esthetiek en innovatie
in de nieuwe media
sector

agenda
• aanleiding
• hoofd- en deelvragen
• onderzoeksmethode
• bevindingen
• conclusie
• vragen

aanleiding
• interesse in..
• .. intrinsieke kwaliteiten van nieuwe
media
• invulling door cultuur » emergentie van
webcultuur
• .. esthetica door nieuwe media

hoofd- en deelvragen
• hoe wordt innovatie ingepast in de huidige nieuwe
media sector en waar ligt de esthetiek van deze
nieuwe media producten?
• hoe ziet de huidige creative industry er uit?
• wat voor inbedding krijgt gebruikersparticipatie in innovatie?
• welke potentie hebben de nieuwe media in collectieve waardecreatie?

Onderzoeksmethode
• Literatuuronderzoek
• Case-study

Creative Industry
media ICT
CI
kunst

“Those industries which have their origin in individual
creativity, skill and talent and which have a potential for
wealth and job creation through the generation and
exploitation of intellectual property.” (David Parrish)

“In mainstream discourses it is used to sell a concept that
is a special form of exploitation.” (Monica Mokre)

creatieve exploitatie
autonomie toepassing
maatschappelijk (on-the-spot)
dialoog / kritiek communicatief
verantwoordelijkheid /
conceptueel
interesse
thematiek commercieel
authenticiteit stijl
traditioneel populair
(Kultur)

“advertising; architecture; the art and antiques market; crafts; design;
designer fashion; film and video; interactive leisure software; music;
the performing arts; publishing; software and computer games; and
television and radio” (Parrish)
“.. in the context of new media technologies” (Rogers)

of: CI maakt gebruikt van de media convergence

convergence met het web
• muziek publishing » internetlabels
• kolombreedtes » bannering
• video broadcast » YouTube
• consumer » prosumer (Web 2.0)

“Innovation is the specific instrument of entrepreneurship.
The act that endows resources with a new capacity to
create wealth.”
Peter Drucker, 1985

uitdagingen
• centralisatie van diensten
• weinig loyaliteit door groot aanbod
• digital divide / mediageletterdheid
• verpakking / imago
• product-cycle
• innovatie = het creatief verbinden van oplossing
voor een bepaalde groep (?)

imago
“ “
broadcast yourself ..a respectful
“ community of creative
people who are
passionate about
sharing the videos
they make.
“

verpakking

less is more
SHE (Maeda) underdog: ‘slechter’, maar goedkoper
weglaten, “Depends on whether competitors
verstoppen, identify an oppertunity for a product or
inbedden. service that is less sophisticated but
cheaper than the established market
leaders.” (Flew)

product-cycle

\"Innovation is a social, cumulative and collaborative activity;
ideas will flow up the pipeline from consumers and they
will share them amongst ourselves\"
Charles Leadbeater, 2006

innovatie 2.0
• breuk met de software-release-cycle
(O’Reilly, 2005)
• obsolence planning in software niet
langer een strategie
• software wordt zo uitgebreid als dat
de gemeenschap wilt dat het is
• ‘bijdragen’ wordt een propositie:
Web 2.0

Web 2.0 diensten gaan van het principe uit dat naarmate
meer mensen ze gebruiken de gebruikservaring verrijkt
wordt (O’Reilly)

video microblog volledige
platform tool muziekfaciliteit

wat voor soorten productie en sociale functies zijn er te
vinden?

productie
DIY
uploaden van updates muziek
producties
videos plaatsen taggen
uploaden

YouTube: uploaden van video + metadata

Twitter: updates + Twitter Timeline

Last.fm: Radio Stations + tags

narrow folksonomy broad folksonomy
interpretatie van de maker interpretatie van velen
manipuleerbaar ‘ruis’ verbetert algehele kwaliteit
power law minder ‘last’ van power law
YouTube / Flickr Last.fm / Delicious

sociale verhoudingen
follow’en van neighbours,
abonneren groups, labels,
(niet wederzijds)
gebruikers
(niet wederzijds) friendlist

YouTube: Abonnementen

Twitter: Following, followers

Last.fm: Neighbours en andere sociale functies

wat voor kwalitatieve beleving leveren de vrijheden en
interconnecties op?

Web 2.0 als Gesamtkunstwerk
“Collective, complete, or total art work”

traditioneel en modern
• als eenduidig eindproduct • gesamt als performance (‘social
sculpture’)
• variatie in participanten is breed
maar niet representatief als • subject is onbewust participant
totalitair dat het object vormgeeft door er
‘te zijn’ (Dasein) en zich verhoudt
• het ‘werkveld’ is bekend door ‘te zijn met
anderen’ (Mitsein)
• werkveld op basis van perceptie
(wijk, stad, het Web etc.)

YouTube als
gesamtkunstwerk
• enkel Dasein wordt ingevuld; zonder enige
contextualisering van objecten (narrow folksonomy)
• Mitsein wordt gevoed met nadruk op views en
ratings; power law bepaalt de kwalitatieve uitkomst
(lijkt eerder collectieve armoede)

Last.fm als
gesamtkunstwerk
• Dasein leidt tot “een dynamische standaard als het
gaat om muziekarchivering (taxonomie) en
muziekconsumptie.”
• Mitsein komt naar voren als som van een
collectieve zeitgeist van muziek als cultuurvorm
• Het relationele wordt aangesproken met tags, dus
geen directe dialoog

Twitter als
gesamtkunstwerk
• Dasein (monoloog) en Mitsein (dialoog) schakelen
tussen elkaar
• Gesamtkunstwerk wordt bemoeilijkt door verschil
in perspectief
• Zowel boodschap als interconnectie zijn niet
gestandaardiseerd, dus problematisch in collectief
relationele zin
• Enkel nog te zien als modern gesamtkunstwerk

Twitter als potentieel
gesamtkunstwerk
• API’s en pogingen tot normalisering moeten
contextualisering (en gedeeld belang hierin)
aanmoedigen.
• Maar ook zij zijn niet conform

*cool: medium laat meer individuele invulling toe, hot: invulling (grotendeels) voorafbepaald door de aard van het medium (McLuhan, 1974)

conclusie - wat zegt deze studie over Web 2.0 en
relationeel ontwerp?

conclusie
• “Twitter is als relationeel ontwerp niet alleen onconventieel als een
eenduidig gesamtkunstwerk, maar ook als breuk in het Web 2.0; de verrijking
die voort zou moeten komen uit de hoeveelheid gebruikers wordt
ingewisseld voor betekenisvolle datatransacties tussen kleinere groepen”
• de vrijheid en het relationele ontwerp zorgen voor een perceptie-
esthetische ervaring die meer neigt naar het moderne gesamtkunstwerk
• het traditionele gesamtkunstwerk krijgt bij Last.fm de betekenis door de
muziekarchivering in handen te leggen van de gebruikers
• de interpretatie-vrijheid bij muziek zorgt dat de broad folksonomy slaagt;
er is plaats voor ruis » dynamiek van de zeitgeist
• YouTube blijft achter door Dasein enkel als creërend ipv als relationeel
kenmerk te benaderen

“de constructie van het traditioneel
gesamtkunstwerk heeft alleen bestaansrecht
als er betekenisvolle relaties worden gelegd
die collectieve productie versterken”
Web 2.0
“de constructie van het moderne
gesamtkunstwerk heeft alleen bestaansrecht
met genoeg individuele vrijheid, en de
boodschappen a priori waardevrij zijn”
Web 3.0?

#fin #vragen ?