KKS- przestępstwa i wykroczenia skarbowe
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

KKS- przestępstwa i wykroczenia skarbowe

on

  • 3,370 views

 

Statistics

Views

Total Views
3,370
Views on SlideShare
3,231
Embed Views
139

Actions

Likes
0
Downloads
17
Comments
0

7 Embeds 139

http://www.russellbedford.pl 132
http://www.stroniewww.russellbedford.pl 2
http://www.russellbedford.com.pl 1
http://www.kms.dzo.com.pl 1
http://ww.russellbedford.pl 1
http://russellbedford.pl 1
http://dpgroup.pl 1
More...

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    KKS- przestępstwa i wykroczenia skarbowe KKS- przestępstwa i wykroczenia skarbowe Presentation Transcript

    • Przestępstwa i wykroczenia skarbowe„metody wykrycia i przeciwdziałania, ograniczenie ryzyka podatkowego, wpływ danychfinansowych na określenie zdolności kredytowej podmiotów”Andrzej Dmowski CFE, CICA, CAAttorney – at – Law / Statutory Tax AdvisorPartner ZarządzającyRussell Bedford PolandLegal Tax Audit Accounting Corporate Finance Business Consulting
    • Agenda1. Odpowiedzialność podatników za zobowiązanie i zaległość podatkową v.odpowiedzialność karno-skarbowa• Zaległość podatkowa• Odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń należności publicznoprawnych• Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczenia podatkowe• Planowanie (optymalizacja podatkowa) a unikanie i uchylanie się od opodatkowania2. Modele przestępstw skarbowych• Uchylanie się od ujawniania podstawy opodatkowania lub składania deklaracjipodatkowej• Firmanctwo• Wyłudzanie nienależnego zwrotu podatku• Nadużycie preferencyjnej stawki należności celnej• Fikcyjny eksport (zjawisko tzw. karuzeli podatkowej)3. Nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku VAT - Metodyka oszustwskarbowych w zakresie uszczuplania podatku VAT• Nierzetelna księgowość / zaniechania w księgowości• Międzynarodowe struktury transakcyjne w obrocie gospodarczym• Przemyt związany z importem• Uchylanie się od podatku VAT a działanie w zorganizowanej grupie przestępczej lubzwiązku przestępczymAndrzej Dmowski 2
    • Agenda4. Oszustwa w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych• Nieujawnianie przychodów podatkowych• Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów• Przeszacowanie aktywów dla celów podatku dochodowego dla osób prawnych• Struktury podatkowe zwolnione z opodatkowania5. Pozostałe przestępstwa skarbowe6. Ceny transferowe i dokumentacja podatkowa• Pojęcie cen transferowych• Metody szacowania cen – ogólne założenia• Usługi reklamowe w ramach grupy kapitałowej• Ceny transferowe – bezpieczeństwo transakcyjne (stawka 50%)• Odpowiedzialność karno – skarbowa• Metody dotyczące ustalania wartości dóbr niematerialnych i usług• Dokumentacja podatkowa• Konwencja Arbitrażowa• Uprzednie Porozumienie Cenowe• Przerzucanie dochodów podmiotów pomiędzy podmiotami powiązanymiAndrzej Dmowski 3
    • AgendaAndrzej Dmowski 47. Międzynarodowa wymiana informacji w zakresie rozliczenia podatku VAT• VIES• Deklaracja statystyczna (Intrastat)• Stałe miejsce prowadzenia działalności – „fixed place of business activity” dla celów VAT8. Przestępstwo prania brudnych pieniędzy• Przestępstwo prania brudnych pieniędzy• Transakcje na papierach wartościowych• Problematyka pożyczek kapitałowych między spółkami• Pojęcie dumpingu9. Odpowiedzialność karna związana z prezentacją danych finansowych• Nierzetelność danych w sprawozdaniu finansowym• „Kreatywna księgowość” a możliwości w zakresie wyceny / przeszacowania aktywów wsprawozdaniu finansowym• Rozbieżność pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowym• Manipulacje wynikiem finansowym mające wpływ na zdolność kredytową podmiotu• Wyłudzanie kredytów / pożyczek w oparciu o nierzetelne dane finansowe
    • Agenda10. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe• Zgodność przepisów karnoskarbowych z unormowaniami Kodeksu karnego• Sankcje karnoskarbowe• Środki karne i zabezpieczające• Odpowiedzialność karna podmiotów zbiorowych• Przepadek przedmiotów i korzyści• Okoliczności stanowiące podstawę obostrzenia kary• Ciąg przestępstw skarbowych i kara łączna• Terminy w postępowaniu karnoskarbowym11. PodsumowanieAndrzej Dmowski 5
    • Andrzej Dmowski 6Akty Prawne1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz.U.2000.94.1037 ze. zm. dalej:k.s.h).2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz.350 ze. zm. dalej: ustawa o PIT, UPIT).3. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 74,poz. 397 ze. zm. dalej: ustawa o CIT, UCIT).4. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535 ze. zm.dalej: ustawa o VAT, UVAT).5. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926 ze. zm.dalej: Ordynacja podatkowa, OP).6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 ze. zm. dalej: k.k.).7. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 dalej: k.w.)8. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. 1999 Nr 83 poz. 930, dalej:k.k.s).9. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks Karny Wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze.zm.)10. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. – o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze. zm dalej: u.r.).11. Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniuterroryzmu (Dz. U. z 2010 r. nr 46, poz. 276 ze. zm.).12. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939 ze. zm.).11. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555 ze. zm.dalej: k.p.k.).12. Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czynyzabronione pod groźbą kary (Dz.U.2002.197.1661 dalej: uopz)13. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. 1991 Nr 100 poz. 442 ze. zm. dalej:ustawa o kontroli skarbowej).
    • 15. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 nr 168 poz. 1323 ze. zm.).16. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz.U.2003 nr 153 poz. 1503)17. Dyrektywa 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemupodatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1).18. Dyrektywa Rady Europejskiej nr 91/308/EWG z 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwieniakorzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy zmieniona dyrektywą ParlamentuEuropejskiego i Rady nr 2001/97/WE z 4 grudnia 2001 r.68, które zastąpiono ostateczniedyrektywą nr 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r.19. Konwencja nr 141 Rady Europy z 8 listopada 1990 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu ikonfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa, sporządzona w Strasburgu.20. Zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy z 27 czerwca 1980 r. - w sprawie przeciwdziałaniatransferowi i ukrywaniu funduszy pochodzących z przestępstw. Zobowiązanie państw donakładania na ich systemy bankowe obowiązku identyfikacji klienta21. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT(Dz. U. 2004, nr 89, poz. 846), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2004 r.zmieniające rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz. U.2004, nr 282, poz. 2809), z dnia 20 grudnia 2005 (Dz. U. 2005, nr 257, poz. 2154) oraz z dnia19 grudnia 2006 r. (Dz. U. 2006, nr 243, poz. 1765).Akty PrawneAndrzej Dmowski 7
    • Odpowiedzialność podatnikówOdpowiedzialność za zobowiązanie i zaległość podatkowąZaległość podatkowaAndrzej Dmowski 8
    • Zaległość podatkowaZaległość podatkowa - art. 51 Ordynacji podatkowejZaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności§ 2.Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek,w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku.§ 3.Przepisy stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz ratpodatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta.Za zaległość podatkową dodatkowo uznaje się: nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa została wykazana nienależnie lubw wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia napoczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lubzostał on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązańpodatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy wynagrodzenie płatników lub inkasentów pobrane nienależnie lub w wysokości wyższej odnależnej oprocentowanie nienależnej nadpłaty bądź zwrotu podatku zwrócone lub zaliczone na poczetzaległych, bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowychAndrzej Dmowski 9
    • Odsetki za zwłokęDług podatkowy X liczba dni zwłokiOdsetki = x STAWKA365PODSTAWOWA STAWKA ODSETEK= [ 2 x stopa kredytu lombardowego ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej + 2 % ] > 8%(preferencyjna stawka – 0,75 x stawka podstawowa dla podatników,którzy dokonają korekty deklaracji i w ciągu 7 dni zapłacą zaległość podatkową)Skutki zaległości podatkowej: zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego na majątku dłużnika przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią skutki karno skarbowe dla dłużnika (podatnika) art. 57 k.k.sart. 77 k.k.sZaległość podatkowa - SkutkiAndrzej Dmowski 10
    • Art. 57 k.k.s§1 Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny zawykroczenie skarbowe.§2 Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania wsprawie o wykroczenie skarbowe określone w § 1 wpłacono w całości należnypodatek na rzecz właściwego organu.Zaległość podatkowaAndrzej Dmowski 11Art. 77 k.k.s§1 Płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzeczwłaściwego organu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karzepozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.§2 Jeżeli kwota niewpłaconego podatku jest małej wartości, sprawca czynu zabronionegookreślonego w § 1 podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.§3 Jeżeli kwota niewpłaconego podatku nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynuzabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.§4 Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić odwymierzenia kary lub środka karnego, jeżeli przed wszczęciem postępowaniaw sprawie o przestępstwo skarbowe określone w § 1 lub 2 wpłacono w całościpobrany podatek na rzecz właściwego organu.§5 Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowaniaw sprawie o wykroczenie skarbowe określone w § 3 wpłacono w całościpobrany podatek na rzecz właściwego organu.
    • Odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń należnościpublicznoprawnychAndrzej Dmowski 12
    • Odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń należnościpublicznoprawnychNależność publicznoprawnaArt. 53 k.k.s§26. W rozumieniu kodeksu karno skarbowego należność publicznoprawna jest to należnośćpaństwowa lub samorządowa, będąca przedmiotem przestępstwa skarbowego lubwykroczenia skarbowego; należnością państwową jest podatek stanowiący dochód budżetupaństwa, należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji lub należnośćcelna, a należnością samorządową - podatek stanowiący dochód jednostki samorząduterytorialnego lub należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji.§26a. W rozumieniu kodeksu należnością publicznoprawną, w tym podatkiem, jest takżenależność stanowiąca przychód budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetuzarządzanego przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu, w rozumieniu wiążącychRzeczpospolitą Polską przepisów prawa Unii Europejskiej, będąca przedmiotemprzestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt V KK 361/10„W świetle przepisu art. 53 § 27 k.k.s. należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jestto wyrażona liczbowo kwota pieniężna, od której uiszczenia lub zadeklarowania uiszczenia w całości lubw części osoba zobowiązana uchyliła się i w rzeczywistości ten uszczerbek finansowy nastąpił. Uporczyweniewpłacanie w terminie podatku, będące znamieniem wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s., stanowiuszczuplenie należności publicznoprawnej.”Andrzej Dmowski 13
    • Odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń należnościpublicznoprawnychOdpowiedzialnośćS.A, Sp. z o.o. Członkowie zarząduSpółka jawna,Spółka cywilnaWspólnicy prowadzącysprawy spółkiSpółkapartnerskaWspólnicy prowadzącysprawy spółki albozarządSp. k.a , Sp.k.Komplementariuszeprowadzący sprawyspółkiOs. Fizprowadząca d.gOsoba fizycznaPodmiot wlikwidacjiLikwidator, syndyk lubzarządca w post.upadłościowymAndrzej Dmowski 14
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaAndrzej Dmowski 15
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaArt. 4a Ustawy o rachunkowości1. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującegojednostki są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie zdziałalności spełniały wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości2. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującegojednostki odpowiadają solidarnie wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lubzaniechaniem stanowiącym naruszenie obowiązku wynikającego z ust. 1.Pod pojęciem „kierownika jednostki" rozumie się - członka zarządu lub innego organuzarządzającego lub organu wieloosobowego (zarząd), który - zgodnie z obowiązującymijednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności - uprawniony jestdo zarządzania jednostką, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę.Za kierowników jednostki uważa się: spółka handlowe – osobę (osoby) określone w statucie, w umowie spółki spółka jawna i cywilna – wspólników prowadzących sprawy spółki spółka partnerska – wspólnicy prowadzący sprawy spółki albo zarząd spółka komandytowa i spółka komandytowo – akcyjna – komplementariusze prowadzącysprawy spółki osoby fizyczna – osoba prowadzącą działalność gospodarczą, w tym osoby wykonujące wolnezawody likwidatora lub syndyka - w postępowaniu upadłościowymAndrzej Dmowski 16
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaPodstawowe obowiązki sprawozdawczeZapewnienie, aby sprawozdaniefinansowe oraz sprawozdanie zdziałalności spełniały wymaganiaZłożenie we właściwymrejestrze sądowymrocznego sprawozdaniafinansowego wraz zopinią biegłegorewidentaZapewnienie udostępnienia biegłemurewidentowi, prowadzącemu badaniesprawozdania finansowego ksiągrachunkowych oraz dokumentów,będących podstawą zapisów,udzielania wyczerpujących wyjaśnieńZapewnienie sporządzeniasprawozdania finansowego zarok obrotowy nie później niż wciągu 3 miesięcy od dniabilansowego i przedstawieniago właściwymOgłoszenie sprawozdaniafinansowego lub rocznegoskonsolidowanegoAndrzej Dmowski 17
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaOdpowiedzialność organów zarządzających i nadzorczychCywilna kierownik jednostki oraz członkowierady nadzorczej odpowiadają solidarnewobec spółki za szkodę spowodowanądziałaniem lub zaniechaniemnaruszającym obowiązek , zapewnieniazgodności sprawozdania finansowego isprawozdania z działalności z u.r.. szkoda powstała w wyniku tegodziałania lub zaniechania pokrycie powstałej szkody obejmujeszkodę rzeczywistą i utraconekorzyściKarna (art. 77 u.r.) nieprowadzenie ksiąg rachunkowych,prowadzenie ich wbrew przepisom UoR,podawania w księgach nierzetelnych danych niesporządzenie sprawozdania finansowego,sporządzenie niezgodnie z przepisami ou.r., zawarcie w sprawozdaniunierzetelnych danych.Podlega grzywnie lub karze pozbawieniawolności do lat 2 albo obu tym karomłącznieAndrzej Dmowski 18
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaArt. 587 Kodeksu Spółek Handlowych§ 1.Kto przy wykonywaniu obowiązków wymienionych w tytule III i IV ogłasza dane nieprawdziwealbo przedstawia je organom spółki, władzom państwowym lub osobie powołanej do rewizji -podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.§ 2.Jeżeli sprawca działa nieumyślnie - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albopozbawienia wolności do roku.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 grudnia 2002 r. sygn. akt II AKa 310/02„(…)Przestępstwo z art. 587 KSH jest przestępstwem indywidualnym, a więc może go popełnićtylko osoba, która wykonuje obowiązki w tytule III Kodeksu spółek handlowych (np. członekzarządu komisji rewizyjnej, rady nadzorczej, likwidator itd.). Do osób tych należą równieżzałożyciele spółki akcyjnej, a więc osoby, które przyczyniały się do jej utworzenia i podpisałystatut spółki (art. 301 § 3 KSH). Natomiast inne osoby, które w sprawozdaniach finansowychpodają nieprawdziwe dane albo przedstawiają je organom nadzorczym, władzom państwowymlub badającemu sprawozdanie finansowe i księgi handlowe, podlegają odpowiedzialnościkarnej z art. 35 § 1 lub § 2 ustawy z dnia 18.10.1991 r. o badaniu i ogłoszeniu sprawozdańfinansowych oraz biegłych rewidentach i ich samorządzie”.”Andrzej Dmowski 19
    • Odpowiedzialność kierownika jednostki za rozliczeniaOdpowiedzialność księgowego w ramach stosunku pracy księgowy, będąc pracownikiem odpowiada za należyte wykonanie obowiązków na zasadachogólnych – KP w przypadku braku należytego wykonywania obowiązków i wyrządzenia tym szkodypracodawcy odpowiedzialność księgowego oparta jest na zasadzie winy odpowiedzialność materialna jest ograniczona do 3 krotności miesięcznego wynagrodzeniaprzysługującego w dniu wyrządzenia szkody odpowiedzialność w granicach rzeczywistej szkody odpowiedzialność karno skarbowa, w przypadku wykazania nieprawidłowości (np. podawanienieprawdziwych danych podatkowych, prowadzenie ksiąg w sposób wadliwy i nierzetelny)Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1998 r. sygn. akt I PKN 360/98„(…)Uchybienie obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 4 i art. 52 ustawy z dnia 29września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) stanowi ciężkienaruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1KP(…)”.”Andrzej Dmowski 20
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa)Unikanie i uchylanie się od opodatkowaniaAndrzej Dmowski 21
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa) - Unikanie i uchylanie się odopodatkowaniaKONTROLA PLANUREALIZACJA PLANUWYBÓROCENA SKUTKÓWSZUKANIE PRAWNYCHROZWIĄZAŃPROBLEMCELEtapy planowania podatkowegoPlanowanie podatkowe – element optymalizacji podatkowej Unikanie płacenia podatków - wykorzystanie instrumentów prawnych Uchylanie się od płacenia podatków - działanie nielegalneAndrzej Dmowski 22
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa) - Unikanie i uchylanie się odopodatkowaniaPlanowanie – w rozumieniu teorii zarządzania - działanie zorientowane na przyszłość,dążenie do wywołania zjawisk, które najprawdopodobniej nie zaistniałyby samoistniePlanowanie podatkowe ujęcie szerokie – to uwzględnianie skutków podatkowych w planowaniu gospodarczym ujęcie wąskie – to sposób prowadzenia interesów majątkowych umożliwiający wykorzystaniedozwolonych prawnie instrumentów minimalizacji obciążeń podatkowychRozumienie planowania podatkowego: jako uchylanie się od opodatkowania, zmniejszanie podatków nielegalnymi metodami.Oceniane jako przestępstwo skarbowe wykorzystanie legalnych możliwości obniżenia, zmniejszenia ciężarów podatkowych – „taxplanning”Andrzej Dmowski 23
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa) - Unikanie i uchylanie się odopodatkowaniaPlanowanie podatkowe CelZmniejszenie ciężaru podatkowego przyuwzględnieniu współdziałania wszystkichpodatkówRedukowanie ryzyka podatkowegoWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 czerwca 2003 r. sygn.akt I SA/Wr 1183/00„Z żadnej normy prawnej nie można wyprowadzić zasady nakładającej na podatnikaobowiązek działania dla powstania zobowiązania podatkowego w najwyższej możliwejwysokości. (...) Jeżeli obowiązujący porządek prawny stwarza podatnikowi możliwość wyborukilku legalnych konstrukcji do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, z których każdabędzie miała inny wymiar podatkowy, to wybór najkorzystniejszego podatkowego rozwiązanianie może być traktowany jako obejście prawa”.”Andrzej Dmowski 24
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa) - Unikanie i uchylanie się odopodatkowaniaWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 1996 r. sygn. akt SA/Ka1244/95„(…)żaden przepis prawa podatkowego ani orzecznictwo, ani też doktryna prawa niezabraniają podatnikowi wyboru takiego rozwiązania zgodnego z prawem i rzeczywistością,które byłoby dla niego - przy podejmowaniu decyzji gospodarczych - bardziej korzystne nagruncie prawa podatkowego. Wybór drogi najłagodniej opodatkowanej jest wolnymwyborem każdego podatnika i nie może podlegać kontroli organów podatkowych”.UnikanieZob.podatkowenie powstajePrzeprowadzonezgodnie zprzepisamiStanowi uchybieniesensowi i celowiustawy podatkowejAndrzej Dmowski 25
    • Planowanie (optymalizacja podatkowa) - Unikanie i uchylanie się odopodatkowaniaWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1998 r. syng. Akt I SA/Po1883/97„(…)Zjawisko unikania opodatkowania polega z reguły na stosowaniu przez podatnikaznanych i aprobowanych form prawnych operacji gospodarczych. Operacji tych ani ichrezultatów podatnik nie ukrywa przed administracją podatkową. Żąda, aby to, co jawnieczyni, stało się podstawą ustalenia jego zobowiązań podatkowych, mimo że działanie tobywa postępowaniem z pogranicza dozwolonego i niedozwolonego.”.UchylanieZob.podatkoweSkrytość,potajemnośćdziałaniapodatnikaUchybieniebrzmieniuustawyCzynzabronionyart. 54 k.k.sAndrzej Dmowski 26
    • Wybrane modele działalności w zakresie zaniżenia i wyłudzenia podatkuAndrzej Dmowski 27
    • Modele przestępstw podatkowychPrzestępstwa związane z akcyzą:- podrabianie towarów akcyzowych (alkohol i wyroby tytoniowe),- wprowadzanie do obrotu paliw z zaniżoną akcyzą,Przestępstwa związane z cłem:- Wprowadzanie towarów na obszar celny UE bez odprowadzonego cła / z zaniżonym cłem- manipulacje klasyfikacją taryfowąPrzestępstwa związane z VAT:- tzw. "karuzele VAT",- puste faktury,- znikający podatnik- obrót niezaewidencjonowanyPrzestępstwa związane z CIT:- brak wykazywania przychodów podatkowych- fikcyjne koszty- zakup spółki ze stratą-transfer zysków za granicę- raje podatkowe- ceny transferoweAndrzej Dmowski 28
    • Modele przestępstw podatkowychOszustwa związane z zatrudnieniem pracowników:-„szara strefa”- zaniżenie wynagrodzeń- zawieranie umów o współpracy (umów cywilnoprawnych) zamiast umów o pracęPranie „brudnych pieniędzy”:- środki z przestępstw skarbowych- legalizacja środków z przestępstw karnychBrak rejestracji działalności gospodarczej:- firmanctwo- powiernictwo w systemie anglo-saskimAndrzej Dmowski 29
    • Andrzej Dmowski 30Nieprawidłowości w zakresie rozliczania podatku VATMetodyka oszustw skarbowych w zakresie uszczuplania podatku VATOszustwa w zakresie podatku od towarów i usługKaruzela podatkowa
    • Karuzela podatkowaFirma A(dostawca))Firma B(znikającypodatnik))Sprzedaż za 3 tys. .EUR (wg stawkiVAT 0 proc.) do firmy B - WDTVAT do zapłacenia ale firma nie płaciVAT – u – znika.Firma C(bufor)Firma D(broker))Firma E(importer spozaUE)Sprzedaż za 2.950 EUR (wgstawki VAT 23 proc.) transakcjawewnątrzwspólnotowa.Sprzedaż za 2.960 EUR (wgstawki VAT 0 proc.) WDTVAT do zapłaceniaVAT do zwrotu Firma D odlicza podatek lub domaga sięzwrotu niezapłaconego przez Firmę B podatku VATLub sprzedaż za 2.970 EUR (wg stawki VAT 0proc.) eksportAndrzej Dmowski 31
    • Karuzela podatkowaWyrok TSUE w sprawach połączonych Mahagében kft i Péter Dávid przeciwko NemzetiAdó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága (sygn. spraw C-80/11,C-142/11).Podatnik ma prawo do odliczenia od kwoty podatku VAT, którą jest zobowiązany zapłacić,kwotę podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług, pomimo tego,że wystawca tych faktur dopuścił się nieprawidłowości, chyba że organ podatkowy napodstawie obiektywnych przesłanek udowodni, że podatnik powinien wiedzieć lubwiedział, że transakcja wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury.Wyrok TSUE z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. sprawy C- 354/03 w sprawie Optigen i inni(Zb. Orz. 2006, s. I-483) orzeczono, że ma prawo do odliczenia naliczonego podatku VATprzeprowadzającego transakcje, które nie zostały dotknięte oszustwem dotyczącympodatku VAT, nie może mieć wpływ okoliczność, że w łańcuszku dostaw, których częśćstanowią te transakcje, inna – uprzednia lub kolejna transakcja - jest dotkniętaoszustwem dotyczącym podatku VAT, jeśli podatnik nie wiedział lub w żaden sposób niemógł się dowiedzieć o zaistnieniu oszustwa.Podobny pogląd wyraził TSUE w wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie połączonych C-439/04 i C-440/04 AXEL Kittel.Andrzej Dmowski 32
    • Karuzela podatkowa„(…)Artykuły dyrektywy 2006/112 stoją na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramachktórej organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nieupewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć,jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz żewywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty VAT, albo z tego powodu, żepodatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnieniepowyższych warunków, mimo że były spełnione warunki materialne i formalne powstaniaprawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanekpodejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa (…)”.”Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt I FSK1200/11, I FSK 1201/11.W ocenie sądu organy podatkowe kwestionujące odliczenie VAT przez przedsiębiorcę ztytułu faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, muszą udowodnić, żeprzedsiębiorca nie zachował należytej staranności.Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK1694/11Andrzej Dmowski 33
    • Przemyt związany z importem towarówAndrzej Dmowski 34
    • Art. 2 pkt 7 ustawa o VATPrzemyt (kontrabanda, pot. szmugiel) – przemieszczenie towarów pomiędzy państwami zpominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa, na któregoterytorium wwieziono towar, lub też wwiezienie towaru, którym obrót jest w danym kraju zakazanyprzez prawo. Omija się również, rzadko co prawda występujące, opłaty i ograniczenia wywozowe.Import towarów - rozumie się przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium UniiEuropejskiej. (brzmienie od 1 kwietnia 2013 r.)W zakresie podatku od towarów i usług ustawa z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu wojewódzkichkolegiów skarbowych nadaje organom celnym uprawnienia organów podatkowych z tytułu importutowarów w zakresie podatku VAT.OrganyDyrektor IzbyCelnejNaczelnikUrzędu CelnegoPrzemyt związany z importem towarówAndrzej Dmowski 35
    • Przemyt związany z importem towarówArt. 86 k.k.s§ 1. Kto, nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku celnego, przywozi z zagranicy lub wywoziza granicę towar bez jego przedstawienia organowi celnemu lub zgłoszenia celnego, przezco naraża należność celną na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennychalbo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.§ 2. Tej samej karze podlega sprawca, jeżeli przemyt celny dotyczy towaru w obrocie zzagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa.§ 3. Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru w obrocie zzagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa, jest małej wartości, sprawcaczynu zabronionego określonego w § 1 lub 2 podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych.§ 4. Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru w obrocie zzagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa, nie przekracza ustawowegoprogu, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2 podlega karze grzywny zawykroczenie skarboweAndrzej Dmowski 36
    • Przemyt związany z importem towarówPostanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2005 r. sygn. akt 134/04„Do zrealizowania znamion przedmiotowych typu przestępstwa przemytu celnego (a przez toznamion przedmiotowych paserstwa celnego z art. 91 § 3 k.k.s.) niezbędne jest jednoczesnespełnienie dwóch przesłanek: istnienia obowiązku celnego, polegającego na przedstawieniu lubzgłoszeniu towaru organowi celnemu oraz istnienia należności celnej, którą można uszczuplićprzez niedopełnienie tego obowiązku”.”Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2011 r. sygn. akt IV KK 172/11„Przepis art. 86 § 3 k.k.s. tworzy uprzywilejowaną postać przemytu celnego z art. 86 § 1 k.k.s.według kryterium wartości przedmiotu czynu”.”Andrzej Dmowski 37
    • Uchylanie się od podatku VAT, a działanie w zorganizowanej grupieprzestępczej lub związku przestępczymAndrzej Dmowski 38
    • Art. 258 k.k.s§ 1. Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienieprzestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlega karze pozbawienia wolności od 3miesięcy do lat 5.§ 2. Jeżeli grupa albo związek określone w § 1 mają charakter zbrojny albo mają na celupopełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym, sprawca podlega karzepozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.§ 3. Kto grupę albo związek określone w § 1 w tym mające charakter zbrojny zakłada lub takągrupą albo związkiem kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.§ 4. Kto grupę albo związek mające na celu popełnienie przestępstwa o charakterzeterrorystycznym zakłada lub taką grupą lub związkiem kieruje, podlega karze pozbawieniawolności na czas nie krótszy od lat 3.Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt III KK 261/12„(…)Warunkiem przyjęcia ustalenia, iż czyn został popełniony w ramach zorganizowanejgrupy przestępczej, jest przypisanie sprawcy danego przestępstwa przynależności do niej(art. 258 KK). Obostrzenie wynikające z przepisu art. 65 § 1 KK ma bowiem zastosowaniedopiero wówczas, gdy sprawca bierze udział w zorganizowanej grupie przestępczej lubzwiązku przestępczym, i popełnia w ramach tych struktur chociaż jedno przestępstwo”.”Uchylanie się od podatku VAT, a działanie w zorganizowanej grupieprzestępczej lub związku przestępczymAndrzej Dmowski 39
    • Oszustwo podatkowe - jest działaniem zamierzonym, polegającym na świadomymwprowadzeniu w błąd organu podatkowego mającym na celu uszczuplenie dochodów budżetupaństwa.Skala zorganizowanych oszustw podatkowych w zakresie podatku VAT uległa znacznemuposzerzeniu po 1.1.1993 r., kiedy to zlikwidowane zostały bariery celne pomiędzyposzczególnymi państwami UE. Według danych Ministerstwa Finansów skala oszustwpodatkowych jest największa w branży paliwowej, budownictwie, usługach, obrocie złomem.Ministerstwo Finansów podaje, że blisko jedna trzecia uszczupleń w budżecie państwaspowodowana jest przestępstwami z zakresu podatku VAT.Najczęściej występujące oszustwa podatkowe:1) zaniżanie lub nieujawnianie obrotów wskutek fałszowania lub ukrywania faktur2) wyłudzanie naliczonego VAT3) kradzież numerów identyfikacji podatkowej, rejestracja firm pozornych (oszustwo typu„znikający podatnik”)Uchylanie się od podatku VAT, a działanie w zorganizowanej grupieprzestępczej lub związku przestępczymAndrzej Dmowski 40
    • Uchylanie się od podatku VAT, a działanie w zorganizowanej grupieprzestępczej lub związku przestępczymZaniżanie lub nieujawnianie obrotów wskutek fałszowania lub ukrywania faktur:Jest to proceder polegający na ukrywaniu lub fałszowaniu wystawionych przez przedsiębiorstwofaktur dokumentujących rzeczywistą wielkość osiągniętego obrotu. Pozwala to na wykazaniemniejszej podstawy opodatkowania, a w konsekwencji zapłacenie mniejszego podatku.Art. 271 k.k. (poświadczenie nieprawdy) art. 62 k.k.s (nierzetelna faktura)osoba uprawniona do wystawieniadokumentu, która poświadcza w nimnieprawdę co do okoliczności mającejznaczenie prawne, podlega karzepozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2003 r.sygn. akt I KZP 22/03„(…)osoba, która stosownie do przepisów Ustawy z dn.06.01.1993r o podatku od towarów i usług oraz podatkuakcyzowym (Dz. U. nr. 11, poz. 50 z późniejszymizmianami)jest upoważniona do wystawiania faktury VAT ,należy do kategorii innych osób uprawnionych dowystawiania dokumentu w rozumieniu art. 271 &1 KK , jeżelijednak sprawca wystawia fakturę nierzetelną (chodzi orzetelność transakcji, datę, dane dotyczące nabywcy izbywcy towary, ilości, ceny, wartości transakcji itp.)godząc wobowiązek podatkowy, dopuszcza się wówczas czynuzabronionego określonego w art. 62 &2 lub 5 KKS”.”Andrzej Dmowski 41
    • Istotą takich transakcji jest zawłaszczenie zwrotów VAT przysługujących odwewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Odbywa się to z użyciem łańcucha kilku firm wróżnych krajach Unii.Sprawcy wykorzystują przede wszystkim przepisy dotyczące podatku VAT przy wywozietowarów za granicę - na wywóz towaru poza Polskę w obrocie wspólnotowym, po spełnieniuokreślonych warunków dokumentacyjnych, obowiązuje zerowa stawka tego podatku.Po zgłoszeniu rzekomego wywozu towaru za granicę grupy przestępcze najczęściej uzyskujązwrot VAT-u w wysokości 23 % wartości towaru.Uchylanie się od podatku VAT, a działanie w zorganizowanej grupieprzestępczej lub związku przestępczymWyłudzenia zwrotów podatku VAT najczęściej występują przy: wprowadzaniu do obrotu gospodarczego faktur, które dokumentują fikcyjne zdarzeniagospodarcze lub zawierają znacząco zawyżoną cenę towaru lub usługi, fikcyjnym eksporcie towarów, polegającym na poświadczeniu nieprawdy w dokumentachcelnych lub podrobieniu dokumentów wywozowych W handlu wewnątrz UE kraje członkowskie obowiązują przepisy Wspólnotowego KodeksuCelnego. Po akcesji także w Polsce pojawił się problem wyłudzeń zwrotów podatku VAT ztransakcji, które odbywają się w oparciu o Administracyjne Dokumenty Towarzyszące(ADT).Andrzej Dmowski 42
    • Stałe miejsce prowadzenia działalności dla celów VAT(Fixed place of business activity).Andrzej Dmowski 43
    • Stałe miejsce prowadzenia działalności dla celów VAT - „fixed place ofbusiness activity”Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usługpodlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.Kwestia ustalenia, czy dostawca towarów (lub świadczący usługę) posiada stałe miejsceprowadzenia działalności w kraju, przesądza o tym, kto jest zobowiązany do rozliczeniapodatku od towarów i usług.Zarówno przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisy wykonawcze dotej ustawy nie definiują pojęć „siedziba działalności gospodarczej” ani „stałe miejscprowadzenia działalności”.Takich definicji nie zawiera również dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. wsprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanejZ dniem 1 lipca 2011 r. pojęcia „siedziba działalności gospodarczej” oraz „stałe miejsceprowadzenia działalności” zostały zdefiniowane w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr282/2011 z 15 marca 2011 roku ustanawiającym środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WEw sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.Art. 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że na użytek stosowania art. 44 i 45 dyrektywy2006/112/WE „miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika” jest miejsce, wktórym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa.Andrzej Dmowski 44
    • Stałe miejsce prowadzenia działalności dla celów VAT - „fixed place ofbusiness activity”Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. IPPP3/443-1002/12-4/SMDyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w celu ustalenia miejsca prowadzenia działalnościuwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzaniaprzedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa i miejsce posiedzeńzarządu przedsiębiorstwa. W razie gdy te wytyczne nie pozwalają z całkowitą pewnościąokreślić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jestmiejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzaniaprzedsiębiorstwem.Organ podatkowy zaznaczył„Odnośnie do stałego miejsca prowadzenia działalności zauważyć należy, że stałe miejsceprowadzenia działalności oznacza dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalnościgospodarczej podatnika, które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiedniąstrukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór iwykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejscaprowadzenia działalności gospodarczej”.”Andrzej Dmowski 45
    • Stałe miejsce prowadzenia działalności dla celów VAT - „fixed place ofbusiness activity”Stałe miejsce prowadzenia działalności – Orzecznictwo TSUESprawa C-168/84 pomiędzy Günter Berkholz a Finanzamt Hamburg-Mitte-Altstadt„Artykuł 9(1) Dyrektywy w zakresie miejsca powstania obowiązku podatkowego należyinterpretować w taki sposób, aby (...) mogło być potraktowane jako stałe miejsce prowadzeniadziałalności w rozumieniu tego przepisu jedynie w przypadku, gdy w miejscu tym znajduje się nastałe zarówno personel, jak i urządzenia techniczne niezbędne do świadczenia tych usług (...).”SprawaC-190/95 pomiędzy ARO Lease BV a Inspecteur van de Belastingdienst GroteOndernemingen te Amsterdam„Europejski Trybunał Sprawiedliwości potwierdził, że nie można uznać, że usługi wykonywane sąw innym miejscu niż główne miejsce prowadzenia działalności, chyba że miejsce to jest chociażw minimalnym stopniu stałe w związku ze stałą obecnością personelu oraz środków technicznychniezbędnych do świadczenia usług”.”Sprawa C-231/94 pomiędzy Faaborg-Gelting Linien A/S a Finanzamt Flensburg (Niemcy)„Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że jedną z przesłanek stałego miejscaprowadzenia działalności jest określona minimalna skala działalności, tzn. w miejscu tymznajdują się zarówno środki rzeczowe, jak i personel, który samodzielnie może świadczyćokreślone czynności”.”Andrzej Dmowski 46
    • Inne przestępstwa w zakresie rozliczenia podatku VATAndrzej Dmowski 47
    • Inne przestępstwa w zakresie rozliczenia VATPojęcie „pustej faktury” odnosi się do sytuacji, w której podatnik wystawi fakturę VAT, któranie odzwierciedla stanu faktycznego. Będzie to miało miejsce, gdy podatnik na fakturzewykaże dostawę towarów, bądź usługę, której nigdy nie było.Określony zostanie podatnikowi obowiązek zapłaty podatku wynikającego z takiej faktury –na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Nastąpi więc swego rodzaju przesunięcie podstawywpłaty podatku.Podatek z „pustej faktury” nie podlega rozliczeniu w deklaracji. Powinien on przy tym byćodrębnie wpłacony do urzędu skarbowego.Zapłata tego podatku powinna nastąpić w terminie do 25 dnia miesiąca następującego pomiesiącu, w którym została wystawiona taka faktura.Praktyka wystawiania „pustych faktur” służy do obniżenia podatku VAT naliczonego u„kontrahenta” podatnika wystawiającego taką fakturę.Art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT - nie stanowią podstawy do obniżenia podatkunależnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumentycelne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celnestwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.Andrzej Dmowski 48
    • Międzynarodowa wymiana informacji w zakresie rozliczenia podatku VATVIES (VAT Information and Exchange System)Andrzej Dmowski 49
    • VIES (VAT Information and Exchange System)VIES (VAT INFORAMTION AND EXCHANGE SYSTEM) -system informatyczny pozwalający na wymianęinformacji między państwami Unii Europejskiej na temat transakcji wewnątrzwspólnotowych orazpodatników VAT. System ten pozwala organom podatkowym wymienić i porównać zgromadzone informacjepozwalające na identyfikację wartości transakcji zadeklarowanych przez poszczególnychpodatników. Podatnikowi umożliwia upewnienie się, za pośrednictwem własnej administracji podatkowej, żenabywca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Podatnik ma więc możliwośćzweryfikowania kontrahenta z innego Państwa Członkowskiego.W systemie (VIES) przechowywane i wymieniane są następujące informacje:• Aktualne i historyczne informacje rejestracyjne o podatnikach VAT dokonujących dostaw inabyć wewnątrzwspólnotowych tzw. baza podatników,• Informacje o wysokości obrotów w handlu wewnątrzwspólnotowym - baza transakcjiwewnątrzwspólnotowychAndrzej Dmowski 50
    • Indywidualna Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lipca 2012 r. sygn.IPTPP2/443-401/12-2/JN„(…)informacja z systemu VIES potwierdzająca aktywność numeru VAT-UE unijnegokontrahenta może być wystarczającym dowodem uznania go za podatnika zidentyfikowanegona potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, w przypadku niewystąpienia okolicznościwskazujących na odmienny stan faktyczny”.”Indywidualna Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 3 września 2010r. sygn. IBPP2/443-490/10/WN„(…)Wnioskodawca posiada różne środki aby sprawdzić czy kontrahent posiada ważny iprawidłowy nr VAT. Z zapytaniem, czy kontrahent jest zarejestrowany w swoim kraju jakopodatnik VAT-UE i czy posługuje się ważnym i prawidłowym numerem VAT, jak wskazano wyżej,Wnioskodawca mógł: zwrócić się do Biura Wymiany Informacji o VAT, zwrócić się do naczelnika urzędu skarbowego lub samodzielnie dokonać takiej weryfikacji, korzystając z powołanego wyżej adresu stronyinternetowej Komisji Europejskiej (http: //ec.europa.eu/ taxation_customs/vies)Informacje tam zawarte pozwalają wykluczyć, że odbiorcą towarów jest kontrahentniezarejestrowany na potrzeby VAT-UE (niemający unijnego numeru NIP), a podjęcie takiejweryfikacji służy ustaleniu, że został spełniony pierwszy z warunków określonych w cyt. art.42 ust. 1 ustawy o VAT”.”VIES (VAT Information and Exchange System)Andrzej Dmowski 51
    • Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 20 kwietnia 2009r., sygn. akt III SA/Wa 168/09„(…)identyfikacja podatnika następuje według jedynego kryterium, tj. kryterium numeru. Biurałącznikowe funkcjonujące w poszczególnych państwach w ramach VIES nie identyfikują, napotrzeby podatników, innych danych, niż numery VAT UE, kierując się choćby koniecznościąochrony ich danych osobowych. Numer ten ma charakter niezmienny, zaś każdy podatnik VATmoże dysponować w jednym kraju tylko jednym własnym numerem na potrzeby handluwewnątrzwspólnotowego. Także w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług przewidzianazostała zasada, że identyfikacji podatnika dokonuje się według tego jedynego kryterium.” (...)”VIES (VAT Information and Exchange System)Andrzej Dmowski 52
    • Deklaracje statystyczne (INTRASTAT)Andrzej Dmowski 53
    • Deklaracje statystyczne (INTRASTAT)INTRASTATSystem informatycznyfunkcjonujący wPolsce od dnia 1 maja2004 rokuSystem statystykiobrotów handlowychpomiędzy państwamiczłonkowskimi UniiEuropejskiejAndrzej Dmowski 54
    • System INTRASTAT - to wprowadzony w Polsce z dniem 1 maja 2004, funkcjonujący w UniiEuropejskiej od 1993 to system statystyk związanych z obrotem handlowym pomiędzypaństwami członkowskimi Unii Europejskiej.System Intrastat przekazuje informacje o dokonanym przez przedsiębiorców przewozie lubwywozie towarów do innych krajów należących do Wspólnoty Europejskiej. W obrocie z krajamiUnii Europejskiej, który nie jest objęty obowiązkiem celnym, dokument Intrastat zastąpiłsporządzane do 30 kwietnia 2004 deklaracje celne, jak np. dokument SAD. Deklaracja Intrastatzawiera jednak bardzo podobne dane jak deklaracja celna, (kod taryfy celnej PCN, krajpochodzenia towaru, masa netto i brutto, deklarowana wartość i ilość we właściwych dladanego towaru jednostkach miary)Deklaracje statystyczne (INTRASTAT)Próg statystyczny- 2013PodstawowyWywoź 1.100.000Przywóz 1.00.000SzczegółowyWywóz 42.000.000Przywóz 76.000.000Andrzej Dmowski 55
    • Za gromadzenie, przetwarzanie, kontrolowanie i przekazywanie danych INTRASTATodpowiedzialna jest Służba Celna. Głównym partnerem Służby Celnej w zakresie założeńmetodologicznych dotyczących systemu INTRASTAT oraz głównym odbiorcą danych jest GłównyUrząd Statystyczny.Organem - właściwym miejscowo w sprawach zgłoszeń INTRASTAT w sprawie wezwań,upomnień i postępowań w sprawie kary pieniężnej jest Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie.Art. 97 pkt 1 Prawa CelnegoZgłoszenie INTRASTAT - przekazanie organom celnym, w wymaganej formie i w określonysposób, informacji dla celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego zpaństwami członkowskimi Wspólnoty.Podmioty upoważnione do dokonywania zgłoszeń INTRASTAT pracownik osoby zobowiązanej lub jej prokurent, agent celny lub osoba, w imieniu której czynności przed organem celnym dokonujeupoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych, adwokat, radca prawny, doradca podatkowy.ElektroniczneZgłoszeniePisemne (uprzednie zawiadomienie - IC)Deklaracje statystyczne (INTRASTAT)Andrzej Dmowski 56
    • W przypadku niezgodności danych lub niedostarczenia deklaracji stosowany jest systemupomnień oraz kar zgodny z prawem krajowym państwa członkowskiego.Art. 97 pkt 2 Prawa Celnegoosoba zobowiązana - osoba fizyczna lub osoba prawna, a także jednostka organizacyjnaniemającą osobowości prawnej, uczestniczącą w obrocie towarowym z państwamiczłonkowskimi Wspólnoty i zobowiązana do przekazywania informacji dla celów ewidencji istatystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi.Ważne – Deklaracja INTRASTAT - MIESIECZNAJeżeli osoba zobowiązana, mimo trzykrotnego pisemnego upomnienia, nie dokona zgłoszeniaINTRASTAT lub nie dokona korekty złożonego uprzednio zgłoszenia, może zostać obciążonaprzez organ celny karą pieniężną w wysokości 3000 zł.Art. 101 Prawa CelnegoNa osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego upomnienia, za okres sprawozdawczy niedokonała zgłoszenia INTRASTAT albo nie dokonała korekty złożonego uprzednio zgłoszeniaINTRASTAT, organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3000 zł.Odpowiedzialność karno skarbowa – art. 56 k.k.sDeklaracje statystyczne (INTRASTAT)Andrzej Dmowski 57
    • Deklaracje statystyczne (INTRASTAT)Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn.akt V SA/Wa 544/10„Wykładnia gramatyczna art. 101 ustawy z 2004 r.– Prawo celne wskazuje, w sposób nie budzącyżadnych wątpliwości, iż decyzja o nałożeniu kary, która jak wskazano powyżej spowodować mazłożenie zaległej deklaracji, może być wydana jedynie wobec osoby, która nie dokonałaprzedmiotowego zgłoszenia statystycznego. Nie można zatem nałożyć kary pieniężnej napodmiot, który dokonał tego zgłoszenia, choćby uczynił to z naruszeniem terminu określonegorozporządzeniem. Za takim rozumieniem omawianego przepisu przemawia także jego wykładniacelowościowa, bowiem nie ma żadnego sensu w wymierzeniu kary pieniężnej, której celem jestprzymuszenie do pewnego zachowania, jeśli zachowanie to już zostało podjęte”.”Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt IGSK 731/09„Kara pieniężna, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z 2001 r. - Prawo celne ma charakterdyscyplinujący zobowiązanego do zgłoszenia INTRASTAT i nie jest możliwe jej nałożenie podokonaniu tego zgłoszenia”.”Andrzej Dmowski 58
    • Oszustwa w zakresie podatku dochodowego od osób prawnychNieujawnianie przychodów podatkowychAndrzej Dmowski 59
    • Nieujawnianie przychodów podatkowychOszustwa związane z ukrywaniem przychoduGrupa przedsiębiorców, która nigdy nie rejestruje się i nie ujawnia prowadzenia działalnościgospodarczejPrzedsiębiorcy ukrywają przychody kierując się znajomością zwyczajów pracowników organówkontrolnych. Co do zasady, można uznać, że nieewidencjonowanie przychodów pozagodzinami pracy urzędników wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem.Podmiot gospodarczy nie ma prawnego obowiązku ewidencjonowania obrotów za pomocąkasy fiskalnej- Działalność rolniczaAndrzej Dmowski 60
    • Nieujawnianie przychodów podatkowychRzeczywisty wolumen zakupu jest ukrywany w ten sposób, że część towarów dostarczanaprzez hurtownika lub producenta jest kupowana "na paragon„ (hurtownik lub producentnie wystawia faktury VAT na nabywcę, lecz ewidencjonuje sprzedaż na kasie fiskalnej jakosprzedaż detaliczną).W przypadku gdy hurtownik lub producent nie prowadzi sprzedaży detalicznej i metoda "naparagon" nie działa, nabywca chcący ukryć rzeczywisty wolumen sprzedaży najczęściejpodaje dostawcy fikcyjne dane do wystawienia faktury VAT. Faktura na część towaru jestwięc wystawiana na nieistniejący (lub inny od rzeczywistego) podmiot.Metody wprowadzenia towaru do szarej strefy "na paragon" i na fikcyjny podmiot łączy jedenelement: w obu przypadkach płatność za towar jest dokonywana wyłącznie gotówką.Andrzej Dmowski 61
    • Nieujawnianie przychodów podatkowychMożliwe są dwie sytuacje:nieujawnianie organowi podatkowemu zdarzenia, które powinno być opodatkowaneujawnienie zaniżonej podstawy opodatkowaniaOba opisane przestępstwa zagrożone są taką samą karą, która zależy od wysokościpodatku narażonego na uszczuplenie, czyli podatku niezapłaconego przez podatnika. Itak, jeżeli niezapłacony podatek: nie przekracza tzw. ustawowego progu, tj. w 2013 r. – 8000 zł, to czyn sprawcytraktowany jest jako wykroczenie skarbowe (art. 54 § 3 i art. 56 § 3 k.k.s.), za któregrozi grzywna w wysokości w 2013 r. – od 160 do 32 000 zł; nie przekracza tzw. małej wartości, tj. w 2013 r. – 320 000 zł, to czyn sprawcykwalifikowany jest jako przestępstwo uprzywilejowane (art. 54 § 2 i art. 56 § 2 k.k.s.),za które grozi grzywna w wysokości w 2013 r. – od 533 do ponad 15 000 000 zł; przekracza wyżej podaną małą wartość, to czyn sprawcy kwalifikowany jest jakoprzestępstwo podstawowe (art. 54 § 1 i art. 56 § 1 k.k.s.), za które grozi karapozbawienia wolności od 5 dni do 5 lat albo grzywna w wysokości podanej w pkt 2;możliwe jest orzeczenie obu tych kar za jeden czyn.Andrzej Dmowski 62
    • Zawyżanie kosztów uzyskania przychoduAndrzej Dmowski 63
    • Zawyżanie kosztów uzyskania przychoduJest to proceder polegający na posługiwaniu się przez podatnika w swojej ewidencji dlacelów podatkowych nierzetelnymi dokumentami potwierdzającymi nabywanie towarów iusług.Działania te prowadzone są w celu minimalizowania odprowadzanych podatków - przedewszystkim podatku VAT i podatków dochodowychZawyżenie KUPDokumenty potwierdzające transakcje,które w rzeczywistości nie miały miejscaDokumenty zawyżające cenęnabytych towarów i usługAndrzej Dmowski 64
    • Zawyżenie kosztów uzyskania przychodówFikcyjne kosztyMetodą najprostszą jest chałupnicza "produkcja" czy raczej podrabianie faktur. To metodaprosta lecz jednocześnie najbardziej ryzykowna.W trakcie kontroli często zdarza się, że organ kontrolujący przeprowadza tzw. "kontrolękrzyżową" u kontrahentów sprawdzanego podatnika.Jeżeli kontrola stwierdzi, że kontrahent nieuczciwego podatnika nie istnieje lub nie ma uniego żadnego śladu po rzekomej transakcji, oszustwo zostaje wykryte.Andrzej Dmowski 65
    • Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów"zakup kosztów„W Polsce istnieje wiele tysięcy przedsiębiorców, którzy mają straty podatkowe. Istniejerównież rynek spółek ponoszących straty.Najprostszym sposobem zarobienia na spółce przynoszącej straty jest właśnie "sprzedażkosztów".Polega to na tym, że spółka przynosząca straty (a więc niepłacąca podatków) wystawiafakturę VAT na fikcyjne usługi – najczęściej reklamowe, doradcze, najem, remonty inaprawy etc. Ponieważ spółka wystawiająca fakturę ma stratę, zaewidencjonowanieprzychodu w pełnej wysokości nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku."Nabywca" kosztów płaci w gotówce wystawiającemu część kwoty widniejącej na fakturze(10-20 proc.). Po transakcji ma fakturę VAT wystawioną prawidłowo przez realnieistniejący podmiot.Andrzej Dmowski 66
    • Zawyżenie kosztów uzyskania przychodówTransfer zysków za granicęW przypadku większych firm, gdy podatnik ma istotny dochód do opodatkowania, częstobywają wykorzystywane struktury międzynarodowe.Najczęstszy i najprostszy mechanizm polega na tym, że zagraniczna spółka założona w kraju oniskim opodatkowaniu (np. Cypr lub Luksemburg) "świadczy" usługi niematerialne na rzeczpolskiego podmiotu, np. doradcze, związane z zarządzaniem etc.Prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem spółek z „rajów podatkowych”Andrzej Dmowski 67
    • Przeszacowanie aktywów dla celów CITAndrzej Dmowski 68
    • W związku z powyższym podatnicy często dokonują „przeszacowania w górę” wartościswoich składników majątkowych, tak aby przy późniejszej sprzedaży tych składnikówzawyżona wartość stanowiła KUP i tym samym zmniejszała podstawę opodatkowania.Jeżeli dochodzi do ujawnienia przez organy podatkowe znaczącej różnicy pomiędzywartością składnika majątkowego wskazaną przez podatnika, a wartością rynkową, organypodejmują, w ramach przysługujących im uprawnień, działania dla ustalenia przyczynwystąpienia tej różnicy oraz związanych z nią ewentualnych skutków podatkowych.Przeszacowanie aktywów dla celów CITArt. 16g ust.12 ustawy o CITPrzy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartościniematerialnych i prawnych zgodnie z ust. 1 pkt 3–5 oraz ust. 2, 10 i 11 stosuje sięodpowiednio art. 14.Andrzej Dmowski 69
    • Art. 14 ustawy o CIT1. Przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 518),jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionejprzyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określaorgan podatkowy w wysokości wartości rynkowej.2. Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie znacznie odbiega od wartości rynkowejtych rzeczy lub praw, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lubwskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej.W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn,które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowyokreśli wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość określona w tensposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lubbiegłych ponosi zbywający.Wyrok Naczelnego Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1999 roku, sygn. I SA/Gd 372/97„W sytuacji, gdy strona nie dokonała zmiany tej wartości dobrowolnie, nie wskazała dostatecznych przyczynuzasadniających cenę znacznie odbiegającą od wartości rynkowej lub nie udzieliła odpowiedzi na stosownewezwanie organu podatkowego, tenże winien stosownie do dyspozycji przepisu art. 14 ust. 3 ustawy opodatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482) ustalić wartość z uwzględnieniemopinii biegłych. Organy podatkowe dokonując korekty przychodu obowiązane były wykazać brak uzasadnionejprzyczyny ustalenia ceny poniżej wartości rynkowej. Oznacza to konieczność udowodnienia, że sprzedającymiał możliwość uzyskania ceny w takiej wysokości. Należy tu indywidualnie oceniać każdą transakcję, wszczególności uwzględnić konkretne okoliczności sprawy. Dotyczyto konieczności wykazania sytuacji, że podatnik miał realne możliwości uzyskania ceny wyższej odtransakcyjnej”.”Przeszacowanie aktywów dla celów CITAndrzej Dmowski 70
    • Pozostałe modele przestępstw skarbowychAndrzej Dmowski 71
    • Oszustwa związane z zatrudnieniem pracownikówNajprostszym sposobem uniknięcia opodatkowania pracy jest po prostu praca "naczarno" – bez podpisanej umowy, bez rejestrowania pracy.Pracodawca i pracownik pracujący „na czarno” często obniżają ryzyko podpisującumowę o pracę bez wypełnienia pól dotyczących daty.W razie kontroli pracodawca po prostu wpisuje bieżącą datę jako datę podpisaniaumowy, stwarzając w ten sposób pozory, e pracujący na czarno pracownik zostałdopiero co zatrudniony.Pozostałe modele przestępstw skarbowychAndrzej Dmowski 72
    • Oszustwa, polegające na deklarowaniu zaniżonej wysokości faktycznego wynagrodzenia.Do umowy o pracę wpisywana jest kwota niższa niż faktycznie wypłacana. W przypadkuosób o niskim wynagrodzeniu – zbliżonym do pensji minimalnej – zaniżenie odbywa sięnajczęściej poprzez wpisanie do umowy o pracę części etatu.PrzykładFirma zatrudnia asystentkę. Pracodawca zobowiązał się wypłacać asystentce 2000 złnetto. Ponieważ po dodaniu do pensji netto podatku PIT oraz składekubezpieczeniowych koszt pracodawcy wzrasta prawie dwukrotnie, pracodawcapodpisuje z pracownikiem umowę o pracę na pół etatu z wynagrodzeniem wwysokości 700 zł brutto miesięcznie.Asystentka otrzymuje oczekiwane wynagrodzenie (2000 zł netto), pozapłacowe kosztypracy pracodawcy spadają ponad trzykrotnie.Pozostałe modele przestępstw skarbowychAndrzej Dmowski 73
    • Odpowiedzialność karna związana z prezentacją danych finansowychNierzetelność danych w sprawozdaniu finansowymAndrzej Dmowski 74
    • Nierzetelność danych w sprawozdaniu finansowymOdpowiedzialność karna przepisy pozakodeksowe Ustawa o rachunkowościArt. 77. Ustawy o rachunkowościKto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:1) nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawaniaw tych księgach nierzetelnych danych,2) niesporządzenia sprawozdania finansowego, sporządzenia go niezgodnie z przepisami ustawylub zawarcia w tym sprawozdaniu nierzetelnych danych podlega grzywnie lub karzepozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.Art. 78. Ustawy o rachunkowości1) Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniufinansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki lubsytuacji finansowo-majątkowej tej jednostki, podlega grzywnie lub karze pozbawieniawolności do lat 2 albo obu tym karom łącznie.2) Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karzeograniczenia wolności.Andrzej Dmowski 75
    • Art. 79. Ustawy o rachunkowości. Kto wbrew przepisom ustawy:1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeńbiegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,4) nie składa sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności we właściwym rejestrzesądowym,5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art. 68,6) prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganychuprawnień,7) prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych lub wykonywaniaczynności doradztwa podatkowego, do wykonywania których jest uprawniony zgodnie z odrębnymiprzepisami – bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 76hust. 1 podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.Nierzetelność danych w sprawozdaniu finansowymPostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt IV KK 410/03„Na podstawie art. 77 ust. 2 ustawy o rachunkowości odpowiedzialność ponosi nie każdaosoba odpowiedzialna za sporządzenie sprawozdania finansowego, lecz ta tylko, która jestodpowiedzialna za sporządzenie go zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Wynikprzedstawionego rozumowania eliminuje spośród podmiotów tego przestępstwa osobyodpowiedzialne za sporządzenie sprawozdania zgodnie z przepisami innych ustaw”.”Andrzej Dmowski 76
    • „Kreatywna Księgowość” a możliwości w zakresie wyceny /przeszacowania aktywów w sprawozdaniu finansowymAndrzej Dmowski 77
    • „Kreatywna Księgowość a możliwości w zakresie wyceny /przeszacowania aktywów w sprawozdaniu finansowymKreatywna księgowość – termin ten pojawił po wykryciu skandali finansowych w USA w 2002 r.Nazwano tak przypadki ukrywania strat i przedstawiania w pozytywnym świetle wynikówprzedsiębiorstwa w celu przyciągnięcia inwestorów.Kreatywna rachunkowość - to manipulacja danymi pochodzącymi z rachunkowości, którawykorzystuje luki w zasadach rachunkowości i prawie oraz wyborze takich metod pomiaru isposobu prezentacji informacji w sprawozdaniu finansowym, które skłaniają ich użytkownikówdo oczekiwanych zachowań w podejmowaniu decyzji na podstawie tych informacji.ZastosowanieUniknięcienegatywnychskutków kontroli zestronyakcjonariuszyZwiększeniezysku,ukryciestratyPodretuszowanie” osiągnięćmenadżerów(premia zawynikiManipulowaniepodstawowymiwskaźnikamiużywanymi wanaliziefinansowejUzyskaniedostępu dokapitałów,którychotrzymanie winny sposób niebyłoby możliwePrzekonaniekredytodawców,pożyczkodawcówi partnerówhandlowych oswojejwiarygodnościUkrycieryzykafinansowegoAndrzej Dmowski 78
    • „Kreatywna Księgowość” a możliwości w zakresie wyceny /przeszacowania aktywów w sprawozdaniu finansowymKreatywnaksięgowośćPrzestępstwogospodarczePolitykarachunkowaAndrzej Dmowski 79
    • „Kreatywna Księgowość” a możliwości w zakresie wyceny /przeszacowania aktywów w sprawozdaniu finansowymKreatywnaksięgowośćPrzedwczesne uznawanieprzychodówUjmowanie w księgachfikcyjnych przychodówZwiększenie dochodówjednostki przy pomocyjednorazowych zyskówPrzesunięcie kosztówbieżącego okresusprawozdawczego w ciężarprzychodów przyszłychokresówZaniechanie ujęcia wksięgach lub nieujawnianiewszystkich zobowiązańPrzesunięcie bieżącegodochodu do okresówpóźniejszychUjęcie w księgach bieżącegookresu kosztów, któredotyczą przyszłych okresówAndrzej Dmowski 80
    • „Kreatywna Księgowość” a możliwości w zakresie wyceny /przeszacowania aktywów w sprawozdaniu finansowymOszukańcza sprawozdawczość finansowa (R. Patterson. Kompendium terminów z zakresurachunkowości po polsku i angielsku, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne) : income smoothing (wygładzanie zysków) – świadome zatrzymanie zysków w celu ichuwolnienia w tzw. latach chudych creative accounting practices (kreatywne praktyki rachunkowości) - gra liczbamifinansowymi, agresywne stosowanie zasad rachunkowości cooking the books (fałszowanie ksiąg podatkowych) - celowe manipulowanie księgamirachunkowymi w celu poprawy ich wyglądu window dressing (upiększanie wyników) - działanie polegające na celowym zniekształceniuobrazu sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, wskutek czego sprawozdania finansowe stają sięnieprzejrzyste. earnings managements (malowanie zysków) – prezentowanie wyników finansowych zgodniez oczekiwaniami zarządzających fudge the numbers (fałszować wyniki) – zmiana wyników finansowychAndrzej Dmowski 81
    • Rozbieżność pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowymAndrzej Dmowski 82
    • Rozbieżność pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowymWynik finansowy i podatkowy to różnica przychodów i kosztów. Jednak z uwagi na różneokreślenia przychodów i kosztów w prawie bilansowym i w prawie podatkowym, a także namoment ich uznawania różnią się one znacznie wielkościami. Różnice między wynikiemfinansowym a podatkowym, mogą być przyczyną tworzenia przez sprawozdanie finansowefałszywego obrazu kondycji przedsiębiorstwa. Zapobiega temu instytucja podatku odroczonego.Art. 37 ust. 8 ustawy o Rachunkowości - Podatek OdroczonyWpływający na wynik finansowy podatek dochodowy za dany okres sprawozdawczy obejmuje:1) część bieżącą2) część odroczonąWykazywana w rachunku zysków i strat część odroczona stanowi różnicę pomiędzy stanemrezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i początek okresusprawozdawczego podatek „niedopłacony” lub „nadpłacony” w danym okresie sprawozdawczym wyłącznie wsensie księgowym występuje wyłącznie w prawie bilansowym istnienia odroczonego podatku dochodowego tkwi w różnicach między prawem bilansowym iprawem podatkowym.Andrzej Dmowski 83
    • Rozbieżność pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowymRachunkowość finansowa opiera się na przepisach ustawy o rachunkowościRachunkowość podatkowa prowadzona jest dla celów podatkowych (podatki płacone napodstawie zeznań podatkowych CIT), opiera się przede wszystkim na ustawie o podatkudochodowym od osób prawnych i ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.Przyczyna rozbieżnościWynik Podatkowy – ustalenie zobowiązaniawobec budżetu – zakres polityki fiskalnej i społecznogospodarczej podmiotuPodatek odroczony w sprawozdaniu finansowym: w bilansie w rachunku zysków i strat w rachunku przepływów pieniężnych w zestawieniu zmian w kapitale własnym w informacji dodatkowejWynik Bilansowy – odzwierciedlasytuację majątkową, finansowąAndrzej Dmowski 84
    • Manipulacje wynikiem finansowym mające wpływ na zdolność kredytowąpodmiotuAndrzej Dmowski 85
    • Manipulacje wynikiem finansowym mające wpływ na zdolnośćkredytową podmiotuManipulacjawynikiem finansowymBłędne ujmowanieprzychodówUjmowaniefikcyjnychprzychodówBłędne ujmowaniekosztówAndrzej Dmowski 86
    • Wyłudzanie kredytów/pożyczek w oparciu o nierzetelne danefinansoweAndrzej Dmowski 87
    • Wyłudzanie kredytów/pożyczek w oparciu o nierzetelne dane finansoweArt. 297. Kodeksu Karnego§ 1. Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnejprowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lubinstytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej,poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bankzobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczeniapieniężnego na określony cel gospodarczy, elektronicznego instrumentu płatniczego lubzamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdęalbo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotycząceokoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego,instrumentu płatniczego lub zamówienia,podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew ciążącemu obowiązkowi, nie powiadamia właściwegopodmiotu o powstaniu sytuacji mogącej mieć wpływ na wstrzymanie albo ograniczeniewysokości udzielonego wsparcia finansowego, określonego w § 1, lub zamówieniapublicznego albo na możliwość dalszego korzystania z elektronicznego instrumentupłatniczego.§ 3. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegłwykorzystaniu wsparcia finansowego lub instrumentu płatniczego, określonych w § 1,zrezygnował z dotacji lub zamówienia publicznego albo zaspokoił roszczeniapokrzywdzonego.Andrzej Dmowski 88
    • Wyłudzanie kredytów/pożyczek w oparciu o nierzetelne dane finansowePrzedmiot ochrony - prawidłowe funkcjonowanie instytucji finansowo-gospodarczych, a nietylko interesy banku lub innej instytucji przyznającej odpowiednie świadczenie oraz interesybudżetowe naruszone nieprawidłowym udzieleniem dotacji, subwencji lub zamówieniapublicznego.Pokrzywdzony Interes społecznyZachowanie się sprawcy przestępstwa może przybrać następujące formy: przedkładaniu podrobionych dokumentów przedkładaniu dokumentów przerobionych przedkładaniu dokumentów poświadczających nieprawdę przedkładaniu dokumentów nierzetelnych przedkładaniu nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnymznaczeniu dla uzyskania wymienionych w art. 297 k.k. form wsparcia finansowego,elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego.Andrzej Dmowski 89
    • Wyłudzanie kredytów/pożyczek w oparciu o nierzetelne dane finansoweWyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II Aka 49/11„(…)Dla przypisania sprawstwa przestępstwa wyczerpującego kumulatywnie znamiona określonew przepisach art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. niezbędnym jest wykazanie, że w chwiliprzedkładania pracownikowi banku w celu uzyskania kredytu przerobionego, podrobionego,poświadczającego nieprawdę albo nierzetelnego dokumentu, sprawca nie tylko zamierzałuzyskać kredyt, ale już miał z góry powzięty zamiar jego niespłacenia w przyszłości”.”Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2002 r. sygn. akt II AKa 343/01„(…)Przy ustalaniu zamiaru sprawcy oszustwa kredytowego, który nie przyznaje się dopopełnienia tego czynu, należy mieć na uwadze całokształt okoliczności, na podstawie którychmożna bez ryzyka błędu wyprowadzić wnioski, dotyczące realności wypełnienia zobowiązańzłożonych przez sprawcę pracownikowi instytucji kredytowej, a w szczególności zabezpieczeniajego spłaty, wynikającej z możliwości finansowych i skali obciążeń sprawcy, maskowanejzłożonymi przez niego nierzetelnymi oświadczeniami”.”Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 lipca 2000 r. sygn. akt II Aka 93/00„(…)Na zaistnienie przestępstwa oszustwa kredytowego wystarczy, że starający się o kredytprzedstawi choć jeden fałszywy lub stwierdzający nieprawdę dokument, choć jedno nierzetelneoświadczenie”.”Andrzej Dmowski 90
    • Uchylenie się od ujawniania podstawy opodatkowania lub składaniadeklaracji podatkowejAndrzej Dmowski 91
    •  KKS 54. 1. Podatnik, który uchylającsię od opodatkowania, nie ujawniawłaściwemu organowi przedmiotu lubpodstawy opodatkowania lub nie składadeklaracji, przez co naraża podatek nauszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych albo karze pozbawieniawolności, albo obu tym karom łącznie.• jest to przestępstwo indywidualne (może popełnić je wyłącznie podatnik,na którym ciąży obowiązek podatkowy)• właściwy organ = Naczelnik US,Dyrektor IS, wójt, burmistrz, prezydentmiasta• strona podmiotowa = umyślność wzamiarze bezpośrednim• musi być spełniona jedna z trzechprzesłanek tworzących stronęprzedmiotową + narażenie nauszczuplenie podatkuUchylenie się od ujawniania podstawy opodatkowania lub składaniadeklaracji podatkowejAndrzej Dmowski 92
    • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt IV KKN 21/00„Narażenie na uszczuplenie podatku powinno być rozumiane jako działanie bądźzaniechanie biernego podmiotu stosunku prawnopodatkowego prowadzące do powstaniaróżnicy między należną Skarbowi Państwa bądź jednostce samorządu terytorialnegokwotą podatku a kwotą przypadającą do uiszczenia według zeznania lub zgłoszenia straty.Narażeniem na uszczuplenie podatku jest przede wszystkim niezadeklarowanie należnejkwoty podatku, od którego uiszczenia sprawca się w ten sposób uchylił, a nadto wszczególności niezgłoszenie właściwemu organowi podatkowemu przedmiotuopodatkowania, niezgłoszenie danych mogących mieć wpływ na ustalenie zobowiązaniapodatkowego lub jego wysokości albo podania takich danych niezgodnie z rzeczywistościąoraz nierzetelne prowadzenie ksiąg, a także każde inne działanie prowadzące dopowstania różnicy między należną kwotą a wykazaną w zeznaniu podatkowym”.”Uchylenie się od ujawniania podstawy opodatkowania lub składaniadeklaracji podatkowejAndrzej Dmowski 93
    • FirmanctwoAndrzej Dmowski 94
    • Firmanctwo KKS 55. 1. Podatnik, który w celuzatajenia prowadzenia działalnościgospodarczej na własny rachunek lubrzeczywistych rozmiarów tej działalności,posługuje się imieniem i nazwiskiem,nazwą lub firmą innego podmiotu i przezto naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych albo karze pozbawieniawolności do lat 3, albo obu tym karomłącznie.przestępstwo indywidualne – sprawcą tylkopodatnik prowadzący działalnośćgospodarcząkarany jest tylko firmowany – podmiotkorzystający ze zgody firmantastrona podmiotowa: umyślność w zamiarzebezpośrednim ( „w celu”)„Ocena zachowania podatnika następuje na dzieńpopełnienia czynu, a nie dzień wydania decyzjiwymiarowych. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Sz 835/10)Andrzej Dmowski 95
    • FirmanctwoArt. 113. Ordynacji PodatkowejJeżeli podatnik, za zgodą innej osoby, w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczejlub rzeczywistych rozmiarów tej działalności, posługuje się lub posługiwał się imieniem inazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, osoba ta ponosi solidarne odpowiedzialność zpodatnikiem całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe powstałe podczas prowadzenia tejdziałalności.Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2461/10„(…)Przepis art. 113 o.p., pozwalający na obciążenie osoby świadomie firmującej cudządziałalność gospodarczą odpowiedzialnością podatkową stanowi instrument zapobieganiaskutkom tego negatywnego, z punktu widzenia pewności obrotu gospodarczego oraz interesówpodatkowych, zjawiska gospodarczego. Powoływanie się na firmanctwo nie może jednakstanowić strategii argumentacyjnej służącej uchyleniu się przez podatnika od odpowiedzialnościpodatkowej”.”Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn.akt I SA/Kr 1963/11„(…)Przesłankami odpowiedzialności wynikającej z art. 113 o.p. są: powstanie zaległościpodatkowych podczas prowadzenia ukrytej działalności gospodarczej, zgoda firmującego, a takżeposługiwanie się firmą w celu ukrycia faktu prowadzenia działalności gospodarczej lub jejrzeczywistych rozmiarów”.”Andrzej Dmowski 96
    • Oszustwo podatkoweAndrzej Dmowski 97
    • Oszustwo podatkowe KKS 56. 1. Podatnik, który składającorganowi podatkowemu, innemuuprawnionemu organowi lubpłatnikowi deklarację luboświadczenie, podaje nieprawdę lubzataja prawdę albo nie dopełniaobowiązku zawiadomienia o zmianieobjętych nimi danych, przez conaraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych albo karze pozbawieniawolności, albo obu tym karom łącznie.• strona przedmiotowa obejmuje aż 12rodzajów nielegalnego zachowania• deklaracje i oświadczenia = zeznania,wykazy, informacje, do którychskładania upoważnieni są podatnicy,płatnicy i inkasenci• strona podmiotowa – umyślność wzamiarze bezpośrednim i ewentualnym.„Przestępstwo z art. 56 k.k.s możnapopełnić jedynie umyślnie, art. 4 § 1 i2 k.k.s (sygn. akt III KK 267/05)Andrzej Dmowski 98
    • Oszustwo podatkoweNaczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK1574/09„W art. 56 § 1 k.k.s. zawarte są dwa przedmioty ochrony: prawidłowość działania organówadministracji oraz mienie Skarbu Państwa lub innego uprawnionego podmiotu, które zostajenarażone na uszczuplenie. Mienie to jest związane ze świadczeniami podatkowymi. Są tokwoty pieniężne, do których uzyskania uprawniony jest organ podatkowy lub inny właściwyorgan z tytułu obowiązku uiszczania podatków. Przestępstwo to nazywane jest "oszustwempodatkowym". Przestępstwa przeciwko mieniu, to nie tylko przestępstwa wymienione wrozdziale XXXV Kodeksu karnego. Mogą to być przestępstwa wymienione w innychrozdziałach tego kodeksu jak też w innych ustawach. Są to nie tylko przestępstwa, którychgłównym przedmiotem ochrony jest mienie, ale również te przestępstwa, w których mieniejest ubocznym przedmiotem ochrony”.”Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt III KK 267/06„Przestępstwo z art. 56 k.k.s. można popełnić jedynie umyślnie (art. 4 § 1 i 2 k.k.s.)”.”Andrzej Dmowski 99
    • Wyłudzenie nienależnego zwrotu podatkuAndrzej Dmowski 100
    •  KKS 76. 1. Kto przez podaniedanych niezgodnych ze stanemrzeczywistym lub zatajenierzeczywistego stanu rzeczywprowadza w błąd właściwy organnarażając na nienależny zwrotpodatkowej należnościpublicznoprawnej, w szczególnościpodatku naliczonego w rozumieniuprzepisów o podatku od towarów iusług, podatku akcyzowym, zwrotnadpłaty lub jej zaliczenie na poczetzaległości podatkowej lub bieżącychalbo przyszłych zobowiązańpodatkowych, podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych albo karze pozbawieniawolności, albo obu tym karomłącznie.• przestępstwo formalne – wystarczynarażenie• błąd = niezgodne z rzeczywistościąwyobrażenie o tej rzeczywistości• przestępstwo umyślne i tylko zamiarbezpośredni• Podobny przepis – art. 82 k.k.sdotyczy bezprawnego wykorzystaniasubwencji i dotacji; kara – jak zawykroczenie skarboweAndrzej Dmowski 101Wyłudzenie nienależnego zwrotu podatku
    • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt V KK 76/08„Porównanie treści art. 76 § 1 k.k.s. i art. 86 § 1 k.k. prowadzi do oczywistego wniosku, żepierwszy z nich jest przepisem lex specialis w stosunku do drugiego. Znamiona przestępstwaz art. 76 § 1 k.k.s. mieszczą się całkowicie w ogólniej ujętym opisie działania sprawcyprzestępstwa z art. 286 § 1 k.k., typizując szczególny rodzaj oszustwa prowadzącego dowyłudzenia nienależnego zwrotu podatkowej należności publicznoprawnej. Niczego niezmienia w tej ocenie to, że w art. 76 § 1 k.k.s. penalizuje się już samo narażenie nanienależny zwrot podatku, co oznacza przesunięcie progu sprawstwa na zachowanie, którestanowiłoby usiłowanie popełnienia oszustwa w rozumieniu art. 286 § 1 k.k”.”Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II AKa198/12„Dla wystąpienia ustawowo stypizowanego w art. 76 § 1 k.k.s. skutku nie jest koniecznewykazywanie, że w wyniku zachowania się sprawcy doszło do nienależnego zwrotunależności publicznoprawnej. Art. 76 § 1 k.k.s. penalizuje bowiem już samo narażenie nanienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, co oznacza przesuniecie progusprawstwa na zachowanie, które stanowiłoby usiłowanie przestępstwa oszustwa”.”Wyłudzenie nienależnego zwrotu podatkuAndrzej Dmowski 102
    • Nadużycie preferencyjnej stawki należności celnejAndrzej Dmowski 103
    • Przestępstwa celneWyłudzenie zezwolenia celnegoNiedokonanie zgłoszeniacelnegoZłamanie warunkówwyznaczonej procedurycelnejPrzestępstwa CelneAndrzej Dmowski 104
    • Nadużycie preferencyjnej stawki należności celnejArt. 89 k.k.s§ 1. Kto w użyciu towaru zmienia cel, przeznaczenie lub nie zachowuje innego warunku, odktórego uzależnione jest zwolnienie towaru w całości lub w części od należności celnej, wszczególności od cła, albo zastosowanie zerowej, obniżonej lub preferencyjnej stawkicelnej, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.§ 2. Tej samej karze podlega sprawca, jeżeli czyn zabroniony dotyczy towaru lub usługi wobrocie z zagranicą, które zwolniono od reglamentacji pozataryfowej.§ 3. Jeżeli niepobrana należność celna lub wartość towaru lub usługi w obrocie z zagranicą,które zwolniono od reglamentacji pozataryfowej, nie przekracza ustawowego progu, sprawcaczynu zabronionego określonego w § 1 lub 2 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.Czyn zabroniony(powszechny)Podmiotosoba zdolna doponoszeniaodpowiedzialnościZamiarewentualnyZamiarbezpośredniPrzedmiotmienie UniiEuropejskiej orazSkarbu PaństwaTowarUsługaAndrzej Dmowski 105
    • Struktury podatkowe zwolnione z opodatkowania.Optymalizacja podatkowaAndrzej Dmowski 106
    • Optymalizacja podatkowaSą to działania podejmowane przez podatników, których ustawodawca stanowiący prawo nieprzewidział, zmierzające do legalnego zmniejszenia zobowiązań podatkowych.Podatnicy tak kształtują swe działania na gruncie prawa, aby prawnopodatkowa kwalifikacjatych działań była dla nich możliwie najbardziej korzystna.Żaden przepis ustawy podatkowej nie nakłada na podatników obowiązku takiegokształtowania swych biznesowych relacji, aby prowadziło to do powstania zobowiązaniapodatkowego w możliwie najwyższej wysokości.Unikanie opodatkowania – są to działania legalne, wykorzystujące obowiązujące regulacjeprawne w celu możliwie korzystnego dla podatnika ukształtowania podatkowychkonsekwencji jego działań podejmowanych na gruncie prawa handlowego lub cywilnego.Unikanie opodatkowania (optymalizacja podatkowa) jest działaniem zgodnym z prawem.Brak jest w prawie polskim przepisu, który zakazywałby tego typu działań.Andrzej Dmowski 107
    • Optymalizacja podatkowa1. Wybór optymalnej formy opodatkowania.Jedna z podstawowych metod krajowej optymalizacji podatkowej sprowadza się do wyborumożliwie korzystnej podatkowo formy prowadzenia działalności gospodarczej. Odpowiednieplanowanie podatkowe w powyższym zakresie może prowadzić do:• eliminacji podwójnego opodatkowania w sensie ekonomicznym,• opodatkowania spółki wyłącznie na poziomie wspólników,• przygotowania do międzynarodowej optymalizacji podatkowej (zarówno na poziomiedywidendy, jak i działalności operacyjnej).2. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych wniesionych aportem.Aport wnoszony do spółki kapitałowej, który obejmuje m.in. wytworzone przez spółkę wnoszącąaport wartości niematerialne lub prawne, i który stanowi przedsiębiorstwo bądź jegozorganizowaną część, nie powoduje powstania przychodu podatkowego i pozwala naamortyzację wartości niematerialnych i prawnych wchodzących w skład tego aportu od ichwartości rynkowej.3. Amortyzacja wartości firmy.Zgodnie z brzmieniem art. 16c pkt 4 ustawy o CIT wartość firmy nie podlega amortyzacji, jeżeliwartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 16b ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT.Tym samym wniesienie aportem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do spółki prawahandlowego lub spółki cywilnej skutkuje brakiem prawa do amortyzowania wartości firmyzwiązanej z tym aportem. To zaś stanowić może przesłankę stanowiącą o podatkowejatrakcyjności przekształceń przedsiębiorstw w drodze umowy kupna-sprzedaży przedsiębiorstwalub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.Andrzej Dmowski 108
    • Optymalizacja podatkowa4. Optymalizacja opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.Sprzedaż bądź zamiana udziałów lub akcji będzie podlegać opodatkowaniu PCC w odniesieniu doakcji lub udziałów spółek polskiego prawa handlowego, jak również w przypadku akcji lubudziałów w spółkach zagranicznych, jeżeli podmiot nabywający te walory majątkowe ma swąsiedzibę bądź miejsce zamieszkania na terytorium Polski oraz pod warunkiem, że transakcjasprzedaży bądź zamiany ww. udziałów lub akcji została dokonana na terytorium RP.A contrario w sytuacji sprzedaży bądź zamiany udziałów lub akcji w spółce zagranicznej pozaterytorium RP przez podmiot mający siedzibę bądź miejsce zamieszkania w Polsce, czynnośćta nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC.Andrzej Dmowski 109
    • Andrzej Dmowski 110Ceny transferowe i dokumentacja podatkowa
    • Ceny Transferowe a Ceny TransakcyjneCeny Transferowe –Ceny towarów, usług, wartości niematerialnych oraz honorariów- stosowane w transakcjach między podmiotami powiązanymi,- różniące się od cen wynegocjowanych na wolnym rynku, uzgodnionychw porównywalnych warunkach przez partnerów niepowiązanychCeny transferoweAndrzej Dmowski 111
    • Przyczyny stosowania cen transferowychDążenie do przerzucania dochodów (kosztów) pomiędzy kontrolowanymipodmiotami gospodarczymi w celu zmniejszenia obciążeniapodatkowego w skali całej grupy podmiotówCzy można działania te uznać jako mające na celu racjonalizacjęopodatkowania ?Ceny transferoweAndrzej Dmowski 112
    • Skutki stosowania cen transferowych• ograniczenie kwoty podatku dochodowego od osób prawnych• ograniczenie kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych• obniżenie cła• zaniżenie podatku od towarów i usługCeny transferoweAndrzej Dmowski 113
    • Zasada „ arm’s length”Jeżeli między dwoma przedsiębiorstwami zostaną ustalone warunkiróżniące się od warunków, które ustaliłyby między sobąprzedsiębiorstwa niepowiązane, to- zyski, które osiągałoby jedno z tych przedsiębiorstw bez ustalenia tychwarunków mogą być uznane za zyski tego przedsiębiorstwa iodpowiednio opodatkowaneZasada ta nakłada na podmioty powiązane obowiązek takiegokształtowania wzajemnych stosunków gospodarczych w taki sposób, wjaki ukształtowały by je podmioty niepowiązane.Ceny transferoweAndrzej Dmowski 114
    • Zasada „arm’s length” a zasada swobody umów„Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swegouznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości(naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.”** artykuł 353 KCaKLAUZULA OBEJŚCIA PRAWA PODATKOWEGOCeny transferoweAndrzej Dmowski 115
    • Konsekwencje nieprzedstawienia dokumentacji: zastosowanie 50% stawki konsekwencje KKSCeny transferoweAndrzej Dmowski 116
    • Ceny transferoweSkutki nieprzedstawienia dokumentacji podatkowejOpodatkowanie stawką 50% różnicy między:dochodem zadeklarowanym przez podatnika adochodem określonym przez organy podatkowe na podstawie art. 11 updop –określonym w drodze oszacowania„Jeżeli organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej określą, na podstawieart. 11, dochód podatnika w wysokości wyższej (stratę w wysokości niższej) niżzadeklarowana przez podatnika w związku z dokonaniem transakcji, o którychmowa w art. 9a, a podatnik nie przedstawi tym organom wymaganej przez teprzepisy dokumentacji podatkowej - różnicę między dochodem zadeklarowanymprzez podatnika a określonym przez te organy opodatkowuje się stawką 50%.”Andrzej Dmowski 117
    • Andrzej Dmowski 118Ceny transferowe – bezpieczeństwo finansowe (stawka 50%)Wojewódzki Sądu Administracyjny w Białymstoku z z dnia 7 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk207/07„(…)Stawka podatku (50%), o której mowa w art. 19 ust. 4 u.p.d.o.p. jest, więc swoistą karą zanaruszenie obowiązków ustawowych, która zastępuje zobowiązanie podatkowe powstające zmocy prawa w stosunku do dochodu oszacowanego w trybie art. 11 wspomnianej ustawy.Wynikająca z ust. 4 art. 19 sankcja jest przepisem, więc przepisem szczególnym w stosunku doust. 1 wspomnianego artykułu i wyłącza opodatkowanie tego dochodu na zasadach ogólnych. Bezdokonania szacunku przez organy i bez zaniechania przez podatnika przedstawienia szczególnejdokumentacji podatkowej (art. 9a u.p.d.o.p.) nie jest możliwe powstanie zobowiązania.Powyższe przemawia za twierdzeniem, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 19ust. 4 u.p.d.o.p., powstaje nie z mocy prawa lecz w drodze wydania i doręczenia decyzjikonstytutywnej ustalającej jego wysokość”.”
    • Konsekwencje karno - skarboweBrak konkretnego przepisu dotyczącego kar za nieprzedstawienie dokumentacjicen transferowychWątpliwości Art. 82 1 pkt 3 Ordynacji podatkowejza informacje podatkowe uznawane są także informacje do sporządzaniaktórych podatnicy zobowiązani są na podstawie innych ustaw. Art. 80 kksKto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganejinformacji podatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.Ceny transferoweAndrzej Dmowski 119
    • NIEZBĘDNE ELEMENTYDOKUMENTACJI PODATKOWEJAndrzej Dmowski 120
    • Ceny transferoweNiezbędne elementy dokumentacji podatkowej• Określenie funkcji podmiotów uczestniczących w transakcji• Określenie wszystkich przewidywanych kosztów transakcji• Określenie formy i terminu zapłaty• Określenie metody i sposobu kalkulacji zyskówAndrzej Dmowski 121
    • Ceny transferoweNiezbędne elementy dokumentacji podatkowej – c.d.• Określenie ceny przedmiotu transakcji• Określenie strategii gospodarczej, gdy miała wpływ na wartość transakcji• Określenie innych czynników wpływających na wartość przedmiotutransakcji, uwzględnionych przez strony• Określenie oczekiwanych korzyści – w przypadku usług i świadczeńniematerialnychAndrzej Dmowski 122
    • METODY SZACOWANIA CEN- KLUCZOWY ELEMENTDOKUMENTACJI PODATKOWEJAndrzej Dmowski 123
    • Andrzej Dmowski 124Metody szacowania cen (Metody tradycyjne) Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej Metoda ceny odprzedaży Metoda rozsądnej marży („koszt plus”)Metody zysku transakcyjnego Metoda podziału zysku Analiza rezydualna Analiza udziału Metoda marży transakcyjnej nettoMetody szacowania cen – ogólne założenia
    • Andrzej Dmowski 125Przerzucanie dochodów podmiotów między podmiotamipowiązanymi
    • Andrzej Dmowski 1261. Jeden z podmiotów powiązanych korzysta z przyznanych ulg lub zwolnień podatkowych, napodstawie decyzji całej grupy na tą jednostkę przerzucany jest dochód innych spółek.2. Spółka mająca duże znaczenie strategiczne dla całego koncernu generuje straty, podmiotyzależne sprzedają jej usługi i towary poniżej kosztów wytworzenia w celu poprawy jejsytuacji finansowej.3. Spółka dokonuje rozdysponowania dochodu osiągniętego na terytorium Polski do krajówstosujących tzw. szkodliwą konkurencję podatkową.4. Fikcyjne ustalenie poziomu kosztów związanych z usługami i dobrami niematerialnymiświadczonymi przez podmioty powiązane.5. Wybrany członek grupy ponosi znaczne nakłady finansowe związane z inwestycją, której celemjest uzyskania korzyści przez wszystkie jednostki należące do grupy.Przerzucanie dochodów podmiotów między podmiotami powiązanymi
    • Problematyka pożyczek kapitałowych między spółkamiAndrzej Dmowski 127
    • Art. 16 ust. 1 pkt. 60 ustawy o CITNiedostateczna kapitalizacja zachodzi, gdy:Łączne zadłużenie spółki z tytułu zaciągniętych pożyczę (kredytów) od ustalonego w ustawiekręgu osób jest wyższe o trzykrotności jej kapitału zakładowegoOdsetki od części zadłużenia, która przekracza dopuszczalny limit wobec kręgu podmiotówokreślonych w ustawie nie stanowią kosztów uzyskania przychodówArt.16 ust.1 pkt 60 ustawy o CIT pożyczki od udziałowcaArt.16 ust.1 pkt 61 ustawy o CIT pożyczki udzielane sobie nawzajem przez spółki siostrzane, tj. mające tego samegoudziałowca.Andrzej Dmowski 128Problematyka pożyczek kapitałowych między spółkami
    • Andrzej Dmowski 129Pojęcie - Dumpingu
    • Andrzej Dmowski 130Pojęcie - DumpinguDumping - to polityka polegająca na sprzedaży swoich produktów za granicę po cenach niższychniż na rynku krajowym lub po cenach niższych od kosztów ich wytworzenia. Można wyróżnić trzyrodzaje dumpinguDumpingSporadyczny Łupieżczy StałyDumping - ujęty jako sprzedaż towarów i usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczeniaalbo ich odsprzedaż poniżej kosztu zakupu w celu eliminowania innych przedsiębiorców stanowiwedług ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czyn nieuczciwejkonkurencji utrudniając innym przedsiębiorcą dostęp do rynku.Art. 15 Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji„Czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególnościprzez: 1) sprzedaż towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedażponiżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców.”.
    • Usługi reklamowe w ramach grupy kapitałowejAndrzej Dmowski 131
    • Usługi reklamowe w ramach grupy kapitałowejUsługi reklamowePrzy szacowaniu dochodów organy skarbowe i organy kontroli skarbowej określają kosztyponoszone przez podmioty powiązane na reklamę, proporcjonalnie do osiąganych przez tepodmioty korzyści z reklamy.Jeżeli jeden podatnik ponosi koszty reklamy, z której korzyści osiąga również podmiotpowiązany, należy wówczas uznać, że: ten pierwszy podmiot wykonuje usługi handlowe w granicach, w jakich odpowiadają one co donatury i zakresu usługom prowadzonym przez niezależne przedsiębiorstwo reklamowe.W celu określenia proporcjonalności ponoszonych wydatków na reklamę, której prowadzenieprzynosi potencjalne korzyści dwóm lub większej liczbie podmiotów powiązanych, uwzględnićnależy: na jakich rynkach prowadzona jest reklama, oraz udział sprzedaży reklamowanych dóbr i usług poszczególnych podmiotów powiązanych narynkach objętych reklamą.Andrzej Dmowski 132
    • Andrzej Dmowski 133Metody dotyczące ustalenia wartości rynkowej dóbrniematerialnych i usług
    • Dobra materialne i usługiPrzy dokonywaniu określenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych lub usług w transakcjachmiędzy podmiotami powiązanymi organy podatkowe w pierwszej kolejności badajączy niezależne, racjonalnie działające podmioty zawarłyby taką transakcję na warunkach,jakie ustaliły podmioty powiązane.W przypadkach kiedy racjonalnie oczekiwane korzyści (zyski) podmiotu zawierającego takątransakcję są w sposób oczywisty mniejsze niż poniesione w związku z tą transakcją wydatki –wydatki takie nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.Przy określaniu wysokości wydatków bierze się pod uwagę również inne koszty warunkującekorzystanie z danego dobra lub usługi.Andrzej Dmowski 134Metody dotyczące ustalenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług
    • Wytworzenie dóbr niematerialnychJeżeli podatnik uczestniczy w kosztach wspólnie ponoszonych przez podmioty powiązane nawytworzenie dóbr niematerialnych,wysokość ponoszonych przez podatnika obciążeń z tego tytułu uznać można za określonązgodnie z zasadami rynku jedynie wówczas, gdy warunki takie, w świetle oczekiwanychkorzyści z tytułu takiego uczestnictwa, akceptowałyby podmioty niezależne.Warunki dotyczą w szczególności: proporcjonalnego do oczekiwanych korzyści obciążenia podmiotów kosztami,• proporcjonalnego do wysokości obciążeń podziału korzyści, które nie były oczekiwane(uwzględniane) przy określaniu tych warunków.Jeżeli podatnik ma możność uzyskania porównywalnych korzyści w ramach porozumienia lub odpodmiotu niezależnego i w jednym z tych przypadków podatnik ten będzie ponosił niższewydatki, to, dla celów określenia wartości rynkowej świadczeń tego podatnika, przyjąć należywartość niższą.Andrzej Dmowski 135Metody dotyczące ustalenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług
    • Andrzej Dmowski 136Metody dotyczące ustalenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usługUsługi niematerialne - IstotaZasadnicza wartość usługi niematerialnej nie leży w materialnej postaci przekazywanego dobralub materialnym rezultacie wykonanej usługi. Wartość usługi niematerialnej tkwi w uzyskanymprawie, wiedzy, umiejętności lub efekcie ekonomicznym. Zasadnicza wartość usługi niematerialnej nie leży w materialnej postaci przekazywanegodobra lub materialnym rezultacie wykonanej usługi Wartość usługi niematerialnej tkwi w uzyskanym prawie, wiedzy, umiejętności lub efekcieekonomicznymUsługi niematerialne - produkcja patenty licencje know-how wzory zdobnicze lub użytkowe projekty programy komputeroweUsługi niematerialne – marketing Znaki towarowe Znaki firmowe Reputacja firmy Sieć dystrybucyjna Klientela
    • Andrzej Dmowski 137Metody dotyczące ustalenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usługUsługi niematerialne -Umowy koncernowe umowy o zarządzanieumowy o doradztwoumowy o przejęciu kierownictwaUsługi niematerialne - Czynności nie będące usługami1. działalność związana ze strukturą prawną spółki matki2. zatwierdzanie bilansu i sprawozdania z działalności,Usługi niematerialne – czynniki ryzyka specjalistyczny i niepowtarzalny charakter świadczenia trudność w wycenie wartościświadczenia związek gospodarczy Spółka wspólne przedsięwzięcia wspólne użytkowanie kooperacja
    • Uprzednie Porozumienie CenoweAndrzej Dmowski 138
    • Andrzej Dmowski 139Uprzednie Porozumienie CenoweOkoliczność zawarcia porozumienia cenowego w przypadku transakcji, których wartość jest znacząca, a ich ewentualne zakwestionowanieprzez władze skarbowe ma znaczący wpływ na osiąganą rentowność w przypadku transakcji powtarzalnych, dotyczących podstawowej działalności podatnika w przypadku transakcji skomplikowanych, dotyczących transakcji nietypowych w przypadku reorganizacji podmiotówRodzaje porozumień Jednostronne porozumienia krajowe – zawierane pomiędzy podmiotem krajowym a MinistremFinansów w zakresie transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami krajowymi Jednostronne porozumienia zagraniczne - zawierane pomiędzy podmiotem krajowym a MinistremFinansów w zakresie transakcji zawieranych pomiędzy podmiotem krajowym i zagranicznym (wiążątylko polskie władze podatkowe) Porozumienia dwu/wielostronne – zawierane pomiędzy podmiotem krajowym oraz jednym lubwięcej podmiotami zagranicznymi; porozumienie zawierane na wniosek podmiotu krajowegopomiędzy Ministrem Finansów, a władzami podatkowymi właściwymi dla podmiotu zagranicznego;wiążące dla władz podatkowych wszystkich państw objętych porozumieniem zakresie
    • Andrzej Dmowski 140Uprzednie Porozumienie CenoweWniosek o zawarcie Porozumienia Propozycja stosowanej metody ustalania ceny transakcyjnej Opis sposobu stosowania proponowanej metody w odniesieniu do transakcji która ma byćobjęta porozumieniem Okoliczności mogących mieść wpływ na prawidłowe ustalenie ceny transakcyjnej Dokumenty mające istotny wpływ na wartość ceny transakcyjnej Propozycji okresu obowiązywania porozumienia Wykaz podmiotów powiązanych, z którymi ma być dokonywana transakcjaOpłaty za zawarcie porozumieniaOpłata: 1% wartości transakcji, za wyjątkiem1. Dla porozumienie jednostronnego Dotyczącego wyłącznie podmiotów krajowych – nie mniej niż 5.000 PLN , nie więcejniż 50.000 PLN Dotyczącego podmiotu zagranicznego - nie mniej niż 20.000 PLN nie więcej niż100.000 PLN2. Dla porozumienia dwu - lub wielostronnego – nie mniej niż 50.000 PLN i nie więcej niż200.000 PLN
    • Andrzej Dmowski 141Uprzednie Porozumienie CenoweCzas trwania porozumieniaPorozumienie powinno być zawarte bez zbędnej zwłoki, nie później niż” 6 miesięcy – porozumienie jednostronne 12 miesięcy – porozumienie dwustronne 18 miesięcy – porozumienie wielostronneTermin obowiązywania porozumienia decyzja wydawana jest na okres 5 lat na wniosek podmiotu, termin obowiązywania porozumienia może zostać wydłużony okolejne 5 lat
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyAndrzej Dmowski 142
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyPrzestępstwo prania brudnych pieniędzy – ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniupraniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.Pranie brudnych pieniędzy to proceder obejmujący wszelkiego rodzaju operacje mające na celuwprowadzenie do legalnego obrotu pieniędzy, które pochodzą z nielegalnych źródeł.Jest to działanie, za pomocą którego ukrywa się istnienie i nielegalne użytkowanie dochodów,nadając im pozory legalności.Termin „pranie pieniędzy” pochodzi z czasów prohibicji z lat 20 XX w. Działająca w StanachZjednoczonych Ameryki organizacja przestępcza Ala Capone czerpała ogromne zyski znielegalnej produkcji, przemytu i handlu alkoholem. Chcąc ukryć dochody z nielegalnych źródeł,mafia prowadziła pralnie chemiczne odzieży. Legalne dochody pralni były zawyżane kwotamipochodzącymi z przestępczego źródła. W ten sposób mafia wprowadzała do obiegu pieniądze,które pochodziły z nielegalnego źródła.Kraje „wysokiego” ryzyka – państwa i regiony, w których występuje wysokie zagrożenie praniapieniędzy oraz finansowania terroryzmu, z uwagi na brak regulacji ostrożnościowych, liberalneprzepisy podatkowe, ryzyko korupcji, handel narkotykami, naruszenie praw i wolnościobywatelskich, brak stabilności politycznej bądź objętych sankcjami UE, Organizacji NarodówZjednoczonych lub rządu USAAndrzej Dmowski 143
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyPranie brudnych pieniędzy jako zjawisko ponadnarodowe, w okresie intensyfikacji procesówglobalizacyjnych, w których uczestniczą systemy finansowe wielu państw, stwarza potrzebęposzukiwania rozwiązań w ramach współpracy międzynarodowej: zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy z 27 czerwca 1980 r. - w sprawie przeciwdziałaniatransferowi i ukrywaniu funduszy pochodzących z przestępstw. Zobowiązanie państw do nakładaniana ich systemy bankowe obowiązku identyfikacji klienta (know your client) Konwencja nr 141 Rady Europy z 8 listopada 1990 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskaciedochodów pochodzących z przestępstwa, sporządzona w Strasburgu Dyrektywa Rady Europejskiej nr 91/308/EWG z 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwieniakorzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy zmieniona dyrektywą ParlamentuEuropejskiego i Rady nr 2001/97/WE z 4 grudnia 2001 r.68, które zastąpiono ostatecznie dyrektywąnr 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r.Dyrektywa przez Pranie Brudnych pieniędzy rozumie: konwersji lub przekazania mienia, ze świadomością, że pochodzi ono z działalności przestępczejlub z udziału w takiej działalności, celem ukrywania lub zatajania bezprawnego pochodzenia tegomienia, albo udzielania pomocy osobie, która bierze udział w takiej działalności, aby uniknęłaona prawnych konsekwencji tych działań, ukrycia lub zatajenia prawdziwego charakteru mienia, jego źródła, miejsca położenia,przemieszczania, praw związanych z tym mieniem lub jego własnością, ze świadomością, żeźródłem tego mienia jest działalność o charakterze przestępczym lub udział w takiej działalności, nabycia, posiadania lub korzystania z mienia, ze świadomością w momencie jego otrzymania, żemienie to pochodzi z działalności o charakterze przestępczym lub udziału w takiej działalności.Andrzej Dmowski 144
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyProces prania brudnych pieniędzyEtap I•wprowadzenienielegalnych środków dolegalnego systemuekonomicznegoEtap II•przeprowadzenieoperacji mających nacelu ukrycieprzestępczegopochodzenia środkówfinansowychEtap III•wprowadzenie„wypranych”pieniędzy dolegalnego systemuekonomicznego( integracja ).Andrzej Dmowski 145
    • Art. 299. k.k§ 1. Kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lubinne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego,przyjmuje, przekazuje lub wywozi za granicę, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albopodejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnegopochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku, podlega karzepozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.§ 2. Karze określonej w § 1 podlega, kto będąc pracownikiem lub działając w imieniu lub na rzecz banku, instytucjifinansowej lub kredytowej lub innego podmiotu, na którym na podstawie przepisów prawa ciąży obowiązekrejestracji transakcji i osób dokonujących transakcji, przyjmuje, wbrew przepisom, środki płatnicze, instrumentyfinansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, dokonuje ich transferu lub konwersji, lub przyjmuje je winnych okolicznościach wzbudzających uzasadnione podejrzenie, że stanowią one przedmiot czynu określonego w§ 1, lub świadczy inne usługi mające ukryć ich przestępne pochodzenie lub usługi w zabezpieczeniu przedzajęciem.§ 5. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, działając w porozumieniu z innymi osobami, podlegakarze pozbawienia wolności od roku do lat 10.§ 6. Karze określonej w § 5 podlega sprawca, jeżeli dopuszczając się czynu określonego w § 1 lub 2, osiąga znacznąkorzyść majątkową.§ 7. W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2, sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzącychbezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartość,chociażby nie stanowiły one własności sprawcy. Przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeliprzedmiot, korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.§ 8. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1 lub 2, kto dobrowolnie ujawnił wobec organu powołanego dościgania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz okolicznościjego popełnienia, jeżeli zapobiegło to popełnieniu innego przestępstwa; jeżeli sprawca czynił staraniazmierzające do ujawnienia tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.Przestępstwo prania brudnych pieniędzyAndrzej Dmowski 146
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyWyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II AKa 338/11„Wymienione w art. 299 § 1 k.k. składniki majątkowe stanowią przedmiot wykonawczy(przedmiot czynności wykonawczych). Natomiast korzyści związane z popełnieniem czynuzabronionego stanowią okoliczność modalną. Wymienionych pojęć nie należy więc utożsamiać.Brzmienie art. 299 § 1 k.k. daje podstawę do przyjęcia, że przedmiotem czynnościwykonawczych w tym typie czynu zabronionego są przedmioty i prawa (tzw. brudne pieniądze),których związek z popełnionym czynem zabronionym jest pośredni. Przesłanki pochodzenia zkorzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego nie spełniają te przedmioty i prawa,które zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, a więc pochodzą bezpośrednio z czynuzabronionego.Osiągnięcie korzyści majątkowej za pomocą przestępstwa "prania brudnych pieniędzy" oznaczawszelkie przysporzenie majątkowe po stronie sprawcy w znacznych rozmiarach. Przysporzenie tonie obejmuje wartości majątkowych (przedmiotów lub praw), których sprawca stał siędysponentem w miejsce przekazanych "brudnych pieniędzy". Korzyść majątkowa z popełnieniaprzestępstwa z art. 299 § 1 lub 2 k.k. musi przekraczać ich wartość ”.”Andrzej Dmowski 147
    • Pranie Brudnych PieniędzyZwana inaczej legitymizacją.Działanie mające na celuznalezienie usprawiedliwieniapojawienia się w systemiefinansowym znacznych środków.LOKOWANIE MASKOWANIE INTEGRACJAFizyczne lub elektronicznewprowadzenie środkówpieniężnych pochodzącychz nielegalnych źródełsystemu finansowegoProces zacierania śladówprowadzących do źródłanielegalnych przychodówpoprzez wielokrotny obróttymi środkami.Przestępstwo prania brudnych pieniędzyWyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt III KK 28/11„Znamię "korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego" musi być udowodnione w postępowaniukarnym w taki sam sposób, jak wszystkie pozostałe znamiona przestępstwa z art. 299 § 1 k.k. Należy przy tympodkreślić, że ustawodawca nie wymaga ustalenia przez sąd, aby czyn, stanowiący źródło wartościmajątkowych mających charakter "brudnych pieniędzy", spełniał wszystkie znamiona przestępstwa. Sąd nie jestzwolniony z konieczności udowodnienia przynajmniej tych przedmiotowych elementów czynu "pierwotnego",które pozwalają na jego zakwalifikowanie pod znamiona konkretnego czynu zabronionego zawartego w ustawiekarnej, ani też nie jest zwolniony od wskazania tej kwalifikacji”.”Andrzej Dmowski 148
    • Przestępstwo prania brudnych pieniędzyArt. 106 Prawa Bankowego Bank jest obowiązany przeciwdziałać wykorzystywaniu swojej działalności dla celów mającychzwiązek z przestępstwem, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) zwanej dalej "Kodeksem karnym". Tryb postępowania banku w razie zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, określaodrębna ustawa.Obowiązek przeciwdziałania praniu pieniędzy art. 106 o charakterze generalnym, zobowiązującymbank do przeciwdziałania wykorzystywaniu działalności banku do celów przestępczych.Przestępstwo "prania pieniędzy" ochroną objęty jest obrót gospodarczy (napływ pieniędzy znielegalnych źródeł powoduje zakłócenia w działalności wolnego rynku). Przedmiotem ochrony jest teżmienie oraz pewne dobra prawne.Przepis art. 165a KK penalizuje działania pośrednio skierowane przeciwko bezpieczeństwupowszechnemu; jest ono przedmiotem ochrony, gdyż chodzi o finansowanie przestępstw godzących w tobezpieczeństwo. Przestępstwo to polega na gromadzeniu, przekazywaniu lub oferowaniu środkówsłużących sfinansowaniu przestępstwa o charakterze terrorystycznym.Art. 165a k.k.Kto gromadzi, przekazuje lub oferuje środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe,wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości w celu sfinansowaniaprzestępstwa o charakterze terrorystycznym, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.Andrzej Dmowski 149
    • Transakcje na papierach wartościowychAndrzej Dmowski 150
    • Transakcje na papierach wartościowychPrzestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi są związane z obrotemgospodarczym. Usytuowane w Kodeksie Karnym sytuuje je w rozdziale następującym bezpośrednio poprzepisach określających przestępstwa przeciwko temuż obrotowiKodeks Karny penalizuje następujące zachowania fałszowanie pieniędzy i papierów wartościowych (art. 310) rozpowszechnianie, w dokumentacji związanej z obrotem papierami wartościowymi,nieprawdziwych informacji lub przemilczanie informacji o stanie majątkowym oferenta,mających istotne znaczenie dla nabycia, zbycia papierów wartościowych, podwyższenia alboobniżenia wkładu (art. 311) puszczanie w obieg fałszywego pieniądza lub papieru wartościowego otrzymanego jakoprawdziwy (art. 312) fałszowanie urzędowego znaku wartościowego (art. 313), fałszowanie znaków urzędowych (art. 314) fałszowanie narzędzi pomiarowych (art. 315)Prawa dewizowego - ograniczeniom podlega zbywanie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i zapośrednictwem innych podmiotów, w krajach trzecich:papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu krótszym niż rok, z wyjątkiem nabytych w tych krajachna podstawie zezwolenia dewizowego,wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, zwyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego lub powstałych w obrocie znierezydentami z krajów trzecich w zakresie niewymagającym zezwolenia dewizowego.Andrzej Dmowski 151
    • Zgodnie z postanowieniami art. 106c k.k.s osoby, które bez wymaganego zezwolenia dewizowegoalbo wbrew jego warunkom dokonują w obrocie dewizowym z zagranicą rozliczeń pieniężnychpodlegają karze grzywny do 720 stawek dziennych.Ponadto, na mocy art. 106k k.k.s rezydent, który wbrew obowiązkowi nie przechowujedokumentów związanych z dokonanym obrotem dewizowym, podlega karze grzywny zawykroczenie skarbowe.Kodeks karno skarbowy przewiduje surowe sankcje wobec polskich rezydentów podatkowychposiadających zagraniczne rachunki bankowe bądź dokonujących rozliczeń dewizowych pozagranicami Polski wbrew wymaganym zezwoleniom.Zgodnie z postanowieniami art. 104 § 1 k.k.s rezydent, który bez wymaganego zezwoleniadewizowego albo wbrew jego warunkom otwiera bądź utrzymuje rachunek w banku lub oddzialebanku mającym siedzibę w kraju trzecim, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.Przestępstwo prania pieniędzy może polegać na transferze nielegalnie uzyskanego kapitału pozagranice kraju bez pośrednictwa banku bądź z naruszeniem wymaganych prawem zezwoleńdewizowych, przepis art. 106j k.k.s nakłada na rezydenta, który wbrew obowiązkowi dokonujeprzekazu pieniężnego za granicę lub rozliczenia w kraju, związanego z obrotem dewizowym, bezpośrednictwa uprawnionego banku, karę grzywny w wysokości do 480 stawek dziennych.Transakcje na papierach wartościowychAndrzej Dmowski 152
    • Zgodnie z art. 104 § 2 k.k.s, wartość przedmiotu obrotu nie przekracza ustawowego progu, sprawca podlegakarze grzywny za wykroczenie skarbowe. Karze podlega także zbywanie papierów wartościowych poza granicamiPolski wbrew wymaganym zezwoleniom.Przepis art. 103 § 1 k.k.s stanowi, że rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jegowarunkom zbywa w kraju trzecim, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów, papierywartościowe dłużne o terminie wykupu krótszym niż 1 rok albo wierzytelności lub inne prawa, którychwykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, podlega karze grzywny do 720 stawekdziennych.Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w art. 103 § 1 k.k.s, nie przekracza ustawowego progusprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.Zgodnie z art. 102 k.k.s zabronione jest nabywanie:udziałów lub akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich albo obejmowania udziałów lubakcji w takich spółkach,jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania mających siedzibę w krajach trzecich,dłużnych papierów wartościowych wyemitowanych bądź wystawionych przez nierezydentów z krajówtrzecich,wartości dewizowych zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich, w zamian za inne wartościdewizowe lub krajowe środki płatnicze,wierzytelności lub innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeńpieniężnych, zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich.Transakcje na papierach wartościowychAndrzej Dmowski 153
    • Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościAndrzej Dmowski 154
    • Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościArt. 3 pkt 4 Ordynacji PodatkowejKsięgi podatkowe- rozumie się przez to księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów,ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnychprzepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenciJeżeli księgi są prowadzone rzetelnie i niewadliwie to mają taką samą moc dowodową jak dokumentypubliczne. Organy podatkowe mają jednak odrzucenia tego dowodu w sytuacji gdy księgi zawierająnieprawidłowości w postaci nierzetelności lub wadliwości.Art. 193 Ordynacji Podatkowej§ 1 Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlająstan rzeczywisty.§ 2 Za niewadliwe uważa się księgi podatkowe prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi zodrębnych przepisów.Art. 24. Ustawy o rachunkowości Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie ipoprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu dowody księgowe, zapewnionociągłość zapisów oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.Andrzej Dmowski 155
    • Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1598/11„(…)Dla oceny, czy księga podatkowa jest rzetelna, decydujące znaczenie ma to, czy w oparciu ozapisy w niej dokonane można ustalić prawidłową podstawę opodatkowania, a więc czy zawierazapisy dotyczące wszystkich zdarzeń podatkowych mających wpływ na ustalenie tej podstawy”.”Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Poznania z dnia y września 2012 r. sygn. aktI SA/Po 445/12„(…)Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlająstan rzeczywisty. Powinny być prowadzone w oparciu o potwierdzone, obiektywne i wiarygodnedowody księgowe odzwierciedlające stan faktyczny. Jeżeli firmy nie wykonały usług, to fakturyprzez nie wystawione są fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji, a księgirachunkowe zawierające takie faktury nie mogą być uznane za rzetelne”.”Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Gdańska z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. aktI SA/Gd 1183/11„(…)W myśl art. 193 o.p. rzetelność ksiąg oznacza zgodność dokonanych w nich zapisów zestanem rzeczywistym, zaś niewadliwość, to zgodność sposobu prowadzenia ksiąg zobowiązującymi przepisami”.”Andrzej Dmowski 156
    • Art. 61 k.k.s§ 1. Kto nierzetelnie prowadzi księgę,podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.§ 2.W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karzegrzywny za wykroczenie skarbowe.§ 3. Karze określonej w § 2 podlega także ten, kto wadliwie prowadzi księgę.Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościWyrok Sądu Najwyższego dnia 30 maja 2001 r. sygn. akt II KKN 85/99 niepubl., w: Kubacki,Bartosiewicz, Kodeks, s. 369)„(...)liczba błędnych zapisów nie przesądza o umyślności, albowiem możliwe jest zarównoumyślne wprowadzenie do księgi jednego tylko nierzetelnego zapisu, jak też prowadzenie ksiągw sposób bardzo niedbały i nieumyślne wprowadzenie do nich wielu niezgodnych zrzeczywistością zapisów. Nie ulega również chyba wątpliwości, że komuś, kto dokonuje wksiędze zapisów nieodpowiadających rzeczywistości na podstawie otrzymanych od kogoś innegonierzetelnych dokumentów, w których nierzetelności nie potrafił się zorientować, nie możnaprzypisać umyślności”.”Andrzej Dmowski 157
    • Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościArt. 62. k.k.s§ 1. Kto wbrew obowiązkowi nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia,wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania,podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.§ 2. Kto fakturę lub rachunek, określone w § 1, wystawia w sposób nierzetelny albo takimdokumentem posługuje się,podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.§ 3. Karze określonej w § 1 podlega także ten, kto wbrew obowiązkowi nie przechowujewystawionej lub otrzymanej faktury lub rachunku, bądź dowodu zakupu towarów.§ 4. Karze określonej w § 1 podlega także ten, kto wbrew przepisom ustawy dokona sprzedaży zpominięciem kasy rejestrującej albo nie wyda dokumentu z kasy rejestrującej,stwierdzającego dokonanie sprzedaży.§ 5. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1-4podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2012 r. sygn. aktII Akz 141/12„(…)Wystawienie nierzetelnej faktury (w tym również tzw. "pustej faktury"), godzącej wobowiązek podatkowy, stanowi realizację znamion czynu opisanego w art. 62 § 2 lub § 5k.k.s”.”Andrzej Dmowski 158
    • Art. 80. k.k.s§1. Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacjipodatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.§2. Płatnik, podmiot, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatkudochodowym od osób fizycznych, niepełniący funkcji płatnika lub pośredni odbiorca, którywbrew obowiązkowi nie składa w terminie podatnikowi lub właściwemu organowi wymaganejinformacji podatkowej lub informacji, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 lub art. 42c ust.1 powołanej ustawy, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.§3. Jeżeli informację określoną w § 1 lub 2 złożono nieprawdziwą, sprawcapodlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.§4. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1-3podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościPismo Urzędu Skarbowego w Sosnowca z dnia 16 lipca 2004 r. sygn.PSUS/OPBI/423/119/04/IU„(…)Jeżeli z odrębnych ustaw wynika obowiązek przekazywania informacji podatkowychprzez osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osobyfizyczne, to czyn polegający na niedopełnieniu tego obowiązku wypełnia znamiona czynówzabronionych określonych w art. 80 Kodeksu Karno Skarbowego”.”Andrzej Dmowski 159
    • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt III KK 55/06„Nie wydaje się możliwy zbieg z przepisami kodeksu karnego skarbowego. Wróbel słuszniezauważa, że wykładnia zorientowana na przedmiot ochrony prowadzi do wniosku, iż niepokrywają się obszary penalizacji art. 303 k.k. oraz art. 60-62 k.k.s. (Wróbel,Przestępstwo..., s. 26-27; tenże (w:) Zoll III, s. 763). Odmiennie uważa Zawłocki (w:) WąsekII, s. 1346”.”Nierzetelna księgowość/ Zaniechania w księgowościArt. 303 Kodeksu karnego§ 1. Kto wyrządza szkodę majątkową osobie fizycznej, prawnej albo jednostce organizacyjnejnie mającej osobowości prawnej, przez nieprowadzenie dokumentacji działalnościgospodarczej albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą, wszczególności niszcząc, usuwając, ukrywając, przerabiając lub podrabiając dokumentydotyczące tej działalności, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.Andrzej Dmowski 160Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r. IIISA/Wa 420/04„Za nierzetelną może być uznana księga, w której nie dokonano zapisu w celu ukryciaosiągniętego przychodu czy też dokonanej czynności, jak też księga, w której przez pomyłkędokonano błędnego zapisu”.”
    • Czynności KontrolneKontrola PodatkowaAndrzej Dmowski 161
    • Kontrola podatkowaCelem kontroli podatkowej jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązkówwynikających z przepisów prawa podatkowego.Kontrola podatkowa jest przeprowadzana na podstawie imiennego upoważnienia udzielonegoprzez naczelnika urzędu skarbowego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego. Wprzypadku, gdy okoliczności faktyczne uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli, kontrolapodatkowa może być wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej kontrolowanemu. W tymprzypadku, należy jednak kontrolowanemu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 3dni od dnia wszczęcia kontroli, doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.Kontrolę podatkową podejmuje się wyłącznie z urzędu.Wszczęcie kontroli podatkowej następuje przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia dojej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej lub dowodu osobistego, jeżelikontrolujący nie ma obowiązku posiadania legitymacji.CzynnościKontrolneKontrolapodatkowaKontrolaskarbowaAndrzej Dmowski 162
    • Organy Kontroli Minister Finansów (ceny transferowe)Organ podatkowy I instancjiPodmioty podlegające kontroli: Podatnik Płatnik Inkasent Następcy prawni Osoby trzecieKontrola podatkowaInne służby, gdy istnieją trudności uniemożliwiającelub utrudniające przeprowadzenie czynnościkontrolnychMiejsce kontroli:Siedziba kontrolowanegoMiejsce przechowywania ksiągLokale mieszkalne, gdy:- przechowywane są księgi- siedziba przedsiębiorcyLokale osób trzecichObjęte kontrolą są:obowiązki materialne i instrumentalne (proceduralne)czynności faktyczne o prawnespełniania warunków do ulgAndrzej Dmowski 163
    • Kontrola podatkowa podczas czynności podatnika 8 godzin dziennie przeprowadzona bez zbędnej zwłoki przeprowadzona przez okres wskazany w upoważnieniu przedłużona tylko na podstawie nowego upoważnienia możliwość zawieszenia lub umorzenia zawieszonej kontroliCzynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niegowskazanej, chyba że kontrolowany zrezygnuje z prawa uczestniczenia w czynnościachkontrolnych.Jeżeli kontrolowanym jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającaosobowości prawnej czynności kontrolnych dokonuje się w obecności osób upoważnionych.Czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie kontrolowanego, w innym miejscuprzechowywania dokumentacji oraz w miejscach związanych z prowadzoną przez niegodziałalnością i w godzinach jej prowadzenia.Sposób przeprowadzenia kontroli podatkowej:Andrzej Dmowski 164
    • Kontrola podatkowaKontrolujący, w zakresie wynikającym z upoważnienia, są w szczególności uprawnieni do:1. wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego,2. żądania okazania majątku podlegającego kontroli oraz do dokonania jego oględzin,3. żądania udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych zprzedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów i notatek4. legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzebkontroli5. przesłuchiwania świadków, kontrolowanego oraz innych osóbKontrolujący jest obowiązany udokumentować przebieg kontroli podatkowej w protokolekontroli. W szczególności, protokół ten powinien zawierać:wskazanie kontrolowanego,wskazanie osób kontrolujących,określenie przedmiotu i zakresu kontroli, określenie miejsca i czasu przeprowadzenia kontroli,opis dokonanych ustaleń faktycznych,dokumentację dotyczącą przeprowadzonych dowodów,pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień.Kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu, może w terminie 14 dni od dniajego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześniestosowne wnioski dowodowe.Andrzej Dmowski 165
    • Kontrola podatkowaWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt ISA/Ol 591/09„Na gruncie u.s.d.g. odróżnić należy kontrolę podatkową od postępowania podatkowego. Analizaunormowań rozdziału 5 u.s.d.g. pozwala bowiem na stwierdzenie, że dotyczą one kontroli w ścisłymrozumieniu tego pojęcia, więc tych czynności organów kontroli, które przeprowadzane są uprzedsiębiorcy, w jego siedzibie, mając przez to wpływ na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa.Tak rozumiana kontrola to czynności organu kontrolującego w siedzibie przedsiębiorstwa, polegającena bezpośrednim poznaniu działalności przedsiębiorcy, związane m.in. z zapoznaniem się zdokumentacją i zabezpieczeniem dokumentów, akt oraz innych środków dowodowych znajdujących sięu kontrolowanego na cele dalszego postępowania. W odniesieniu do kontroli podatkowej takie jejrozumienie znajduje nadto potwierdzenie w wykładni językowej art. 281 § 1 o.p., który mówi oprzeprowadzaniu kontroli podatkowej " u podatnika" oraz w art. 285a § 1 o.p., który wproststwierdza,że "czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie kontrolowanego, w innym miejscuprzechowywania dokumentacji oraz w miejscach związanych z prowadzoną przez niego działalnością i wgodzinach jej prowadzenia (-)".”Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II FSK 532/11„Wynik kontroli, jeśli wskazuje wyłącznie stwierdzone uchybienia oraz dokonuje ustaleń faktycznych,a tym samym nie dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień bądź obowiązkówwynikających z przepisów prawa, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tak wynikaz wyroku NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II FSK 532/11”.”Andrzej Dmowski 166
    • Kontrola skarbowaAndrzej Dmowski 167
    • Kontrola skarbowaZakres kontroli skarbowej dotyczy: kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczaniai wpłacania podatków ujawnianie i kontrola niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej, a takżedochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi orazśrodkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych,podlegającymi zwrotowi rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych zobrotem z zagranicą towarami i technologiami objętymi kontrolą międzynarodową,naruszających prawa ochrony dóbr kultury narodowej, narodowego zasobu archiwalnego iochrony własności intelektualnej, wprowadzania na polski obszar celny i wyprowadzania ztego obszaru środków płatniczych pochodzących z przestępstw, a także ściganych namocy umów i porozumień międzynarodowych badanie prawidłowości stosowania cen urzędowych, a także cen umownych w zakresieobjętym ograniczeniami swobodnego kształtowania ich poziomu.Andrzej Dmowski 168
    • Kontroli skarbowej podlegają: zobowiązani do świadczeń pieniężnych na rzecz Skarbu Państwa lub państwowych funduszycelowych, wydatkujący, przekazujący i otrzymujący środki publiczne oraz środki pochodzące z UniiEuropejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, podlegające zwrotowi, zobowiązani do wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środkówpublicznych oraz środków pochodzących z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucjifinansowych, podlegających zwrotowi, władający i zarządzający mieniem państwowym, jednostki wykorzystujące mienie przekazane przez Skarb Państwa w celu realizacji zadańpublicznych oraz sprywatyzowane mienie Skarbu Państwa, beneficjenci poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa oraz podmioty, za któreSkarb Państwa poręczył lub gwarantował, osoby zatrudnione lub pełniące służbę w jednostkach organizacyjnych administracji celnej,podatkowej oraz kontroli skarbowej podległych ministrowi właściwemu do spraw finansówpublicznych, w tym w urzędzie obsługującym tego ministra, zobowiązane do składaniaoświadczeń o stanie majątkowym, jednostki organizacyjne administracji celnej, podatkowej oraz kontroli skarbowej podległeministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w tym urząd obsługujący tegoministra.Kontrola skarbowaAndrzej Dmowski 169
    • Rozpoczęcie kontroliWszczęcie postępowania kontrolnego następuje wyłącznie z urzędu w formie postanowienia,natomiast datą wszczęcia postępowania kontrolnego jest dzień doręczenia kontrolowanemupostanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego.Czynności kontrolne przeprowadza inspektor wraz z upoważnionymi pracownikami, po okazaniulegitymacji służbowych i znaków identyfikacyjnych.Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej jest wydawane przez dyrektora urzędukontroli skarbowej lub Generalnego Inspektora Kontroli SkarbowejUprawnienia kontrolujących Inspektorzy i pracownicy wykonujący czynności związane zrealizacją zadań ustawowych mają prawo m.in. do:1) legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości2) zatrzymywania i przeszukiwania osób oraz przeszukiwania pomieszczeń, bagażu i ładunku wtrybie i przypadkach określonych w przepisach3) zatrzymywania pojazdów i innych środków przewozowych w celu przeprowadzenia kontroliprzewożonych towarów lub dokumentów przewozowych dotyczących tych towarów, a takżebadania towarów i pobierania ich próbek, oraz przeprowadzenia kontroli rodzajuużywanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu mechanicznego4) Prawo do użycia środków przymusuKontrola skarbowaAndrzej Dmowski 170
    • Kontrola skarbowaZakończenie kontroliOrgan kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne:decyzją w rozumieniu ustawy - Ordynacja podatkowa, gdy ustalenia dotyczą podatków, opłat iniepodatkowych należności budżetu państwa, których określanie lub ustalanie należy dowłaściwości naczelników urzędów skarbowychwynikiem kontroli - gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości:w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi orazśrodkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych,podlegającymi zwrotowi,innych niż wymienione w pkt a, w szczególności w zakresie oświadczeń o stanie majątkowym,gdy nieprawidłowości nie stwierdzono albo gdy ustalenia dotyczą należności celnych.Przed wydaniem decyzji lub wyniku kontroli organ kontroli skarbowej wyznacza stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowegoAndrzej Dmowski 171
    • Kontrola skarbowaOrgan kontroli co do zasady ma obowiązek zawiadomić kontrolowanego o zamiarze wszczęciazarówno kontroli podatkowej jak również kontroli skarbowej.Co do zasady kontrola podatkowa lub skarbowa może być wszczęta nie wcześniej niż poupływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia kontrolowanemuzawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.Wysłanie zawiadomienia nie obliguje organu podatkowego do wszczęcia kontroli podatkowej.Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia,wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.Od dnia 7 marca 2009 r. znowelizowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczejdają możliwość złożenia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania kontroli, rozpoczętej znaruszeniem przepisów o konieczności zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia.Sprzeciw wnosi się do organu podejmującego i wykonującego kontrolę (np. naczelnika urzęduskarbowego) w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. Należy uzasadnićwniesienie sprzeciwu.Andrzej Dmowski 172
    • Wywiad skarbowyAndrzej Dmowski 173
    • Wywiad skarbowyWywiad Skarbowy – powstał w 1998 podlega Generalnemu Inspektorowi Kontroli Skarbowej wMinisterstwie Finansów.Jest to szczególna forma wykonywania kontroli skarbowej. Obejmuje czynności, w tym równieżczynności operacyjno-rozpoznawcze, pozwalające m.in. na: określenie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania ujawnianie nie zgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej i dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów kontrolę finansów jednostek samorządowych kontrolę towarową z zagranicą ujawnianie i zapobieganie korupcjiWywiad skarbowy uzyskuje, gromadzi, przetwarza i wykorzystuje informacje o m.in. dochodach,obrotach, rzeczach i prawach majątkowych podmiotów podlegających kontroli skarbowej. Wtrakcie wykonywania zadań, w uzasadnionych przypadkach określonych w ustawie o kontroliskarbowej, pracownicy wywiadu skarbowego mogą zastosować, za zgodą sądu, kontrolęoperacyjną (m.in. podsłuch). W czasie wykonywania swoich czynności pracownicy wywiaduskarbowego mogą współpracować z osobami chcącymi udzielić informacji kontroli skarbowej.Andrzej Dmowski 174
    • Służba CelnaAndrzej Dmowski 175
    • Służba celnaOrgany służbycelnejMinister wł.do spraw fn.publSzef SłużbyCelnejDyrektorzyIzb CelnychNaczelnicyUrzędówCelnychOrgany celne są odpowiedzialne za nadzór nad międzynarodową wymianą handlową Wspólnoty,wspierając w ten sposób sprawiedliwy i swobodny handel, wdrażanie zewnętrznych aspektówrynku wewnętrznego, wspólnej polityki handlowej oraz pozostałych wspólnych polityk Wspólnotyw zakresie wymiany handlowej, a także bezpieczeństwo całego łańcucha dostaw.Każda wysyłka towarów wprowadzanych do Unii Europejskiej podlega zgłoszeniu organomcelnym. Na podstawie zgłoszenia celnego funkcjonariusze celni kontrolują wysyłkę i pobierają cłaprzywozowe oraz należne podatki.Służba Celna w głównej mierze zwalcza przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe - tzw.celne i akcyzowe, związane z nielegalnym obrotem towarowym.Andrzej Dmowski 176
    • Służba celnaZadania Służby Celnej - art. 2 ustawy o Służbie Celnej kontrola przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z wywozem i przywozemtowarów,wykonywanie czynności związanych z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego,wymiar i pobór należności celnych i innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów,wymiar i pobór podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu towarów,kontrola, szczególny nadzór podatkowy, wymiar i pobór podatku akcyzowego,pobór opłaty paliwowej,kontrola gier i zakładów wzajemnych, wykonywanie zadań wynikających z ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, związanych wszczególności z udzielaniem koncesji oraz zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów oraz rejestracją urządzeń,współdziałanie przy realizacji Wspólnej Polityki Rolnej, wykonywanie zadań wynikających z przepisów wspólnotowych regulujących statystykę dotyczącą obrotu towarowegopomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej, rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw iwykroczeń związanych z przywozem i wywozem towarów oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym innymiustawami, rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisówdotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanychz wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętychograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiałyjądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiaływybuchowe i technologie objęte kontrolą międzynarodową,kontrola ruchu drogowego,kontrola transportu drogowego,współpraca z organami celnymi innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi, współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadańustawowych.Andrzej Dmowski 177
    • Niefinansowe organy dochodzeniaAndrzej Dmowski 178
    • Niefinansowe organy dochodzenia1) Straż Graniczna - w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe ujawnionepodczas dokonywanych czynności;2) Policja - w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe ujawnione w zakresieswego działania przez Policję;3) Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego - w sprawach o przestępstwa skarbowe ujawnione wzakresie swego działania przez ten organ;4) Żandarmeria Wojskowa - w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowepopełnione przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, w zakresie podlegającymwłaściwości sądów wojskowych;5) Centralne Biuro Antykorupcyjne - w sprawach o przestępstwa skarbowe ujawnione w zakresieswojej właściwości jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesyekonomiczne państwa.Postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn.akt II K 637/09„(…)Jeśli przedmiotem postępowania karnego, obok przestępstw z Kodeksu karnego, są przestępstwakarne skarbowe, to prowadzący postępowanie niefinansowy organ, nie tylko że jest obwiązany -stosownie do art. 134 § 2 i § 5 k.k.s. - powiadomić o tym właściwy finansowy organ postępowania, aleten niefinansowy organ obowiązany jest jednocześnie -jeśli tylko zachodzą ustawowe przesłanki (art.17 k.k.s.) - pouczyć podejrzanych (oskarżonych) o uprawnieniu płynącym z art. 142 § 1 k.k.s. Jeśli zaśpodejrzany z uprawnienia tego skorzysta, to obligatoryjnie (stosownie do art. 134 § 4 i § 5 k.k.s.,niefinansowy organ postępowania przekazuje sprawę organowi finansowemu”.”Andrzej Dmowski 179
    • Przestępstwa i wykroczenia skarboweAndrzej Dmowski 180
    • CzynyzabronionePrzestępstwaskarboweTypkwalifikowanyTypuprzywilejowanyWypadek mniejszegowagi albo wartość <próg 5X minimalnewynagrodzenie =WYKROCZENIEMała wartośćprzedmiotuczynu < 200 xminimalnewynagrodzenie =OBNIŻENIESANKCJIWykroczeniaskarboweKara grzywny: 1/10 –20 x minimalnewynagrodzenieCzyny zabronioneAndrzej Dmowski 181
    • Sankcje karnoskarboweArt. 1 § 1 k.k.sOdpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenieskarbowe podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą karyprzez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.Czyn zabroniony nie zostanie popełniony gdySpołeczna szkodliwość czynu jest znikomaNie można przypisać sprawcy czynu zabronionegoJeżeli do dokonania przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wymagane jestnastąpienie określonego w kodeksie skutku, sprawca zaniechania podlega odpowiedzialnościkarnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe tylko wtedy,jeżeli ciążył na nim prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.Andrzej Dmowski 182
    • Pojęcie przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowegoCzyn zabroniony – zachowanie o znamionach określonych w kodeksie, chociażby nie stanowiło onoprzestępstwa lub wykroczenia skarbowego.Określenie czynu zabronionego może nastąpić tylko w k.k.s (art. 53 1 k.k.s)Przestępstwo skarbowe – czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych,kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności. (art. 53 2 k.k.s)Wykroczenie skarbowe - czyn zabroniony pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli kwotauszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynunie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia (2013 r. 5 x1600) (art. 53 3 k.k.s)Wykroczeniem skarbowym jest także inny czyn zabroniony, jeżeli kodeks tak stanowi. (art. 53 3 k.k.s)W rozumieniu kodeksu wypadek mniejszej wagi to wykroczenie skarbowe zawierające niski stopieńspołecznej szkodliwości. (art. 53 8 k.k.s)Wykroczenia skarbowe - typy czynów zabronionych; np. art. 57 1 k.k.s, art. 79 k.k.s, art. 106e k.k.s(sankcja – „podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe”)Czynów zabronionych subsydiarne wobec przestępstw skarbowych albo innych wykroczeń skarbowych; art.84 k.k.s, art. 96 k.k.s, art. 106ł k.k.s, art. 111 k.k.sPrzepołowione typy czynów zabronionych (częściowo wykroczenie skarbowe, częściowo przestępstwoskarbowe)Kryteria przepoławiające: rzeczowe – „ustawowy próg”; np. art. 54 3 k.k.s ocenne – „wypadek mniejszej wagi”; np. art. 85 4 k.k.sAndrzej Dmowski 183
    • Przestępstwa i wykroczenia skarbowe - Najczęściej występujące Uchylanie się od opodatkowania (art. 54 k.k.s)Oszustwo w postępowaniu podatkowym (56 § 1-3 k.k.s)Opóźnienie w złożeniu deklaracji lub oświadczenia przez podatnika (56 § 4 k.k.s)Nieterminowe płacenie podatku (art.57 k.k.s )Nieodprowadzenie w terminie przez płatnika pobranego podatku (art.77 k.k.s)Opóźnienie w złożeniu deklaracji przez płatnika (art.79 § 2 k.k.s)Opóźnienie w złożeniu informacji podsumowującej VAT-UE (art.80a § 2 k.k.s)Utrudnianie kontroli (art.83 k.k.s)Andrzej Dmowski 184
    • Kary – Kodeks Karno SkarbowyWykroczenie skarbowe (art. 48 k.k.s) - grzywna kwotowa od 1/10 minimalnegowynagrodzenia do 20 x minimalnego wynagrodzenia (min. wynagrodzenie – 2013 r. – 1600 PLNbrutto)Przestępstwo skarbowe (art. 23, 26, 27 k.k.s):Grzywna od 10 do 720 stawek (nadzwyczajnie obostrzona – 1080 stawek);wartość stawki – min. 1/30 minimalnego wynagrodzenia; max. 400 x 1/30 minimalnegowynagrodzenia.Wyrokiem nakazowym kara grzywny w granicach nieprzekraczających wysokości200 stawek dziennych, chyba że kodeks przewiduje karę łagodniejszą.Ograniczenie wolności możliwe do wymierzenia zawsze gdy przestępstwo jestzagrożone karą pozbawienia wolności (z wyłączeniem przypadków nadzwyczajnego obostrzenia)oraz z sankcji (wyjątek - art. 110 k.k.s nielegalna sprzedaż losu).Pozbawienie wolności od 5 dni do 5 lat; wymierzane w dniach, miesiącach ilatach (nadzwyczajnie obostrzona – do 10 lat; w warunkach kary łącznej – do 15 lat)Kara aresztu wojskowego – najkrócej 5 dni, najdłużej 2 lata.Andrzej Dmowski 185
    • Wykroczenia skarboweKara Grzywnywymierzana w graniach 1/10 do 20 x wysokości minimalnego wynagrodzeniaWyrok nakazowydo wysokości do 10 x minimalnegodo wysokości 2 x minimalnego wygrodzenia wynagrodzeniawynagrodzeniaMandat karnyAndrzej Dmowski 186
    • Środki karne i zabezpieczająceAndrzej Dmowski 187
    • Przestępstwa skarboweŚrodki Karne Dobrowolne podanie się odpowiedzialności Przepadek przedmiotów Ściągnięcie równowartości pieniężnejprzepadku przedmiotów i korzyścimajątkowych zakaz prowadzenia określonej działalnościgospodarczej, wykonywania określonegozawodu lub zajmowania określonegostanowiska Podanie wyroku do publicznej wiadomości Pozbawienie praw publicznychŚrodki probacyjne:•warunkowe umorzenie postępowania karnego•warunkowe zawieszenie wykonania kary•warunkowe zwolnienieWykroczenia skarbowe Dobrowolne poddanie sięodpowiedzialności Przepadek przedmiotów Ściągniecie równowartości pieniężnejprzepadku przedmiotówAndrzej Dmowski 188
    • Środki ZabezpieczająceAndrzej Dmowski 189Środki zabezpieczające (art. 22. § 3 k.k.s )- mają charakter izolacyjno-leczniczych lub teżadministracyjnych i wymierzane są zamiast kar 22. § 3 k.k.s wobec sprawcy czynu zabronionego.Środki zabezpieczające: umieszczenie w zakładzie zamkniętym umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym umieszczenie w zakładzie karnym, w którym stosuje się środki lecznicze lubRehabilitacyjneumieszczenie w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego skierowanie do placówki leczniczo-rehabilitacyjnej przepadek przedmiotów zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodulub zajmowania określonego stanowiskaPostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1996 r. sygn. akt V KKN 35/96, Prok. i Pr. 1997, nr 2,poz. 4„Decyzję o zasadności stosowania środka zabezpieczającego podejmuje sąd, a nie biegli. Ci ostatni ustalają natomiast,jaki jest stan zdrowia psychicznego sprawcy czynu zabronionego i formułują medyczną prognozę prawdopodobieństwapopełnienia przez taką osobę czynu zabronionego określonej kategorii w przyszłości. Natomiast rzeczą sądu jestzdecydowanie, czy takie prawdopodobieństwo, jakie ustalają biegli, popełnienia takiego rodzaju czynu, powoduje, żeuznać trzeba, iż pozostawienie tej osoby na wolności grozi poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego.Uwzględnić wówczas trzeba to, jaki czyn podejrzany popełnił, jaki jest stan jego zdrowia psychicznego i jak znacznejest prawdopodobieństwo popełnienia przez tę osobę czynu zabronionego i jakiego rodzaju czynu toprawdopodobieństwo dotyczy”.”
    • Andrzej Dmowski 190Odpowiedzialność karna podmiotów zbiorowych
    • Odpowiedzialność karna - podmiotu zbiorowegoPodmiot zbiorowy - ponosi odpowiedzialność za czyn zabroniony jako przestępstwo alboprzestępstwo skarbowe - wymienione w zamkniętym katalogu (art. 16 uopz); ich popełnienie możegenerować następczą odpowiedzialność podmiotu zbiorowegoart. 16 ust. 1 uopz – katalog przestępstwart. 16 ust. 2 uopz – katalog przestępstw skarbowychPodmiot zbiorowy (art. 2 uopz) osoba prawna (w tym spółka akcyjna, spółka z o.o., partie polityczne, fundacje, stowarzyszenia) orazjednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznajązdolność prawną (np. spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka akcyjna w organizacji) z wyłączeniem Skarbu Państwa, jednostek samorząduterytorialnego i związków jednostek samorządu terytorialnego; Spółka handlowa z udziałem Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub związkutakich jednostek; spółka kapitałowa w organizacji; podmiot w stanie likwidacji; przedsiębiorcaniebędący osobą fizyczną, a także zagraniczna jednostka organizacyjna (np. oddział czyprzedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego)PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI• Czyn osoby fizycznej (art. 3 uopz)Stwierdzony prawomocnym orzeczeniem (art. 4 uopz) - przesłanka formalna• Korzyść dla podmiotu zbiorowego (art. 3uopz in fine ) - przesłanka obiektywna• Wina podmiotu zbiorowego (art. 5 uopz) - przesłanka subiektywnaAndrzej Dmowski 191
    • Środki karne stosowane wobec podmiotów zbiorowychŚrodek Podstawowy kara pieniężna w wysokości od 1.000 do 5.000.000 złotych, nie więcej niż 3 % przychoduosiągniętego w roku obrotowym, w którym popełniono czyn zabroniony będący podstawąodpowiedzialności podmiotu zbiorowego (art.7 uopz)Środki Dodatkowe: obligatoryjny - przepadek: przedmiotów oraz korzyści majątkowej uzyskanej chociażbypośrednio z popełnienia czynu zabronionego; gdy brak przedmiotów/korzyści majątkowej –przepadek równowartości przedmiotów/korzyści majątkowej (art.8 uopz) fakultatywnie - podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz zakazy: promocji lubreklamy prowadzonej działalności, wytwarzanych lub sprzedawanych wyrobów,świadczonych usług lub udzielanych świadczeń; korzystania z dotacji, subwencji lub innychform wsparcia środkami publicznymi; korzystania z pomocy organizacjimiędzynarodowych, których RP jest członkiem; ubiegania się o zamówienia publiczne;prowadzenia orzekane w określonej działalności podstawowej lub uboczne (zakazyorzekane w latach, na okres od 1 roku do 5 lat).Andrzej Dmowski 192
    • Przepadek przedmiotów i korzyściAndrzej Dmowski 193
    • Przepadek przedmiotów i korzyściPrzepadek przedmiotów art. 29 k.k.s1) przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa skarbowego lub wykroczeniaskarbowego – owoce czynu,2) narzędzie lub inny przedmiot stanowiący mienie ruchome, które służyło lub byłoprzeznaczone do popełnienia przestępstwa skarbowego – narzędzie czynu,3) opakowanie oraz przedmiot połączony z przedmiotem przestępstwa skarbowego wtaki sposób, że nie można dokonać ich rozłączenia bez uszkodzenia któregokolwiek ztych przedmiotów;4) przedmiot, którego wytwarzanie, posiadanie, obrót, przechowywanie, przewóz,przenoszenie lub przesyłanie jest zabronione.Andrzej Dmowski 194
    • Przepadek przedmiotów i korzyściPrzepadek korzyść majątkowychSprawca został skazany za przestępstwo sprawca osiągnął korzyśćskarbowe majątkową niepodlegającą przepadkowiprzedmiotówPrzesłanka negatywnaKorzyść majątkowa nie podlega zwrotowi innemu uprawnionemu podmiotowio przepadku orzeka sąd w wyroku skazującymKorzyścią majątkową jest natomiast każdeprzysporzenie majątku albo uniknięcie w nimstrat. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30stycznia 1980 r. VII KZP 41/78, OSNKW 3/1980,poz. 24)Andrzej Dmowski 195
    • Przepadek korzyści majątkowychPRZEPADEKKORZYŚCIMAJĄTKOWEJART. 33 kksDotyczy korzyści majątkowejniepodlegającej przepadkowiprzedmiotów pochodzącychbezpośrednio z przestępstwalub tzw. przedmiotówzakazanychśrodek obligatoryjnyorzeczenia przepadkukorzyści majątkowej, sąd(obligatoryjnie) orzekaśrodek karny ściągnięcia jejrównowartości pieniężnejjest orzekany wobec każdegosprawcy, po spełnieniuprzesłanek z art. 33 kksAndrzej Dmowski 196
    • Okoliczności stanowiące podstawę obostrzenia karyNadzwyczajne obostrzenie kary art. 37 i 38 k.k.s :PrzesłankiObligatoryjne Szczególne• uszczuplenie należności publicznoprawnej dużejwartości albo duża wartość przedmiotu (większa niż500 minimalnych wynagrodzeń) chyba żewymagalna należność została w całości uiszczonaprzed zamknięciem przewodu sądowego wpierwszej instancji• stałe źródło dochodu;• ciąg przestępstw skarbowych; chyba że wymagalnanależność została w całości uiszczona przedzamknięciem przewodu sądowego w pierwszejinstancji• recydywa skarbowa;• struktury zorganizowane;, chyba że sprawcaodstąpił od udziału w zorganizowanej grupie lubzwiązku i ujawniając prze organem ścigania istotneokoliczności zamierzonego przestępstwaskarbowego, zapobiegł jego popełnieniu.• przemoc lub groźba użycia przemocy;• nadużycie stosunku zależności lub wyzyskaniekrytycznego położenia innej osoby;• Stosując nadzwyczajne obostrzenie kary, sądwymierza karę pozbawienia wolności w wysokości nieniższej niż 3 miesiące do górnej granicy ustawowegozagrożenia zwiększonego podwójnie, co nie wyłączawymierzenia w wysokości do górnej granicyustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę takżekary grzywny grożącej za to przestępstwo, jeżelisprawca popełnia ten czyn zabroniony określony w:• art. 54 § 1, art. 55 § 1, art. 56 § 1, art. 63 § 1-5, art.65 § 1, art. 67 § 1, art. 69a § 1, art. 70 § 1, 2 i 4, art.73a § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 86§ 1 i 2, art. 87 § 1 i 2, art. 90 § 1, art. 91 § 1 oraz art.92 § 1, a kwota uszczuplonej należnościpublicznoprawnej lub wartość przedmiotu czynuzabronionego jest wielka;• W wypadku określonym w § 1 pkt 1 lub 2 stosuje sięodpowiednio przepis art. 26 § 2, a w wypadkuokreślonym w § 2 stosuje się odpowiednio przepis art.37 § 2 lub 3.Andrzej Dmowski 197
    • Art. 38. § 1Sąd wymierza karę pozbawienia wolności:1) do 6 miesięcy albo karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jestzagrożone tylko karą grzywny do 360 stawek dziennych, co nie wyłącza wymierzeniatakże kary grzywny grożącej za to przestępstwo;2) do roku albo karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożonetylko karą grzywny przekraczającą 360 stawek dziennych, co nie wyłącza wymierzeniatakże kary grzywny grożącej za to przestępstwo;3) przewidzianą za przypisane przestępstwo skarbowe w wysokości nie niższej niż 1 miesiącdo górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, co nie wyłączawymierzenia z takim samym obostrzeniem także kary grzywny grożącej za toprzestępstwo obok kary pozbawienia wolności.§ 2. Stosując nadzwyczajne obostrzenie kary, sąd wymierza karę pozbawienia wolności wwysokości nie niższej niż 3 miesiące do górnej granicy ustawowego zagrożeniazwiększonego podwójnie, co nie wyłącza wymierzenia w wysokości do górnej granicyustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę także kary grzywny grożącej za toprzestępstwo, jeżeli sprawca popełnia ten czyn zabroniony określony w:§ 3. W wypadku określonym w § 1 pkt 1 lub 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 26 § 2, a wwypadku określonym w § 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 37 § 2 lub 3.Zasady wymiaru kary obostrzonejAndrzej Dmowski 198
    • Ciąg przestępstw skarbowych i kara łącznaArt. 40. Kodeksu Karno Skarbowego§ 1 Jeżeli sprawca w warunkach określonych w art. 85 Kodeksu karnego popełnia dwa albowięcej ciągów przestępstw skarbowych określonych w art. 37 § 1 pkt 3 albo ciąg przestępstwskarbowych oraz przestępstwo skarbowe, sąd orzeka karę łączną, stosując odpowiednioprzepisy Kodeksu karnego o zbiegu przestępstw oraz o łączeniu kar i środków karnych.§ 2 Jeżeli sprawca został skazany dwoma albo więcej orzeczeniami za przestępstwa skarbowenależące do ciągu przestępstw skarbowych określonego w art. 37 § 1 pkt 3, orzeczona wwyroku łącznym kara nie może przekroczyć górnych granic wymiaru określonych w art. 38 §1 lub 2.§ 3 Kara łączna ograniczenia wolności nie może przekraczać 18 miesięcy, a kara łączna grzywnynie może przekraczać 1.080 stawek dziennych. Przy określaniu na nowo stawki dziennej, sądkieruje się wskazaniami określonymi w art. 23 § 3.Art. 85. Kodeksu KarnegoJeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok,chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za niekary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc zapodstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.Andrzej Dmowski 199
    • Kara łącznadwa lub więcej ciągów przestępstw skarbowychciąg przestępstw skarbowych i za przestępstwo skarbowe, i orzeczenia z tego tytułu kartego samego rodzaju lub innych podlegających łączeniu Kara łączna ograniczenia wolności i grzywny przy orzekaniu w trybie art. 40 § 1 niemoże przekroczyć odpowiednio 18 miesięcy i 1.080 stawek dziennych. W przypadku kary pozbawienia wolności, stosuje się zasady określone w art. 39 k.k.s wprzypadku orzekania jej jako kary łącznej. Każdy ciąg przestępstw może byćwymierzony w granicach określonych w art. art. 38 § 1 i 2 a następnie orzekana jakołączna wedle zasad wskazanych w art. 39:Kara łączna wymierzana w granicach od najwyższej z kar za dane przestępstwo do wysokości:1.080 stawek dziennych - grzywna2 lata - ograniczenia wolności15 lat - pozbawienia wolnościCiąg przestępstw skarbowych i kara łącznaAndrzej Dmowski 200
    • Page 201Andrzej Dmowski CFE, CICA, CAAttorney –at-law, Statutory Tax AdvisorE: andrzej.dmowski@russellbedford.plM: + 504 020 405Russell Bedford PolandCentral Office – WarszawaAntaresul. Marynarska 1102- 674 WarszawaT: +48 22 229 01 00W: www.russellbedford.plBiura: Warszawa, Poznań, Katowice, GdyniaRussell Bedford Poland jest członkiem Russell Bedford International, międzynarodowejsieci niezależnych firm doradczych działającej w ponad 90 krajach na całym świecie.Dziękuję za uwagęAndrzej Dmowski 201