Religie …
wat hebben we er aan?
Wouter van Beek
Leerstoel Antropologie van de Religie,
Universiteit van Tilburg
Senior ond...
Wat hebben we aan religie?







Binding van
maatschappij
Verklaring
Genezing
Ethiek en moraal
Individueel welzijn

...
Drie dimensies van religie

Practice

Concepts

Experience

Ritueel
- Geloof en
voorstellingen
- Religieuze
ervaring
Ook f...
Jagers/verzamelaars
Trance en genezing: voorbeeld San


‘Oudste afsplitsing Homo sapiens





‘First people’- Namibië, ...
Inspirationele religie










Variaties in vorm: moet geleerd worden
Roeping: ‘anders’, non-sociaal, in
familie
...
Onderstroom in schriftreligies


Theresa van Avila
 Trance en erotiek



Hildegard van Bingen
 Eigen iconografie
Communale religie
Ritueel! Dogon, Mali




Divinatie: vos
Offers (omono)
Huis, lineage, wijk, dorp
Overgangsriten, Dogon


Dood en leven



Twee begrafenissen



Eerste:


Afscheid levende



Schijngevechten



Zang...
2e begrafenis: maskers





Dode  voorouder
1 maand ritueel
Aankomst maskers
Dansen = initiatie
Herders en monotheïsme


‘Le désert est monotheisté’



Monotheïsme = ?



De Kapsiki: per persoon





Het Njambi s...
De schriftrevolutie


3000 v Chr spijkerschrift, ± 600 tekens.



Hiëroglyfen, 2600 v Chr



Indusvallei schrift, nog ...
Schrift: extern geheugen









Oraal: aanpassen aan heden
Schrift: administratie, boekhouding
Religie: lijsten, g...
Vroege staten









Macht X sacraliteit
Heilig koningschap
Goddelijke afstamming
Bron militair: celestializatie!...
Axial Age: breuk in de geschiedenis?







Religieus/theoretische revolutie 800 – 300 BCE?
These: In Israël, Griekenl...
De transitie


Voordien:








Lokaal, ∩ macht, ritualistisch
Etnische component
Exclusivief
Niet transcendent
Go...
En nu? 2e Axial Age: 20e -21e eeuw










Culturele revolutie ‘70-’90: einde autoriteit
Onttovering van de were...
Dus nu:








Religie terug naar ervaring
Individualisering
Vormenrijkdom – neo-shamanisme
Kleine groepen – (rest...
Omgekeerde evolutie







Macht >< religie:  religieuze staten
Icoon-vorming  heilig koningschap
Feesten, ceremon...
De nieuwe tweedeling








Beperkt, genezing,
kleine groep
Wellness
Seculier/sacraal,
50%-50%
Ietsisme
 Weer jager...
Evolutie van religie?






Als omkeerbaar  evolutie?
Fitness, niet ‘beter-slechter’
Ethiek niet uit religie
Evoluti...
Religie---- wat hebben we er aan?  prof. dr W. van Beek / ScienceCafé Zeist
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Religie---- wat hebben we er aan? prof. dr W. van Beek / ScienceCafé Zeist

287

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
287
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Religie---- wat hebben we er aan? prof. dr W. van Beek / ScienceCafé Zeist

  1. 1. Religie … wat hebben we er aan? Wouter van Beek Leerstoel Antropologie van de Religie, Universiteit van Tilburg Senior onderzoeker Afrika Studiecentrum, Leiden
  2. 2. Wat hebben we aan religie?      Binding van maatschappij Verklaring Genezing Ethiek en moraal Individueel welzijn       Godsdienstoorlog Vervolging Intolerantie Hekserij-verv. Terrorisme Ontkenning
  3. 3. Drie dimensies van religie Practice Concepts Experience Ritueel - Geloof en voorstellingen - Religieuze ervaring Ook fasen in evolutie
  4. 4. Jagers/verzamelaars Trance en genezing: voorbeeld San  ‘Oudste afsplitsing Homo sapiens   ‘First people’- Namibië, Botswana, Zuid Afrika Geen voorouders Sjamaan/genezer  Marginale religie  Trance-dans  Genezing! 
  5. 5. Inspirationele religie        Variaties in vorm: moet geleerd worden Roeping: ‘anders’, non-sociaal, in familie Verzet tegen roeping (Jer. 20:4) ‘The wounded healer’ Initiatie persoonlijk, lastig, pijnlijk Zoeken en leren van ‘trance’: Uitputting, psychedelica Geleide-geesten
  6. 6. Onderstroom in schriftreligies  Theresa van Avila  Trance en erotiek  Hildegard van Bingen  Eigen iconografie
  7. 7. Communale religie Ritueel! Dogon, Mali    Divinatie: vos Offers (omono) Huis, lineage, wijk, dorp
  8. 8. Overgangsriten, Dogon  Dood en leven  Twee begrafenissen  Eerste:  Afscheid levende  Schijngevechten  Zangen
  9. 9. 2e begrafenis: maskers     Dode  voorouder 1 maand ritueel Aankomst maskers Dansen = initiatie
  10. 10. Herders en monotheïsme  ‘Le désert est monotheisté’  Monotheïsme = ?   De Kapsiki: per persoon   Het Njambi syndroom: ‘goed’ De Nuer: segmentair Monotheïsme problemen  Relatie voorouders  Theodicee: Islam >< Manicheïsme  Relatieve afstand
  11. 11. De schriftrevolutie  3000 v Chr spijkerschrift, ± 600 tekens.  Hiëroglyfen, 2600 v Chr  Indusvallei schrift, nog niet ontcijferd.  Chinese schrift zelfstandige ontwikkeling, tussen 1500 en 1000 na Chr.  Maya: 600 tekens 500 v Chr  Pictografie lettergrepen alfabet  Voordelen - nadelen
  12. 12. Schrift: extern geheugen       Oraal: aanpassen aan heden Schrift: administratie, boekhouding Religie: lijsten, getallen, jaartallen, genealogieën, mythe  geschiedenis Tekstconfrontatie: speculatie, theologie, expliciete ethiek Specialisten: tweede macht Verlies 1e geheugen?
  13. 13. Vroege staten        Macht X sacraliteit Heilig koningschap Goddelijke afstamming Bron militair: celestializatie! God = koning = land = kosmische orde Mythologische fundering Theocratieën!
  14. 14. Axial Age: breuk in de geschiedenis?     Religieus/theoretische revolutie 800 – 300 BCE? These: In Israël, Griekenland, Indusvallei en China een (r)evolutionaire transitie  Judaïsme, filosofie, Boeddhisme, Confucianisme 1e mill. BCE Bron van latere wereldreligies: Christendom, Islam, Shinto, Jaïnisme Blijvende inspiratie
  15. 15. De transitie  Voordien:       Lokaal, ∩ macht, ritualistisch Etnische component Exclusivief Niet transcendent Godenstrijd Na de transitie:      Universeel Ethiek en rechtvaardigheid dominant Inclusief Transcendent en monotheïstisch De Gouden Regel
  16. 16. En nu? 2e Axial Age: 20e -21e eeuw         Culturele revolutie ‘70-’90: einde autoriteit Onttovering van de wereld: einde verklaring Medicalisering mensbeeld: einde genezing Mensenrechten: einde ethiek-functie? Welzijn? Consumerisme Maar: selectie op religie?  H. significans! Psychologisch voorgesorteerd: religie is makkelijk Dus ….:
  17. 17. Dus nu:        Religie terug naar ervaring Individualisering Vormenrijkdom – neo-shamanisme Kleine groepen – (rest)rol kerken Waardoor?  waarom? vragen Afscheid theologische autoriteit Religie als verzet (fundamentalisering)
  18. 18. Omgekeerde evolutie       Macht >< religie:  religieuze staten Icoon-vorming  heilig koningschap Feesten, ceremonies  communale religie Eén ‘iets’: herdef. monotheisme  herders Secularisatie: ‘rustige religie’  J/V Inspirationele religie  jagers/verzamelaars
  19. 19. De nieuwe tweedeling      Beperkt, genezing, kleine groep Wellness Seculier/sacraal, 50%-50% Ietsisme  Weer jagers/ verzamelaars postmoderne      ‘Strong religions’ Hoge kosten, emotioneel e.a. Autoriteit x macht Verzet tegen moderne leven Theocratie als levensstijl
  20. 20. Evolutie van religie?      Als omkeerbaar  evolutie? Fitness, niet ‘beter-slechter’ Ethiek niet uit religie Evolutie van maatschappij  religie volgt Homo religiosus?  Homo significans
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×