de inhoud
belangrijk is en het niet wenselijk is dat iederen alle
informatie kan zien of aanpassen
• Flexibilisering: een wiki voorziet in de mogelijkheid om
plaats- en tijdsonafhankelijk aan een project te werken
(verschillende campussen, landen...)

Discussie:
• Groepsdynamica
• Open versus gesloten systeem
• Evaluatie
• ...

Q&A

• Wikimedia: Wikipedia, Wiktionary, Wikibooks
• Social Software in het onderwijs (Pierre Gorissen)
• Het gebruik van wiki’s in het onderwijs
(Cindy De Smet, Open bron, open inhoud, open leren; Wolters
Plantyn, ISBN 90 301 8431 0)
• Wikimatrix
• Wiki's in Plain English
• TACCLE (tip: gratis handboek online leren)
• Toll-net.be (e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen)