Is er nog hoop voor de scholekster - Bruno Ens - Landelijke Dag SOVON 2011

1,112 views

Published on

Het gaat al jaren slecht met de Scholeksters in Nederland. Het jaar 2008 werd daarom door SOVON en Vogelbescherming uitgeroepen tot "Jaar van de Scholekster". Ook in 2009 werden er nog overal in Nederland Scholeksters geteld door enthousiaste vrijwilligers. En in het voorjaar van 2011 kwam dan eindelijk het rapport over alle bevindingen. Die stemmen niet vrolijk. Alleen de stadse Scholeksters lijken het goed te doen, maar slechts een klein deel van de Scholeksters broedt in de stad. De grote meerderheid van de Scholeksters die in de weilanden en op de kwelders broedt heeft het daar moeilijk. Al jaren worden er veel te weinig jongen grootgebracht. En buiten de broedtijd, als de dieren in de Waddenzee en Delta overwinteren, is schraalhans keukenmeester. Kan het tij nog gekeerd worden? Zo ja, hoe?

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,112
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Is er nog hoop voor de scholekster - Bruno Ens - Landelijke Dag SOVON 2011

  1. 1. Is er nog hoop voor de Scholekster? Bruno Ens
  2. 2. Jeroen Nienhuis
  3. 3. Uitsterven?
  4. 4. Dramatische afname weidevogels 120 100 80 Scholekster VeldleeuwerikIndex Grutto 60 Kievit Wulp 40 Tureluur 20 0 1990 1995 2000 2005 2010
  5. 5. Territoria intekenen
  6. 6. Website voor invoer data
  7. 7. Gerard Troost
  8. 8. Caspar Hallmann
  9. 9. 1990
  10. 10. 1995
  11. 11. 2000
  12. 12. 2005
  13. 13. 2009
  14. 14. Waar broeden de Scholeksters?
  15. 15. Ook afname overwinteraars Waddenzee Delta
  16. 16. Mogelijke oorzaken afname• Overwinteringsgebieden – Waddenzee – Delta• Broedgebieden – Akkers & weilanden – Kwelders & schorren – Stedelijk gebied
  17. 17. Kokkels en mossels zijnstapelvoedsel in de winter
  18. 18. Model om draagkracht te voorspellen vanwadgebieden voor foeragerende steltlopers: WEBTICS • Wader Energy Balance Tidal Cycle Simulator • Wader = Oystercatcher - OEBTICS
  19. 19. Model om draagkracht te voorspellen vanwadgebieden voor foeragerende steltlopers: WEBTICS • Wader Energy Balance Tidal Cycle Simulator • Wader = Oystercatcher - OEBTICS
  20. 20. WEBTICS bepaalt het aantal Scholeksters dat in een gebied kanoverwinteren (draagkracht) op basis van: • Voedselaanbod – Soortensamenstelling – Grootteverdeling – Droogligtijd • Getij • Weer • Invloeden
  21. 21. Waddenzee
  22. 22. Mechanische schelpdiervisserij• Vrijwel volledig wegvissen van de droogvallende mosselbanken rond 1990 – 130.000 Scholeksters• Mechanische kokkelvisserij viste jaarlijks gemiddeld 9.5% van het kokkelbestand op – 15.000 Scholeksters
  23. 23. Ens et al. (2009) Limosa 82: 100-112
  24. 24. Japanse oesters overgroeien de droogvallende mosselbanken © Piet van den Hoek
  25. 25. En hoe gaat het met dewintergebieden in het diepe zuiden?
  26. 26. NIEUWE WATERWEGEen structurele verandering: de Delta werken ROTTERDAMStormvloedkering (1986)Compartimenteringsdammen (1987) HARINGVLIET GREVELINGEN HOLLANDSCH DIEP KRAMMER-VOLKERAK OOSTERSCHELDE VEERSE MEER ZOOMMEER MIDDELBURG BERGEN OP ZOOM Marien / getij MARKIEZAATSMEER Marien / stagnant VLISSINGEN Zoet WESTERSCHELDE TERNEUZEN ANTWERPEN BRUGGE
  27. 27. Veranderingen als gevolg Delta werken:erosie van wadplaten in Oosterschelde zalnog tientallen jaren voortduren Voorspelling met WEBTICS: in 2045 zal draagkracht zijn afgenomen van 40.000 naar 10.000 Scholeksters
  28. 28. Gemeten en voorspelde afname in het aantal overwinterende Scholeksters
  29. 29. ROTTERDAMWesterschelde OOSTERSCHELDE MIDDELBURG VEERSE MEER BERGEN OP ZOOM VLISSINGEN West Midden Oost TERNEUZEN ANTWERPEN BRUGGE
  30. 30. Voorspelling draagkracht overwinterendeScholeksters Westerschelde 1992-2003 14000 12000 Totaal observed number of birds 10000 8000 West 6000 4000 Midden 40% minder vogels 2000 door kokkelvisserij Oost 0 0 2000 4000 6000 8000 10000 12000 14000 predicted number of birds
  31. 31. Mechanische kokkelvisserij nog steeds toegestaan in Delta
  32. 32. En hoe gaat het in de broedtijd?© vogeldagboek.nl
  33. 33. Ondanksnestbescherming te weinig jongen in agrarisch gebied
  34. 34. • Intensivering van de landbouw – Verlaging grondwaterstand – Vroeger maaien
  35. 35. Hoe gaat het op de kwelders? © Jan van de Kam
  36. 36. Kwelders overstromen steeds vaker in het broedseizoen
  37. 37. Van de Pol et al. (2010) J. Appl. Ecol. 47: 720-730
  38. 38. Hoe kunnen we helpen?© Harvey van Diek
  39. 39. Een paar suggesties• Stop plaaterosie in de Oosterschelde• Herstel mosselbanken in Waddenzee• Beperk invloed kokkelvisserij• Verminder overstromingsrisico kwelders• Verbeter begrazing vastelandskwelders• Verbeter broedsucces in agrarisch gebied
  40. 40. Wat verdient de meeste aandacht?• Gebruik modellen om cumulatieve effecten te berekenen• Koppel draagkrachtmodel (individueel gedrag) met metapopulatie model• Ontwikkel metapopulatie model• Bestudeer individuele Scholeksters 24/7 m.b.v. GPS-loggers• Ga door met populatie studies
  41. 41. Nieuwe populatie studies door vrijwilligers
  42. 42. Stimuleer aflezen gemerkte Scholeksters
  43. 43. © Hendrik van Kampen
  44. 44. © Rafa Garcia
  45. 45. Is er nog hoop voor de Scholekster?
  46. 46. Scholekster hotspot Ameland
  47. 47. We hebben hetzelf in de hand

×