58 SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010




Beslissen over cameratoezicht


WAAR DE NOODZAAK
ONTBREEKT, KUNNEN
CAMERA’S WIJ...
Cameratoezicht vindt bij gemeenten nog altijd gretig
aftrek. Maar of de camera’s daadwerkelijk de beoogde
      resultaten...
60 SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010




                     In veel gemeenten lijkt het erop                         H...
SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010 61




TOEPASSING IN DE PRAKTIJK                                 biedt een beperkte ru...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Beslissen Over Cameratoezicht

502

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
502
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Beslissen Over Cameratoezicht"

  1. 1. 58 SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010 Beslissen over cameratoezicht WAAR DE NOODZAAK ONTBREEKT, KUNNEN CAMERA’S WIJKEN door Ad Schreijenberg Bij een continueringsbeslissing zijn er in principe de auteur is werkzaam bij Regioplan Beleidsonderzoek in ervaringsgegevens: door evaluatie kan vastgesteld Amsterdam worden of het cameratoezicht effectief is geweest en of het verstandig is om ermee door te gaan. Sinds de eerste camera’s in 1998 op de openbare In de praktijk blijkt het lastig om het cameratoe- ruimte werden gericht, lijkt het alsof niets de uit- zicht te beëindigen. Gemeenten die bestaande breiding van het aantal camera’s tegenhoudt. camera’s weghalen zijn op de vingers van één De metingen Cameratoezicht in de openbare ruimte, hand te tellen. die Regioplan de laatste vijf jaar voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties CAMERA’S WEGHALEN (BZK) uitvoerde, laten ieder jaar een toename zien Het geringe aantal plaatsen waar camera’s worden van het aantal gemeenten met cameratoezicht weggehaald, lijkt vanzelfsprekend. Vooral vanuit en van het aantal camera’s per gemeente. de gedachte dat cameratoezicht altijd een positieve bijdrage levert aan de veiligheid. Nederlands en Met de inwerkingtreding in 2006 van de Wet internationaal evaluatieonderzoek toont echter aan cameratoezicht op openbare plaatsen, is de dat dit zeker niet altijd het geval is. Per saldo is er een beslissing om cameratoezicht in te stellen in bescheiden positief effect van cameratoezicht, dat principe aan een bepaalde periode gebonden. gemeten kan worden door veel cameragebieden Na die periode zal een nieuwe beslissing genomen samen te nemen. moeten worden. Dit is een andere beslissing dan het besluit om (nieuw) cameratoezicht in te stellen. Dat betekent dat er waarschijnlijk zowel gebieden Bij de invoering van nieuw cameratoezicht is er een zijn waar het cameratoezicht echt effectief is, als gebied met ernstige problemen waar andere maat- gebieden waar het cameratoezicht niet (of niet Cameratoezicht is regelen niet (voldoende) helpen en waar het vertrou- meer) bijdraagt aan de veiligheid. In de laatst- een hoge kostenpost wen bestaat dat cameratoezicht zal helpen om genoemde gebieden zou het cameratoezicht beter en heeft gevolgen deveiligheidsproblemen te verminderen. aangepast of weggehaald kunnen worden, gezien voor de privacy. Maar gedegen onderzoek of de kosten die ermee gemoeid zijn (in termen van cameratoezicht werkt, Gemeenten die bestaande geld en privacy). Of camera’s zouden verplaatst vindt nauwelijks plaats kunnen worden van gebieden waar ze niet of / foto: Liesbeth camera’s weghalen zijn op de weinig effectief zijn naar gebieden waar meer Dingemans. vingers van één hand te tellen. effect wordt verwacht. >>
  2. 2. Cameratoezicht vindt bij gemeenten nog altijd gretig aftrek. Maar of de camera’s daadwerkelijk de beoogde resultaten opleveren, is lang niet altijd duidelijk. Het BeslisInstrument Continueren Cameratoezicht (BICC) zorgt voor een systematische afweging over het voortzetten, aanpassen, afbouwen of beëindigen van cameratoezicht.
  3. 3. 60 SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010 In veel gemeenten lijkt het erop Het BICC kan worden gebruikt als kapstok voor evaluatieonderzoeken van cameratoezicht in een dat de beslissing om camera- cameragebied. Het kan ook worden gebruikt in toezicht in te stellen voor de gemeenten met diverse cameragebieden, waar niet steeds opnieuw uitgebreide evaluaties eeuwigheid wordt genomen worden gehouden. Met behulp van gegevens uit bestaande registraties en onderzoeken, aangevuld De beslissing om camera’s weg te halen, ligt erg met beperkte aanvullende dataverzameling, zorgt gevoelig en wordt niet gemakkelijk genomen. Als het BICC voor een systematische afweging over het cameratoezicht effectief is gebleken, zal er zeker voortzetten, aanpassen, afbouwen of beëindigen weerstand bestaan bij burgers om het te beëindigen van cameratoezicht. of te verminderen en, als gevolg daarvan, ook bij het gemeentebestuur. Immers: wie wil van een effectief instrument af? Wanneer het cameratoezicht niet Een daling van het aantal effectief is gebleken, bestaat vaak de neiging om het te intensiveren, vanuit het idee dat het wel móet winkeldiefstallen zegt niets werken. In veel gemeenten lijkt het er daardoor op over de effectiviteit van of een beslissing om cameratoezicht in te stellen voor de eeuwigheid wordt genomen. En dat terwijl cameratoezicht het eerste lid van artikel 151c Gemeentewet stelt dat de burgemeester voorafgaand de duur van de plaat- Het BICC start vanuit de vraag of cameratoezicht sing van het cameratoezicht dient te bepalen. Naast effect heeft op de objectieve veiligheid in een een kostenpost en een potentiële bedreiging van gebied. Daarbij wordt op basis van politiegegevens de privacy, is eeuwig cameratoezicht dus ook nog gekeken naar de situatie vóór en na de plaatsing van eens in strijd met de wet. cameratoezicht. Als er geen daling is van het aantal incidenten, is het advies om een de inzet van EFFECTIVITEIT EN EVALUATIEONDERZOEK camera’s aan te passen (plaatsing, type, uitkijk- Of cameratoezicht effectief is, kan eigenlijk alleen regime, opvolging). Als dat niet mogelijk is en er met goed opgezet evaluatieonderzoek worden vast- geen reden is om verslechtering te verwachten, gesteld. De ontwikkeling van de veiligheid in een ligt (gefaseerd) afbouwen het meest voor de hand. cameragebied moet dan worden afgezet tegen Veelal zal er wel een effect zijn op de objectieve de veiligheid in vergelijkbare gebieden waar geen veiligheid. Dan wordt met behulp van de politie- camera’s zijn opgehangen. Dit is een evaluatie op cijfers beoordeeld of dat effect voldoende groot niveau 3 van de zogenaamde Maryland Scientific is en de juiste delicten betreft. Methods Scale (MSMS), een internationaal geaccepteerde maatstaf voor de validiteit van Een daling van het aantal winkeldiefstallen of effectevaluaties. De meta-evaluatie, die deel is van meldingen van huiselijk geweld zegt bijvoorbeeld het eerder genoemde BZK-monitoringonderzoek, niets over de effectiviteit van cameratoezicht. laat zien dat weinig gemeenten een dergelijke Aan de hand van (combinaties van) vier indicatoren betrouwbare evaluatie van cameratoezicht laten wordt vervolgens beslist of het continueren van uitvoeren. In de gemeenten waar dit wel gebeurt, cameratoezicht in een bepaald gebied gewenst is. blijft overigens het probleem bestaan van de beleidsconsequenties van de evaluatie. Moet Deze vier indicatoren zijn: cameratoezicht altijd gehandhaafd worden als - (een verandering in) het aantal incidenten; het in het verleden effectief was? Moet het - factoren en omstandigheden die ertoe zouden geïntensiveerd of juist beëindigd worden als leiden dat de veiligheidssituatie verslechtert het in het verleden niet werkte? indien het cameratoezicht wordt beëindigd of verminderd; Om de besluitvorming over het voortzetten of - de veiligheidsbeleving van bewoners en/of beëindigen van cameratoezicht te ondersteunen, ondernemers; heeft Regioplan het Beslisinstrument Continueren - de opvolging van waarnemingen met Cameratoezicht (BICC) ontwikkeld. cameratoezicht door politie en justitie.
  4. 4. SECONDANT #3/4 | JULI-AUGUSTUS 2010 61 TOEPASSING IN DE PRAKTIJK biedt een beperkte ruimte voor interpretatie, Het BICC is voor het eerst toegepast op dertien omdat de consequenties van uitkomsten vastliggen. cameragebieden in Rotterdam, ten behoeve van de De uiteindelijke beslissing over cameratoezicht is Jaarrapportage cameratoezicht 2008. Van de dertien daardoor niet afhankelijk van de politieke wens geanalyseerde cameragebieden zijn er acht waar- om cameratoezicht te behouden. voor voortzetting van het cameratoezicht niet ter discussie hoefde te staan. Er werden (nog steeds) HELDER DOCH EFFECTIEF veel incidenten geregistreerd, bewoners voelden Daarnaast biedt het instrument een overzichtelijke, zich er niet altijd veilig en/of er werd verslechtering maar effectieve manier van evalueren. Cijfermate- van de situatie verwacht als de camera’s er wegge- riaal en interviews over een of meerdere camer- haald of verplaatst zouden worden. Voor de overige agebieden bieden genoeg input om met behulp van vijf gebieden bleek dit niet het geval. Met name het instrument een afweging te maken, ook al wordt de gebieden waar het cameratoezicht al langer niveau 3 van de MSMS niet gehaald. Hopelijk trekt wordt toegepast en de veiligheidssituatie intussen een dergelijke manier van evalueren meer gemeen- veranderd is, vragen om een aanpassing van het ten over de streep om bestaand cameratoezicht te cameratoezicht. In één gebied is het cameratoezicht evalueren en daar consequenties aan te verbinden. pas korter operationeel, maar werd toch een pro- In de praktijk blijkt dat gemeenten wel willen portionaliteitsafweging gewenst. evalueren, maar dit te duur of te veel gedoe vinden. Ook daardoor blijven camera’s soms onterecht MEERWAARDE BESLISINSTRUMENT hangen. Wat biedt een evaluatie met behulp van het BICC dat bestaande evaluaties niet bieden? Een analyse Cameratoezicht evalueren met een helder waarbij gebruik gemaakt wordt van het instrument doch effectief instrument is mogelijk. Door in een leidt tot een gefundeerde uitspraak over het al dan evaluatieonderzoek de vragen van het instrument niet continueren van cameratoezicht. Daarbij gaat te doorlopen, en dit waar mogelijk tegelijkertijd het niet per definitie over effectiviteit. Meer gaat voor alle cameragebieden in een gemeente te doen, het er om of de nagestreefde doelen gehaald zijn, is het mogelijk onderbouwde uitspraken te doen of de noodzaak en de wenselijkheid van camera- over de noodzaak van bestaand cameratoezicht in toezicht nog bestaat en of politie en justitie vol- afzonderlijke cameragebieden. Waar deze noodzaak doende gebruik maken van het cameratoezicht. ontbreekt, kunnen camera’s wijken. << Op basis daarvan kan ook de politieke besluit- vorming ten aanzien van een beslissing over cameratoezicht plaatsvinden. Een evaluatie met behulp van het beslisinstrument biedt een beperkte ruimte voor interpretatie De reactie op bestaande, minder gestructureerde evaluaties van cameratoezicht is doorgaans dat het cameratoezicht gecontinueerd of uitgebreid dient te worden, ongeacht de uitkomsten. Want neemt het aantal geregistreerde incidenten af, dan heeft cameratoezicht effect. Neemt het aantal geregistreerde incidenten toe, dan wordt dat toe- geschreven aan het feit dat camera’s meer inciden- ten oppikken, die de politie vervolgens registreert. Een evaluatie met behulp van het beslisinstrument

×