Projectplan

1,080 views
999 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,080
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Projectplan

  1. 1. Singelpark Leiden Het langste mooiste spannendste stadspark van Nederland! Sinds 1659 Projectplan bij kaderbesluit Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever: Ambtelijk Opdrachtnemer: Wethouder Onderwijs, Sport en Milieu, F. de Wit Directeur Stad, R. Nagtegaal Projectmanager A. ter Harmsel, projectbureau Opdrachtgever: Opgesteld door: Datum: Versie: Gemeente Leiden A. ter Harmsel 26 september 2013 definitief Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 1
  2. 2. Samenvatting projectplan Singelpark Ambitie Leiden heeft de ambitie om het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland te realiseren langs de unieke Leidse singelrand. Een aaneengesloten park rondom de binnenstad, waar je kan genieten van de natuur, varen, wandelen, spelen, picknicken, sporten of juist lekker niets doen. Een park van, voor en door de bewoners, een groene omlijsting van de historische binnenstad, een park waar Leiden zich nog meer mee op de kaart zet. Doel en resultaat Het doel is om de leefkwaliteit van de stad te verhogen door meer park-areaal toe te voegen, bestaand groen te verbeteren, de aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten, recreatief medegebruik te stimuleren en meer bezoekers te trekken Het uiteindelijke resultaat is de oplevering van het Singelpark dat over de gehele lengte te bewandelen, doorvaarbaar en beleefbaar is. Een doorgaande en zoveel mogelijk groenblauwe zone rondom singels, waar cultuur en evenementen nog meer een plek hebben gekregen. Een Singelpark dat aan de binnenzijde gevarieerd, maar toch samenhangend is, gekenmerkt door zeven verschillende sferen van de zeven verschillende singels met daar doorheen de meanderende Singelroute. Aan de buitenzijde, langs de singels, de Singelpromenade, die meer eenduidig van uiterlijk en karakter is. Doordat aan de singelrand ook verbindingen naar de regio zijn gerealiseerd wordt de relatie gelegd tussen het groen in de stad en het regionale groen, waardoor de singelrand onderdeel is geworden van de totale regionale recreatieve groenstructuur. Zo is het Singelpark een prachtig stadspark van de bewoners van de dichtst bebouwde stad van Nederland geworden en draagt het ook bij aan de toeristische aantrekkelijkheid van de stad. Probleemanalyse Het projectgebied bestaat uit een bonte verzameling van grote en kleinere opgaven die verbonden worden door één gemeenschappelijk uitgangspunt: de singelrand moet over de hele lengte verbonden, beloopbaar, doorvaarbaar en als één park beleefbaar zijn. Dit is op dit moment op geen enkel van deze aspecten het geval. Daarbij ontbreekt het bovendien in de singelrand aan een gevoel van gemeenschappelijke identiteit en samenhang. Aanpak Om de gestelde doelen en resultaten zo goed mogelijk te bereiken wordt uitgegaan van het principe de 3 ´V`s: Verbinden, Vergroenen, Versterken. Uit de uitwerking van de Visie Leidse Singels komt naar voren dat deze drie principes belangrijke slagingsfactoren zijn voor het realiseren van het Singelpark: 1. Verbinden van de deelgebieden in de singelrand tot één Singelpark. Om een werkelijk aaneengesloten Singelpark te realiseren en alle deelgebieden op elkaar aan te laten sluiten is het van het eerste belang om de ontbrekende verbindingen in de singelrand tot stand te brengen. Deze verbindingen liggen aan de binnenzijde van de singels. Door brugverbindingen te maken wordt de aaneengesloten Singelroute tot stand gebracht. De route is hiermee helder en logisch vormgegeven en een ‘rondje Singelpark’ ook aan de binnenzijde mogelijk geworden. Een andere belangrijke verbinding is de verbinding over water. Door het verwijderen van de dam in de Maresingel wordt een geheel doorvaarbare singel(gracht) gecreëerd. 2. Vergroenen van de ´gaten´ Op enkele belangrijke plekken aan de binnenzijde van de singelrand laat het groen het helemaal afweten. Het zijn stenige plekken waar geen sprake is van een parksfeer, of plekken die niet toegankelijk zijn, waardoor er nog geen sprake is van een volledig aaneengesloten groene singelrand. Het gaat om o.a. de Lammermarkt, het NUON-gebied en het Arsenaalplein. Door deze belangrijke plekken aan te pakken zijn in één klap de ‘gaten’ heringericht en vergroend en rijgt het Singelpark zich aaneen. 3. Versterken van de bestaande groenstructuur Op enkele plekken aan de binnenzijde van de singelrand liggen reeds prachtige parken en mooie groenzones. Op andere plekken is de ruimtelijke kwaliteit mager of ontbreekt. Dit speelt met name aan de noord en oost zijde van de stad. Door het versterken van de groenstructuur van enkele plekken met een Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 2
  3. 3. matige of slechte kwaliteit en door het meer toegankelijk maken van andere plekken ontstaat een sterke, gesloten parkstructuur als een omlijsting van de binnenstad. Naast het principe van de 3 ‘V’s, die voortvloeien uit de vastgestelde visie Leidse singels, zijn de richtlijnen uit het Beeldkwaliteitsplan van belang om de doelen en resultaten te bereiken. Beeldkwaliteitsplan Singelpark In de periode tussen de visievaststelling en het kaderbesluit hebben twee bureaus onder regie van de gemeente Leiden en in nauw overleg met de Stichting Vrienden van het Singelpark een concept Beeldkwaliteitsplan opgesteld waarin de identiteit en samenhang van het toekomstige Singelpark wordt vastgelegd. Het Beeldkwaliteitsplan is bedoeld als richtlijn bij de verdere ontwikkeling, uitwerking en realisatie van het Singelpark. Het geeft enerzijds inrichtingseisen en is anderzijds een inspiratiedocument. Het Beeldkwaliteitsplan is in oktober 2013 gereed en zal dan aan het college worden voorgelegd en na vaststelling ter kennisgeving aan de gemeenteraad worden aangeboden. Participatie Het Singelpark is een park van, voor en door de bewoners van de stad. Daarom wordt ingezet op actieve samenwerking met burgers en andere belanghebbenden. Met de Stichting Vrienden van het Singelpark wordt nauw samengewerkt en met hen zal een samenwerkingsovereenkomst worden uitgewerkt Financiën De raad reserveerde al kredieten ter hoogte van € 9,3 miljoen voor realisatie van de gestelde ambitie uit de visie. Inmiddels is nog aanvullende financiering gevonden en is er in totaal momenteel circa € 14 miljoen beschikbaar. Eind 2013 wordt bekend of uit medefinancieringbijdragen nog eens circa 1 miljoen extra beschikbaar komt aan aanvullende bijdragen. De raming van de ambitie voor het Singelpark bedraagt voor de binnenzijde circa € 22 miljoen (prijspeil 0101-2014, exclusief BTW) en voor de buitenzijde (ontwikkeling van de Singelpromenade) circa € 21 miljoen (prijspeil 01-01-2014, exclusief BTW). Voor de extra beheerkosten wordt bij het kaderbesluit een dekkingsvoorstel gedaan. Prioritering Met de beschikbare € 14 miljoen kan al een waarlijk Singelpark gerealiseerd worden en wordt een aanzienlijk deel van de eindambitie voor het Singelpark bereikt, mits de beschikbare middelen zo strategisch mogelijk ingezet worden en een goede prioritering van deelgebieden en –producten plaatsvindt. Het ambtelijke projectteam is in nauw overleg met de Stichting Vrienden van het Singelpark en andere stakeholders tot de volgende prioritering gekomen: 1. Verbinden: het realiseren van zeven brugverbindingen en het realiseren van een duidelijke Singelroute: a. Huigpark – Blekerspark (over Oude Herengracht) b. Zijlpoort – Ankerpark (over Oude Rijn) c. Ankerpark – Meelfabriek (over Looiersgracht) d. Kaarsenmakersplein – Veerplein (over Nieuwe Rijn) e e. Vlonderbrug 5e Binnenvestgracht – Hortus (over 5 Binnenvestgracht) f. Boardwalk van Reuvensplaats naar Arsenaalplein (over Singel) g. Arsenaalplein - Rembrandtpark (over Groenhazengracht) h. Singelroute, met o.a routeaanduiding/routemarkering/entrees/informatieverschaffing 2. Vergroenen: het ontwikkelen tot parkgebied en aansluiten op de andere deelgebieden van het Singelpark van drie belangrijke ´gaten´ aan de binnenzijde van het Singelpark: a. Lammermarkt b. NUON-gebied c. Arsenaalplein 3. Versterken: het versterken van het park inclusief het beter toegankelijk maken en aansluiten op de andere deelgebieden van het Singelpark van vijf deelgebieden: a. Morspoort en Park de Put b. Blekerspark c. Ankerpark d. Katoenpark (waaronder restauratie begraafplaats Groenesteeg) e. Route en bereikbaarheid Hortus botanicus Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 3
  4. 4. Resultaat prioritering Door de voorgestelde prioritering wordt bereikt dat de gebieden met elkaar verbonden zijn waardoor het rondje Singelpark mogelijk is, dat de gehele singelrand de sfeer van het Singelpark ademt door de aanpassingen langs de singelroute, dat drie grote hiaten in de groene singelstructuur worden gedicht en dat de parkstructuur in vijf deelgebieden versterkt wordt. Zo is op korte termijn al een waarlijk en aaneengesloten Singelpark ontstaan en wordt al een groot deel van de gewenste eindambitie gerealiseerd. Bij dit kaderbesluit wordt de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met de voorgestelde prioritering van de tien gebieden en onderdelen. Risico’s en kansen Het Singelpark is een groot multiproject dat rondom de binnenstad ligt. Omdat de ambitie hoog is en de beschikbare middelen nog niet voldoende zijn om de eindambitie in één keer te realiseren, wordt dit fasegewijs uitgevoerd. Het is aannemelijk te verwachten dat dit over een langere periode gespreid zal zijn, dus is geduld een voorwaarde voor een succesvol eindresultaat. Omdat het project in deelgebieden wordt opgesplitst bestaat het risico van versnippering en verlies van samenhang en identiteit. Daarom is het van belang dat de uitwerking onder de paraplu van het gehele Singelpark plaatsvindt en volgens de richtlijnen uit het Beeldkwaliteitsplan voor het Singelpark. Kansen liggen met name op het gebied van regionale subsidies en medefinanciering. Ook in de samenwerking met de ‘vrienden van’ liggen kansen voor realisatie van de ambities voor het Singelpark. Daarnaast zijn er kansen door aanbestedingsmeevallers en kansen door in te zetten op ‘werk met werk maken’ en aan te haken bij lopende ontwikkelingen in de stad. Vervolg Na het kaderbesluit worden de deelgebieden en deelproducten onder de paraplu van het overkoepelende Singelparkproject definitief uitgewerkt en in uitvoeringsbesluiten aan de raad voorgelegd. Na het kaderbesluit zal in samenwerking met de Stichting Vrienden van het Singelpark ook verder gezocht worden naar aanvullende financiering om te kunnen voldoen aan uitvoering van de gestelde eindambitie. Wanneer extra middelen beschikbaar komen zullen hiervoor uitvoeringsbesluiten aan college en raad worden voorgelegd. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 4
  5. 5. Inhoudsopgave 1 Inleiding ................................................................................................................. 6 1.1 Achtergrond/ Aanleiding ...................................................................................................................... 6 1.2 Kaderbesluit ........................................................................................................................................ 7 1.3 Horizon Singelparkproject ................................................................................................................... 7 2 Projectbeschrijving ............................................................................................... 8 2.1 Het Singelpark ..................................................................................................................................... 8 2.2 Doel en resultaat ................................................................................................................................. 9 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.4 Projectkaders ....................................................................................................................................10 Vastgestelde beleidskaders voor het Singelpark ..............................................................................10 Scope en afbakening.........................................................................................................................10 Fysieke projectgrenzen .....................................................................................................................12 Samenhang met andere projecten ....................................................................................................13 2.5 Participatie .........................................................................................................................................14 2.5.1 Doel participatie in het Singelpark.....................................................................................................14 2.5.2 Stichting Vrienden van het Singelpark ..............................................................................................15 3 Van wensbeeld naar werkelijkheid .................................................................... 17 3.1 Rondje Singelpark in 18 deelgebieden .............................................................................................17 3.2 Aanvullende onderzoeken .................................................................................................................26 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 Aanpak en prioriteringsvoorstel .........................................................................................................32 Uitgangsprincipes ..............................................................................................................................32 Prioritering deelgebieden ..................................................................................................................33 Nadere toelichting prioritering ...........................................................................................................34 Resultaat prioritering .........................................................................................................................35 4 Werkwijze ............................................................................................................. 36 4.1 Planproces ........................................................................................................................................36 4.2 Faseren, Beslissen, Beheersen ........................................................................................................36 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.3.5 4.3.6 Projectbeheersing .............................................................................................................................37 Resultaat (kwaliteit) ...........................................................................................................................37 Organisatie ........................................................................................................................................37 Tijd ...........................................................................................................................................40 Informatie (communicatie) .................................................................................................................41 Kosten ...........................................................................................................................................42 Risico’s en kansen ............................................................................................................................45 5 Bijlagen ................................................................................................................ 46 Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 5
  6. 6. Projectplan bij kaderbesluit Singelpark 1 Inleiding Leiden gaat een fantastisch park langs de unieke singels maken: het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland! Een aaneengesloten groene singelrand om de binnenstad van Leiden, waar je kan genieten van de natuur, varen, fietsen, spelen, wandelen, picknicken, sporten of juist lekker niets doen.. Een park waar veel te beleven valt, van en voor de bewoners, maar ook een singelrand als groene omlijsting van de historische binnenstad. Een park waar Leiden zich nog meer mee op de kaart zet. Het Singelpark! Met veel enthousiasme heeft de gemeenteraad eind januari 2012 de ‘Visie Leidse Singels, het langste park van Nederland! Sinds 1659’ vastgesteld. De raad heeft het college opdracht gegeven de visie verder uit te werken en een kaderbesluit voor te bereiden. Inmiddels is het zover en wordt het besluit nu aan de raad voorgelegd. Dit bij het kaderbesluit behorende projectplan, beschrijft de uitwerking van de visie, biedt een financieel overzicht, brengt kansen en risico’s in kaart en doet een voorstel voor te maken keuzes. Ook beschrijft het de noodzakelijke activiteiten na het kaderbesluit. Het projectplan levert daarmee de onderbouwing van het kaderbesluit en een vooruitblik op de vervolgfase. 1.1 Achtergrond/ Aanleiding Op basis van het structuurplan Binnenstad 1978 werden de singels in de daarop volgende jaren aangepakt en hersteld tot wat ze nu zijn. Fabrieken en kazernes werden gesloopt en diverse parken werden aangelegd. Ook werden bestaande groene plekken opgeknapt, openbaar gemaakt en werden monumenten gerestaureerd. Toch waren met deze verbeteringen de Leidse singels niet echt verbonden tot een aaneengesloten groene parkroute, ontbreekt het groen op een aantal plekken volledig en zijn de parken zelf na bijna 35 jaar op diverse plekken toe aan een opknapbeurt en/of herinrichting. Vanaf 2008 is de wens tot de heraanpak van de singels opgenomen in raadsbesluiten zoals het GroenActiePlan (2008), het Programma Binnenstad (2009) en de Structuurvisie Leiden 2025 (2010). Deze wens kreeg daarmee vastere vormen. In deze besluiten werd gesteld dat het belangrijk is dat de gebruikswaarde van het groen en het water langs de singelrand toeneemt door de groengebieden met elkaar te verbinden, de Singels doorvaarbaar en de oevers bereikbaar te maken. Vanuit de stad kwam vanaf 2008 ook steeds nadrukkelijker de roep om iets met de singelrand te doen, de parken te verbinden en de enorme kansen die hier liggen op te pakken. Vanaf 2009 heeft met name Stadslab Leiden hier een belangrijke rol gespeeld. Stadslab heeft de singelrand en de Singelpromenade voortdurend onder de aandacht van bewoners en politiek gebracht. In 2010 heeft het college van burgemeester en wethouders er voor gekozen om met de vrijgekomen NUONmiddelen te investeren in de kwaliteit van de stad en in dat besluit ook specifiek gekozen om het groen in de stad te versterken. Daarmee werd de basis gelegd voor het realiseren van een Singelpark. De ‘Visie Leidse Singels’ werd opgesteld in afstemming met Stadslab. Toen de gemeentelijke visie op de singels eind 2011 voor inspraak werd vrijgegeven heeft Stadslab ook een eigen visiedocument ingediend om het belang van het Singelpark nog eens extra te onderstrepen. In 2012 is de Stichting Vrienden van het Singelpark, voortgekomen uit Stadslab, opgericht. De ‘Visie Leidse Singels’ geeft op hoofdlijnen de gewenste richting en samenhang weer en laat mogelijkheden en kansen voor de stad zien. Met dit besluit werd vastgesteld dat de visie het kader is voor alle ruimtelijke ontwikkelingen in de singelrand en dat de inrichting van de openbare ruimte die bij een afzonderlijk ruimtelijk project in de singelrand hoort, wordt ontwikkeld conform de ambities van de gehele singelrand. Specifiek werden daarnaast de volgende uitgangspunten en randvoorwaarden vastgesteld: a) b) c) d) de situering van de ‘Singelroute’, de doorgaande route door het Singelpark; het verwijderen van de dam in de Maresingel; het realiseren van tenminste 5 benoemde bruggen om de verbinding tot stand te brengen; de Lammermarkt een zo groen mogelijk karakter geven, waarbij het historisch bolwerk weer zichtbaar wordt; Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 6
  7. 7. e) het NUON-terrein openbaar maken met een parkachtige uitstraling; f) Kaarsenmakersplein onbebouwd laten en een groene invulling geven; g) openbaar toegankelijk maken van een zo groot mogelijk gedeelte van de singeloevers. 1.2 Kaderbesluit De aanbieding van het kaderbesluit bestaat uit drie hoofddocumenten: 1. het raadsbesluit; 2. het collegebesluit; 3. het projectplan. Bij de documenten behoren diverse bijlagen. Het kaderbesluit markeert het afsluiten van de definitiefase en de start van de ontwerp- en voorbereidingsfase. Het besluit wordt door de gemeenteraad vastgesteld, nadat het college van burgemeester en wethouders daarover positief heeft besloten. Bij het kaderbesluit wordt de raad geïnformeerd over de stand van zaken van het project, de begroting van de projectkosten, de planning en de risico’s. Tevens wordt krediet aangevraagd voor de dekking van de plankosten die gemaakt worden in de ontwerp- en voorbereidingsfase. Na het kaderbesluit worden de deelgebieden of deelproducten nader uitgewerkt en onder de paraplu van het Singelpark als afzonderlijke uitvoeringsbesluiten ter vaststelling aan de raad aangeboden. 1.3 Horizon Singelparkproject Het Singelpark bestrijkt een groot deel van de Leidse binnenstad; het projectgebied beslaat het gehele gebied rondom de 6,3 kilometer lange singelrand vanaf de gevels van de binnenzijde tot aan de gevels van de buitenzijde van de zeven singels. Het Singelpark raakt veel plekken, gebieden en andere projecten. Het is onderdeel van zeven bestemmingsplannen en weet zich geconfronteerd met een aanzienlijke lijst van vastgestelde beleidskaders. In het gehele projectgebied zijn heel veel bewoners, stadspartners en andere stakeholders betrokken. Het is een multiproject, bestaande uit 18 deelgebieden, waarbinnen meerdere deelprojecten zijn te onderscheiden. Met de vaststelling van de Visie Leidse Singels is voor het gebied een hoge ambitie uitgesproken en zijn inmiddels aanzienlijke financiële middelen gereserveerd. In de afgelopen uitwerkingsperiode is duidelijk geworden dat met de beschikbare middelen en de juiste prioritering al op korte termijn een waarlijk aaneengesloten Singelpark kan ontstaan. Zo kan nu al een groot deel van de gewenste eindambitie gerealiseerd worden. Het uiteindelijke ambitieniveau zal in fases bereikt worden. En samen met partners in de stad zal verder naar aanvullende middelen gezocht moeten worden om die uiteindelijke ambitie vorm te kunnen geven. Kortom het Singelpark is een bijzonder project dat, ondanks alle uitdagingen, knelpunten en belemmeringen, vanaf nu echt gestart kan worden. Het realiseren ervan gebeurt in fases waarbij burgers en gemeente samen optrekken, ieder vanuit de eigen expertise, maar wel met hetzelfde doel voor ogen: het realiseren van het Singelpark, het langste mooiste, spannende stadspark van Nederland! Een prachtig park voor Leiden. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 7
  8. 8. 2 Projectbeschrijving Om een goed beeld te krijgen van de opgave komen in dit hoofdstuk de volgende aspecten aan bod: gebiedsbeschrijving, doel en resultaat van het project, vastgestelde kaders, scope en afbakening, samenhang met andere projecten en participatie. 2.1 Het Singelpark Het groen langs de singelrand De Leidse singels zijn uniek. Nergens in Nederland is een singelstructuur van deze omvang (6,3 km) te vinden die nog op zo’n mooie wijze intact is en zo’n grote diversiteit aan plekken met verschillende functies heeft. De singelrand vormt de historische begrenzing van de oude binnenstad, die dichtbebouwd en arm aan groen is. Groen is belangrijk voor de uitstraling en de leefbaarheid van de stad. De singelrand heeft verschillende sferen en karakteristieken. Je vindt er de meest waardevolle groengebieden van de binnenstad die voor de bewoners van zowel de binnenstad als de eromheen gelegen gebieden recreatief potentieel vormen, zoals bv het Plantsoen, de Hortus botanicus en de begraafplaats Groenesteeg. De kwaliteit van deze plekken moet behouden blijven. Tegelijkertijd zijn er veel andere plekken langs de singelrand die een matige of lage kwaliteit hebben. Deze plekken zouden minimaal hetzelfde niveau moeten halen, zonder dat het één uniforme verschijningsvorm moet worden. Op diverse plekken langs de singels, met name aan de noord- en oostkant van de stad, wordt het groen vrij slecht gekend en gebruikt. Dat is jammer, want ze bieden veel mogelijkheden en kansen voor de stad. Om de uitstraling en de leefbaarheid van de stad te verbeteren is het belangrijk om groene kwaliteit toe te voegen en de ruimte van de singelrand optimaal te benutten. Dit kan door extra groen toe te voegen zoals bijvoorbeeld door het vergroenen van de Lammermarkt en het NUON-terrein, door het meer multifunctioneel gebruiken van de groene ruimte, zoals bv in het Katoenpark en het versterken van het bestaande groen. De groengebieden zouden met elkaar verbonden moeten worden, zodat de gebruikswaarde toeneemt en het mogelijk wordt de gehele singelrand te ervaren en te gebruiken. Het water langs de singelrand Het realiseren van het Singelpark is meer dan het verbinden en versterken van het groen dat aan de binnenkant van het water ligt. Het water speelt een minstens zo belangrijke rol. Het verbeteren van het watergebruik en de bereikbaarheid en gebruik van de oevers zijn belangrijke ambities uit de visie op de singels. De groene singelrand wordt omgord door het water van de singels, het water is overal voelbaar, zichtbaar en beleefbaar in de stad. Water is belangrijk voor de kwaliteit van de openbare ruimte. Ook het gebruik van de oevers voor recreatie is belangrijk, omdat daar ruimte is die in de rest van de binnenstad ontbreekt. Pleinen en terrassen aan en op het water zijn belangrijke ontspanningsplekken in de openbare ruimte. In het programma Binnenstad, waar het Singelpark deel van uit maakt, staat “water is de plek waar ‘lucht’ in het stedelijk weefsel zit. Eigenlijk zijn de waterwegen de flaneerboulevards van Leiden: ‘kijken en bekeken worden”. De opgave is om de singels doorvaarbaar en de oevers bereikbaar te maken, met op diverse plekken pleinen aan het water en terrassen aan en op het water. Nu wordt het zicht op een aantal plekken volledig weggenomen door de te dicht op elkaar liggende woonboten langs de rand. Meestal bestaat het probleem ook uit het feit dat de oevers tussen de boot en de weg zijn geprivatiseerd. Hierdoor worden singelgracht en de binnenstad aan het zicht onttrokken. Door het verplaatsen van woonboten, waardoor een royale onderlinge afstand wordt gecreëerd en door het vrijmaken van de geprivatiseerde oevers van bebouwing en bosschages, blijft doorzicht over het water mogelijk en ontstaat een grotere ruimtelijke kwaliteit. Door het opknappen van de singels en de doorvaarbaarheid mogelijk te maken krijgen de Leidse singels de allure die het (historisch) gebied verdient. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 8
  9. 9. Cultuur en evenementen in het Singelpark Het cultuurkwartier vormt het hart van de stedelijke cultuur in Leiden. Het is het gebied waar stedelijke culturele functies en het stedelijke uitgaansgebied elkaar raken en verstevigen. Een ontmoetingsplek met veel dynamiek en activiteit. Het cultuurkwartier en het uitgaansgebied komen in het Singelpark precies op de Lammermarkt samen. Cultuur en evenementen zullen ook elders een plek krijgen en houden in het Singelpark en zullen zich dus niet beperken tot de Lammermarkt. De identiteit en samenhang van het Singelpark Om een werkelijk Singelpark te realiseren is het belangrijk dat het park een sterke identiteit heeft en de deelgebieden met elkaar samenhangen en verbonden worden. Deze identiteit en samenhang ontbreken nu nog. Daarom is een ideeënwedstrijd onder gerenommeerde bureaus gehouden en hebben de winnaars hiervan de opdracht gekregen een beeldkwaliteitplan op te stellen waarin hun ideeën voor identiteit en samenhang uitgewerkt zijn. Het beeldkwaliteitplan dient daarna als leidraad voor elk ontwerp in het Singelpark. Het geeft inrichtingseisen en biedt inspiratie. Identiteit en samenhang moet niet alleen fysiek vormgegeven worden, maar ook zo gevoeld en beleefd worden. Het Singelpark moet zo geactiveerd worden waardoor het goed gebruikt gaat worden door de inwoners en bezoekers van de stad en waarmee het een duidelijke samenhang krijgt en ruimtelijk en programmatisch onderdeel van de stad zal vormen. Samenvatting probleemanalyse Singelpark Het Singelpark bestaat uit een bonte verzameling van grote en kleinere opgaven die verbonden worden door één gemeenschappelijk uitgangspunt: de singelrand moet over de hele lengte verbonden, beloopbaar, doorvaarbaar en als één park beleefbaar zijn. Dit is op dit moment op geen enkel van deze aspecten het geval. Daarbij ontbreekt het bovendien in het Singelpark aan een gemeenschappelijke identiteit en samenhang. 2.2 Doel en resultaat Het uiteindelijke doel van het Singelparkproject is het realiseren van een hoogwaardige inrichting openbare ruimte van de Singelrand (binnenzijde/water/buitenzijde), die daardoor bijdraagt aan een verbeterd leef-, woon- en werkklimaat voor de stad. De leefkwaliteit van de stad wordt verhoogd door meer park-areaal toe te voegen, bestaand groen te verbeteren, de aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten, recreatief medegebruik te stimuleren en meer bezoekers te trekken. Het uiteindelijke resultaat is de oplevering van het Singelpark, het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland, dat over de gehele lengte te bewandelen, doorvaarbaar en beleefbaar is. Een doorgaande en zoveel mogelijk groenblauwe zone rondom singels, waar cultuur en evenementen nog meer een plek hebben gekregen. Een Singelpark dat aan de binnenzijde gevarieerd, maar toch samenhangend is, gekenmerkt door zeven verschillende sferen van de zeven verschillende singels met daar doorheen de meanderende Singelroute. Aan de buitenzijde, langs de singels de Singelpromenade, die meer eenduidig van uiterlijk en karakter is en gekenmerkt wordt door een doorgaande boomstructuur. Tussen de groene gebieden zijn de barrières opgeheven door middel van enkele nieuw aangelegde bruggen, zodat de groene singelrand verbonden is. De kwaliteit van het bestaande groen is waar nodig verbeterd en er is nieuw groen toegevoegd. Slechte of mindere locaties zijn aangepakt en herontwikkelingsprojecten op of aan de singelrand zoals de Meelfabriek en het NUON-gebied zijn opgeleverd en vormen een integraal onderdeel van de singelrand. Wandelroutes gaan de gehele singelrand rond: de Singelroute aan de binnenzijde en de Singelpromenade aan de buitenzijde. Ook het water en de oevers van de singelrand zijn over de gehele lengte en zonder belemmeringen te beleven. Er zijn één of meerdere nieuwe publiekstrekkers in de vorm van horeca of buitenrecreatie. Doordat aan de singelrand ook verbindingen naar de regio zijn gerealiseerd wordt de relatie gelegd tussen het groen in de stad en het regionale groen, waardoor de singelrand onderdeel is geworden van de totale regionale recreatieve groenstructuur. Zo is het Singelpark een prachtig stadspark van de bewoners van de dichtst bebouwde stad van Nederland geworden en draagt het ook bij aan de toeristische aantrekkelijkheid van de stad. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 9
  10. 10. 2.3 Projectkaders De verbetering en herontwikkeling van de singelrand kwam sinds 2008 op de politieke agenda toen het in het GroenActiePlan werd benoemd, vervolgens in 2009 opgenomen werd in het Programma Binnenstad en daarna in 2010 ook werd vastgelegd in de Structuurvisie Leiden 2025. Hierin is opgenomen dat het gewenst is de singelrand te ontwikkelen en te versterken en een groene gesloten singelrand te realiseren. Aansluitend hierop is de Visie ¨Leidse Singels het langste park van Nederland! Sinds 1659¨ als uitwerking van de structuurvisie opgesteld en eind januari 2012 door de Raad vastgesteld. Het college heeft de opdracht gekregen de visie verder uit te werken tot een kaderbesluit. 2.3.1 Vastgestelde beleidskaders voor het Singelpark Het Singelpark doorkruist de hele stad en raakt op vele punten andere projecten en vastgestelde beleidskaders. Deze zijn allemaal geïnventariseerd. Het levert een lange lijst van kaders en randvoorwaarden die voor het Singelpark gelden. De belangrijkste kaders voor het verder uitvoeren van het Singelpark zijn: 1. Visie Leidse Singels: het langste park van Nederland! (RV 11.0129) Het basisdocument voor het Singelparkproject. Het dient als onderlegger voor alle nader uit te werken deelprojecten uit het Singelparkproject. 2. Uitvoeringsprogramma Programma Binnenstad (RV 09.0050) Het Singelpark is één van de 18 ontwikkellocaties van het Programma Binnenstad. 3. Structuurvisie Leiden 2009 – 2025 (RV 09.0130) In de Structuurvisie Leiden 2025 is opgenomen dat “het uitbouwen van de groene gordel langs de Singel” een belangrijk groenproject is ter ondersteuning van de hoogwaardige leefomgeving die bij een kennisstad hoort. Als besluitpunt is hierin opgenomen dat een groene gesloten singelrand gerealiseerd moet worden (besluit 11c). 4. Verdeling ISV-3 budget 8 (RV 11.0083) Vanuit het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing 2010 t/m 2014 (ISV3) is voor de toegankelijkheid en kwaliteitsbeleving van de groene singelrand (ISV3-indicator # 7) € 1.600.000 gereserveerd. 5. Perspectiefnota 2012-2015 (RV 11.0047) Vanuit de NUON-middelen voor groen is € 7.683.728 gereserveerd voor de realisatie van het Singelpark. 6. Kadernota kwaliteit openbare ruimte (RV 11.0117) De Kadernota maakt het mogelijk om op de kwaliteit van de openbare ruimte te sturen. 7. Verder met de Binnenstad (RV 12.0040) Verdere uitwerking van het programma Binnenstad, waar het Singelpark deel van uitmaakt. 8. Bijdrage kwaliteitsverbetering openbare ruimte Lammermarkt (RV 12.0098) Vanuit de reserve is € 2,2 miljoen beschikbaar gesteld voor de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte Lammermarkt. 2.3.2 Scope en afbakening Het is van belang de projectopdracht te definiëren. Wat hoort tot de scope van het project en wat hoort en niet bij, waar ligt de afbakening. Projectopdracht Bij de vaststelling van de ‘Visie Leidse Singels’ heeft de gemeenteraad de opdracht gegeven het project Singelpark op te starten. De totale projectopdracht om het Singelpark te realiseren luidt: Het opstellen van een uitwerkingsplan en het realiseren van het Singelpark met daarin: Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 10
  11. 11. 1. 2. 3. 4. 5. een uitwerking van de ambities en opgaven; uitwerking van identiteit, eenheid en samenhang; opstellen van randvoorwaarden; doen van onderzoeken; integraal ontwerpen, voorbereiden, realiseren en opleveren van alle activiteiten en werken die samenhangen met de aanleg van een aaneengesloten Singelpark. Om deze algehele projectopdracht uit te kunnen voeren wordt het project in fases opgeknipt. De eerste fase, de definitiefase, is nu achter de rug en wordt met het kaderbesluit afgesloten. De volgende fase is de ontwerp- en voorbereidingsfase. De projectopdracht voor de ontwerp- en voorbereidingsfase houdt in: 1. het nader uitwerken van de ideeën over identiteit eenheid en samenhang tot een beeldkwaliteitsplan en de daar uit voortvloeiende activiteiten uitvoeren; 2. het definitief ontwerpen van alle door de gemeenteraad geprioriteerde deelgebieden en/of deelproducten die samenhangen met de aanleg van een aaneengesloten Singelpark; 3. doen van nadere onderzoeken; 4. opstellen van nadere randvoorwaarden; 5. het opstellen van specifiekere ramingen; 6. opstellen en laten vaststellen van bestemmingsplannen, dan wel verkeersbesluiten en/of het voeren van WABOprocedures; 7. opstellen beheerplannen; 8. uitwerken van bewonersparticipatie en uitwerken van samenwerking met de Stichting Vrienden van het Singelpark; 9. zoeken naar aanvullende financiering o.a door middel van fondsenwerving en subsidieaanvragen. 10. het bewaken van de overkoepelende samenhangende opdracht om het Singelpark te realiseren en de daarvoor benodigde activiteiten uit te voeren. 11. Uitvoering en oplevering restauratie begraafplaats Groenesteeg Projectafbakening Het Singelpark zal niet in één keer gerealiseerd kunnen worden. Een aanzienlijk deel van de ambitie kan in de komende vier jaar al gerealiseerd worden, zodat al een waarlijk Singelpark is ontstaan. Aanvullende middelen zijn nodig om de gehele eindambitie waar te maken en het gewenste eindresultaat te bereiken. Bij dit kaderbesluit wordt de scope van het project voor de komende jaren gevormd door de door de raad vast te stellen prioritering van deelgebieden en deelproducten en de daarbij behorende financiële middelen. Andere gebieden kunnen pas aangepakt worden als er extra middelen beschikbaar komen. Als dit zich voordoet zullen aan college en gemeenteraad hiervoor aanvullende uitvoeringsbesluiten worden voorgelegd. Bij de eindambitie Singelpark behorend maar buiten de opdracht van de volgende fase vallend: 1. Niet geprioriteerde deelgebieden en deelproducten Als gevolg van een door de raad vast te stellen prioritering van deelprojecten, worden de deelgebieden die hier buiten vallen pas verder uitgewerkt en aangepakt, als aanvullende financiering is gevonden door bijvoorbeeld fondsenwerving en ‘crowdfunding’ door de Stichting Vrienden van het Singelpark, medefinancierings- en subsidieaanvragen en/of daarnaast omgevingsfactoren uitgekristalliseerd zijn 2. Vervanging/verplaatsing Valkbrug De Valkbrug is binnen afzienbare tijd aan vervanging toe. Hiervoor zijn (deels) vervangingskredieten gereserveerd. Bij vervanging van de Valkbrug is het van belang de situering van de brug nader te bepalen. Verplaatsing van de Valkbrug behoort tot de ambitie van het Singelpark. Immers door verplaatsing van de Valkbrug ontstaat de mogelijkheid om de Lammermarkt een zo groen mogelijk karakter te geven en is het mogelijk om het historische bolwerk weer zichtbaar te maken; twee specifiek besloten uitgangspunten van de visie. De vervanging/verplaatsing van de Valkbrug past echter zowel qua financiële omvang, qua infrastructurele omvang en qua afhankelijkheid van verkeersingrepen op hoger schaalniveau niet in de projectopdracht. Hiervoor zijn de groene Singelparkmiddelen niet toereikend en niet bedoeld. Omdat deze verbinding wel nadrukkelijk bij de ambitie van het Singelpark hoort zal in het ontwerp voor de openbare ruimte Lammermarkt zo mogelijk geanticipeerd worden op een toekomstige situatie met een mogelijk verplaatste Valkbrug. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 11
  12. 12. 3. Herontwikkeling vastgoed NUON-gebied Vanuit het Singelpark kan een bijdrage geleverd worden aan een parkachtige herinrichting van het gebied, maar wordt geen bijdrage geleverd aan de vastgoed-herontwikkeling die over een aantal jaren aan de orde zal zijn. Het is evenwel van groot belang dat herontwikkeling van het vastgoed en herinrichting van het gebied vanuit een integraal ontwerp (gefaseerd) wordt aangepakt. 4. Twee bruggen over de Morssingel, ter hoogte van Volkenkunde Deze bruggen en de bijbehorende aansluiting komen voort uit en behoren bij de projectopdracht van het project STEO (Stationsgebied en omgeving), maar passen wel binnen de Singelparkambitie. De uitgangspunten uit het kaderbesluit Singelpark en het beeldkwaliteitsplan dienen als ontwerpleidraad voor de bruggen. 5. Passage over het Meelfabriekterrein Deze doorgang bevindt zich niet op gemeentelijk grondgebied. Met de eigenaar zijn principe afspraken gemaakt over een openbaar toegankelijke doorgaande route over het terrein. Deze principe afspraken worden nader uitgewerkt in een overeenkomst met de Meelfabriek. Volgens de laatste planning van de ontwikkelaar zal het terrein in 2015 deels heringericht en openbaar toegankelijk zijn. 6. Verplaatsing van woonboten in Herensingel/ Zijlsingel tbv het verbeteren van het zicht op de Singels Deze ambitie om enkele woonboten te verplaatsen zodat ruimte ontstaat en daardoor beter zicht op de singels, is in de visie Leidse Singels beschreven, maar kan pas gerealiseerd worden nadat hierover samenhangende besluitvorming heeft plaatsgevonden, de bestemmingsplannen en/of ligplaatsenplannen aangepast zijn en er ook budgetten voor verplaatsing zijn vrijgemaakt. Beleidsvorming en besluitvorming over het watergebruik is in voorbereiding. Naar verwachting wordt op korte termijn de ´Nota Watergebruik´ als eerste stap naar een beter gebruik van het Leidse water, ter inspraak voorgelegd. Doel van deze nota is het formuleren van een integrale visie voor het geheel van het watergebruik, dus een visie op alle functies die het water in Leiden heeft. De uitgangspunten voor het Singelpark en de doelstellingen uit de ´Nota watergebruik´ zijn op elkaar afgestemd. 2.3.3 Fysieke projectgrenzen Volgens de ‘Visie Leidse Singels’ strekt de ambitie van het Singelpark zich uit ‘van gevel tot gevel’. Om die reden is de gebiedsverkenning voor het kaderbesluit ook zo ingestoken. Op grond hiervan zijn op onderstaande kaart gebiedsgrenzen aangebracht. Per deelgebied inzoomend zijn de gebiedsgrenzen nauwkeurig te zien. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 12
  13. 13. 2.4 Samenhang met andere projecten 1. Programma Binnenstad Met de uitvoering van het Singelparkproject wordt uitvoering gegeven aan één van de ontwikkellocaties uit het programma Binnenstad. 2. Programma Bereikbaarheid/bereikbare binnenstad Een van de uitgangspunten is het terugdringen van de verkeersintensiteit in de binnenstad. Een voorgestelde maatregel is het instellen van een 30 km zone in het gehele gebied. Dit raakt direct het Singelparkproject, omdat immers een herinrichting van de Singels past binnen de ambities van het project. De maatregel tot 30km invoering heeft direct gevolgen voor de inrichting van de Singel en de te gebruiken materialen. Vanuit het handboek kwaliteit openbare inrichting zijn hier voorschriften voor opgesteld. 3. Lammermarkt Onder de Lammermarkt wordt een parkeergarage gerealiseerd. De openbare ruimte van de Lammermarkt maakt echter onderdeel uit van het Singelparkproject. Bij de vaststelling van de ´visie Leidse singels´ heeft de gemeenteraad vastgesteld dat de Lammermarkt een groen karakter moet krijgen en dat het bolwerk moet worden vrijgespeeld. Bij het ontwerp van de openbare inrichting van het maaiveld zal daarom rekening gehouden moeten worden met deze vastgestelde kaders en het Beeldkwaliteitsplan voor het Singelpark. Om het ambitieniveau voor deze belangrijke locatie voor de Stad en voor het Singelpark te kunnen realiseren is nauwe afstemming nodig tussen alle projecten die op de Lammermarkt bij elkaar komen. 4. Cultuurkwartier Het cultuurkwartier en het uitgaansgebied komen precies samen op de Lammermarkt, die als entree van het cultuurkwartier wordt gezien. Daarmee ontstaat op de Lammermarkt een stevige samenhang tussen Singelpark en cultuurkwartier. 5. Sanering NUON-terrein De vervuilde bodem bij het NUON-terrein wordt de komende jaren gesaneerd. De gemeenteraad heeft hiervoor een uitvoeringsbesluit vastgesteld. Het betreft uitsluitend de bodemsanering. De opgave vanuit het Singelparkproject voor herinrichting van het gehele NUON-gebied is veelomvattender omdat hier meerdere opgaven bij elkaar komen. In aansluiting op de sanering zal de eerste fase herinrichting tot park plaatsvinden. De tweede fase volgt zodra ook de overige delen van deze locatie ontwikkeld kunnen worden (verhuurobjecten, monumenten, energiecentrale) 6. Herinrichting Maresingel Vanuit de reguliere onderhoudswerkzaamheden loopt een project tot herinrichting van de Maresingel. Ook hier is afstemming en samenwerking noodzakelijk. 7. Buurtvoucher Morspoortplein Bewoners uit dit gebied hebben buurtgeld gekregen om hun buurt op te knappen. Zij willen dit graag doen vanuit de ideeën uit de visie Singelpark. In samenwerking met bewoners, ondernemers, museum Volkenkunde en de Stichting Vrienden van het Singelpark is en wordt de opgave voor het gebied verder uitgewerkt. 8. Meelfabriek Geen gemeentelijk project, maar een particuliere ontwikkeling met een grote impact voor de oostkant van de stad. De doorgaande route van het Singelpark loopt over het Meelfabriekterrein. Naar verwachting wordt de vergunningsaanvraag voor herontwikkeling eerste fase begin 2014 ingediend. 9. Lakenplein/Kaarsenmakersplein Portaal heeft het plan hier in afstemming met gemeente sociale huurwoningen ontwikkelen. De termijn waarop is op dit moment onzeker. De pleinen maken deel uit van de route van het Singelpark. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 13
  14. 14. 10. Herontwikkeling universiteitsterrein De komende jaren zal de universiteit haar gebouwen aan beide zijden van de Singel herontwikkelen. Deze ontwikkelingen raken rechtstreeks het Singelparkproject. Nauwe afstemming is vereist. 11. Ontwikkeling Sterrenwachtlaan De universiteit is voornemens om deze locatie binnen afzienbare tijd te herontwikkelen. Een plan is gereed. De route van het Singelpark loopt hier doorheen. Tussen gemeente en universiteit zijn afspraken over de openbare bereikbaarheid van de route gemaakt. Nauwe afstemming is vereist. 12. Sport, spel en beweging Het Singelpark leent zich bij uitstek voor sport, spel en beweging. Dit past ook in de doelstellingen van JOGG. Met de projectleider JOGG is besproken dat in nadere afstemming met het JOGG-project bij de uitwerking van het ontwerp van de aaneengesloten parkroute, rekening gehouden zal worden met de doelstellingen van JOGG, zodat een kwalitatieve, duurzame en milieuvriendelijke fitnessroute mogelijk gemaakt kan worden. Hierbij zal ook inzet gevraagd worden van de Stichting Vrienden van het Singelpark. Hiermee wordt gehoor gegeven aan de aangenomen motie (P. Laudy VVD), bij de behandeling van de Perspectiefnota 2012-2015 (RV 11.0047), om binnen voorstellen met betrekking tot de Groene Singelrand een kwalitatief, duurzaam en milieuvriendelijk fitnesspad passend binnen de groene omgeving op te nemen (JOGGpad). Door de verantwoordelijk wethouder F. de Wit (Onderwijs, Sport en Milieu) werd aangegeven dat hier vanuit het Singelpark in principe mogelijkheden tot facilitering voor zijn, echter onder de restrictie dat er geen verplichting is om het een ´officieel´ JOGG-pad te laten zijn. Onder opname van deze voorwaarde is de motie aangenomen. De motie JOGG is afgedaan in de 2e bestuursrapportage 2012. 2.5 Participatie Het Singelpark is een project van, voor en door de Leidse burgers. Dat betekent dat de burgers intensief betrokken zijn bij de ontwikkeling, inrichting en het beheer van het Singelpark. De bedoeling is om hier een participatietraject voor in te richten, waarin belanghebbenden (burgers, bedrijven en belangenorganisaties) een belangrijke rol spelen. Om in beeld te krijgen welke partners en partijen een rol spelen en wie daarin de belangrijkste zijn voor het Singelparkproject, is een stakeholders- en actorenanalyse opgesteld. Met name de Stichting Vrienden van het Singelpark, voortgekomen uit Stadslab Leiden, is een belangrijke stadspartner voor het Singelpark. Met hen is een actief samenwerkingstraject gestart. 2.5.1 Doel participatie in het Singelpark Doel van participatie in het Singelpark is burgers, belangenorganisaties en bedrijven te betrekken bij het ontwikkelen, uitvoeren en beheren van het Singelpark. Het leveren van ideeën, advies en input voor (de deelgebieden van) het Singelpark, om zodoende een Singelpark te kunnen realiseren dat voor en door de stad is gemaakt. Hierdoor ontstaat het beste resultaat. Door het Singelpark samen met burgers, belangenorganisaties en bedrijven te realiseren zullen zij zich vanaf het begin bij de realisatie van het park betrokken voelen, wat naar verwachting zal resulteren in een optimaal gebruik en beleving van het park. De vrienden van het Singelpark kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Nota Publieksparticipatie in Leiden Het participatieproces zal verder worden ingericht na het kaderbesluit. Leidraad voor het participatieproces is de nota Publieksparticipatie in Leiden, die door de gemeenteraad is vastgesteld. Het proces zal worden vastgelegd en aan het college worden voorgelegd. Hierin worden expliciet de volgende punten benoemd: 1. het exacte onderwerp van participatie; 2. het doel; 3. het niveau van de participatie; 4. de kaders waarbinnen de participatie plaatsvindt; 5. de schaal waarop het participatieproces betrekking heeft; 6. de deelnemers; 7. de wijze en het tijdstip waarop deelnemers hun inbreng kunnen leveren; 8. de wijze en het tijdstip waarop burgemeester en wethouders reageren. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 14
  15. 15. Niveaus van participatie In de nota publieksparticipatie worden de volgende participatieniveau´s benoemd: 1. raadplegen; 2. adviseren; 3. coproduceren. Op het Singelpark zullen in ieder geval de volgende niveaus van participatie plaatsvinden: 1. Het niveau van raadplegen geldt voor: a. Die gebieden waar juridische belangen spelen (bijvoorbeeld andere grondeigenaren, contracten of overeenkomsten met partijen voor een bepaald gebied en/of planologische vereisten) of waar het algemeen belang voor gaat (bijvoorbeeld belangrijke verkeersroutes, sociale veiligheid e.d.). b. Het Singelpark is een park van, voor en door de Leidse burgers. Daarom moeten alle Leidse burgers geraadpleegd kunnen worden. Zij worden aangemerkt als belangstellenden. 2. Het niveau van adviseren geldt voor: a. Die deelgebieden waar geen juridische claims liggen en geen voorzieningen van algemeen nut. b. Voor belanghebbenden (omwonenden, omliggende bedrijven en belangenorganisaties) en deskundigen. 3. Coproduceren Coproductie kan volgens de nota publieksparticipatie plaatsvinden in die gebieden waarin een beperkte kring van betrokkenen een keuze moet maken over iets waarover de gemeente zelf geen eigen doorslaggevende voorkeur heeft en waarbij geen (noemenswaardige) belangen van derden in het geding zijn. Waar mogelijk zal in het Singelpark coproductie worden toegepast. 2.5.2 Stichting Vrienden van het Singelpark Om ervoor te zorgen dat het Singelpark optimaal gerealiseerd wordt en blijft functioneren, en om het draagvlak daarvoor in de stad te organiseren, is de stichting Vrienden van het Singelpark onlangs opgericht. Het doel van de stichting is: de realisatie, instandhouding en versterking van het Singelpark en het versterken van het draagvlak en bekendheid daarvan. De door hen voorgestelde activiteiten zijn: 1. Adviseren van de gemeente (bij ontwerp, aanleg, onderhoud en versterking); 2. Verzamelen van fondsen (voor realisatie, versterking, extra beheer en onderhoud, activiteiten, publiciteit); 3. Organiseren van activiteiten; 4. Promotie (voorlichting); 5. Ondersteunen bij beheer. De ‘Vrienden’ willen graag een actieve rol spelen in, en verschillende taken vervullen voor de ontwikkeling van het Singelpark. De stichting stelt dat de realisatie van het Singelpark niet alleen een zaak van de gemeente moet zijn, maar wil een actieve, aanvullende, aanjagende en ondersteunende rol spelen en op een vernieuwende wijze inhoud geven aan het begrip ‘burgerparticipatie’. Van inspraak naar actief meedenken en -doen in de diverse fases. Zij stelt daarbij tevens dat het park altijd in ontwikkeling zal blijven. Naast onderhoud zal er een voortdurende inzet moeten zijn voor de versterking van de kwaliteit, het plaatsvinden van aantrekkelijke activiteiten, publiciteit en betrokkenheid van de stad. De stichting wil actief sponsoren gaan werven om extra financiële middelen te verkrijgen om de ambities voor het Singelpark waar te kunnen maken. Daarmee en doordat de Stichting op een vernieuwende wijze invulling wil geven aan burgerparticipatie gaat de wens van de ‘Vrienden’ tot samenwerking mogelijk verder dan dat de gemeenteraad in haar nota publieksparticipatie aangeeft. Een verdergaande vorm van burgerparticipatie dan tot nu toe gebruikelijk past binnen de huidige sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, waarin aan de ene kant burgers veel meer zeggenschap wensen en aan de andere kant de overheid meer terugtreedt. De gemeente staat positief tegenover samenwerking met de Stichting Vrienden van het Singelpark. De samenwerking met de Stichting en het gebruik maken van elkaars expertise levert een succesvolle bijdrage aan het project. Momenteel wordt samen met hen gezocht naar de meest optimale samenwerking. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 15
  16. 16. Om hierin zo succesvol mogelijk te zijn zullen duidelijke afspraken met elkaar worden gemaakt en vastgelegd. Uitgangspunt hierbij is dat gezocht wordt naar ‘ruimte geven’, waarbij de gemeente in principe de verantwoordelijkheid, beslissingsbevoegdheid en de mogelijkheid tot regie bij de realisatie houdt. De gemeente moet immers het algemeen belang bewaken en daarnaast verantwoording afleggen over de besteding van de beschikbaar gestelde gemeentelijke middelen. Indien de ‘Vrienden’ aanvullende middelen inbrengen, verandert het uitgangspunt en zullen over rolverdeling en verantwoordelijkheid nadere afspraken gemaakt moeten worden. Een samenwerkingsovereenkomst met de ‘Vrienden’ zal ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 16
  17. 17. 3 Van wensbeeld naar werkelijkheid In de afgelopen definitiefase werd de ‘Visie Leidse Singels´, die een globaal wensbeeld schetst, uitgewerkt. Het project werd in 18 deelgebieden ingedeeld en verder verkend, aanvullende onderzoeken werden uitgevoerd en globale ramingen opgesteld. Al deze informatie is gewogen ten opzichte van de vastgelegde uitgangspunten bij het visiebesluit en heeft geleid tot een prioriteringsvoorstel dat nu bij het kaderbesluit aan de raad wordt voorgelegd. Door de uitwerking in de afgelopen definitiefase wordt duidelijk wat nu al van het wensbeeld uit de visie gerealiseerd kan worden. In dit hoofdstuk wordt in § 3.1 eerst een rondje Singelpark in 18 deelgebieden beschreven en volgt in § 3.2 een samenvatting van uitgevoerde aanvullende onderzoeken. Het hoofdstuk wordt in § 3.3 besloten met de conclusies van de uitwerkingen en onderzoeken met de daaruit volgende aanpak en prioriteringsvoorstel. 3.1 Rondje Singelpark in 18 deelgebieden Bij de uitwerking is op grond van een ruimtelijke logica een indeling in 18 deelgebieden gemaakt. Binnen deze deelgebieden zijn soms deelprojecten benoemd. De volgende deelgebieden zijn benoemd en uitgewerkt: 1. Morspoort – Park de Put Gebiedsbeschrijving De Morspoort is één van de twee overgebleven stadspoorten. Dit maakt deze entree van de stad bijzonder. Auto’s rijden om het gebouw heen en er liggen parkeerplaatsen op het plein. De Morspoort is te bewonderen vanaf de terrassen van de hier gevestigde horeca. Op het plein is het Marinus van der Lubbemonument te vinden. In Park de Put bevinden zich molen de Put en het Indiëmonument. Knelpunten: • geen duidelijke doorgaande Singelparkroute; • te veel verkeer; • te weinig verblijfskwaliteit. Oplossingsrichtingen: • aanpassing verkeersinrichting Morspoortplein; • kazernegebouw nieuwe functie (openbaar en/of horeca); • verbetering verblijfsklimaat Morspoortgebied; • verbetering verblijfsklimaat park de Put. 2. Volkenkunde Gebiedsbeschrijving De buitenruimte van het Museum van Volkenkunde biedt een kans voor het Singelpark als openbare ruimte van hoge kwaliteit. Het terrein is met een hek afsluitbaar en is overdag openbaar toegankelijk. Gevoelsmatig loopt de route echter niet door het gebied van Volkenkunde maar vanaf het Morspoortplein langs het e museum via de 1 Binnenvestgracht richting Stationsweg. Vanaf daar wordt de route, na oversteek over de Stationsweg, vervolgd over het Kiekpad. Aan de route bevinden zich verschillende horecagelegenheden. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 17
  18. 18. Knelpunten: • geen duidelijkheid over de publieke toegankelijkheid van de buitenruimte van het museum en geen gevoel dat deze onderdeel uitmaakt van de Singelparkroute; • de buitenruimte van het Museum van Volkenkunde niet voldoende benut; e • onaantrekkelijke route via de1 Binnenvestgracht na sluitingstijd van de hekken van het museum; • onaantrekkelijke, onduidelijke en drukke oversteek Stationsweg, die de Singelparkroute doorsnijdt. Oplossingsrichtingen: • route Singelpark via openbare ruimte museum verduidelijken; • entree museum aan Morspoortplein vergroten; • extra entree museum aan de 1e Binnenvestgracht: • opwaardering 1e Binnenvestgracht (route buiten openingstijden Museum van Volkenkunde); • realiseren verbindingen uit project Stationsgebied en omgeving (2 bruggen en entree in verlengde van Kruisstraat); • vergroening en meer ‘feel’ van openbare ruimte Museum van Volkenkunde; • oversteek over Stationsweg aantrekkelijk maken; • zitgelegenheid Kiekpad verbeteren. 3. Lammermarkt Gebiedsbeschrijving De Lammermarkt is nu in gebruik als parkeerterrein en biedt behalve Molen de Valk geen aantrekkelijke verblijfplaats. Het terrein is de plek voor de jaarlijkse 3 oktober kermis. In het gebied wordt de komende jaren een ondergronds parkeergarage gerealiseerd met circa 600 parkeerplaatsen. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om bovengronds een hoogwaardige openbare inrichting te realiseren. In dit gebied komen vele opgaven bijeen, die nog niet uitgekristalliseerd zijn en die ook in planning en uitvoering niet synchroon lopen. De verwevenheid van de opgaven is groot en soms zijn de opgaven tegenstrijdig. Dat maakt de aanpak van dit gebied ingewikkeld. Knelpunten: • matige kwaliteit van de gehele openbare ruimte van de Lammermarkt ; • verkeersafwikkeling (HOV / OV en auto); • inpassing parkeergarage, inclusief positionering in-uitritten; • vervanging (verplaatsing) Valkbrug; • verbinding met het stationsgebied; • relatie met (expeditie) Nobel en Lakenhal; • aanlooproute en verblijfsgebied voor cultuurkwartier; • faciliteren van (culturele) evenementenfunctie; • vastgoedkwaliteit (geen ´achterkanten´ aan het plein). Oplossingsrichtingen: • gebiedsgerichte, overkoepelende aanpak; • zo snel mogelijk duidelijkheid over de infrastructurele aspecten en verkeersafwikkeling; • groene uitstraling Lammermarkt; • de oost en zuidwand betekenis geven aan het plein; • ruimte voor evenementen; • voetgangersentrees parkeergarage als onderdeel parkontwerp; • bolwerk vrij (zo mogelijk door verplaatsing Valkbrug); • voetpad langs bolwerk; • molen onderdeel laten uitmaken van het bolwerk; • een gebruiksfunctie van de Lakenhal aan Lammermarkt. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 18
  19. 19. 4. NUON-gebied Gebiedsbeschrijving De Singelparkroute vervolgt zijn weg vanaf de Lammermarkt, via de Marepoortkade en Vestwal/3e Binnenvestgracht richting het NUON-terrein. Het terrein wordt gebruikt als parkeerterrein en werkplaats van de huurders van de kantoorlocaties. Via een omvangrijke ´haag´ van hekwerken worden daklozen naar hun daklozenopvang bij het water geleid. Aan het water staan 3 gemeentelijke monumenten in slecht onderhouden en ongebruikte toestand. Het geheel maakt een troosteloze, naargeestige indruk. De komende jaren vindt een bodemsanering in het gebied plaats. De voorbereidende werkzaamheden voor de uitvoering zijn al gestart. Omdat de route hier vastloopt moet men met een omweg langs de Langegracht/Tweelingstraat om bij het Huigpark de route weer op te kunnen pakken. Dit is onwenselijk. De route is hierdoor onduidelijk en onaantrekkelijk. Een alternatieve route is om buitenom via de Maresingel te lopen, maar ook dan ben je het contact met de Singelparkroute kwijt. Ook in dit gebied is de E.ON-dam te vinden die in de singelgracht ligt. De dam vormt de enige barrière voor een volledige doorvaart rondom de binnenstad. De dam heeft nu nog een functie in het scheiden van koelwater bij de in- en uitlaat, noodzakelijk voor de werking van de energiecentrale. Naar verwachting zal de elektriciteitscentrale over enkele jaren niet meer op de huidige wijze in gebruik zijn en zal ook de dam zijn functie hebben verloren. Op dat moment kan de dam eenvoudig gesloopt worden en is een volledige doorvaart mogelijk. Knelpunten: • de route is slecht vindbaar, niet groen en loopt ter plaatse van het gebouw Nieuwe Energie dood op het afgesloten terrein van de energiecentrale; • de Marepoortkade is stenig van karakter; e • de route over de Vestwal/3 Binnenvestgracht loopt niet direct langs het water; • het Nuonterrein is een afgelegen, slecht onderhouden, aan het zicht onttrokken, onaantrekkelijk gebied; • daklozen worden via een onaantrekkelijke route naar hun onderkomen geloodst, dat aan het zicht onttrokken, achterin het gebied ligt; • de onderhoudstoestand van de monumentale panden is slecht. Ze worden niet gebruikt en slecht onderhouden. Als gevolg van de daklozenopvang wordt geen mogelijkheid gezien om de gebouwen te exploiteren. De gebouwen zijn door de toegangsroute naar de daklozenopvang onbereikbaar vanaf de openbare weg. Er is geen geld gereserveerd of beschikbaar voor restauratie van de panden; • de verhuurlocaties zijn eigendom van de gemeente. De huurcontracten lopen in 2016 af. De panden zullen nu al met dure ingrepen aangepast moeten worden voor verhuur tot en met 2016. Daarna zullen de gebouwen ingrijpend aangepast moeten worden om verder verhuurd te kunnen worden. De kans op het vinden van huurders is gering en vooralsnog onduidelijk; • de E.ON-dam in de singelgracht ter hoogte van de NUON vormt de enige barrière voor een volledige doorvaart rondom de binnenstad. Oplossingsrichtingen: • aansluitend aan de bodemsanering het terrein zo groen en parkachtig mogelijk inrichten, waarbij ook evenementen een plek kunnen krijgen en waarin de voormalige industrie voelbaar blijft. In de eerste fase zullen aan de zuidkant van het terrein nog parkeerplaatsen op maaiveld ingericht moeten worden. Bij herontwikkeling van de verhuurlocaties kunnen de parkeerplaatsen in het gebouw worden opgelost. • langs het water en over het terrein paden aanleggen; • het terrein een open, uitnodigend karakter geven; • door de nieuwe open inrichting zijn er ’ogen’ en ‘oren’ in het park en is er geen ‘achterkant’ meer; • de daklozen worden op een fatsoenlijke manier naar hun onderkomen geleid; • de Singelparkroute kan nu via het NUON-terrein lopen en zijn weg vervolgen bij het Huigpark; • een nieuwe noord-zuidverbinding wordt gerealiseerd door het maken van een fiets- en voetgangersdoorsteek vanaf de Langegracht naar Nieuw Leyden, vanwaar wordt aangesloten op regionale fietsverbindingen. Dit geeft het gebied nog extra levendigheid; • herontwikkeling van de kantoorlocaties, die aansluit bij de omgeving; • monumentale panden opknappen en functie geven; • het doorvaarbaar maken van de singelgracht. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 19
  20. 20. 5. Huigpark Gebiedsbeschrijving In 2009/ 2010 is het Huigpark gesaneerd en op sobere wijze heringericht. Als gevolg van hoger uitgevallen saneringskosten moest het ontwerp voor de openbare ruimte versoberd uitgevoerd worden. Daardoor heeft het park een wat kale uitstraling met een matig inrichtingsniveau. De parkeerplaats en fietsenstalling bij het Stadsbouwhuis liggen grotendeels in het park en verstoren het parkgevoel. Ondanks dat is het gebruik van het park de laatste jaren toegenomen. Er wordt meer langs de oever gewandeld en gezeten en ook wordt er gesport. Dit kan verder verbeterd en bevorderd worden. Knelpunten: • parkeerplaats en fietsenstalling bij Stadsbouwhuis ontsieren het park; • beplanting en inrichting door versobering herinrichting maar voor een deel gerealiseerd; Oplossingsrichtingen: • parkeerplaats en fietsenstalling in park verplaatsen; • verblijfplaats aan het water (in oksel bolwerk) aanleggen; • inrichtingsplan alsnog uitvoeren en vaste beplanting alsnog planten. 6. Bleekerspark Gebiedsbeschrijving Vanuit het Huigpark is het nu niet mogelijk om over te steken naar het Blekerspark. Om in het Blekerspark te komen en de Singelparkroute te vervolgen moet een fikse omweg worden gemaakt is het zicht op de route feitelijk kwijt. Het Bleekerspark zelf is in de huidige situatie een optelsom van een hangplek, een onaantrekkelijke speeltuin, gras en een aanlegsteiger. Knelpunten: • het is een grote lege ruimte zonder duidelijke betekenis; • de verblijfskwaliteit en gebruiksmogelijkheden zijn op dit moment gering; • de oversteek over de Herensingel is een drukke verkeersplek; • slecht zicht op Bleekerspark; • geïsoleerde ligging. Oplossingsrichtingen: • aanleggen voetgangersbrug; • aantrekkelijke oversteek over Herensingel; • recreatieve functie aan singelkant (bv strandje), waardoor ook het bolwerk beter in zicht komt; e • huidige speeltuintje verwijderen, speelelementen onder de bomenrij aan 1 Binnenvestgracht. 7. Zijlpoort Gebiedsbeschrijving De doorgang van het Blekerspark richting begraafplaats Zijlpoort is verrassend leuk. Er bestaat de mogelijkheid om – zonder de begraafplaats zelf op te gaan – toch iets van de verborgen, intieme sfeer te proeven. De Zijlpoort is naast de Morspoort de enige overgebleven stadspoort in Leiden. Alleen met een grote omweg, om de haven heen, is het mogelijk om vanuit de Zijlpoort de route naar het Ankerpark te vervolgen. Dit is geen onaantrekkelijke route, maar heeft niets van doen met de Singelparkroute. Door de grote omweg is men de route kwijt. Knelpunten: • de openbare groene route langs de begraafplaats richting de Zijlpoort is onduidelijk en verwaarloosd; • de bosschages in het talud langs de begraafplaats belemmeren het zicht op het bolwerk; • de route vanaf de begraafplaats langs de buitenruimte van de Zijlpoort richting Ankerpark is onduidelijk; • geen doorgang richting het Ankerpark. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 20
  21. 21. Oplossingsrichtingen: • verwijderen van bosschages op het talud van het bolwerk en het in ere herstellen van het wandelpad rondom; • groene route helder en begaanbaar maken; • de Binnenvestgracht herstellen en zo een duidelijke begrenzing van de parkzone vormen; • doorvaarbare brug van Zijlpoort naar Ankerpark. 8. Ankerpark Gebiedsbeschrijving Het Ankerpark ligt prachtig langs de singelrand, aan de oostkant van de stad en biedt veel kansen voor een goede groene parkachtige verblijfplaats. Het Ankerpark heeft nu maar één entree en heeft daardoor een matige zichtbaarheid en verbinding met de omgeving. Bovendien loopt de route vanaf de entree niet door het eigenlijke park, maar voert richting het onaantrekkelijke deel van het park aan de zijde van de Meelfabriek. Een verbinding met het Meelfabriekterrein ontbreekt. Knelpunten: • maar één entree bij het Ankerpark; • route loopt niet door het park, maar alleen richting het onaantrekkelijke deel van het park aan de zijde van de Meelfabriek; • groenkwaliteit is matig; • verblijfskwaliteit is matig; • verbinding met Meelfabriekterrein ontbreekt. Oplossingsrichtingen: • route over bolwerk laten lopen; • bomenstructuur verbeteren; • transformatie van beperkt gebruikt buurtpark naar levendig stadspark; • opener maken door onderbegroeiing verwijderen; • het Ankerpark door middel van twee bruggen verbinden met de Meelfabriek en het Havengebied. 9. Meelfabriek Gebiedsbeschrijving De herontwikkeling van de Meelfabriek tot een aantrekkelijke, levendige en stedelijke plek aan de oostkant van de stad is in voorbereiding, maar nog niet gestart. De eerste fase van de herinrichting zal volgens planning starten in 2014, maar hangt nog af van de laatste afrondingen rondom de financiering ervan. Op dit moment is het hele terrein van de Meelfabriek ontoegankelijk en vormt het terrein een barrière voor het Singelpark. Om de Singelparkroute te kunnen vervolgen is omlopen nu noodzakelijk. De oversteek naar het Katoenpark is onduidelijk en slecht vindbaar. Knelpunten: • een doorgaande route over het Meelfabriekterrein is nu niet mogelijk en afhankelijk van de start van de e 1 fase herontwikkeling Meelfabriek; • ontbreken van oversteek naar Katoenpark. Oplossingsrichtingen e • in afwachting van herontwikkeling Meelfabriek (planning aanvraag bouwvergunning 1 fase in voorjaar 2014) • route herkenbaar maken; • openbare route over Meelfabriekterrein realiseren; • Binnenvestgracht op het Meelfabriekterrein herstellen; • oversteek naar Katoenpark maken. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 21
  22. 22. 10. Katoenpark – Lakenplein – Kaarsenmakersplein Gebiedsbeschrijving De oversteek naar het Katoenpark is onduidelijk en de entree van het Katoenpark is rommelig. In het park zelf wordt een groot deel van de ruimte ingenomen door een speeltuin die beheerd wordt door een speeltuinvereniging. Er staat een groot hek om de speeltuin Tussen de speeltuin en het water loopt een smalle strook groen met een wandelpad en een rij bomen. Het is niet mogelijk om direct vanuit hier naar begraafplaats Groenesteeg te lopen. Hiervoor is het noodzakelijk om via de parkeerplaats Lakenplein de entree van de begraafplaats te vinden. Omdat het hier ook niet mogelijk is om de Singelparkroute langs het water te vervolgen, loopt het spoor via het Lakenplein en het Kaarsenmakersplein naar de Nieuwe Rijn, waar de route stokt. Er ontbreekt een verbinding naar de overkant en het zicht op de vervolgroute wordt weggenomen door de woonboten die langs de Rijn liggen. Knelpunten: • oversteek Meelfabriek-Katoenpark onduidelijk; • rommelige entree Katoenpark; • hekwerk om de speeltuin; • geen doorgang vanuit Katoenpark naar begraafplaats Groenesteeg; • sterk versteend parkeerplein ‘Lakenplein’ en Kaarsenmakersplein; • route langs Lakenplein en Kaarsenmakersplein onduidelijk; • ontbreken van brug over de Nieuwe Rijn; • het zicht op de vervolgroute wordt weggenomen door woonboten langs de Rijn; • onduidelijkheid over ontwikkeling Lakenplein door Portaal. Oplossingsrichtingen: • aantrekkelijke oversteek Meelfabriek – Katoenpark; • speeltuin als functie handhaven maar integreren in de openbare ruimte (hekken weg); • groenere en samenhangende herinrichting Lakenplein en Kaarsenmakersplein met goede inpassing van parkeren; • aanleggen brug over de Nieuwe Rijn naar het ‘Veerplein’. 11. Groenesteeg Gebiedsbeschrijving Vanaf de Singelparkroute kan een uitstap gemaakt worden naar begraafplaats Groenesteeg. Deze plek heeft een uniek karakter en is van ongekende kwaliteit. Het is een van de meest bijzondere plekken langs de singelrand. De flora is er rijk en de plek biedt een verstilde rust. Het is van belang deze kwaliteit en het karakter te bewaren. Daarom wordt de doorgaande route langs de begraafplaats geleid en niet er over heen. Wel zou het gewenst zijn de toegankelijkheid tot de begraafplaats te vergroten. Bij de entree van de begraafplaats staat een monumentale, wat ‘sleetse’ aula. Naar een goede bestemming voor het gebruik wordt nog gezocht. In de programmabegroting is geld vrijgemaakt om de monumentale graven te restaureren (RV11.0088). Knelpunten: • geen doorgang vanuit Katoenpark naar begraafplaats Groenesteeg; • onderhoud monumentale graven; • ontbreken passende functie voor monumentale aula; • bebording begraafplaats niet fraai. Oplossingsrichtingen: • verbinding van Katoenpark naar begraafplaats Groenesteeg; • toegankelijker maken begraafplaats met behoud van het intieme, unieke karakter van de plek; • bolwerk meer accentueren door begroeiing talud te verwijderen; • nieuwe infoborden begraafplaats Groenesteeg; • restaureren graven. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 22
  23. 23. 12. Plantage / ‘Veerplein’ Gebiedsomschrijving De route vanaf het Veerplein loopt door de Veerstraat naar de Plantage. Oorspronkelijk maakte de Plantage deel uit van het Plantsoen, maar het Levendaal scheidt deze twee gebieden van elkaar. De bomen op de Plantage zijn prachtig, maar de impact van auto’s en verkeer is groot. De oversteek naar het Plantsoen is dan ook niet de meest fraaie. Knelpunten: • onduidelijke doorgangsroute van Veerplein naar Plantage en Plantsoen; • geen fraaie oversteek Plantage-Plantsoen; • de grote impact van auto’s en verkeer. Oplossingsrichtingen: • Plantage en Plantsoen weer bij elkaar laten horen; • de oversteek Plantage-Plantsoen duidelijk en veilig maken; • de verkeersader Levendaal in vormgeving meer deel uit laten maken van het groen/ shared space aanleggen; • in de toekomst een verkeerskundige herinrichting van het Levendaal, waardoor het bolwerk weer vrijgespeeld wordt, het water verbonden wordt en een extra stuk park aan de Singel ontstaat. 13. Plantsoen Gebiedsbeschrijving Vanaf de Plantage wordt de oversteek naar het Plantsoen gemaakt. Het Plantsoen wordt als verblijfsgebied zeer gewaardeerd, het heeft een goede uitstraling en is van een hoge kwaliteit. De bebouwing, het groen het water en de overkant vormen een prachtig geheel. Het Plantsoen is onderdeel van het beschermd stadsgezicht. Op enkele onderdelen is nog wel een verbeterslag te maken. Knelpunten: • weg langs woningen vormt geen geheel met het Plantsoen; • geen duidelijke entree cq beëindiging van het park bij de Jan van Houtbrug; • onderhoud Jan van Houtmonument. Oplossingsrichtingen: • de straat als onderdeel van het park (klinkers ipv asfalt); • entree aan de kant van de Jan van Houtbrug verhelderen; • onderhoud Jan van Houtmonument. 14. Jan van Houtkade / Boisotkade Gebiedsbeschrijving Om de Singelparkroute te vervolgen moet het drukke kruispunt naar de Jan van Houtkade worden overgestoken. De oversteek naar de Jan van Houtkade is onduidelijk en aan de Jan van Houtkade en de Boisotkade zelf is de groene singelrand gereduceerd tot het feitelijke wegprofiel. Er is geen sprake van een groene ´ruimte´. Wel liggen er privétuinen direct aan de straat. Het smalle profiel maakt het oorspronkelijke profiel van de middeleeuwse stadsmuur voelbaar, ook zijn er nog enkele restanten van deze stadsmuur te vinden. Op de Jan van Houtkade domineert de verkeersfunctie boven het groen. De oversteek over de Doezastraat is vanuit de wandelroute gezien een grote steenachtige vlakte. Het profiel van de Boisotkade is smal. Geparkeerde auto’s verkleinen de ruimte nog verder. De Boisotkade wordt in twee delen gedeeld door de Vliet. Dit is duidelijk merkbaar door de hoge brug en de zichtbaarheid van het water. De route vervolgt via de Sterrenwachtlaan, waar de universiteit een herontwikkeling voorziet, richting de Hortus. Knelpunten: • de oversteek Plantsoen-Jan van Houtkade; • de groene singelrand is aan de Jan van Houtkade en de Boisotkade niet goed te beleven; • op de Jan van Houtkade is het verharde verkeersprofiel 15 meter breed en domineert de verkeersfunctie boven het groen; Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 23
  24. 24. • profiel van de Boisotkade is smal en de geparkeerde auto’s verkleinen het profiel nog verder. Oplossingsrichtingen: • de oversteek Plantsoen-Jan van Houtkade helder vormgeven; • talud Jan van Houtkade verbreden; • deels parkeerplaatsen aan de Jan van Houtkade vervangen in de directe omgeving; • vergroenen Jan van Houtkade en Boisotkade; • restanten middeleeuwse stadsmuur en aanduidingen oorspronkelijke ligging in ontwerp integreren. • bij de oversteek van de Doezastraat verbinding leggen tussen de Jan van Houtkade en de Boisotkade; • voetpad langs het water bij de Sterrenwachtlaan. 15. Hortus botanicus / Sterrenwachtlaan Gebiedsbeschrijving Vanaf de Boisotkade is het op dit moment niet mogelijk om de Singelparkroute langs het water te vervolgen en zo bij de Hortus te komen. Het deelgebied Hortus heeft een hoge kwaliteit en wordt zeer gewaardeerd. De Sterrewacht is in 2011 geheel vernieuwd. Zowel de Sterrewacht als de Hortus, zijn beide monument. Ze zijn niet vrij toegankelijk. Om de route te vervolgen is het noodzakelijk om een omweg te maken via de de Kaiserstraat en de Zegersteeg. De route loopt verder langs de mooie, besloten 5 Binnenvestgracht. De Hortus Botanicus vormt buiten openingstijden een barrière op de route. Gedurende de openingstijden van de Hortus is het wel mogelijk om een aantrekkelijke route door het voorgedeelte van de Hortus te nemen, maar de vindbaarheid van beide routes is niet optimaal (via de Nonnensteeg, Rapenburg, Doelensteeg). De beleving van de Singelparkroute ben je hier helemaal kwijtgeraakt. Knelpunten: • verbinding tussen Boisotkade en Hortus ontbreekt; • buiten openingstijden is het niet mogelijk om de route door de Hortus Botanicus te vervolgen; • singelparkroute in dit gebied moeilijk te vinden, Singel is hier uit het zicht geraakt; • ontoegankelijkheid van de Hortus. Oplossingsrichtingen: e • route realiseren langs de Sterrenwachtlaan naar de 5 Binnenvestgracht en/of door de Hortus; de • verbinden van het water van de 5 Binnenvestgracht met de singelgracht; e • hek weg en haag verdunnen bij Hortus langs 5 Binnenvestgracht om zicht op de Hortus te verbeteren; • toegang Hortus vanaf de Sterrewachtzijde; • vlonderbrug richting voortuin Hortus realiseren; • de vindbaarheid van de route verbeteren; • voetpad langs het water, achter de kas langs met extra entree vanuit het Patersstraatje. 16. Universiteit – Arsenaalplein Gebiedsbeschrijving Om de Singelparkroute verder te kunnen vervolgen moet er vanaf het Paterstraatje tussen de verschillende universiteitsgebouwen door een weg gezocht worden. De route naar de singelgracht is slecht te vinden. De meeste straten en paden zijn stenig en weinig aantrekkelijk, doordat er sprake is van een ‘dode plint’. De bebouwing van het Lipsius staat dicht op het water, zodat er weinig ruimte is voor groen en slechts een smal pad. Uitgekomen op het Arsenaalplein is de route naar het Rembrandtpark niet duidelijk. Het Arsenaalplein zelf heeft een stenig en rommelig uiterlijk. Knelpunten: • route vanaf Paterstraatje naar de singelgracht slecht vindbaar; • bebouwing Lipsius dicht op water en daarmee weinig ruimte voor groen en pad; • route naar het Rembrandtpark niet duidelijk; • Arsenaalplein stenig,niet groen en te rommelig ingericht; • heldere verbinding naar Rembrandtpark over de Groenhazengracht ontbreekt. Oplossingsrichtingen: • route vanaf de Hortus verbeteren door de aanleg van een boardwalk/vlonderbrug langs de singel; Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 24
  25. 25. • • • route langs het Lipsiusgebouw verbeteren; Arsenaalplein wordt Arsenaalpark; heldere en directe verbinding aanleggen over de Groenhazengracht naar Rembrandtpark. 17. Rembrandtpark Gebiedsbeschrijving Om vanaf het Arsenaalplein de Singelparkroute te kunnen vervolgen richting Rembrandtpark loopt de route nu via de Groenhazengracht en vervolgens over het terras van horecagelegenheid de Grote Beer (privatisering openbare ruimte). Daar is een prachtige groene hof te vinden, die doorloopt richting het Noordeinde. De onderdoorgang naar het Noordeinde is niet aantrekkelijk. De oversteek naar het volgende deel Rembrandtpark (over het Noordeinde) wordt gedomineerd door de verkeersfunctie. Dit volgende deel van het Rembrandtpark is een prettige ruimte die direct contact maakt met het water, maar vormt geen eenheid met het noordoostelijk gelegen, meer pleinachtige deel van het park. Het vervolg van de route loopt over de brug over de Rijn richting Park de Put. Knelpunten: • ontbreken van doorgaande route en singelpark’feel’ vanwege geprivatiseerde openbare ruimte , waardoor de route dwars over het terras van horecagelegenheid ‘de Grote Beer’ loopt; • onderdoorgang naar het Noordeinde onaantrekkelijk; • oversteek naar Rembrandtpark over het Noordeinde gedomineerd door verkeersfunctie; • zorgvuldiger beheer in het Rembrandtpark; • toegangen tot het park zijn onduidelijk; • ‘verrommeld’ noordelijk deel van het Rembrandtpark, eenheid ontbreekt; • een deel van het park wordt bepaald door geparkeerde auto’s. Oplossingsrichtingen: • verbinding over de Groenhazengracht, zodat route helder en doorgaand is en terras en route nu een samenhangend en elkaar versterkend geheel zijn; • verbetering Rembrandtpark tot een hof met een private uitstraling; • beter in het groen inpassen parkeerplaatsen; • vergroenen noordelijk deel Rembrandtpark. 18. Singelpromenade (buitenzijde singel) Gebiedsbeschrijving De buitenrand van de singels is vanouds een parkachtige laan, door bomen omzoomd. In de huidige situatie fungeert de buitenrand van de singels op de meeste plaatsen als een binnenring voor het stadsverkeer. Enkele plaatsen uitgezonderd wordt het groene singelkarakter overstemd door de verkeersfunctie. Op veel plaatsen is vanaf de singels de groene singelrand en de historische binnenstad prachtig zichtbaar. Op andere plekken wordt het zicht vanaf de buitenrand op het water volledig weggenomen door de langs de rand liggende woonboten. Langs nagenoeg de hele singel staan beeldbepalende woonhuizen met een behoorlijke hoogte. Op enkele plaatsen ligt er een park direct langs de weg. Knelpunten: • de buitenzijde singelrand fungeert niet als groene laan, maar als drukke verkeersader; • de geasfalteerde singels bieden niet de kwaliteit die bij een historische binnenstad hoort; • het is onmogelijk om buitenom langs de singels te wandelen; • langs sommige delen van de singels is er weinig groen, met name langs de bebouwingszijde en op diverse plekken is het groen matig van kwaliteit; • woonboten ontnemen het zicht op het water op een aantal plekken langs de singelrand; • groene oevers zijn deels geprivatiseerd door woonbootbewoners en daardoor niet meer toegankelijk. Oplossingsrichtingen: • herinrichting buitenrand voor groene oever, voetpad en toevoeging van bomen; • vergroening bebouwingszijde; • verkeersnelheid van 50 km/u naar 30 km/u; • door maatregelen op hoger schaalniveau de verkeersintensiteit op de singels verminderen; Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 25
  26. 26. • • 3.2 waar Singelpark en autoverkeer elkaar raken de inrichting verbeteren ten gunste van de ruimtelijke continuïteit van de singelrand; optimaliseren en beter inpassen parkeerplaatsen. Aanvullende onderzoeken Naast het uitwerken van de deelgebieden zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd. Hieronder volgt een samenvatting van deze onderzoeken: 1. Ideeënwedstrijd voor identiteit en samenhang Bij de vaststelling van de ´Visie Leidse Singels´ werd geconstateerd dat een nadere uitwerking van de identiteit en samenhang van het toekomstige Singelpark noodzakelijk was. De unieke sfeer van bestaande plekken zoals het Plantsoen, de Zijlpoort en begraafplaats Groenesteeg zijn zeer waardevol en moeten behouden blijven. Nieuwe plekken zoals rondom de Meelfabriek, de Lammermarkt en het NUON-terrein zullen nieuwe sferen toevoegen. De visie gaf niet duidelijk genoeg antwoord op vragen als ´hoe realiseer je met zo veel verschillende elementen en sferen dat er toch een gevoel van eenheid, van Singelpark´gevoel´ is´, ´wat maakt dat er sprake is van een Singelpark-identiteit´ en ´wat zorgt voor samenhang in het park´? Daarom werd besloten hier een ideeënwedstrijd voor uit te schrijven en werden hiervoor middelen beschikbaar gesteld. Samen met Stadslab Leiden is deze wedstrijd en aansluitend een tentoonstelling erover georganiseerd. Een professionele jury selecteerde zes bureaus, die hun ideeën uitwerkten in een presentatie aan de jury. De jury beoordeelde de ideeën van de bureaus Studio Karst en Lola Landscape Architects als het meest aansprekend en het meest passend bij de vastgestelde ‘Visie Leidse Singels’ en stelde een samenwerkingsverband tussen de bureaus voor, waarin het beste van hun ideeën verder zou worden uitgewerkt en samengevoegd in. In 2013 hebben de winnende bureaus onder regie van de gemeente Leiden en in nauw overleg met de Stichting Vrienden van het Singelpark hun ideeën over identiteit en samenhang uitgewerkt en een concept Beeldkwaliteitsplan Singelpark opgesteld. Belangrijke stakeholders zoals de universiteit Leiden, Hortus botanicus, Museum Volkenkunde en de Meelfabriek hebben ook gereageerd op het plan, zoals ook de gemeentelijke Toets- en adviescommissie voor openbare ruimte (TACOR). Het Beeldkwaliteitsplan is bedoeld als richtlijn bij de verdere ontwikkeling, uitwerking en realisatie van het Singelpark. Het geeft enerzijds inrichtingseisen en is anderzijds een inspiratiedocument. Het Beeldkwaliteitsplan is in oktober 2013 gereed en zal dan aan het college worden voorgelegd en na vaststelling ter kennisgeving aan de gemeenteraad worden aangeboden. Gedurende de zomer van 2012 heeft Stadslab, in samenwerking met het RAP en gemeente een interactieve tentoonstelling over de ideeënwedstrijd georganiseerd en diverse lezingen gehouden. Daarnaast heeft Stadslab de mening van de Leidse burgers over de ingebrachte ideeën gepeild. Stadslab heeft de informatie uit de lezingen en peiling verwerkt in een advies aan het College van Burgemeester en Wethouders. 2. Lammermarkt De Lammermarkt is een belangrijke entree van de binnenstad. Vanuit de ´visie Leidse Singels´ bezien is de Lammermarkt een cruciale schakel in de aaneengesloten Singelparkroute. Een belangrijke entree naar de binnenstad, een belangrijke plek - één van de weinige - in de stad waar ook groen toegevoegd kan worden. Een zogenaamde ‘parel’ aan de bedelketting. Het gebied gaat de komende jaren flink op de schop vanwege de realisatie van de ondergrondse parkeergarage. Dat geeft dé kans voor een kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte en te voldoen aan de door de raad in de ‘visie Leidse singels’ vastgestelde uitgangspunten voor een groenere Lammermarkt en het vrijspelen van het bolwerk. Omdat in de openbare ruimte behalve de opgave voor het Singelpark, ook nog andere opgaven en projecten bij elkaar komen, zoals bereikbaarheid, (H)OV, herontwikkeling Stationsgebied, realisatie garage Lammermarkt, vervanging Valkbrug, restauratie en uitbreiding museum de Lakenhal en muziekcentrum de Nobel is het van belang het gebied samenhangend en integraal op te pakken. Dit gebeurt vanuit het project ‘herinrichting openbare ruimte Lammermarkt. Door de inzet van middelen van de diverse omringende projecten zal een zo hoog mogelijk ambitieniveau voor de herinrichting Lammermarkt gerealiseerd kunnen worden, met inachtneming van wensen van belanghebbenden zoals de ‘3 October Vereeniging’ en bewoners- en winkeliersverenigingen. De Lammermarkt biedt ook na herinrichting plaats aan de 3 oktober kermis en het cultuurkwartier. In de ontwerpopgave zal verder uitgewerkt worden hoe dit ingepast kan worden. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 26
  27. 27. Ten aanzien van de inrichting openbare ruimte van de Lammermarkt zijn het afgelopen jaar vanuit het project Singelpark en het project parkeergarage diverse onderzoeken uitgevoerd. Allereerst is een stedenbouwkundige verkenning voor de inrichting van de openbare ruimte gedaan, ook is een studie verricht naar de vervanging en mogelijkheid van verplaatsing van de Valkbrug, zodat meer ruimte voor een hoogwaardige groene verblijfsruimte /plein ontstaat en het historisch bolwerk weer zichtbaar wordt. Daarnaast is een verkenning gedaan naar de programmatische invulling voor de ruimte. De uitgevoerde onderzoeken hebben een richtinggevend beeld opgeleverd voor het ontwerptraject voor de openbare ruimte dat binnenkort, in samenhang met de andere ontwerpopgaven in dit gebied, start. Uit een studie naar vervanging en mogelijkheid tot verplaatsing van de Valkbrug is gebleken dat dit fysiek goed mogelijk is te realiseren. Tevens wordt gesteld dat het op dit moment te vroeg lijkt om de verplaatsing Valkbrug te realiseren. Pas nadat de discussies rondom de bereikbaarheid van de binnenstad zijn uitgekristalliseerd en de verkeersintensiteit op deze locatie verminderd is door de hier uit voortvloeiende maatregelen, kan verder besloten worden of de Valkbrug verplaatst kan worden. Ook zullen milieukundige en financiële aspecten nog nauwkeuriger in beeld moeten komen. Verplaatsing van de Valkbrug blijft evenwel een belangrijke ambitie uit de ´Visie Leidse Singels´. Met de huidige verkeersafwikkeling blijft de Lammermarkt nog jaren een drukke verkeersader die de vastgestelde ambitie voor een Lammermarkt met een zo groen mogelijke karakter en het weer zichtbaar maken van het historisch bolwerk nadrukkelijk in de weg zit. In de opgave voor de openbare ruimte moet daarom in het ontwerp geanticipeerd worden op een toekomstige situatie met een mogelijk verplaatste Valkbrug. Naar verwachting zal het dak van de garage Lammermarkt medio 2016 worden aangebracht. Hierdoor is er voldoende tijd om de openbare ruimte van de Lammermarkt gedurende deze periode verder vorm te geven. Voor het gehele gebied kan zo een definitief ontwerp worden gemaakt en kan dan in één keer ingericht en op het beoogde kwaliteitsniveau worden gebracht. 3. NUON-gebied Het afgelopen jaar bleek dat ook in dit gebied veel opgaven, uitdagingen, belemmeringen en kansen bijeenkomen, die een integrale aanpak vragen. Daarom is een verkenning uitgevoerd, waarin bodemsanering, daklozenopvang, herontwikkeling vastgoed, gemeentelijke monumenten, toekomst E.ONcentrale en de dam in de Maresingel bij elkaar kwamen. De verkenning levert het volgende beeld op: Een ‘missing link’ Het NUON-gebied is een van de belangrijkste plekken binnen het Singelpark om groen en levendigheid aan de stad toe te voegen. Helaas is het nu een van de slechtste plekken. Wat een prachtige en krachtige verbindende schakel zou kunnen zijn is nu een ‘missing link’. Het gebied ligt er troosteloos en ontoegankelijk bij en lijkt geen deel uit te maken van de stad. Bovendien is er geen verbinding tussen de 3e Binnenvestgracht en het Huigpark, waardoor de route van het Singelpark hier slecht vindbaar is en op deze plek zelfs dood loopt. De singel zelf is er niet toegankelijk en dus niet te beleven. Daarnaast is de plek zelf en de route ernaar toe stenig en niet groen. Eigendom en stakeholders Bijna het gehele terrein inclusief bebouwing is eigendom van de gemeente Leiden. Alleen het gedeelte waar de energiecentrale op staat is in erfpacht/recht van opstal uitgegeven aan Liander Infra west NV en aan de Staat (Binnenlandse zaken). Het terrein is divers ingericht. Er staan enkele gebouwen op: a. Kantoorlocatie aan de Langegracht: Deze wordt door de gemeente verhuurd aan Alliander en woningbouwvereniging de Sleutels. b. Het pand ‘Nieuwe Energie’: Dit pand ligt aan de rand van de locatie: Het is eigendom van Portaal. In Nieuwe Energie bevindt zich een dag- en nachtopvang voor daklozen van stichting de Binnenvest. De toegangsroute voor deze opvang loopt over het NUON-terrein. De route wordt afgeschermd door hekwerken, wat een negatief effect heeft op uitstraling van de locatie; c. Een oude loods: Deze loods wordt door de Sleutels gebruikt als parkeervoorziening en werkplaats. d. Drie gemeentelijke monumenten aan de Maresingel: Dit zijn mooie panden, maar in zeer slechte staat. Momenteel zijn ze niet in gebruik. Vanwege de toegangsroute voor de daklozenopvang zijn ze niet bereikbaar vanaf de openbare weg. De panden worden wind- en waterdicht gehouden. Echt onderhoud vindt niet plaats. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 27
  28. 28. e. Parkeervoorziening: Midden op het plein is een ruime, met hekken omheinde parkeervoorziening. Deze parkeervoorziening wordt gehuurd door de gebruikers van het kantoorgebouw aan de Langegracht. f. C2000-mast: C2000 is een gesloten (privé)communicatienetwerk en bedoeld voor gebruik door de hulp- en alarmdiensten. Hier is een recht van opstal voor gevestigd door de Staat (Binnenlandse zaken) g. Energiecentrale: In de energiecentrale wekt E.ON elektriciteit op en levert de restwarmte aan de NUON voor stadsverwarming. Ambitie/ doelstelling / kansen Belangrijk doel van het projectgebied is het vergroenen en openbaar maken van de huidige sterk versteende en niet toegankelijke plek. Het NUON-gebied moet een groene schakel binnen het Singelpark worden en een van de entrees van het Singelpark. De wens om het terrein een aantrekkelijke uitstraling te geven en doorgaanbaar te maken is groot. Vanwege het belang van de locatie voor de stad en voor het Singelpark is onderzocht wat de mogelijkheden zijn en wat op korte termijn realiseerbaar is. Hierbij is met alle betrokkenen en eigenaren in het gebied gesproken. Ook in de vervolgfase is verdere afstemming noodzakelijk om tot afspraken te komen. Het onderzoek heeft uitgewezen dat er in de nabije toekomst veel kansen zijn voor het gebied, maar op dit moment een herontwikkeling van de gehele locatie nog niet mogelijk is, omdat er nu nog te veel onzekere en onduidelijke factoren zijn zoals de toekomst van de energiecentrale, de toekomst van de monumentale panden aan de Maresingel en de verhuurbaarheid van het kantoorpand aan de Langegracht. Voor zover nu bekend wordt dit pand nog tot 2016 en zo mogelijk langer verhuurd. Om langer te verhuren zijn dure ingrepen noodzakelijk. De termijn van de verhuur is bepalend voor de kosten en opbrengsten voor de locatie. Gebiedsaanpak Vanwege het belang van de locatie in het Singelpark en vanwege de noodzaak tot integrale aanpak van het gebied en om werk met werk te kunnen maken, wordt de locatie binnen het Singelpark als deelproject geprioriteerd en fasegewijs opgepakt. De eerste fase van de inrichting van de openbare ruimte start na de sanering van de bodem op het terrein. De sanering is thans in voorbereiding en start volgens planning eind 2013. Eind 2014 moet het terrein weer worden ingericht; een groene basisinrichting met voet- en fietspaden wordt dan mogelijk. Het maaiveld krijgt e in deze fase een groene parkinrichting met een recreatiefunctie. De Singelroute wordt vanaf de 3 Binnenvestgracht langs de waterkant met het Huigpark verbonden. Daarnaast wordt er een doorgaande Noord-Zuid (fiets/voetgangers-) verbindingsroute gecreëerd van Nieuw Leyden via het NUON-gebied naar de Lange Gracht. Deze verbindingsroute is onderdeel van de stad- en landverbinding binnenstad - Leiden Noord - Plassengebied. Belangrijk voor het NUON-gebied is dat er bij inrichting wordt gekeken naar een betere toegangsroute voor de daklozenopvang. De huidige toegangsroute is niet wenselijk en moet op een goede manier geïntegreerd worden in het ontwerp van het terrein. Dit moet gebeuren in samenspraak met de omwonenden van de locatie, stichting de Binnenvest en andere betrokkenen. De panden van het kantoorgebouw aan de Langegracht worden verhuurd met bijbehorende parkeerplaatsen. Zolang de panden nog in verhuur zijn, moeten parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Zonder parkeermogelijkheden is het pand niet verhuurbaar en leveren de panden geen inkomsten op voor de gemeente. Het parkeren blijft in de eerste fase op maaiveld, maar moet zo worden ingepast, dat het een groene invulling niet in de weg staat. In de tweede fase kan de herontwikkeling van de gebouwen op het terrein worden aangepakt. Dit is ook in overeenstemming met het Programma Binnenstad, dat het NUON-gebied als ontwikkellocatie heeft aangewezen. Aan deze opgave tot herontwikkeling kan vanuit het Singelparkproject financieel niet bij gedragen worden. Wel kan dan een tweede fase parkinrichting vanuit het Singelpark opgepakt worden. Gezien de situatie op het terrein (toekomstverwachting van de energiecentrale, de staat van de monumentale panden en de verhuurbaarheid van het kantoorpand) is het reëel te verwachten dat de e voorbereiding van deze 2 fase over ca 4 – 6 jaar opgestart zal kunnen worden. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 28
  29. 29. 4. Dam Maresingel Het geheel doorvaarbaar maken van de singel is een belangrijke ambitie voor het Singelpark. De dam in de Maresingel bij de E.ON-centrale verhindert deze doorvaarbaarheid echter en daarmee ook de attractieve mogelijkheid om een ’rondje singels’ te varen. Studie De dam zomaar weghalen kan niet omdat hij een essentiële functie vervult voor de werking van de energiecentrale: namelijk het scheiden van het koelwater bij de in- en uitlaat. In 2012 is onderzocht hoe de Singel doorvaarbaar kan worden, zonder dat de energiecentrale daar qua efficiëntie hinder van ondervindt. Belangrijkst uitdaging hierbij is dat het terugstromen van het verwarmde koelwater een ‘thermische kortsluiting’ kan veroorzaken en de centrale zichzelf opwarmt. De ‘Club van Delft’, een onderzoeksbureau van de universiteit Delft heeft de studie uitgevoerd en in het kader daarvan een DenkTank ‘Singeldam’ opgezet om oplossingen te genereren. In samenwerking met verschillende belanghebbenden is een breed scala aan mogelijke oplossingen ontwikkeld. Oplossingsrichtingen De vijf belangrijkste oplossingsrichtingen zijn: 1. Het vergroten van de afstand tussen de in- en uitlaat van het koelwater 2. Het vervangen van de dam door een flexibele of niet permanente waterscheiding 3. Koeling door middel van een gesloten systeem dat zich aan het water in de singel koelt 4. Ander koelconcept: bijvoorbeeld met lucht 5. Koppeling aan derden, die warmte afnemen Conclusie van het onderzoek naar de vijf oplossingsrichtingen Op basis van het onderzoek wordt geconcludeerd dat indien een oplossing nodig is voor een beperkte periode van ca 10 jaar, het aangeraden wordt te kiezen voor een relatief eenvoudige oplossing. De Club van Delft concludeert dat een ‘sluisoplossing’ de eenvoudigste en financieel minst ongunstige variant is voor de relatief korte periode van ca 10 jaar die de centrale nog in bedrijf is. De globale raming wijst uit dat de kosten dan nog steeds ca € 3,5 miljoen (prijspeil 01-01-2014, exclusief BTW) bedragen, gebaseerd op de kosten voor het slopen van de huidige dam, dubbele sluisdeur, aanleggen fietsbrug en verbinding maken met de omliggende openbare ruimte. De Club van Delft adviseert om bij uitvoering van het deelproject bij de aanbesteding een creatieve marktconsultatie te doen om te komen tot de meest wenselijke en financieel meest aantrekkelijke oplossing. 5. Cultuurhistorie In de afgelopen periode is een cultuurhistorische quick scan gedaan naar de singelrand. Voor toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van de singelrand is het noodzakelijk niet alleen een beeld te hebben van de bestaande cultuurhistorische kennis en waarde van de singelrand, maar ook van de informatie die nog ontbreekt. Er is een overzicht van de cultuurhistorische en ruimtelijke kennis gemaakt die ontwerpende partijen in de volgende fase een duidelijke richtlijn meegeeft en zo cultuurhistorie geborgen wordt in het ontwerp. Naast een algemene cultuurhistorische beschouwing is een inventarisatie gemaakt van de wenselijkheid van verder cultuurhistorisch onderzoek voor de afzonderlijke deelgebieden. 6. Ecologie Er is een ecologische quick scan uitgevoerd, bestaande uit een opname van de huidige ecologische waarden, een ecologische beoordeling van potenties en mogelijkheden op ecologisch vlak. Op basis van gegevens verzameld tijdens veldwerk en uit het Stadsnatuurmeetnet is per deelgebied aangegeven welke kansen en risico’s de voorgenomen ontwikkelingen op ecologisch gebied met zich mee zullen brengen. Het advies dat n.a.v. het onderzoek opgesteld is, is tweevoudig: 1. voldoen aan de verplichtingen van de Flora- en faunawet 2. verder ontwikkelen van ecologische waarden Om hieraan te kunnen voldoen is het nodig om in verschillende gebieden vervolgonderzoek te verrichten om te checken of beschermde soorten gebruik kunnen blijven maken van het betreffende deelgebied ten tijde van de uitvoering en na realisering van het Singelpark. Projectplan Singelpark behorend bij Kaderbesluit 1 oktober 2013 Pag. 29

×