Dierproeven en alternatieven voor dierproeven

Dierproeven en alternatieven voor dierproeven Coenraad Hendriksen Nederlands Vaccin Instituut (NVI) & Nationaal Centrum Alternatieven voor dierproeven (NCA)

Vormen van mens – dier relaties die ter discussie staan Sciencecafé Zeist, 14052009

Vormen van mens – dier relaties die ter discussie staan landbouw- gezelschaps circusdieren ongedierte proefdieren dieren huisdieren (110.000.000) (20.000.000) (??) (??) (597.605) Sciencecafé Zeist, 14052009

Dieractivisme (Bron: AIVD)

Maatschappelijke weerstand Sciencecafé Zeist, 14052009

Uw mening over dierproeven: Vindt u dat het gebruik van proefdieren voor biomedisch onderzoek geoorloofd is? Sciencecafé Zeist, 14052009

Publieke opinie over dierproeven Enquête vraag: wetenschappers moeten de mogelijkheid hebben om onderzoek te doen dat pijn en ongerief bij proefdieren kan geven als dit nieuwe informatie oplevert met betrekking tot ziekten bij dieren. Maatschappelijke opvatting m.b.t. dierexperimenteel onderzoek __________________________________ 1985 2001 __________________________________ Voorstander 63 44 Tegenstander 30 52 Weet het niet 7 4 ______________________________ Bron: National Science Board US (1986-2002) Science café Driebergen, 14052009

Uw mening over dierproeven: Voor hen die ja gestemd hebben: Vindt u het gebruik van proefdieren voor cosmetica onderzoek geoorloofd? Science café Driebergen, 14052009

Uw mening over dierproeven: Voor hen die nee gestemd hebben: Vindt u het gebruik van proefdieren voor onderzoek naar een geneesmiddel tegen kanker bij kinderen geoorloofd? Science café Driebergen, 14052009

Publieke opinie over dierproeven Enquête vraag: wetenschappersanimal de Public acceptance (%) of moeten mogelijkheid hebben specific purposes dat pijn experiments for om onderzoek te doen en ongerief bij proefdieren kan geven als dit nieuwe informatie oplevert met betrekking tot iekten bij 100 dieren. 80 Maatschappelijke opvatting m.b.t. dierexpe- 60 rimenteel onderzoek 40 __________________________________ 20 1985 2001 0 __________________________________ wit wit No hp ho i Voorstanderi a u 63 t 44 nfo n pa in Tegenstander 30 52 cosmetics household products pharmaceuticals AIDS vaccine Weet het niet leukaemia child 7 4 ______________________________ Bron: National Science Board US (1986-2002) (Bron: Aldous et al. 1999) Science café Driebergen, 14052009

Onderwerpen  Dierproeven en proefdieren; enkele cijfers  Wettelijk kader  Verantwoordelijkheid  Beperkingen dierproeven  Alternatieven voor dierproeven Science café Driebergen, 14052009

Omschrijving dierproef Bij dierproeven gaat het om onderzoek met levende gewervelde dieren die worden gebruikt voor met name genoemde doelen:  ontwikkeling, productie of controle van sera, vaccins, geneesmiddelen  uitvoeren van toxicologisch of farmacologisch onderzoek  diagnostisch onderzoek  onderwijs en training  antwoord verkrijgen op een wetenschappelijke vraag en waarbij de dieren ongerief kunnen ondervinden (Wet op de dierproeven = Wod, art.1) Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven NL: Feiten en cijfers Totaal aantal dierproeven in Nederland in 2007: 597.605 Geneesmiddelen (21,6%) Fundamenteel onderzoek (46,7%) Vaccins (20%) Onderwijs & Training (3%) Toxiciteits onderzoek (7%) Diagnostiek (1,6%) NL: Totaal aantal dierproeven in 2007: 597.605 (577.032 dieren) EU: Aantal proefdieren in 2005: 12.1 miljoen Gebruik wereldwijd: 100 – 200 miljoen/jaar

Dierproeven NL: Feiten en cijfers Doeleinden fundamenteel onderzoek Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven (NL): Feiten en cijfers Verloop proefdiergebruik 1978 - 2007 Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven (NL): Feiten en cijfers Gebruikte diersoorten 1978 - 2007 Bijzondere lab.dieren Hond : 0.3% Kat : 0.0% Primaten : 0.1% (580) Paard : 0.5% Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven: Feiten en cijfers Mate van ongerief Gradaties van Ongerief Gering Matig Ernstig Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven (NL): Feiten en cijfers Mate van ongerief Matig Ernstig Gering

Uw mening over dierproeven: Waarom roepen dierproeven zoveel meer emotie op dan ander diergebruik? Science café Driebergen, 14052009

Waarom zijn proefdieren anders dan andere dieren?  Basis houding t.a.v. dieren is: geen nodeloos pijn en ongerief (uitgangspunt wetgeving)  Dieren in slachtofferrol (levende, gezonde dieren die worden gebruikt)  Proefdieren leven in een laboratorium: een gesloten en ‘steriele’ waar de dieren verzorgd worden door mensen in labjassen met haarnetjes op en maskers voor  Dierproeven hebben bijgedragen aan de vooruitgang die geboekt is in de medische zorg Science café Driebergen, 14052009

Mijlpalen in de bijdrage van dierexperimenteel onderzoek aan de vooruitgang in het (bio)medisch onderzoek Behring & Kitasato (1891): produktie van antiserum tegen Difterie en Tetanus Pavlov (1904): onderzoek naar conditionering Banting & Best (1922): ontdekking van het insuline Kohler & Milstein (1975): Monoclonale antistof produktie Gorden et.al. (1980): Transgene dieren Vanaf 1901: zijn 68 Nobel Prijzen in de Fysiologie en de Geneeskunde toegekend aan onderzoekers die hun onderzoek (deels) gebaseerd hebben op dierproeven Science café Driebergen, 14052009

Hoe komt deze bijzonderheid tot uitdrukking?  Specifieke wetgeving op gebied van dierproeven * Wet op de dierproeven * Europese Richtlijn 86/609/EEC  Eisen aan hen die proefdieren verzorgen en gebruiken * Art.12 en art.9 functionarissen  Toezicht op het welzijn van de proefdieren * Proefdierdeskundige * Inspectie  Ethische commissie die uitspraak doet over de toelaatbaarheid * Dierexperimentencommissie  Verbod gebruik dieren voor cosmetica doeleinden en mensapen Science café Driebergen, 14052009

Science café Driebergen, 14052009

Uw mening over dierproeven: Bent u bereid geneesmiddelen te slikken als deze niet op veiligheid zijn getest? Science café Driebergen, 14052009

Verantwoordelijkheid Een maatschappelijke weerstand tegen dierproeven, maar……….. Ook een maatschappij die absolute veiligheid nastreeft en een optimale gezondheidzorg  Emerging diseases  Veiligheid van stoffen bij specifieke bevolkingsgroepen  Het programma REACH  Zeer strenge controle van geneesmiddelen  Life-style produkten Science café Driebergen, 14052009

Beperkingen van dierproeven  Ethisch bezwaarlijk  Resultaten moeten overgezet worden naar de mens (extrapolatie)  Worden makkelijk beïnvloed door verstorende factoren  Kosten/tijds aspect  Te volgen procedures Science café Driebergen, 14052009

Alternatieven voor dierproeven Een alternatief is elke methoden of benadering die komt tot een Vervanging, Vermindering en/of Verfijning van het gebruik van proefdieren (de 3Vs van Russell & Burch, 1959) Vervanging: vervanging van hogere (gewervelde) dieren door ongewervelde dieren of niet biologisch materiaal Vermindering: het verminderen van het aantal dieren dat nodig is voor de beantwoording van de wetenschappelijke vraagstelling Verfijning: het verminderen van pijn en ongerief binnen het experiment of het verhogen van het welzijn van de dieren Science café Driebergen, 14052009

Kabinet presenteert visie 'Alternatieven voor dierproeven' Persbericht | 06-06-2008 De ministerraad heeft op voorstel van minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de kabinetsvisie ten aanzien van alternatieven voor dierproeven vastgesteld. Het beleid is primair gericht op het stimuleren van de ontwikkeling en toepassing van alternatieven voor dierproeven. Uitgangspunt daarbij zijn de drie V's: vervanging, vermindering en verfijning. Het uiteindelijke doel is het terugbrengen van het aantal dierproeven. Science café Driebergen, 14052009

Vervangingsalternatieven Het gezonde verstand Fysisch-chemische ongewervelden Slachthuis materiaal methoden Vroege ontwikkelings- Weefselkweek methoden Immunochemische stadia In silico methoden methoden Science café Driebergen, 14052009

Verminderings-/verfijningsalternatieven Vermindering  Testoptimalisatie/standaardisatie  gebruik nieuwe technologieën  Verbeterde statistiek  Hergebruik  Etc. Verfijning  Goede pijnbestrijding/anesthesie  Optimalisatie huisvesting  Gebruik van niet invasieve technieken  Gebruik humane eindpunten  Etc. Science café Driebergen, 14052009

Mijlpalen in de ontwikkeling van alternatieven voor dierproeven Wetenschappelijke vraag Dierproef Alternatief (vervanging) Diagnostiek tuberculose cavia test kweekbodem, PCR Werkzaamheid hormoon preparaten muis/rat analytische methoden (HPLC) Productie monoclonale antistoffen muis ascites celkweek Controle op koortsverwekkende konijn ongewervelde organismen stoffen in geneesmiddelen Veiligheid difterie vaccin cavia celkweek Science café Driebergen, 14052009

Alternatieven binnen het werkzaamheidsonderzoek op tetanus- en difterie vaccin Letale challenge test Test methode Aantal dieren/test Ongerief 150 ernstig Vaccin Immuni- Challenge Observatie verdunningen satie Serologische test: enkelvoudige dosis ELISA/ CELCULTUUR 24 gering/matig Dierproefvrije methode 0 Science café Driebergen, 14052009

Toekomst van dierexperimenteel onderzoek (1)  Maatschappelijke weerstand tegen dierproeven zal eerder toe- dan afnemen  De regelgeving rondom dierproeven zal aangescherpt worden  Op moment zijn veel alternatieven nog te ‘simpel’ om dierproeven op grote schaal te vervangen  Maar we kunnen steeds meer, ook met nieuwe onderzoeksstrategieën  Alternatieven wordt om wetenschappelijke redenen steeds belangrijk  Er zal meer ingezet gaan worden op ontwikkeling alternatieven voor dierproeven Science café Driebergen, 14052009

Toekomst van dierexperimenteel onderzoek (2)  Daling in het gebruik van proefdieren zal doorgaan, maar zal langzaam gaan. Aandacht voor verfijning blijft belangrijk. ‘The difficulties lie not in the new ideas, but in escaping from the 2050 old ones’ (John Maynard Keynes, 1883-1946) Science café Driebergen, 14052009

Bedankt voor uw aandacht! Science café Driebergen, 14052009

Dierproeven en alternatieven voor dierproeven

by Science Café Zeist on May 22, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 20

Statistics

Dierproeven en alternatieven voor dierproeven — Presentation Transcript