ŚBC i SPD - organizacja, współpraca, promocja regionu

  • 706 views
Uploaded on

dla instytucji tworzących KPBC, Bydgoszcz, I 2009 r., aut. Remigiusz Lis

dla instytucji tworzących KPBC, Bydgoszcz, I 2009 r., aut. Remigiusz Lis

More in: Education , Technology
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
706
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Śląska Biblioteka Cyfrowa Społeczna Pracownia Digitalizacji Remigiusz Lis Biblioteka Śląska - Śląska Biblioteka Cyfrowa organizacja współpraca promocja regionu
  • 2.
      • Celem utworzenia ŚBC jest prezentacja w Internecie kulturowego dziedzictwa regionu w jego historycznej i współczesnej różnorodności, publikowanie naukowego dorobku regionu oraz wspieranie działalności dydaktycznej i edukacyjnej
    Pomysł na regionalną BC (2006)
  • 3. Rozproszony zasób w odległych geograficznie miejscach Różne przygotowanie potencjalnie zainteresowanych Słaba znajomość technologii BC “ Resortowość” środowiska i silne regionalizmy Nikła zdolność do współpracy międzyinstytucjonalnej Brak państwowych i samorządowych programów (kontraktów) digitalizacyjnych Brak dedykowanych funduszy na digitalizację Wyzwania
  • 4. Duża „realna” biblioteka regionalna Znaczna liczba silnych bibliotek miejskich i naukowych Sieci kontaktów lokalnych Pewne tradycje digitalizacji Rosnące zainteresowanie zasobami cyfrowymi Rozpowszechniona podstawowa umiejętność skanowania i dostępna technologia BC Ludzie Szanse
  • 5. Rozwiązanie – klastrowa BC luźna forma organizacji współdziałania wielu instytucji i osób, wykorzystuje formalne i nieformalne powiązania pomiędzy jego uczestnikami, współdzielenie posiadanych zasobów (moc obliczeniowa, kompetencje), łatwy transfer technologii, wiedzy, umiejętności pomiędzy uczestnikami, kooperatywna konkurencja otwartość i ekonomiczna atrakcyjność -> rozwój klastra
  • 6. Klaster Efektywność klastra: takie poszerzenie ekonomicznej podstawy współdziałania , w drodze udostępnienia każdemu uczestnikowi większych zasobów i środków, niż te, którymi dysponowałby działając samodzielnie, które w efekcie zwielokrotnia efekt współpracy (synergia), w porównaniu z działaniem samodzielnym.
  • 7. Klaster Ekonomiczna przystępność Otwartość Autonomia Uczestników Podmiotowość Uczestników „ Luźna” współpraca Efektywna komunikacja Mechanizmy pozyskiwania zasobu Fraktale Zaangażowanie publiczności
  • 8. Zasady ŚBC
    • Dla Uczestnika - ŚBC jest nieodpłatną usługą biblioteki cyfrowej.
    • Sieciowy „transfer” technologii dzięki dostępowi do serwera biblioteki cyfrowej z wykorzystaniem darmowej aplikacji redaktora jest możliwy dzięki nikłej i pomijalnej różnicy kosztów utrzymywania instalacji „dla wielu”, w porównaniu z kosztem instalacji „dla siebie”.
    • Wszyscy publikują na tych samych zasadach.
    • Zasada równości wszystkich Uczestników zapewnia możliwość publikowania ograniczoną jedynie własną zdolnością Uczestnika do tworzenia cyfrowego zasobu. Jest istotna w przypadku regionu obciążonego historycznymi podziałami, z żywymi subregionalnymi separatyzmami, a także dla środowiska o mocnym podziale branżowym (bibliotekarze publiczni, akademiccy szkół państwowych, niepaństwowych)
  • 9. Zasady ŚBC
    • Wspólny zasób tworzy wiele rozproszonych ośrodków.
    • Wraz z uruchamianiem przez ośrodki programów digitalnych zwiększa to różnorodność zasobu i dynamikę jego przyrostu.
    • Nie ma centralnej kontroli i selekcji publikacji.
    • O „ważności” i „wartości” zasobu decydują ci, którym jest on najbliższy. Umożliwia to trafniejszą ocenę tej wartości, przy zapewnieniu rozproszonego, w miejsce centralnego filtrowania. Każdy z ośrodków publikujących jest autonomiczny.
    • Łatwo zostać Uczestnikiem ŚBC, łatwo można zrezygnować.
    • Zasada otwartości biblioteki cyfrowej umożliwia rozrost przedsięwzięcia o tych, którzy podzielają jego cele i opuszczenia jej przez „martwych” Uczestników. By zostać Uczestnikiem, wystarczy pobrać treść Porozumienia ze strony głównej ŚBC, jednostronnie podpisać i przesłać do podpisu Uczestnikom- Założycielom.
  • 10. Zasady ŚBC
    • Cyfrowy zasób jest identyfikowany jako przynależny do Uczestnika.
    • Zapobiega to destrukcyjnej dla współdziałania anonimowości oraz ma walor promocyjny dla instytucji Uczestników.
    • Sposób pozyskiwania, przygotowania zasobu i tempo jego publikowania jest autonomiczną decyzją każdego Uczestnika.
    • Nie nakłada to niemożliwych do spełnienia przez Uczestników zobowiązań w zakresie technik pozyskiwania zasobu i terminów publikowania. Ograniczeniem są standardy techniczne przygotowania i formatu zasobu, wspólne dla wszystkich Uczestników. Autonomia pozyskiwania treści oznacza także, że Uczestnik samodzielnie decyduje o współpracy z innymi instytucjami lub osobami, pragnącymi z jego pomocą publikować swoje zasoby, zawierając z nimi stosowne umowy (projekty umów dostępne na forum ŚBC).
  • 11. Zasady ŚBC
    • Każdy Uczestnik rozwiązuje kwestię praw autorskich (stwierdzenie wygaśnięcia lub umowa z autorem, wydawcą).
    • Jest konsekwencją filtrowania rozproszonego i autonomii.
    • Wszyscy zachowują prawa do swojego zasobu
    • Opublikowanie na wspólnej platformie nie oznacza tym samym „przekazania” treści jakiejś instytucji, zasób pozostaje w dyspozycji Uczestnika (odpublikowanie, podmiana treści, zmiana opisu, usunięcie).
  • 12. Organizacja Podstawa działania : Porozumienie o współtworzeniu ŚBC by przystąpić wystarczy je pobrać ze strony ŚBC, jednostronnie podpisać i wysłać do Biblioteki Śląskiej Obszar działania (Uczestnicy) : terytorium historycznego Śląska (także czeskiego) oraz obecnego woj. Śląskiego (Zagłębie, Regiony Częstochowski, Bielsko-Bialski) Obszar działania (zasięg) : wymiana danych w systemie 31 polskich bibliotek cyfrowych, zasób indeksowany przez globalne wyszukiwarki internetowe Uczestnicy : wszystkie instytucje reprezentujące sferę kultury, edukacji i nauki, pragnące realizować cele Porozumienia Domeny : .sbc.org.pl ; .digitalsilesia.eu Wsparcie Uczestników : Forum ŚBC
  • 13. „ Struktura” ŚBC Koordynator organizacyjny i instalacja - Bibliotek Śląska „ Twardy rdzeń” ŚBC - Uczestnicy-Założyciele (BŚ, BUŚ) Zebranie Uczestników - najwyższą władzą ŚBC -przedstawiciele Uczestników - głosowanie większości Zespół Koordynacyjny - 7 koordynatorów wybranych przez Zebranie (3 lata) Kolegium Naukowe - z instytucji naukowych, „doradza i opiniuje” w zakresie kolekcji naukowych (3 lata) Możliwe grupy robocze i projektowe powoływane przez Zebranie lub koordynatorów
  • 14. Ekonomika ŚBC Publikowanie cyfrowego zasobu w Ś BC jest dla jej Uczestników nieodpłatne. (obniżenie kosztów uczestnictwa)‏ Zasób Ś BC jest tworzony w sposób rozproszony – każdy z Uczestników organizuje własne zaplecze digitalne (rozproszenie kosztów pozyskiwania zasobu - sprzętu, pracowników)‏ Każdy z Uczestników organizuje własne zaplecze digiatalne Każdy z Uczestników rozstrzyga kwesti e praw autorskich na własną odpowiedzialno ść , stwierdzaj ą c ich wyga ś ni ś cie lub zawieraj ą c stosowną umowę z ich wła ś cicielem (rozprosz e nie kosztów logistyki p.a.)‏ Organizacyjnym koordynatorem Porozumienia jest Biblioteka Śląska. Zasób i centralna infrastruktura ŚBC zlokalizowana jest na terenie Biblioteki Śląskiej, która utrzymuje także domeny ŚBC, zapewnia internetowe łacze oraz administruje jej systemem. (dlaczego?)
  • 15. Katowice Bielsko-Biała Bytom Ruda Śląska Żory Częstochowa Jaworzno Dąbrowa Górnicza Tarnowskie Góry Sosnowiec Rybnik Cieszyn Wodzisław Śląski Jastrzębie Zdrój Piekary Śląskie Racibórz Opole Zabrze Chorzów Głubczyce Pszczyna Czeladź Instytucje Biblioteki publiczne : - wojewódzka - miejskie - powiatowe - gminne Biblioteki akademickie państwowe Biblioteki akademickie niepubliczne inne instytucje (wydawnictwa, stowarzyszenia regionalne, instytucje kultury, etc.
  • 16. Uczestnicy i regiony Uczelnie wyższe państwowe (8) Biblioteki publiczne (19) Instytucje oświatowe (1) Uczelnie wyższe prywatne (7) Stowarzyszenia regionalne (1) Górny Śląsk Zagłębie Dąbrowskie Region Częstochowski R. Bielsko-Bialski, Śląsk Cieszyński Śląsk Opolski
  • 17. Całego regionu Współtwórcy zasobu BC Biblioteki publiczne, Związki wyznaniowe akademickie Wydawnictwa Instytucje filmowe Stowarzyszenia Muzea Instytucje muzyczne Archiwa Osoby prywatne Szkoły Samorządy Redakcje gazet
  • 18. Całego regionu Rodzaje Zasoby własne Dokumenty filmowe Twórczość (od przedszkola do uniwersytetu) Dokumenty muzyczne Publikacje bibliofilskie Twórczość Pamiątki rodzinne niepełnosprawnych Szkolne konkursy Bibliografie Dok. osobiste Wydawnictwa promocyjne i projektowe
  • 19. ŚBC - geograficznie
  • 20. Struktura organizacyjno-operacyjna Poziom instytucjonalny (Porozumienie) Poziom operacyjny redaktorzy
  • 21. Forum ŚBC - komunikacja między Uczestnikami
  • 22. Forum ŚBC - komunikacja między Uczestnikami
  • 23. ŚBC- redagowanie i korzystanie z zasobu Śląska Dodawanie publikacji, zarządzanie Przeglądanie, wyszukiwanie, czytanie Aplikacja redaktora i administratora Aplikacja czytelnika – WWW Biblioteka Cyfrowa Czytelnicy Redaktorzy Uczestników
  • 24. Sposoby pozyskiwania zasobu Fraktale Uczestnik 1: zbiory własne Uczestnik n: tylko zbiory własne Uczestnik 2: zbiory własne Os. prywatna: zbiory własne Instytucja zbiory własne Os. prywatna: zbiory własne Os. prywatna: zbiory własne Umowy licencyjne, „własnościowe” Kontakty instytucjonalne i prywatne
  • 25. Kolekcje ogólne i instytucjonalne
  • 26. Biblioteka akademicka (całość dzieła) Biblioteka publiczna (brakująca karta) Współpraca Przywracanie integralności publikacji
  • 27. Studium przypadku Wydawnictwo UŚ i wyczerpany nakład
  • 28. Studium przypadku Wydawnictwa własne wydawnictwa pokonkursowe, opracowania regionalne, jubileuszowe
  • 29. Studium przypadku Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna 1939”
  • 30. Studium przypadku Kroniki szkolne Związek Górnośląski
  • 31. Studium przypadku Fraktale
  • 32. Muzeum Górnośląskie + Biblioteka Śląska + wolny strzelec Studium przypadku
  • 33. Studium przypadku równoległe Druk + bity Monografie, doktoraty wydane, publikacje amatorskie
  • 34. Współpraca z czytelnikami forum Biblioteka 2.0
  • 35. Studium przypadku zasoby wniesione przez czytelników (papierowo i cyfrowo)
  • 36. Wkład użytkowników Pr zykłady Pasjonat satyry Świadek czasów Ziomkostwo Ślązaków Wolontariusz SPD Regionalista - amator Badacz historii literatury regionu
  • 37. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC jako „sieciowy” projekt pozyskiwania treści i udzielania wsparcia MKiDN – „Mecenat” 2007 Potrzeby 2007: Ciągłych szkoleń Uczestników Organizacji stanowisk dla wolontariuszy Obniżenia kosztów tworzenia zasobu ŚBC Dodatkowego wyposażenia do masowej obróbki cyfrowego zasobu
  • 38. Funkcje: - samodzielna praca wolontariuszy (skanowanie, obróbka graficzna), - pomoc merytoryczna instytucjom współtworzącym ŚBC i pragnącym nawiązać współpracę (szkolenia redaktorów, instruktaż, konsultacje, pomoc techniczna, przetwarzanie), - edukacja medialna, e-włączenie, - edukacja branżowa w zakresie technologii ochrony zbiorów (studenci) bibliotekoznawstwa), - prace własne. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC jako „sieciowy” projekt pozyskiwania treści i udzielania wsparcia MKiDN – „Mecenat” 2007
  • 39. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC Jak to wygląda? Po robocie … ;-)
  • 40. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC jako „sieciowy” projekt pozyskiwania treści i udzielania wsparcia MKiDN – „Mecenat” 2007
    • Szukanie współpracowników:
      • 1. Seniorzy –Uniwersytet Trzeciego Wieku
        • Grupa „testowa” - 5 osób
        • Szkolenia chętnych
        • Prezentacja na UTW (UŚ)
        • Ogłoszenia w BC, na stronie BŚ, prezentacja
      • 2. Studenci - wolontariusze
      • 3. Studenci „branżowcy” – współpraca z IBIN UŚ
      • 4. Prace własne
  • 41. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC jako „sieciowy” projekt pozyskiwania treści Realizacja różnych działań edukacyjnych, społecznych i profesjonalnych – przynosi w efekcie zasób cyfrowy 4 stanowiska skanujące, serwer kompresji DjVu 12 „stałych” wolontariuszy-seniorów 929 publikacji wolontariuszy / 9853 w ŚBC (~10% zasobu ŚBC, ~19% zasobu ŚBC za okres SPD), 25 przeszkolonych osób, ciągłe wsparcie redaktorów ŚBC, Wielotorowość i „sieciowość” funkcji – można balansować rodzajami prac SPD - stałe wykorzystanie.
  • 42. Społeczna Pracownia Digitalizacji ŚBC
  • 43. Federacja Bibliotek Cyfrowych (31 BC w Polsce) Rozproszone współtworzenie, koordynacja digitalizacji, scalanie w wirtualne kolekcje zasobów w systemie polskich bibliotek cyfrowych - peer to peer ~ 181 tys. publikacji OAI-PMH OAI-PMH Wielkopolska BC Kujawsko-Pomorska BC Bałtycka BC Małopolska BC BC Uniwersytetu Wrocławskiego Śląska BC FBC
  • 44. Koordynacja, scalanie w wirtualne kolekcje i wyszukiwanie rozproszone Zapytanie do BC Odpowiedź BC przechowującej opisy wszystkich BC Zasób w Śląskiej BC (Biblioteka Śląska) Zasób w Zielonogórskiej BC ( Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego) Zasób w Zielonogórskiej BC Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego
  • 45. Tworzenie ŚBC BC treści bibliotekarze i użytkownicy bibliotekarze i programiści bibliotekarze z różnych instytucji tworzących BC SPD użytkownicy
  • 46. ŚBC dziś 10392 publikacje 952639 otwarć średnio każda publikacja 91 razy Page Rank 7
  • 47. Dziękuję za U W A G Ę Remigiusz Lis Biblioteka Śląska – Śląska Biblioteka Cyfrowa