Weidevogels - wat is er nodig voor herstel?
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Weidevogels - wat is er nodig voor herstel?

on

  • 807 views

Talk of Gerrit Gerritsen and Wolf Teunissen on the Landelijke Dag of Sovon 2013

Talk of Gerrit Gerritsen and Wolf Teunissen on the Landelijke Dag of Sovon 2013

Statistics

Views

Total Views
807
Views on SlideShare
807
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
7
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Weidevogels - wat is er nodig voor herstel? Weidevogels - wat is er nodig voor herstel? Presentation Transcript

    • Weidevogels: Wat is er nodig voor herstel? Wolf Teunissen Gerrit Gerritsen
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Trends 200 180 populatie-index 160 140 120 Grutto 100 Kievit 80 Scholekster 60 Tureluur 40 20 0 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015 Het aantal steltlopers is afgenomen sinds de jaren zestig
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Trends Krakeend jaarlijkse verandering Kwartel Gele kwikstaart Kuifeend Bergeend Tafeleend Knobbelzwaan Graspieper Slobeend Veldleeuwerik Tureluur Wulp Grutto Zomertaling Watersnip Wintertaling Kievit Scholekster Patrijs 2003-2012 1990-2012 -10% -5% 0% 5% 10%
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Aandeel per provincie Kievit Grutto Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Flevoland Utrecht Noord-Holland Zuid-Holland Noord-Brabant Zeeland Limburg
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Trends provinciaal Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Weidevogelbescherming in Nederland Weidevogels in Nederland: >40% Grutto’s >25% Scholeksters >10% Kieviten Bescherming 1) Legselbescherming (SNL + vrijwillig) 2) SNL: voornamelijk bescherming en uitgesteld maaien 3) Reservaten
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Weidevogelbescherming in Nederland 2011 14415 Legselbescherming Legselbescherming SNL 25492 Uitgesteld maaien SNL Overig SNL 20849 Reservaten 154014 160529 Nesten Kievit Grutto Scholekster Tureluur Overige steltlopers Eenden en ganzen Overige vogels Zangvogels Totaal 2008 81,370 20,315 17,057 9,364 1,263 7,719 6,763 4,087 147,938 2012 45,173 12,523 12,758 5,696 1,131 3,346 2,644 420 83,691
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Weidevogelbescherming in Nederland SNL reservaten regulier Maar, 43% SNL in minder geschikte gebieden (Melman et al. 2008)
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Legselbescherming Grutto Dagelijkse overleving 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Ongestoord Begrazing Onbeschermd Maaien Mestinjectie Kunstmest Beschermd
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Legselbescherming bezoekeffecten Grutto Kievit Gemiddeld predatieverlies (24%) 1.3% 3.5% Hoog predatieverlies (45%) 15.5% 11.0% (Goedhart et al., 2010)
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Lage effectiviteit agrarisch natuurbeheer door: • 43% van het ANB ligt in minder geschikte gebieden (lage dichtheden, verkeer, lage waterstand, grote predatieverliezen, openheid landschap) • Bezoekeffecten bij hoge predatiedruk • Kuikens hebben lagere overleving in intensieve graslanden; ecologische val? (Kentie et al., 2012)
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Verbeteringen Legselbescherming:  Nest alleen bezoeken als directe bescherming nodig is  In gebieden met voldoende kuikenland Uitgesteld maaien:  Combineren met extensivering graslandgebruik Waar?:  Alleen in geschikte gebieden → ANB concentreren in extensief benutte gebieden met hoge waterstanden
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Nieuwe benadering: kerngebieden
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Nieuwe benadering: kerngebieden • Brongebieden • Voldoen aan een aantal randvoorwaarden (hoog waterpeil, openheid) • Minimum dichtheid • Goed lange termijn beheer Voorbeeld Grutto (Teunissen et al., 2012)
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Randvoorwaarden voor brongebieden Openheid (m) Openheid Afnemend Stabiel
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Randvoorwaarden voor brongebieden Maar gemiddelde maaidatum in NL 5 mei Gemiddelde maaidatum Maaidatum 5 juni 20 mei Afnemend Stabiel
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Randvoorwaarden voor brongebieden Afhankelijk van grondsoort Waterpeil (cm) Waterpeil Afnemend Stabiel
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden Minimumdichtheid Onderling verbonden gebieden Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden en randvoorwaarden Openheid: zicht >400m Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden en randvoorwaarden Gemiddelde maaidatum >21 mei Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden en randvoorwaarden Waterpeil <40 cm Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden Kans op een positieve trend Vogelbescherming Nederland
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Zoekgebieden Belang voor andere soorten (deel van de populatie dat zich binnen de gruttokerngebieden bevindt) Soorten >15 bp/km2 (%) >30 bp/km2 (%) Slobeend 39,9 16,1 Kuifeend 15,2 5,1 Scholekster 25,6 8,5 Kievit 20,2 7,8 Grutto 51,0 20,0 Tureluur 34,2 13,8 Veldleeuwerik 13,7 5,3 Graspieper 13,2 4,2 Gele kwikstaart 2,6 0,7
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Aanbevelingen • • • • • Hoog waterpeil Laag bemestingsniveau Laat maaien en grote spreiding in maaidatums Alleen legselbescherming indien nodig Toepassen in grote gebieden die voldoen aan randvoorwaarden
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Weidevogelprogramma VBN Om ons voor te bereiden op het “tsunami-jaar 2015” startten we in 2010 het weidevogelprogramma. Momenteel draaien we 4 projecten: Weidevogelboerderijen Voedselproject Campagne Kerngebiedenproject
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Weidevogelboerderijen • In 2010 startten we een landelijk netwerk waarin nu 100 boeren samenwerken. • Het is een kennisnetwerk met 3 ontmoetingen per jaar. • We ondersteunen boeren die willen vernatten. Inmiddels zijn enkele tientallen plasdrassen aangelegd. • Bij 5 boeren verhoogden we in 2011-2013 slootpeilen • Experimenten met bemesting, zoals mestscheiding. • Kennisverspreiding via site, film, brochure.
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Een deel van “onze” boeren Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Verspreiding weidevogelboerderijen
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Jan Vrolijk Oosthuizen NH 61 ha Weidevogelstand op 61 ha wv 90% zwaar beheer ihb extensief weiden. soort 2012 2013 Slobeend 10 13 Krakeend 10 15 Kievit 24 32 Grutto 28 40 Tureluur 12 18
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Hessel Agema 74 ha gras wv 32 % zwaar beheer mn in randen. soort aantal Kievit 75 Grutto 69 Tureluur 66 Scholekster 24 Slobeend 12 Kuifeend 12 Krakeend 9 Zomertaling 4 Gele kwikstaart 11 Graspieper 3 Veldleeuwerik 1
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Murk Nijdam: gruttokampioen 142 paren op 40 ha in 2013 70% zwaar beheer wv 24 ha kruidenrijk soort aantal Kievit 12 Scholekster 21 Tureluur 22 Slobeend 7 Krakeend 8 Kuifeend 14 Bergeend 6 Veldleeuwerik 13 Graspieper 8 Gele kwikstaart 6
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Egbert Zorgdrager Terschelling soort 60% zwaar beheer aantal Scholekster 153 Visdief 81 Tureluur 57 Grutto 55 Kievit 39 Kluut 28 Slobeend 13 Graspieper 12 Kuifeend 8 Krakeend 4
    • Vogelbescherming Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Effecten slootpeilverhoging op gezinnen Kievitgezinnen b 0,20 0,15 a 0,10 0,05 0,00 Laag Hoog Gem. n per telling per 100 m Gem. n per telling per 100 m Steltlopergezinnen 0,14 0,12 0,10 0,08 b 0,06 0,04 a 0,02 0,00 Laag Slootpeil Slootpeil 0,12 Tureluurgezinnen a a 0,10 0,08 0,06 0,04 0,02 0,00 Laag Hoog Slootpeil Gem. n per telling per 100 m Gem. n per telling per 100 m Gruttogezinnen 0,14 Hoog 0,14 0,12 0,10 a 0,08 0,06 0,04 a 0,02 0,00 Laag Hoog Slootpeil
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Campagne Red de rijke Weide Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Directe reactie van FC en Arla Vogelbescherming Nederland
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Zuivelaars zijn aan zet We spraken met Friesland Campina, CONO, CZ Rouveen en Arla FC wil in 2020 duurzaam zijn Wij zijn ze aan het overtuigen dat biodiversiteit daarbij hoort FC begint eerste stappen te zetten met 3 pilots in Friesland Wij willen een hogere melkprijs voor boeren met veel natuur
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Vogelbescherming Nederland Kerngebieden aanpak • VBN heeft 5 gebieden geselecteerd met bijzondere kansen: • Terschelling • Eemland • Soarremoarsterpolder eo • Waterland • Ronde Hoep
    • Sovon Vogelonderzoek Nederland Wilt u meer weten? Kom naar de VBN-stand en proef de Rijke Weide Kaas www.weidevogelboerderijen.nl gerrit.gerritsen@vogelbescherming.nl Vogelbescherming Nederland