Your SlideShare is downloading. ×
01 uvod u ndt
01 uvod u ndt
01 uvod u ndt
01 uvod u ndt
01 uvod u ndt
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

01 uvod u ndt

173

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
173
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Ispitivanje proizvoda Uvod u ispitivanje bez razaranja Šta je NDT? Šta je NDE?  Podjela NDE  Neke NDT/NDE tehnologije   Ispitivanje proizvoda Uvod u ispitivanje bez razaranja doc.dr. Samir Lemeš <slemes@mf.unze.ba> Uvod u ispitivanje bez razaranja 2/30 Ispitivanje proizvoda Šta je NDT?  Ispitivanje proizvoda Non-Destructive Testing Šta je NDT?  Ispitivanje bez razaranja  Interdisciplinarna tehnika za provjeru p j da li proizvodi i sistemi vrše svoju funkciju na pouzdan i ekonomičan način  Testiranja se vrše s ciljem lociranja i karakterizacije stanja materijala i eventualnih grešaka  Uvod u ispitivanje bez razaranja 3/30 Ispitivanje proizvoda Šta je NDT? Ovi testovi se provode tako da ne promijene funkcionalnost objekta koji se ispituje  Drugim riječima: Proizvodi i materijali se ispituju i mjere tako da pri tome ne budu oštećeni.  Time se obezbjeđuje balans između kontrole kvaliteta i kontrole troškova.  Uvod u ispitivanje bez razaranja 5/30 Ako se te greške ne otkriju, mogu dovesti do opasnih pojava: pucanje rezervoara, curenje hemikalija u okolinu, eksplozije,... Uvod u ispitivanje bez razaranja 4/30 Ispitivanje proizvoda Šta je NDT? Generalno, NDT se odnosi na industrijska ispitivanja.  Tehnologija koju koristi NDT je slična medicinskoj tehnologiji  NDT ispituje nežive objekte  Uvod u ispitivanje bez razaranja 6/30 1
  • 2. Ispitivanje proizvoda Šta je NDE? Ispitivanje proizvoda Non-Destructive Evaluation Vrednovanje bez razaranja  Označava mjerenja koja su po prirodi više kvantitativna  Primjer: NDE metoda neće samo locirati defekt, nego će izmjeriti i neku osobinu defekta (veličina, intenzitet, oblik, orijentacija)  Šta je NDE?   Uvod u ispitivanje bez razaranja 7/30 Ispitivanje proizvoda Uvod u ispitivanje bez razaranja 8/30 Podjela NDE      Otkrivanje i mjerenje grešaka Okrivanje i mjerenje curenja Mjerenje dimenzija Određivanje i mjerenje položaja Utvrđivanje strukture i mikrostrukture Ispitivanje proizvoda     Procjena mehaničkih i fizičkih osobina Određivanje naponsko/ deformacionog stanja Analiza odziva Utvrđivanje hemijskog sastava Uvod u ispitivanje bez razaranja 9/30 Ispitivanje proizvoda Podjela NDE  In-process inspection (procesno ispitivanje) – da li je objekat prihvatljiv u svakom koraku proizvodnje?  Final inspection (završno ispitivanje) – da li je objekat spreman za upotrebu?  In-service inspection (ispitivanje u eksploataciji) – da li se objekat koji se već koristi prihvatljiv za kontinuiranu upotrebu? Uvod u ispitivanje bez razaranja 11/30 NDE se koristi za određivanje osobina materijala, kao što su zatezna čvrstoća, formabilnost, anizotropija i druge fizičke karakteristike Podjela NDE  Faktori koji utječu na izbor NDE metode za otkrivanje grešaka: Razlozi za provođenje NDE Vrste grešaka koje treba otkriti  Veličina i orijentacija neprihvatljivih grešaka  Očekivani položaj grešaka  Veličina i oblik objekta  Karakteristike materijala   Uvod u ispitivanje bez razaranja 10/30 Ispitivanje proizvoda Neke NDT/NDE tehnologije  Većina NDT tehnologija su poznate iz medicinskih aplikacija (ultrazvuk, CT, rendgen,...) Uvod u ispitivanje bez razaranja 12/30 2
  • 3. Ispitivanje proizvoda Neke NDT/NDE tehnologije Ispitivanje proizvoda Najosnovnija metoda NDT  Posmatranje proizvoda s ciljem otkrivanja vidljivih nesavršenosti površine  Obično posmatranje  Digitalne kamere  Automatsko prepoznavanje i mjerenje osobina proizvoda Vizualno i optičko testiranje  Radiografija  Ispitivanje magnetnim česticama  Ispitivanje ultrazvukom  Ispitivanje penetrantima  Elektromagnetno ispitivanje  Ispitivanje na curenje  Ispitivanje akustičnom emisijom  ...   Uvod u ispitivanje bez razaranja 13/30 Ispitivanje proizvoda Vizualno i optičko testiranje Uvod u ispitivanje bez razaranja 15/30 Ispitivanje proizvoda Vizualno i optičko testiranje Vizualno i optičko testiranje Uvod u ispitivanje bez razaranja 14/30 Ispitivanje proizvoda Vizualno i optičko testiranje Uvod u ispitivanje bez razaranja 16/30 Ispitivanje proizvoda Radiografija Koristi penetrirajuće gama ili X-zrake da bi se otkrili defekti i unutrašnje osobine materijala i proizvoda.  Rendgen ili radioaktivni izotop se koriste kao izvor zračenja  Zračenje se usmjerava kroz objekat na film ili na neki drugi medij.  Uvod u ispitivanje bez razaranja 17/30 Uvod u ispitivanje bez razaranja 18/30 3
  • 4. Ispitivanje proizvoda Radiografija Ispitivanje proizvoda Promjene debljine i gustoće materijala se očituju kao svjetlije i tamnije površine snimka  Tamna područja predstavljaju unutrašnje greške ili pukotine Feromagnetski materijal se izloži djelovanju magnetnog polja, a zatim se na površinu nanose čestice gvožđa (suhe ili u tečnoj suspenziji)  Greške na površini ili neposredno ispod površine proizvode magnetne polove ili narušavaju magnetno polje tako da se te čestice grupišu na mjestima tih grešaka  Uvod u ispitivanje bez razaranja 19/30 Ispitivanje proizvoda Ispitivanje magnetnim česticama  Ispitivanje proizvoda  Uvod u ispitivanje bez razaranja 20/30 Ispitivanje proizvoda Nakupine čestica na mjestu greške daju vidljivu indikaciju greške na površini materijala Uvod u ispitivanje bez razaranja 21/30 Ispitivanje ultrazvukom Na slici se vidi ispitivanje zavarenog spoja ultrazvukom  Špic na grafikonu označava defekat u zavaru  Uvod u ispitivanje bez razaranja 23/30 Ispitivanje magnetnim česticama Ispitivanje ultrazvukom Zvuk visoke frevencije se emituje u materijal da se otkriju nesavršenosti ili da se lociraju promjene osobina materijala  Najčešće korištena ultrazvučna tehnika je pulsirajući eho, kod kojeg se zvuk emituje u objekat, a zatim se refleksija (eho) tog zvuka od unutrašnje greške vraća u prijemnik  Uvod u ispitivanje bez razaranja 22/30 Ispitivanje proizvoda Ispitivanje penetrantima Objekat koji se testira se prekriva rastvorom koji sadrži vidljivu ili fluorescentnu boju  Višak rastvora se uklanja sa površine objekta ali ostaje unutar površinskih pukotina  Nakon toga se nanosi razvijač da bi izvukao penetrant iz pukotina  Uvod u ispitivanje bez razaranja 24/30 4
  • 5. Ispitivanje proizvoda Ispitivanje penetrantima Ispitivanje proizvoda Kod fluorescentnih penetranata, koristi se UV svjetlo  Kod vidljivih boja koristi se kontrast između defekata i normalne površine Električna struja (vrtložne struje) se generišu u električni provodnom materijalu promjenom magnetnog polja, nakon čega se mjeri jačina vrtložnih struja tl ž ih t j  Defekti u materijalu uzrokuju prekide u toku vrtložnih struja  Uvod u ispitivanje bez razaranja 25/30 Ispitivanje proizvoda Elektromagnetno ispitivanje Elektromagnetno ispitivanje  Uvod u ispitivanje bez razaranja 26/30 Ispitivanje proizvoda Ispitivanje na curenje Nekoliko tehnika se koristi za otkrivanje i lociranje curenja iz posuda pod pritiskom, cjevovoda i sličnih struktura  Uređaji za elektronsko registrovanje zvuka  Mjerenja pritiska  Tehnike tečnih i gasovitih penetranata  Jednostavni test sapunicom  Uvod u ispitivanje bez razaranja 27/30 Ispitivanje proizvoda Ispitivanje akustičnom emisijom Uvod u ispitivanje bez razaranja 28/30 Ispitivanje proizvoda Ispitivanje akustičnom emisijom Kad se čvrsti materijal izloži naprezanju, nesavršenosti unutar materijala emituju kratke impulse akustične energije  Kao i kod ultrazvučnog ispitivanja, i te emisije se mogu registrovati specijalnim prijemnicima  Koriste se za otkrivanje izvora energije i lokacija izvora  Uvod u ispitivanje bez razaranja 29/30 Uvod u ispitivanje bez razaranja 30/30 5

×