Rebranding Athens: The ABC and Agora Project.

  • 414 views
Uploaded on

Our complete proposition about Athens Rebranding. The ABC and Agora Project. Get on board! …

Our complete proposition about Athens Rebranding. The ABC and Agora Project. Get on board!

Athens CoCreation Branding Project
Panteion University Of Social And Political Sciences
Department of Communication, Media and Culture
MA in Cultural Management
Course: Cultural Marketing and Communication
Course Instructor: Betty Tsakarestou, Assistant Professor and Head of Advertising and Public Relations Lab

More in: Business
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
414
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
11
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. 1Athens RebrandingThe ABC and AGORAproject
  • 2. 2ΕισαγωγήΤο εγχείρημα της παρούσας εργασίας αποτελεί αποτέλεσμα μιας συνεχούςκαι ενδελεχούς προσπάθειας να ερευνήσουμε τις καινούριες «έννοιες» που έχουνπροκύψει τα τελευταία χρόνια στην παγκόσμια κοινότητα αναφορικά με ζητήματαπόλεων και πως αυτές θα αποτυπώσουν το νέο τους στίγμα στον παγκόσμιο χάρτη.Η έννοια smart city καθώς και οι έννοιες κλειδιά που αυτή εμπεριέχει: Technology-Creativity -Efficiency –Usability- Sustainability –Communication and Networking –Inclusiveness- Openness- Involvement, νοηματοδοτούν εν πολλοίς, κατά την άποψήμας, τη νέα διάσταση που κάθε πόλη θα πρέπει να φέρει στην οικοδόμηση μιαςνέας εικόνας που θα ανατρέπει το σύνολο των προηγούμενων αντιλήψεων και θααναδεικνύει αυτή τη νέα διάσταση.http://athenscocreation.wordpress.com/2013/04/08/smart-cities-what-about-them/Μιλώντας για την εικόνα της κάθε πόλης, περνάμε στη δεύτερη σημαντική «έννοια»με την οποία συνδιαλλαχθήκαμε σε αυτήν την προσέγγιση, την έννοια του citybranding. Πριν προχωρήσουμε στην εννοιολόγησή της όπως αυτή προκύπτεισήμερα θα θέλαμε να καταγράψουμε το γεγονός πως γίνεται μια μεγάληπροσπάθεια από πάρα πολλές πόλεις του κόσμου να κατασκευάσουν ένα ισχυρόκαι μοναδικό brand name, πράγμα που είδαμε στο σύνολο των ομαδικώνπαρουσιάσεων στο σεμινάριο του μαθήματος. Το city branding λοιπόν αποτελεί τηδιαδικασία δημιουργίας μιας θετικής και ισχυρής ταυτότητας καθώς η εικόνα μιαςπόλης μπορεί να είναι ένα ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ένα χρήσιμοεργαλείο σε μια ολοένα και πιο παγκοσμιοποιημένη και ανταγωνιστική αγορά. Αυτόπου θα πρέπει να λαμβάνεται σταθερά υπόψη σε κάθε εγχείρημα οικοδόμησηςενός νέου city branding είναι το κατά Simon Anholt “City brand Index” που μετρά τιςαντιλήψεις των πόλεων μεταξύ των υπηκόων τόσο των ανεπτυγμένων όσο και τωναναπτυσσόμενων χωρών, συνδυάζοντας τις ακόλουθες έξι διαστάσεις: παρουσία,προαπαιτούμενα, θέση, άνθρωποι, παλμός, δυνατότητες.Η έννοια της creative class του R. Florida αποτελεί μία νέα διάσταση στηνοικοδόμηση της ταυτότητα της κάθε πόλης. Σύμφωνα με το Florida οιμητροπολιτικές πόλεις συγκεντρώνουν έναν μεγάλο αριθμό δημιουργικώνανθρώπων όπως καλλιτέχνες, εργαζόμενους στην υψηλή τεχνολογία,ομοφυλόφιλους, λεσβίες οι οποίοι συνιστούν μια νέα τάξη, την τάξη τωνδημιουργικών ανθρώπων που με τη σειρά τους λόγω της επιτυχούςδημιουργικότητάς τους θα θέλξουν νέους δημιουργικούς ανθρώπους και αυτή ησυσσώρευση δημιουργικότητας δείχνει να έχει υψηλά οικονομικά αποτελέσματα.
  • 3. 3http://athenscocreation.wordpress.com/2013/05/24/smart-cities-sustainable-cities-city-branding-and-lean-start-up-methodology-a-theoretical-approach/Co-creation conceptΗ έννοια αυτή συνίσταται σε μια στρατηγική με έμφαση στις εμπειρίες, στιςγνώσεις στις ιδέες και στα οράματα των stakeholders μέσα από διαδραστικέςπροσεγγίσεις και σχέσεις. Συν-δημιουργία δηλαδή, που επιτρέπει και ενθαρρύνειμια πιο ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων δημιουργώντας μια πλούσιαεμπειρία και ένα αξιόλογο και σημαντικό αποτέλεσμα.Lean startup methodologyΤελευταία αλλά όχι έσχατη έννοια είναι αυτή του Lean startup methodologyη οποία μάλιστα θα διατρέχει το σύνολο του εγχειρήματος και θα ανανεώνει τοσύνολο των επιλογών και δράσεων ανάλογα με τα αποτελέσματα που θαπροκύπτουν. Θα εστιαστεί σε τρεις βασικούς άξονες: α. Στη δημιουργία καιπροώθηση του brand name β. στο ίδιο το ABC project που αποτελεί το σύνολο τηςπρότασής μας και γ. στο περιεχόμενο των προτάσεων στις οποίες θα στηριχτεί τοόλο project.Θα σας φανεί ενδεχομένως περίεργο, αλλά στην έρευνα που κάναμε για το τισυμβαίνει στην Αθήνα σήμερα ανακαλύψαμε πως οι έννοιες που αποσαφηνίσαμεπαραπάνω έχουν κατανοηθεί και χρησιμοποιηθεί από μεγάλη ομάδα πολιτών τηςΑθήνας. Πράγματι υπάρχει ένας ενεργός πυρήνα της πόλης που θεωρούμε ότιμπορεί να αποτελέσει τη βάση για την απαρχή του δικού μας project. Στο κείμενοπου ακολουθεί θα δείτε ότι η Αθήνα δεν έχει «κολλήσει». Αντιθέτως…
  • 4. 4Smart AthensΠράσινη Αθήνα (δεδομένα και προτάσεις)1Smart MobilityΔεδομένα:Από το στόλο των 2000 Λεωφορείων έχει ήδη μετατραπεί το 20% σε CNG(compressed natural gas)Προτάσεις:Επέκταση της τροποποίησης σε περισσότερα (50%). Ακόμα πιο ριζοσπαστικό καιπιθανότατα μικρότερης δαπάνης θα ήταν η μετατροπή των λεωφορείων γιακατανάλωση υδρογόνου (πιλοτικό πρόγραμμα με ΕΜΠ και υπό την επίβλεψή τουμε δοκιμαστικές εφαρμογές ήδη εμπορικών kit μετατροπών με κόστος περίπου2500-3000 ευρώ ανά λεωφορείο)Πλεονεκτήματα: η δυνατότητα γρήγορης αξιολόγησης των συστημάτων, η μικρήδαπάνη αγοράς και εγκατάστασης, ο μικρός αναγκαίος χρόνος παραμονής τουοχήματος εκτός δρομολογίων, η δυνατότητα επαναφοράς στην αρχική κατάστασητου οχήματος (δεν αλλάζει ο κινητήρας), εκτός των προφανών όπως η παραγωγήνερού ως κατάλοιπο αντί CO2 (διοξείδιο του άνθρακα) και Νοχ (οξείδια τουαζώτου).Το αποτέλεσμα θα μετρηθεί : στη βελτίωση της ατμόσφαιρας στην Αθήνα (εκατομμύριαεπιβατοχιλιόμετρα μηνιαίως με ανάλογη μείωση εκπομπών CO2(σημαντικός δείκτης στα Green city indexes που θα βοηθήσει στη γενικήκατάταξη μαζί με τα ήδη χαμηλά επίπεδα εκπομπών όζοντος), στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και στην υγεία τους (μέσοκαι μακροπρόθεσμα) στην εμπορική κίνηση ως αποτέλεσμα βελτίωσης κινητικότητας σε κέντρο μελιγότερα καυσαέρια στο ανάλογο marketing προς εξωτερικό αλλά και εσωτερικό για innovation,air quality, transport, environmental governance, energy.1reference (στοιχεία) : European green city index (conducted by the Economist Intelligence Unit andsponsored by Siemens)
  • 5. 5Κίνητρα για ανάλογες τροποποιήσεις ιδιωτικών λεωφορείων και ενδεχομένωςΙ.Χ.Ε. προκειμένου να καταναλώνουν υδρογόνοΑισθητήρες στα δημοτικά ποδήλατα με ασύρματη ενημέρωση (καταγραφήσυνολικών δεδομένων, μικροκλίμα περιοχών, ωράρια και αποστάσειςμετακινήσεων κ.λπ.) και στα κτήρια για συλλογή αξιολόγηση και χρήση ενεργειακώνδεδομένων. Το κόστος κάθε αισθητήρα στα μεν κτήρια μπορεί να ανέλθει στα 50ευρώ ενώ στα ποδήλατα, όπως στην Κοπεγχάγη, να αποτελέσει τμήμα μαζικήςπαραγγελίας με κόστος περίπου 100 ευρώ (συνεργασία με άλλες πόλεις καιενδεχομένως συνολική παραγγελία π.χ. Ηράκλειο Κρήτης επιθυμεί 700 ποδήλατα,Αθήνα 1000, Μοσχάτο 400, Καβάλα 400, Γλυφάδα 150 κ.λπ.)Επιπλέον της σταδιακής προσθήκης λωρίδων αποκλειστικά για ποδήλαταενταγμένων σε συνολικό κυκλοφοριακό σχεδιασμό, πρόταση για αφαίρεσηκαθισμάτων στο τελευταίο βαγόνι των συρμών (metro και ΗΣΑΠ) που θαχρησιμοποιείται για τη μεταφορά ποδηλάτων. Μπορούν κάλλιστα ναχρησιμοποιηθούν μαζί με όρθιους επιβάτες όπως γίνεται στις ώρες αιχμής (όρθιοι)Smart EnvironmentΔεδομένα:Νομοθετική πρωτοβουλία για τη μείωση συναρμοδιοτήτων σχετικά μεπεριβαλλοντικά ζητήματα. Ως μεσοπρόθεσμος στόχος (σήμερα έως και τέσσερασυναρμόδια υπουργεία πλέον του Δήμου Αθηναίων).Προτάσεις :Αποφάσεις και νομοθεσία από Υπουργείο Περιβάλλοντος και Δήμο Αθηναίωνσυνεργασία με site AGORA και άλλα αντίστοιχα forae.Smart EnergyΔεδομένα:Σήμερα παραγωγή 4% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έναντι 7% μ.ο.Ευρωπαϊκών πόλεωνΠροτάσεις: επέκταση του δικτύου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας γύρω από την Αθήνα(σήμερα 270 ανεμογεννήτριες 160 MW) μεσοπρόθεσμος στόχος
  • 6. 6 κίνητρα για εφαρμογή φωτοβολταϊκών για οικιακή κατανάλωση στη βάσηπαλιότερων κινήτρων για ηλιακούς θερμοσίφωνες. Αποκέντρωσηπαραγωγής και κατανάλωσηςSmart LivingΠροτάσεις: πολιτική διαχείρισης σκουπιδιών βασισμένη στην ήδη μικρότερη του μ.ο.των ευρωπαϊκών πόλεων παραγωγή σκουπιδιών ανά κάτοικο (465 κιλά στηνΑθήνα έναντι 511 κιλών μ.ο. ανά κάτοικο στην υπόλοιπη Ευρώπη) διαχωρισμός στην πηγή και “αποτέφρωση” καταλοίπων αεριοποίηση(gasification) όπως η high tech λύση της Βιέννης (δοκιμασμένη επί 10ετία)απαλλαγή από όλη την ενδιάμεση αλυσίδα οχήματα ανθρώπους επιπλέονρύπανση και μόλυνση.Ο δημιουργικός καμβάς της Αθήναςhttp://athenscocreation.wordpress.com/2013/06/24/athens-is-a-riddle-athens-branding-up-until-now/Η Αθήνα κινείται. Κινείται δημιουργικά προς διάφορες κατευθύνσεις μία εκτων οποίων είναι τα λεγόμενα social start-ups. Τα χαρακτηρίζουμε ως τέτοια γιατίδιαθέτουν τα χαρακτηριστικά εκείνα των entrepreneurship start-ups, όπως ηκαινοτομία και η επιχειρηματικότητα, μόνο που δρουν στη σφαίρα του κοινωνικούτομέα. Μπορεί να προέρχονται είτε από ιδιωτικές πρωτοβουλίες είτε από δημόσιες, από όπου όμως και αν δρομολογούνται, συμβάλλουν καθοριστικά στη σύνθεσητης εικόνας της Αθήνας του σήμερα.Οι atenistas, ή αλλιώς «Αθηναίοι στην πράξη», όπως αυτοπροσδιορίζονται, είναιμια ανοιχτή κοινότητα πολιτών της Αθήνας που μέσα από εθελοντικές δράσεις θέλεινα μοιραστεί την πίστη της για μια πολύ καλύτερη Αθήνα πιστεύοντας στηαναζωογονητική δύναμη της δράσης μέσα από έξι θεματικές ομάδες2:Architects: ομάδα αρχιτεκτόνων που παράγει σχέδια δημιουργίας κοινόχρηστωνχώρων και ανάδειξης κτιρίων• Civil επικοινωνία με φορείς για επίλυση χρόνιων προβλημάτων, ανάδειξη καιδημοσιοποίησή τους.• Creativa συλλογικότητα καλλιτεχνών που επεμβαίνουν δημιουργικά στην πόλη2http://atenistas.org/
  • 7. 7• Culture Πολιτιστικές εκδηλώσεις με σκοπό την δημιουργία θετικών γεγονότωνστην μνήμη των κατοίκων και των γειτονιών.• Green Επεμβάσεις σε προβληματικά σημεία, μετατροπή τους σε σημεία πρασίνουκαι χρήσης από τους κατοίκους• Plus Κοινωνικές δράσεις ενίσχυσης αδύναμων κοινωνικών ομάδων• Polis Ανάδειξη της ιστορίας της πόλης μέσω ξεναγήσεων, σημάνσεων και έκδοσηςοδηγών.Ενδιαφέρον προξενεί η συνεργασία τους με κρατικούς φορείς όπως η ΕθνικήΛυρική Σκηνή στο πλαίσιο του προγράμματος «Καλλιτεχνικές Δράσεις στην Αθήνα»3που προκήρυξε η τελευταία το 2011 και το οποίο ως στόχο έχει να φέρει την λυρικήτέχνη και την τέχνη του κλασικού χορού σε επαφή με τους κατοίκους της Αθήναςστις γειτονιές και τις πλατείες στις οποίες ζουν και εργάζονται. Η Λυρική στηΒαρβάκειο και το Λυρικό Λεωφορείο (Opera bus) αποτελούν δύο χαρακτηριστικάπαραδείγματα από αυτές τις δράσεις.Όταν τον Νοέμβριο του 2005 ο Γιώργος Λούκος ανέλαβε τη Διεύθυνση τουΦεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου4, γεννήθηκε μια προσδοκία ότι το ΦεστιβάλΑθηνών θα μπορούσε να αποτελέσει έναν νέο άξονα γύρω από το rebranding τηςπόλης. Παρόλες τις θετικές αλλαγές (άνοιγμα νέων χώρων εκτός του Ηρωδείου καιτου Μεγάρου Μουσικής ή επιλογή πειραματικών παραστάσεων από όλον τονκόσμο) που έφερε η νέα καλλιτεχνική διεύθυνση, το εγχείρημα δεν προχώρησε σεαυτήν τη βάση. Αποτελεί ωστόσο μέχρι και σήμερα ένα από τα στοιχεία πουσυνθέτουν την εικόνα της σύγχρονης Αθήνας, όπως και όλα τα Φεστιβάλ πουπραγματοποιούνται στην πόλη όπως το Αντι-ρατσιστικό Φεστιβάλ, το synch, τοRockwave Festival, το EJE<T, το Φεστιβάλ βιβλίου στο Ζάππειο και η ΓιορτήΒιβλίου στο Πεδίο του Άρεως, το Athens Fringe Festival, οι Νύχτες Πρεμιέρας, τοΦεστιβάλ Jazz στην Τεχνόπολη στο Γκάζι, το Athens Pride και πολλά άλλα. Σταπλαίσια των Φεστιβάλ, δε θα μπορούσαμε να παραλείψουμε κάποιους χώρουςστην Αθήνα που λειτουργούν ως πολιτιστικά κέντρα που φιλοξενούν διάφορεςκαλλιτεχνικές εκδηλώσεις όπως το Taf στο Μοναστηράκι ή το six d.o.g.s στην οδόΑβραμιώτου. Το τελευταίο «συνδυάζει οργανικά ένα Project Space (χώρο πουφιλοξενεί εκθέσεις, one-off events, performances και άλλα ποικίλα projects), έναBar, ένα Café, έναν κήπο, και ένα Gig Space πλήρως τεχνικά εξοπλισμένο για ναφιλοξενεί συναυλίες, θεατρικά, party, workshops, ομιλίες, εκπαιδευτικάπρογράμματα, και σεμινάρια. Δεν προτείνεται ως ένας καινούργιος χώρος, αλλάως ένα νέο μοντέλο χώρου, όπου όλοι μπορούν να παίξουν»5. Σημαντική3http://www.nationalopera.gr/gr/news/kallitehnikes-draseis-stin-athina/4http://www.greekfestival.gr/gr/5http://sixdogs.gr/?page_id=252
  • 8. 8παρουσία στον ίδιο χώρο είναι και το ΕΜΠΡΟΣ. « Το ιστορικό κτίριο της οδού ΡήγαΠαλαμήδη 2, στην περιοχή του Ψυρρή με την εμβληματική επιγραφή «Εμπρός»,κατασκευάστηκε το 1933, και στέγασε το τυπογραφείο της ιστορικής εφημερίδας«Εμπρός» ως το 1985. Το 1988 η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου το μίσθωσε στονηθοποιό και σκηνοθέτη Τάσο Μπαντή, ο οποίος στέγασε παραστάσεις τουθεατρικού οργανισμού «Μορφές» και στη συνέχεια της Εταιρείας Θεάτρου«Εμπρός» ενώ το 1989 χαρακτηρίστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού τον Ιούλιοτου 1989 ιστορικό διατηρητέο μνημείο.Μετά το θάνατο του Τάσου Μπαντή το 2007 το κτίριο σταμάτησε ναχρησιμοποιείται και εγκαταλείφθηκε. Το υπουργείο Πολιτισμού, επί υπουργίαςΠαύλου Γερουλάνου, είχε διερευνήσει τη δυνατότητα να παραχωρηθεί ο χώρος σεθεατρικές ομάδες για παραστάσεις ωστόσο η πρωτοβουλία αυτή δενολοκληρώθηκε.Το 2011 μετά από σχεδόν 5 χρόνια που είχε μείνει κλειστός ο χώρος,επανενεργοποιήθηκε από πρωτοβουλία καλλιτεχνών (Κίνηση Μαβίλη) ωςπολυδύναμος καλλιτεχνικός χώρος σύγχρονης έκφρασης»6.Από μια ταράτσα στα Πετράλωνα ξεκίνησε πριν από κάποια χρόνια αυτό πουσήμερα αποτελεί σταθερό event στην Αθήνα: Swap not Shop7. Το Swap not Shop,εξηγεί η Θάλεια Γελαδάκη (μία εκ των τριών της ομάδας swishing)8: «Είναι έναπάρτι ανταλλαγής ρούχων. Ουσιαστικά καλούµε κόσµο να έρθει σε χώρους πουέχουµε επιλέξει, διαφορετικούς κάθε φορά, για να ανταλλάξουµε ρούχα. Ο καθέναςµπορεί να φέρει ό,τι θέλει και να πάρει κάποιο άλλο ρούχο που αντίστοιχα έχειφέρει κάποιος άλλος. Στο τελευταίο πάρτι που κάναµε, ήρθαν περίπου 900 άτοµα».Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα επιτυχημένου start up που λειτουργεί επικουρικάστα διάφορα events της πόλης και συνδυάζει την έννοια του εθελοντισμού μεαυτήν της καινοτομίας Aαποτελεί η GloVo 9(Global Volunteers), «μια παγκόσμιαπλατφόρμα εθελοντών, στην οποία άνθρωποι από όλο τον κόσμο μπορούν ναεγγραφούν ως εθελοντές για κάθε είδους εκδήλωση που διοργανώνεται και νασυμμετέχουν σ’ αυτήν ανάλογα με την τοποθεσία του καθενός, τα ενδιαφέροντάτου και τις ικανότητές τους. Η GloVo κέρδισε τη δεύτερη θέση, ανάμεσα σε 48προτεινόμενες ιδέες, στον πανελλήνιο επιχειρηματικό διαγωνισμό Athens StartupWeekend University, στον οποίο συμμετείχαν 150 φοιτητές από όλη την Ελλάδα. Ηκύρια ιδέα προτάθηκε από τον Κωσταπάνο Μηλιαρέση, ο οποίος μαζί με τους ΧάρηΝινιό, Άρη Κωνσταντινίδη, Γιάννη Τσιμαλή, Χρήστο Παναγιώτου και ΑλέξανδροΑντιμάντο δημιούργησαν την ομάδα GloVo».6http://www.embros.gr/istoriko-leitourgia/7http://swishing.gr/8http://www.ypovrixio.gr/article.php?issues_no=67&contents_id=11559https://www.facebook.com/GloVoPlatform
  • 9. 9Οι «Εικαστικές παρεμβάσεις στον Δημόσιο Χώρο – Ζωγραφική επί των τυφλώνΌψεων των κτιρίων», αποτελούν μια πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος,Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής σε συνεργασία με την Ανωτάτη Σχολή ΚαλώνΤεχνών (ΑΣΚΤ). «Το ΥΠΕΚΑ πιστεύει ότι προωθώντας ανάλογες δράσεις, με χαμηλόκόστος υλοποίησης, σε άλλα σημεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, η πόλη θαγίνει θελκτικότερη, θα βελτιωθεί η λειτουργία της εικόνας της και θα δοθεί έμφασηστα θέματα καθημερινότητας και ποιότητας του Δημόσιου Χώρου. Επίσης, θαωριμάσουν περισσότερο στοχευμένες παρεμβάσεις (εξοπλισμός πόλης,ασφάλεια/προστασία πεζοδρομίων, εμπλουτισμός δημόσιου χώρου με πολιτιστικάστοιχεία, φύτευση, απομάκρυνση επαγγελματικών και λοιπών πινακίδων,απαγόρευση στάθμευσης σε υπαίθριους δημόσιους χώρους, κλπ) αλλά καιμεγαλύτερης κλίμακας αναπλάσεις που αφορούν στην βελτίωση της ποιότηταςζωής στην πόλη».10Φυσικά και δε θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τα έργα ανάπλασης από τοκέντρο της Αθήνας έως το Φάληρο. Συγκεκριμένα, αφορούν στην επέκταση τουμετρό στον Πειραιά, τη μετατροπή του παλιού εργοστασίου του Φιξ σε ΕθνικόΜουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το νέο Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος ΣταύροςΝιάρχος στο χώρο του παλιού ιπποδρόμου και η ανάπλαση του κέντρου της πόληςμε κύριο άξονα την οδό Πανεπιστημίου, η οποία θα πεζοδρομηθεί (Re-think Athens– Ίδρυμα Ωνάση). Το πιο ενδιαφέρον όμως και φιλόδοξο σχέδιο αποτελεί μιαπρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων. «Με την κωδική ονομασία “Re-launchingAthens” ο Γιώργος Καμίνης παρουσιάζει τα σχέδια για την ολική μεταμόρφωση τηςπρωτεύουσας με ορίζοντα το 2020. Το φιλόδοξο σχέδιο που αφορά μεγάλεςαναπλάσεις στο πολεοδομικό συγκρότημα έχει ένα πολύ μεγάλο “συν”: -ότι θαχρηματοδοτηθεί από πόρους του ΕΣΠΑ, το πρόγραμμα Jessica της ΕΤΕπ και τηςΑναπτυξιακής Τράπεζας του Συμβουλίου της Ευρώπης αλλά και κεφάλαια ιδιωτών.Μερικά από τα στοιχεία που το χαρακτηρίζουν είναι η προώθηση της ΔιπλήςΑνάπλασης σε λεωφόρο Αλεξάνδρας και Ελαιώνα, η δημιουργία εμπορικών ήοικιστικών αναπτύξεων, η ανακαίνιση εγκαταλελειμμένων κτηρίων και η κατασκευήενός μεγάλου δικτύου ποδηλατοδρόμων».11Στον τομέα του αθλητισμού, εξέχουσα θέση κρατούν ο Κλασικός ΜαραθώνιοςΑθηνών12, η Πανελλαδική Ποδηλατοπορεία με κεντρικό αίτημα τις «βιώσιμεςμετακινήσεις» αλλά παράλληλα ξεχωρίζουν και μικρότερες δράσεις όπως οι rollerskaters στο Σύνταγμα ή οι βραδιές ποδηλάτου που έχουν καθιερωθεί κάθεΠαρασκευή από την κοινότητα «Freeday – Ποδηλάτες»1310http://www.ypeka.gr/Default.aspx?tabid=362&sni[524]=1309&language=el-GR11http://www.koolnews.gr/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B7/meta-to-rethink-athens-erxetai-to-relaunching-athens/12http://www.athensclassicmarathon.gr/13https://www.facebook.com/freedayride
  • 10. 10Co Working SpacesΗ κοινότητα στην Ελλάδα αποτελεί ένα βασικό στοιχείο της κουλτούρας της.Διαπιστώνει κάποιος την ύπαρξή της στον τρόπο που πίνουμε, χορεύουμε, τρώμεαλλά και θρηνούμε. Κοινωνικές αξίες περιστρέφονται γύρω από τις ιδέες τηςκοινότητας και της κοινωνικής συνοχής, τουλάχιστον έως το boom της δεκαετίαςτου 1960-1970. Από τότε ξεκινούν διαφορετικές προσεγγίσεις και η έννοια τηςκοινότητας υποχωρεί, με αποκορύφωμα τη δεκαετία του 2000.Εάν καταφέρναμε να κάνουμε τους ανθρώπους να θυμηθούν πόσο δυνατόεργαλείο αποτελεί η κοινότητα, θα επαναφέραμε ένα σημαντικό στοιχείοκοινωνικής σύνδεσης και έμπνευσης. Κάτι παρόμοιο ίσως αποτέλεσε τη βάση τηςέμπνευσης για τον κοινό χώρο. Ο κοινός χώρος είτε αυτό αφορά τη σκέψη είτε τηνεργασία είτε την αναψυχή αποτελεί τη βάση. Ένας αριθμός σημαντικών και μεμεγάλη επιρροή Ελλήνων επιχειρηματιών / συμβούλων μπορούν, και επιτέλους τοκάνουν, να συνεργαστούν σε κοινούς χώρους. Γεφυρώνουν χάσματα διαφορετικώνκοινωνικών αλλά και οικονομικών τομέων, τα οποία έως σήμερα παρέμενανπερίκλειστα στο συντεχνιακό τους ναρκισσισμό.Στον κοινό χώρο αναδεικνύεται η επινοητικότητα και η δημιουργικότητα,στηριγμένες στο διάλογο μεταξύ ατόμων, επιχειρήσεων, κοινωνικών καιεκπαιδευτικών οργανισμών. Δίνεται η δυνατότητα στους νέους να συνεργασθούν,να δικτυωθούν και να αναδειχθούν. Δίνεται η ευκαιρία σε ομάδες πουδραστηριοποιούνται στο κοινωνικό τμήμα να συναντήσουν και να συνεργαστούν μεομάδες από το επιχειρηματικό τμήμα κάτι εξαιρετικά σπάνιο έως τώρα. Ησυνεργασία κοινωνικών ομάδων είναι το απώτερο ζητούμενο. Γέφυρες για τηδικτύωση και τη συνεργασία ελεύθερων επαγγελματιών όχι μόνο μεταξύ τους αλλάκαι σε σχήματα που περιλαμβάνουν τον ιδιωτικό ή και τον δημόσιο τομέα. Κοινοίχώροι με ανασχεδιασμένη χρήση οι οποίοι έως πρότινος συμμετείχαν στηναποδόμηση της πόλης, φιλοδοξούν να αποτελέσουν τμήμα της αναγέννησης. Τα coworking spaces, χώροι δηλαδή συν-δημιουργίας, συλλογικής εργασίας καισυνεργασίας που δημιουργούν την αίσθηση της κοινότηταςΔημιουργούνται και λειτουργούν σε διαφορετικές εκδοχές. Κάποια ειδικεύονταιστους νέους, και εστιάζουν στην προσωπική εξέλιξη και ενασχόληση του ατόμουστο επαγγελματικό οικοσύστημα όπως το Loft2Work14. Άλλα όπως το 123P15βοηθούν την ανάπτυξη start ups με στόχο τη νέα τεχνολογία. Στο χώρο αυτό14http://loft2work.gr/15http://123p.gr/
  • 11. 11συνυπάρχουν, συνομιλούν και αναπτύσσονται ιδέες που θα μετασχηματισθούνμέσα από ένα πλάνο σε προϊόντα νέας τεχνολογίας, κυρίως app. Μια διαφορετικήεκδοχή όπως το colab16προσφέρει τη δυνατότητα σε επίδοξους ή/καιυφιστάμενους επιχειρηματίες να οργανώσουν το σχέδιό τους, να ξεκινήσουν μιακαινούργια προσπάθεια ή να συνεργαστούν επάνω σε μια υφιστάμενη επιχείρησηχωρίς να περιορίζονται τόσο στο αντικείμενο.Εκεί παρέχεται η δυνατότητα σε ανθρώπους με διάθεση και όραμα ναπροσεγγίσουν ανάλογων ενδιαφερόντων ανθρώπους. Με μηνιαίο κόστος τηςτάξεως των 140 ευρώ παρέχεται γραφείο, και γραμματειακή υποστήριξη. Ένα hubόπου άνθρωποι με παρόμοιο προσανατολισμό συζητούν, ανταλλάσσουν απόψεις,συναγωνίζονται, οργανώνονται, δικτυώνονται, και ολοκληρώνουν στην αρχή ένασχέδιο ενώ μετά από την εύρεση χρηματοδότησης ένα προϊόν. Τελικά κάποιοιπροχωρούν στην ίδρυση και τη σύσταση ολοκληρωμένης νέας επιχείρησης.Entrepreneurship Start upsΟι Start up επιχειρήσεις που θα σχεδιαστούν και θα αναπτυχθούν στη βάσηαυτή θα χρειαστούν χρηματοδότηση, πέραν της απεύθυνσης στον κλασσικότραπεζικό δανεισμό, ο οποίος είναι μάλλον απαγορευμένος για νέες επιχειρήσειςκαι πιο ειδικά από νέους επιχειρηματίες.Στις ΗΠΑ και στο Ην. Βασίλειο ο μεγάλος πρωταγωνιστής είναι το kickstarter17.Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του ότι η ιδιοκτησία της ιδέας παραμένει στονπροτείνοντα, η αμοιβή ανέρχεται στο 8%, η διάρκεια του fundraising κυμαίνεταιμεταξύ 30 και 60 ημερών, ενώ τα αρχεία παραμένουν και μετά την ολοκλήρωση τηςδιαδικασίας. Το ποσοστό επιτυχών χρηματοδοτήσεων ανέρχεται σε 44% ή 32.282επιχειρήσεις που συνέλλεξαν 381 εκατομμύρια δολάριαΣτην Ελλάδα όμως που οι υποψήφιοι δεν έχουν πρόσβαση στο kickstarter υπάρχουνεναλλακτικές λύσεις, με τις ιδιαιτερότητές της η καθεμία.Zerofund18(site στην Ελλάδα)Ιδρύθηκε από Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες και συμβούλους επιχειρήσεωνόπου παρέχονται συμβουλές στον προτείνοντα την επένδυση - start up επιχείρηση.Ξεκινούν πολλές ιδέες μαζί που αναρτώνται στο site με παρόμοιο του kickstarterτρόπο. Μετά από 15 ημέρες όσοι καταφέρουν να συγκεντρώσουν ένα ελάχιστο16http://colabworkspace.com/17http://www.kickstarter.com/18http://zerofund.org/
  • 12. 12ποσό χρημάτων προχωρούν στην παραγωγή ενός MVP (minimum viable product).Μετά από 30 ημέρες και την ολοκλήρωση του MVP όποιος επιλεγεί από τουςπερισσότερους χρήστες (χωρίς επένδυση χρημάτων) συνεργάζεται με το Mind thebridge στις Η.Π.Α., ενώ οι υπόλοιποι συνεχίζουν να αναπτύσσουν το MVP εδώ στηνΕλλάδα.Ο επιλεχθείς συμμετέχει σε accelerator 13 εβδομάδων μαζί με άλλες start ups καιέχει την ευκαιρία να φθάσει στη Silicon Valley όπου οι χρηματοδοτήσεις ανέρχονταιστο 1 εκατομμύριο USD ανά επιχείρηση και project.Και στις δύο προηγούμενες εκδοχές δεν είναι απαραίτητη η νομική υπόσταση τηςεπιχείρησης έως και τα τελευταία στάδια ολοκλήρωσης. Απεναντίας στο παρακάτωπαράδειγμα είναι απαραίτητη εξ αρχής.Openfund19(site στην Ελλάδα)Δίνει τη δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω ενός Venture Capital. Δηλαδή είτε τησυμμετοχή με χρήματα απευθείας στο μετοχικό κεφάλαιο της υπό ανάπτυξηεπιχείρησης είτε μέσω της έκδοσης μετατρέψιμου ομολόγου και την αγορά του απότη χρηματοδοτική εταιρεία (κάποιες φορές θυγατρική τράπεζας). Αν και ηνομοθεσία για τα VC ξεκίνησε το 1995, έως το 2002(Ν.2992) δεν υπήρχεκινητικότητα λόγω της υψηλής φορολογίας. Δραστηριοποιούντο offshore εταιρείεςμε αρκετά προβλήματα από οικονομικής έως και νομιμότητας.Το Openfund στοχεύει σε εταιρείες που επιθυμούν την ανάπτυξη καινοτόμουλογισμικού και λύσεων web.H υποψήφια ιδέα αναπτύσσεται επί 60 ημέρες, αξιολογείται επί 30 ημέρες, καικατόπιν ξανά μετά από 15 ημέρες. Το Openfund τότε επενδύει 20-30.000 ευρώ, καιδίνει περιθώριο 4μηνών με σκοπό να αναπτυχθεί ένα πλήρως λειτουργικόπρωτότυπο.Χρησιμοποιούνται πόροι όπως το “Jeremie” (δεσμευμένοι πόροι της Ε.Ε. γιαχρηματοδότηση ανάλογων προσπαθειών-ιδεών). Η έξοδος του Openfund από τηνεπιχείρηση γίνεται σε αόριστο χρόνο, αφού τηρηθούν οι προϋποθέσεις ανάπτυξηςτης επιχείρησης με στόχο να ανακτηθεί το αρχικώς επενδυμένο κεφάλαιο πλέοναναμενόμενου κέρδους. Σε κάποιες περιπτώσεις εξαγοράζεται η συμμετοχή τουstart up επιχειρηματία από το VC είτε γιατί η διάρκεια επώασης της επιχείρησηςγίνεται μεγαλύτερη του αναμενόμενου είτε γιατί τα κέρδη δεν είναι τααναμενόμενα.19http://www.theopenfund.com/
  • 13. 13Πάντως από τα συνολικά διαθέσιμα κεφάλαια των VC στην Ελλάδα, ποσοστό 5,7%διατίθενται στην αρχική διαδικασία ενώ ποσοστό 34% σε start up επιχείρηση. Τουπόλοιπο 60% επενδύεται με σκοπό είτε την εξαγορά της επιχείρησης είτε τηνπεραιτέρω κερδοφορία στο προϊόν.Στα επιτυχημένα δείγματα ελληνικών start up επιχειρήσεων θα μπορούσαμε νασυμπεριλάβουμε το Bugscense (συλλογή στοιχείων crash reports από apps κινητώντηλεφώνων βοηθούν στη λύση προβλημάτων ανάλογων apps) όπως και ταακόλουθα: Taxi beat20και Taxiplon21(εντοπισμός και μίσθωση taxi) Hellas Direct22(υπηρεσίες ασφαλειών) Incrediblue23(υπηρεσίες μίσθωσης σκαφών, χρηματοδότηση 100.000 ευρώ) workable HR24(ενοικίαση ειδικού λογισμικού προσλήψεων προσωπικού,χρηματοδότηση 600.000 ευρώ) Pinnatta25(app ανταλλαγής μηνυμάτων, χρηματοδότηση 550.000 ευρώ)Από πλευράς ελληνικού κράτους έχει αναπτυχθεί το startup GREECE26μια ψηφιακήπλατφόρμα πληροφόρησης και δικτύωσης όπου ο ενδιαφερόμενος μπορεί ναεγγραφεί αυτόματα με τον κωδικό του στο Linked in. Η πλατφόρμα αυτή τον φέρνεισε επαφή με το ΥΠΑΝ, το ΕΤΕΑΝ (εθνικό ταμείο επιχειρηματικότητας καιανάπτυξης), το Enterprise Europe network, crowd sourcing αλλά και με σειράερωτήσεων και απαντήσεων σχετικά με το χώρο των start up επιχειρήσεων.Δείγμα αντίληψης από ειδικούς στον εντοπισμό και ανάπτυξη ανάλογων start upεπιχειρήσεων, αποτελεί και η μαρτυρία της Bindi Karia πρώην επικεφαλής τουBizspark one της Microsoft επί 5ετία (49.800 επιτυχημένα start ups) και νυνεπικεφαλής της Silicon Valley Bank παραρτήματος Ην. Βασιλείου.«Επιτυχία και αποτυχία είναι οι όψεις του ιδίου νομίσματος. Πιθανή αποτυχίαμπορεί να μετατραπεί σε επιτυχία με συνεχή επιμονή και συνεχή εργασία. Ο χρόνοςπου επενδύεται επιστρέφει ως επιτυχία. Υπάρχουν πολλοί έμπειροι άνθρωποι στοχώρο οι οποίοι είναι διαθέσιμοι και περιμένουν να ερωτηθούν27»20https://taxibeat.gr/21http://www.taxiplon.com/gr/22https://www.hellasdirect.gr/home23http://www.incrediblue.com/24http://www.workable.com/25http://pinnatta.com/team/26http://www.startupgreece.gov.gr/el/27http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=KkC6JZqoul8
  • 14. 14Δείκτες (indexes) στους οποίους αποτυπώνεται η εικόνα μιας Αθήναςαπό διαφορετικές οπτικές Index καινοτομίας στην 330η θέση από 415 συμμετέχουσες πόλεις28 Index επιχειρηματικής διευκόλυνσης 78η από 18529 Index ευρωπαϊκών πράσινων πόλεων 22η από 3030 Index δυναμικής του brand 10η ανάμεσα σε 723128http://www.innovation-cities.com/innovation-cities-global-index-2012/723729http://www.doingbusiness.org/rankings30https://www.cee.siemens.com/web/ro/ro/corporate/portal/SiemensRomania/Organizatie/desprenoi/Documents/European_Green_City_Index.pdf31http://www.macrame.tv/network/
  • 15. 15Πώς δρομολογείται το εγχείρημα δημιουργίας μιας νέας εικόνας τηςΑθήνας; - Our value proposition!Το ABC projectΒασικές προϋποθέσεις σε ένα τέτοιο εγχείρημα (που χρειάζεται κι αυτό τη δική τουεπωνυμία, Athens Brand Creation project) είναι:- η δέσμευση των εμπλεκόμενων (stakeholders),- η δημιουργία μιας εταιρικής σχέσης (partnership), και- η λειτουργία ενός φορέα ή σχήματος διαχείρισης της εικόνας (brand).Η εταιρική σχέση είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο, καθώς μέσα από αυτήν οι βασικοίεμπλεκόμενοι ενώνουν τις δυνάμεις τους και μοιράζονται την ευθύνη της λήψηςαποφάσεων και της καθοδήγησης. Είναι δε πολύ σημαντικό η σχέση αυτή να είναιανοικτή ανά πάσα στιγμή σε νέα μέλη, χωρίς διαχωρισμούς και διαβαθμίσεις. Ηδιαμόρφωση και υποστήριξη της ταυτότητας της πόλης είναι μια διαρκής καισυλλογική προσπάθεια, όπου όλοι πρέπει να μπορούν να συνεισφέρουν ισότιμα.Ενίοτε μπορεί να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση ότι κάποιος έχει τη δυνατότητα «ναπάρει το πράγμα πάνω του» και να τραβήξει μπροστά, στην πράξη όμωςαποδεικνύεται ότι κάτι τέτοιο υπονομεύει το όλο εγχείρημα. Αντίθετα, στοεκτελεστικό σκέλος της προσπάθειας, χρειάζεται ένας φορέας που θα εφαρμόζειαποτελεσματικά τις αποφάσεις και επιλογές που προκύπτουν μέσα από τηνεταιρική σχέση.Στους εμπλεκόμενους περιλαμβάνονται δυνητικά οι τοπικές αρχές, η κεντρικήδιοίκηση, οργανισμοί με αρμοδιότητες κρίσιμες για την πόλη (π.χ. χωροταξικόςσχεδιασμός, μεταφορές), ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, ο κρίσιμος κλάδοςτου τουρισμού, ο επιχειρηματικός κόσμος (και ιδίως οι καινοτόμες επιχειρήσεις),και ασφαλώς οι κάτοικοι της πόλης.Ας δούμε τα πρώτα βήματα του ABC project, με ορίζοντα εξαμήνου:1. Κάλεσμα προς τους εμπλεκόμενουςΣτόχος σε πρώτη φάση να υπάρξει ανταπόκριση τουλάχιστον από: κοινότητες/ομάδες που έχουν να επιδείξουν συγκεκριμένη δράση στονδημόσιο χώρο και διαθέτουν σχετική τεχνογνωσία, ώστε να ενσωματωθείστο εγχείρημα μια προσέγγιση «από κάτω προς τα πάνω».
  • 16. 16 θεσμικούς εμπλεκόμενους, και κυρίως από τις τοπικές αρχές, ειδικά όσουςεμπλακεί και στο παρελθόν με την εικόνα της πόλης, ώστε να διασφαλιστεί ηεξίσου απαραίτητη προσέγγιση «από πάνω προς τα κάτω».Χρόνος: Μήνας 12. Διοργάνωση πρώτου εργαστηρίου και σύνταξη «οδικού χάρτη»Στόχος η παρουσίαση της αρχικής πρότασης, όπως αυτή περιγράφεται στηνπαρούσα εργασία, και η επεξεργασία, με βάση την ανατροφοδότηση από τουςεμπλεκόμενους, των βασικών αξόνων του εγχειρήματος και ενός «οδικού χάρτη».Χρόνος: Μήνας 23. Διοργάνωση δεύτερου εργαστηρίου και λειτουργία ομάδας εργασίαςΣτόχος η δέσμευση των των εμπλεκόμενων στους βασικούς άξονες και στον «οδικόχάρτη», με όσες προσαρμογές προκύψουν από τη συζήτηση. Λειτουργία ομάδαςεργασίας με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων, και αντικείμενο την προεργασία γιατη δημιουργία της εταιρικής σχέσης και τη λειτουργία ενός φορέα διαχείρισης.Χρόνος: Μήνες 3-44. Συγκρότηση εταιρικής σχέσης και φορέα διαχείρισης, και εκπόνηση πρώτουσχεδίου δράσηςΜε τη συγκρότηση του επιτελικού και του εκτελεστικού βραχίονα του εγχειρήματος,γίνεται η επεξεργασία του αρχικού σχεδίου δράσης μέσω του ελέγχου τουελάχιστου βιώσιμου ABC project στη βάση της αρχικής πρότασης, στο πλαίσιο τηςμεθοδολογικής προσέγγισης «lean start-up».Χρόνος: Μήνες 5-6Οι επιμέρους εργασίες που είναι σημαντικό να έχουν ολοκληρώσει έναν πρώτοκύκλο επεξεργασίας στον ορίζοντα εξαμήνου είναι:- Η ενδελεχής εξέταση των παλαιότερων προασπαθειών και η εκτίμηση τηςτρέχουσας κατάστασης σε σχέση με την εικόνα της Αθήνας- Η διαμόρφωση του οράματος και της ταυτότητας- Ο σχεδιασμός της στρατηγικής
  • 17. 17Περαιτέρω, υπάρχουν μια σειρά από δραστηριότητες που έχουν διαρκήχαρακτήρα:- Η ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων και η διενέργεια συγκεκριμένων επιλογών- Η επικοινώνηση του μηνύματος και η κινητοποίηση και δέσμευση τωνεμπλεκόμενων- Η παρακολούθηση της πορείας του εγχειρήματος και η διασφάλιση της τήρησηςτων συμφωνημένων- Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και η προώθηση των απαραίτητωνπροσαρμογώνΠοιο είναι όμως το κεντρικό στοιχείο της προτεινόμενης αφήγησης;Η δραστηριοποίηση των πολιτών στον δημόσιο χώροΗ διαμόρφωση και η υποστήριξη της ταυτότητας της Αθήνας, όπως και τωνδράσεων που προσδίδουν στην ταυτότητα υπόσταση, εύλογα προαπαιτούν τηνενεργό συμμετοχή των πολιτών. .. Αυτό άλλωστε συνάδει και με την εφαρμογή τηςμεθοδολογίας «lean start-up».Πέρα όμως από τη σημασία της για την αποτελεσματική διαχείριση της εικόνας καιτων συνοδών δράσεων, η δραστηριοποίηση των πολιτών στον δημόσιο χώροαναδεικνύεται σε πυρήνα της ίδιας της προτεινόμενης αφήγησης.Υπάρχουν μια σειρά από στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται η συγκεκριμένηεπιλογή:- Η κληρονομιά του παρελθόντος (η σχέση της Αθήνας με τη δημοκρατία)- Η ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων (η ένταση που χαρακτηρίζει τη σχέση τους με ταδημόσια πράγματα, αλλά και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις)- Η δημιουργία νέων δεδομένων στον δημόσιο βίο λόγω της κρίσης (αμφισβήτησηή/και επανεξέταση της λειτουργίας των θεσμών, ανάληψη δράσης από τουςπολίτες)- Οι νέες δυνατότητες των τεχνολογιών επικοινωνίας και δικτύωσης
  • 18. 18Όλα αυτά τα στοιχεία καθιστούν την αφήγηση πειστική, και η διαφαινόμενηταυτότητα δεν πέφτει στην παγίδα να φορέσει κάποιο εύπεπτο αλλά αταίριαστοένδυμα.Επιπλέον, η λειτουργία μιας τέτοιας αφήγησης είναι, όπως οφείλει άλλωστε, διπλή:όχι μόνο πατάει στο σήμερα αλλά λειτουργεί ως οδηγός για το αύριο. Εμπνέει τουςανθρώπους και ενισχύει την δυνατότητά τους να παρέμβουν εποικοδομητικά σταθέματα που επηρεάζουν τη ζωή τους. Τονώνει την αυτοπεποίθηση τους, και τηνυπερηφάνεια τους γι’ αυτό που αντιπροσωπεύει η πόλη τους.Η καταλυτική επίδραση μιας τέτοιας δραστηριοποίησης των πολιτών μπορεί νααποκτήσει μεγάλο εύρος και βάθος, ειδικά στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθείλόγω της κρίσης. Κυρίως, μπορεί να στηρίξει αποτελεσματικά μια αλλαγήπαραδείγματος και κλίματος και να σηματοδοτήσει την αρχή ενός ενάρετου κύκλουγια την εξέλιξη της Αθήνας στο μέλλον.Η συγκεκριμένη αφήγηση, που εκκινεί από μια ουσιαστική «εσωτερική» αλλαγή,επεκτείνεται εμφατικά και στις «εξωτερικές» σχέσεις της Αθήνας: οι ίδιοι οικάτοικοι της πόλης εκπέμπουν την εικόνα ενός δυναμικού περιβάλλοντος όπου ησκέψη και η πράξη παράγουν συνεχώς αποτελέσματα μέσα από κατάλληλα πλαίσιαδιάδρασης. Ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου «γίνονται πράγματα», μπορεί να τραβήξειτο ενδιαφέρον ενός τρίτου, είτε σκοπός του είναι η αναψυχή είτε η επαγγελματικήδραστηριότητα.Πώς όμως υποστηρίζεται στο πεδίο της επικοινωνίας και των δράσεων η αφήγησηαυτή;Η ΑγοράΗ πρότασή μας χρησιμοποιεί ως εμβληματική δράση τη δημιουργία τηςΑγοράς, μιας ψηφιακής πλατφόρμας (www.agora-athens.gr) για την κυκλοφορίαπληροφοριών και ιδεών και για την προώθηση της συνεργατικής δράσης. Ηπαραπομπή σε αυτό που ήταν η αρχαία αγορά υποδηλώνει τη «φιλοδοξία» τηςΑθήνας να επαναπροσδιορίσει με σύγχρονους όρους τον δημόσιο χώρο της,τοποθετώντας στο επίκεντρο τον άνθρωπο.Φανταστείτε ότι έχετε ένα πρόβλημα που χρειάζεται λύση. Το σπίτι σαςβλέπει σε έναν πεζόδρομο όπου τα παρτέρια που είχαν προβλεφθεί από το Δήμοπριν κάποια χρόνια δεν συντηρούνται πια και είναι μαραζωμένα. Η συνηθισμένηλογική είναι ο ενδιαφερόμενος να απευθύνεται στην ανώτερη αρχή (στησυγκεκριμένη περίπτωση στον δήμο) και να περιμένει την έκβαση της πρότασήςτου.
  • 19. 19Κι αν σας λέγαμε ότι μπορείτε να είστε μέρος τη λύσης του προβλήματός σας;Φανταστείτε να μπορείτε να απευθυνθείτε σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα η οποίαθα γίνει ο «ενδιάμεσος» ώστε να φέρει όλες τις δημιουργικές ομάδες που θαμπορούσαν να σας βοηθήσουν μαζί, να τις εμπλέξει και μέσα σε ένα χρονικόδιάστημα να μπορέσετε να έχετε βρει την καλύτερη δυνατή λύση. Πώς όμως θαεμπλακούν όλοι οι δημιουργικοί φορείς (θεσμικοί, ιδιωτικοί, ανεξάρτητοι); Ηαπάντηση σε αυτό το ερώτημα ήρθε μέσα από το επιτυχημένο και εξαιρετικάενδιαφέρον παράδειγμα της «Τράπεζας χρόνου Εξαρχείων».«Η Τράπεζα Χρόνου ανταλλάσσει υπηρεσίες με μονάδα συναλλαγής την ΩΡΑ. Όλεςοι υπηρεσίες έχουν ίση αξία, είτε είναι χειρωνακτικές είτε πνευματικές είτεαπαιτούν εξειδίκευση είτε όχι. Για παράδειγμα: Ο Γιώργος (μέλος της ΤράπεζαςΧρόνου) βάφει την πόρτα της Μαρίας (μέλους της Τράπεζας Χρόνου) σε 3 ώρες. ΗΜαρία πιστώνει τον Γιώργο με 3 ώρες για την υπηρεσία του. Ο Γιώργος μπορεί ναχρησιμοποιήσει αυτές τις 3 ώρες, ζητώντας από οποιοδήποτε μέλος της ΤράπεζαςΧρόνου θέλει, και όχι αποκλειστικά από τη Μαρία, μια άλλη υπηρεσία. Έτσι οΓιώργος μπορεί να κάνει 3 ώρες Γαλλικά με τον Δημήτρη και η Μαρία να«ξεπληρώσει» το δικό της «χρέος», φροντίζοντας τα παιδιά της Ελένης για 3ώρες»32.Κεντρικός άξονας της ιδέας της Τράπεζας Χρόνου είναι η ανταλλαγή υπηρεσιών.Μόνο που στη δική μας πλατφόρμα (agora-athens), η ανταλλαγή υπηρεσιών δε θαμετριέται με χρόνο και η κλίμακα των εμπλεκομένων θα είναι διευρυμένη. Ταφυσικά πρόσωπα της Τράπεζας Χρόνου θα αντικατασταθούν από οργανώσεις,κοινωνικά και επιχειρηματικά start ups, θεσμικούς φορείς, πολιτιστικά ιδρύματα,πρωτοβουλίες κατοίκων αλλά και μεμονωμένους επιχειρηματίες (μεγάλης ή μικρήςκλίμακας), τα οποία θα εντάσσονται διαδοχικά στη μεγάλη ομπρέλα του agora-athens.Πυρήνας της πρότασής μας αποτελεί η πεποίθηση ότι το ανθρώπινο δυναμικό τηςπόλης μας είναι το κλειδί για την επιτυχία. Η συνεργασία είναι win win deal γιαόλους. Οι δημιουργικές φωνές υπάρχουν, απλώς πρέπει να ενταχθούν κάπου για ναδυναμώσουν και να εξελιχθούν.Το πλάνο μας προβλέπει να λειτουργήσουμε ως facilitators εντάσσοντας δράσειςπου έχουν ήδη γίνει για να ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή bottom up. Και ας μηνξεχνάμε ότι η έννοια «υπηρεσία» μπορεί να είναι από χειρωνακτική εργασία μέχριδωρεάν διαφήμιση. Όταν από μια συνεργασία κερδίζουν όλα τα μέλη αλλά κυρίωςη πόλη, η αίσθηση του «συνανήκειν» επαναπροσδιορίζεται και οι μεμονωμένεςδράσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη αλλαγή κουλτούρας: αυτή της εμπλοκής, τηςσυμμετοχής, της συνδημιουγίας.32http://exarchia.pblogs.gr/2012/10/trapeza-hronoy-exarheiwn.html
  • 20. 20Η Αγορά δεν είναι απλά ο φορέας του μηνύματος, η έκφραση της νέας ταυτότηταςτης Αθήνας, αλλά μια υποδομή και ένα πλαίσιο που διαμεσολαβεί και διευκολύνειτην ικανοποίηση μιας σειράς αναγκών του πολίτη κατά τη δραστηριοποίησή τουστον δημόσιο χώρο:- «Ψάχνω πληροφορίες για …»- «Θέλω να μάθω τα νεότερα σχετικά με ...»- «Έχω κάτι να πω για ...»- «Έχω μια ιδέα ... ποια είναι η γνώμη σας;»- «Έχω μια ιδέα ... ας την κάνουμε πράξη μαζί»- «Θέλω να βοηθήσω / συμμετάσχω σε … >Η Αγορά λοιπόν φιλοδοξεί να ενισχύσει τη δυνατότητα των πολιτών ναενημερώνονται, να συνδιαλέγονται, να συνεργάζονται και να αναλαμβάνουνδράση.Θα πρέπει να τονιστεί ότι στην ουσία το πλαίσιο της Αγοράς δεν περιορίζεται στονψηφιακό χώρο, καθώς υποστηρίζει πρωτοβουλίες που οργανώνουν μέσα από τηνΑγορά δράσεις σε διάφορα σημεία της πόλης. Το οικοσύστημα της «Αθήνας τωνπολιτών» κινείται χωρίς στεγανά σε ένα ενιαίο περιβάλλον, τόσο ψηφιακό όσο καιφυσικό.Η ίδια η ανάπτυξη της Αγοράς διέπεται από την αρχή της χρηστοκεντρικήςσχεδίασης (user-centered design), δείχνοντας και με αυτόν τον τρόπο τον δρόμο γιατην προώθηση και εφαρμογή των αρχών της ευχρηστίας (usability) και τηςαειφορίας (sustainability), κεντρικών επιλογών του οράματος για την Αθήνα τουμέλλοντος. Ο σεβασμός στον άνθρωπο και στη φύση θα πρέπει να αποτελεί στοεξής σταθερά για κάθε σχεδιασμό και δράση. Το πλαίσιο μάλιστα της Αγοράςπρονοεί ιδιαίτερα για την παροχή πληροφόρησης, καθοδήγησης και ελέγχουσυμμόρφωσης (μέσα από σχετική «βιβλιοθήκη» και «γραφείο βοήθειας») σε σχέσημε την εφαρμογή των αρχών αυτών σε κάθε δράση.Η δύναμη της πλατφόρμας είναι ότι συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο σημείο πρόσβασηςμια σειρά από λειτουργίες, οι οποίες φιλτράρονται περαιτέρω από τον ίδιο τονχρήστη ανάλογα με τις ανάγκες του. Ενδεικτικά:- αναζήτηση / περιήγηση περιεχομένου
  • 21. 21- συνεισφορά / δημιουργία περιεχομένου- συνεργατική επεξεργασία περιεχομένου- εξατομίκευση περιεχομένου- διαχείριση ομάδων/κοινοτήτων- συζήτηση / σχολιασμός / παροχή ανατροφοδότησης / υποβολή προτάσεων /αξιολόγηση- διεξαγωγή ψηφοφοριών- διαχείριση έργων (projects)- αναζήτηση βοήθειαςΕίναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι η συσσώρευση περιεχομένου και υπηρεσιώνσε μία πλατφόρμα δεν έχει σκοπό την παράκαμψη ιστότοπων ή εφαρμογών (apps)που απευθύνονται σε ανάλογο κοινό ή ανάγκες. Το αντίθετο μάλιστα. Κεντρικήεπιλογή σε μια τέτοια πλατφόρμα είναι η καλύτερη δυνατή ανάδειξη όλων τωνπρωτοβουλιών, δράσεων και υπηρεσιών που είναι ήδη σε εξέλιξη ή θααναπτυχθούν στο μέλλον, παραπέμποντας σε αυτές με έναν πιο λειτουργικό τρόπο.
  • 22. 22Διαφημιστική καμπάνιαΗ διαφημιστική καμπάνια θα ακολουθήσει και αυτή την lean start up μεθοδολογίααφού τεθεί υπό συζήτηση με τους υπόλοιπους stakeholders και κατόπιν υπόδοκιμή. Τα slogans τα οποία σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε είναι τα εξής: Athens Net-work in progress Athens under Construction Athens…please… mind the gap Athens. Let’s solve the riddle! Go go Athens! Athens…please touch! Next stop…Athens Athens all inclusive Athens (re)mix Athens Come Together Athens RevisitedΣκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε το πρώτο slogan ως κεντρικό της αφήγησης πουθέλουμε να υποστηρίζει το branding μας και τα υπόλοιπα να συμμετέχουν στιςδιάφορες υπο-καμπάνιες.Πόροι και Χρηματοδότηση – Σε 3 χρόνια από τώρα…Πόροι Skills (stakeholders) Funds (EU funds, corporate social responsibility, private funds) Structures (Δήμος Αθηναίων)Σε τρία χρόνια από τώρα φιλοδοξούμε να έχουμε επιτύχει: Ευρεία συνεργασία Την Αγορά ως το βασικό hub για δράση Η νέα εικόνα της Αθήνας αναδύεται
  • 23. 23Επίλογος«Η εξέλιξη της συνεργασίας»33, του Ρόμπερτ Άξελροντ, πρόκειται για έναβιβλίο το οποίο μιλάει για μια «ρεαλιστική, πραγματοποιήσιμη αισιοδοξία».Σύμφωνα με τη θεωρία του Δαρβίνου τα μέσα επιβίωσης των βιολογικώνοργανισμών είναι ο εγωισμός, η αδιαφορία και η προσήλωση στο ατομικόσυμφέρον. Ο Ρόμπερτ Άξελροντ έχει να προτείνει μία διαφορετική στρατηγική γιατην επιβίωσή μας, αυτή της αμοιβαίας συνεργασίας. Ξεκινά την ανάπτυξη τηςθεωρίας του με την ερώτηση πότε ένα άτομο πρέπει να συνεργάζεται και πότε ναφέρεται εγωιστικά σε μια σχέση συνεχούς αλληλεπίδρασης με ένα άλλο άτομο.Υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της αμοιβαίας συνεργασίας μπορεί να αναδειχθείακόμη και σε έναν κόσμο εγωιστών χωρίς την παρέμβαση μιας κεντρικής αρχής.Το συμπέρασμα αυτό προέκυψε μέσω ενός παιχνιδιού, το Δίλημμα τουΦυλακισμένου, υπό τη μορφή διαγωνισμού για την ανεύρεση της καλύτερηςστρατηγικής. Το παιχνίδι χρειάζεται δύο παίκτες οι οποίοι με διαδοχικές κινήσειςέχουν δύο επιλογές: να προδώσουν ή να συνεργαστούν. Οι δύο αυτές επιλογέςφέρνουν τέσσερα αποτελέσματα, καθένα από τα οποία παίρνει και διαφορετικήβαθμολογία. Η κίνηση της αμοιβαίας προδοσίας δίνει στους παίκτες Τ=1 (Τιμωρίαγια την προδοτική κίνηση), η κίνηση της αμοιβαίας συνεργασίας Σ=3 και η κίνησητης μονομερούς προδοσίας δίνει στον προδότη Π=5 και στον παίκτη-κορόιδο Κ=0.Με τη λογική της αμοιβαίας Προδοσίας, οι παίκτες θα παίρνουν 1 βαθμό σε κάθεκίνηση, αποτέλεσμα χειρότερο από το καλύτερο δυνατό που είναι το 3 στην κίνησητης αμοιβαίας Συνεργασίας. Αυτό σημαίνει ότι η επιδίωξη του προσωπικούσυμφέροντος οδηγεί σε χαμηλό βαθμολογικό αποτέλεσμα και για τους δύο παίκτεςενώ σε περίπτωση που είχαν συνεργαστεί θα συγκέντρωναν ο καθέναςπερισσότερους βαθμούς. Εδώ έγκειται και το δίλημμα.Πραγματοποιήθηκε λοιπόν ο διαγωνισμός για την ανεύρεση καλύτερης στρατηγικήςστο παιχνίδι του Διλήμματος, όπου οι υποψήφιοι έπρεπε να προτείνουν έναπρόγραμμα πιθανών κινήσεων με σκοπό τη συλλογή περισσότερων πόντων. Ηστρaτηγική που πέτυχε λοιπόν το καλύτερο αποτέλεσμα ήταν και η πιο απλή, τοΜΙΑ ΣΟΥ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΟΥ (ΜΚΜ) που κατατέθηκε από τον Καθηγητή τουΠανεπιστημίου του Τορόντο, Anatol Rapοport. Σε αυτήν τη στρατηγική, η πρώτηκίνηση είναι πάντα Συνεργασία και στη συνέχεια επιλέγεται και χρησιμοποιείται ηακριβώς προηγούμενη κίνηση που είχε κάνει ο αντίπαλος. Αν προδώσει τότε η ΜΚΜεκδικείται και προδίδει με τη σειρά της ενώ αν συνεργαστεί συνεχίζει την τακτικήτης συνεργασίας. Η προδοσία από τον αντίπαλο συγχωρείται μετά την πράξηαντεκδίκησης και η ΜΚΜ συνεχίζει με συνεργατικές διαθέσεις.33Ρόμπερτ Άξελροντ, Η εξέλιξη της συνεργασίας, σειρά «Εξέλιξη και κοινωνικές Επιστήμες» εκδόσειςΚαστανιώτη, Αθήνα, 1998
  • 24. 24Για κάθε παρτίδα προβλέφθηκαν 200 ακριβώς κινήσεις. Στις 200 αυτές κινήσεις, ηκαλύτερη επίδοση συνίσταται σε 600 πόντους (με τη συνεχή Συνεργασία) ενώ ηχειρότερη στους 200 πόντους (με τη συνεχή Προδοσία). Η ΜΚΜ στρατηγικήσυγκέντρωσε περίπου 504 βαθμούς. Πολλοί διαφορετικοί κανόνες δοκιμάστηκανστο Δίλημμα όπως ο FRIEDMAN ο οποίος δε συγχωρεί ποτέ την προδοσία καιπροδίδει μέχρι το τέλος του παιχνιδιού, ο κανόνας JOSS που προδίδει περιστασιακάαποσκοπώντας στη συλλογή περισσότερων πόντων και ο ΔΥΟ ΣΟΥ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΟΥ οοποίος προδίδει μόνο μετά από δύο συνεχείς προδοσίες του αντιπάλου. Η επιτυχίατου ΜΚΜ έγκειται στο γεγονός ότι συνδυάζει τα χαρακτηριστικά: ευγένεια,εκδικητικότητα, επιείκεια, διαφάνεια και αποκαλύπτει τις τέσσερις ιδιότητες πουτην κάνουν να ξεχωρίζει: Αποφυγή άσκοπων συγκρούσεων (συνεργασία όσο ανταποκρίνεται οαντίπαλος) Δυναμική απάντηση στην απρόκλητη προδοσία Συγχώρεση μετά την απάντηση στην προδοτική κίνηση Σαφής συμπεριφορά ώστε να προσαρμοστεί ο αντίπαλος στο προτεινόμενομοντέλοΗ συνεργασία στην ομάδα μας και η εκτίμηση της έννοιας του co creation, ήταναυτή που μας έδωσε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε την παρούσα εργασία– πρόταση στα πλαίσια του Athens Co-Creation Branding Project.Αυτό που προτείνει ο Ρόμπερτ Άξελροντ, και το οποίο εμείς κάναμε πράξη τόσομέσα στο εργαστήριο του co-creation branding project όσο και στην τελική μαςπρόταση για το branding της Αθήνας είναι η έννοια της συνεργασίας. Και φυσικάδεν σταματάμε εδώ. Όλα όσα προτείνουμε παραπάνω είναι μια συναρπαστική αρχήπου πρέπει να μπει σε εφαρμογή. Ελπίζουμε να επανέλθουμε σύντομα με τοανάλογο feedback για το project μας.
  • 25. 25TheSmartCityTeam: T. Androutsopouloshttp://www.linkedin.com/pub/theodore-androutsopoulos/16/469/67 D. Giannibasdgiannibas@gmail.com V. Kasvikivkasviki1@gmail.com K. Kentrou@kentrouk El. Michalakihttp://www.linkedin.com/pub/eleni-michalaki/23/644/75aPANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCESDepartment of Communication, Media and CultureMA in Cultural ManagementCourse: Cultural Marketing and CommunicationCourse Instructor: Betty Tsakarestou, Assistant Professor and Head ofAdvertising and Public Relations LabAthensCoCreation BrandingProjectAthens, June 2013