Your SlideShare is downloading. ×
Hr en financien
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Hr en financien

1,226

Published on

Workshop Financien voor HR Manager

Workshop Financien voor HR Manager

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,226
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
34
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 1 GITP 18-10-2010 drs. ing. Rob Latten MBA 013 - 464 80 99 Rob.Latten@GITP.NL HR en financiën Een inleiding 18 oktober 2010
  • 2. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Een overzicht Kosten en kostprijzen Budgettering Corporate finance Management-informatie (BSC) Treasury (o.a financiering, aantrekken middelen) Cashmanagement (o.a. geldstroom- en liquiditeitenbeheer) Management and cost accounting Financieel management Financial accounting Procesbeheersing Risicomanagement modellen (COSO) Corporate Governance Beheersing ICT Jaarverslaggeving (o.a. balans, w/v-rekening, kasstroomoverzicht) Sarbanes Oxley en Tabaksblat Ratio-analyse In control statement Regelgeving (RJ, IFRS, etc.) Besturing, toezicht en afleggen van verantwoording. AO / IC 2
  • 3. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Agenda 1. strategie 2. financiën 3. wet op de jaarrekening 4. ratio – analyse 5. HR-accounting 3
  • 4. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Goed personeelsbeleid is lastiger dan financieel beleid 4
  • 5. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Vakjargon 5
  • 6. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Wie doet wat (functies)? Financieel directeur Controller Financieel administrateur Accountant (in vs. ex) en boekhouder 6
  • 7. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 1. strategie 7
  • 8. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Strategieformulering Visie, missie, Business plan doelstellingen, strategie, beleid Toekomstige situatie Aannames, onzekerheid, onvolledige informatie Invoering gemaakte keuze Implementatieplan, acties, control: controle en Huidige situatie bijsturing Probleem analyse Verleden, feiten, analyseren 8
  • 9. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Samenhang begrippen 9
  • 10. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Essentie van strategie EXTERN kansen en bedreigingen Omgeving Klanten Maatschappij Leveranciers Markt INTERN Bedrijfskolom sterktes en zwaktes Resultaten Mensen Middelen Structuur Cultuur Ketens Missie Visie Strategie: - Doelstellingen - Maatregelen, scenario's 10
  • 11. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Cirkel van Deming Plan Do Act Check tering g verbe rgin Bo tin ue Con 11
  • 12. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Hoe werkt strategie? PLAN - S1 Maken Strategisch plan STRATEGISCH BESTUREN ACT – S4 DO – S2 Kaders Bijsturen Uitvoeren, Meten Strategisch plan Strategisch plan PLAN - T1 Maken Tactisch plan CHECK – S3 Excepties Control TACTISCH Strategisch plan BESTUREN Besturende ACT – T4 DO – T2 Kaders Processen Rapportage Bijsturen Uitvoeren, Meten Tactisch plan Tactisch plan PLAN - O1 Maken Operationeel plan CHECK – T3 Excepties Tactische OPERATIONEEL Control BESTUREN ACT – O4 DO – O2 Rapportage Bijsturen Uitvoeren, Meten Operationeel plan Operationeel plan CHECK – O3 Operationele Control 12
  • 13. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Methoden en technieken van beheersing Plan Do Check Act Financial Meerjarenbegroting Administratieve Interne controle Rolling forecast control Jaarbegroting organisatie Financial audit Boekhouding Benchmarking Managementsrapportage Jaarrekening Datawarehouse Cost Activiteitenplanning Boekhouding Budgetrapportages Make-or-buy control Budgetteren Kostenverdeelstaat Outsourcing ABC SSC Tactical Situatieanalyse KSF en KPI BSC BSC control Strategieformulering BSC Kerntakenbudgettering Kerntakenbudgettering Kerntakenbudgettering Operationele auditing Activiteitenplannen Process Uitgangspunten KSF en KPI Interne controle Procesinrichting control procesinrichting Risicoanalyse Operational audit 7-stappenmodel Proces benchmarking Chain SWOT ERP Managementsrapportage Outsourcing control CRM CRM Voorraadoptimalisatie SRM SRM SLA Procesmanagement Preferred suppliers Project GOTIK GOTIK GOTIK GOTIK control Bron: Franssen, M. en Schepers, F. (2004). 13
  • 14. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 2. financiën 14
  • 15. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Verschil in aandacht > Externe belanghebbenden (afnemers, kredietinstellingen, aandeelhouders, leveranciers): – Verstrekken van informatie – Afleggen van verantwoording > Interne belanghebbenden (management en werknemers): – Planningsbeslissingen – Control-beslissingen 15
  • 16. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 De spelregels > Er is (financiële) informatie nodig voor diverse betrokkenen. > Er is (financiële) informatie nodig om de organisatie aan te sturen, te richten op de toekomst. > Er zijn randvoorwaarden (zoals wetten) die leiden tot boekhoudkundige systemen (de spelregels). 16
  • 17. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 17
  • 18. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Beleidscyclus (1) Strategisch plan Meerjarenplan toekomst Jaarplan begroting Jaarverslag evaluatie Kwartaalcijfers budget 18
  • 19. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Beleidscyclus (2) December: jaarplan en begroting Oktober: kwartaalcijfers April: jaarverslag kwartaalcijfers September: uitgangspunten jaarplan en begroting Juni: businessplan Juli: halfjaarcijfers 19
  • 20. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 3. Wet op de Jaarrekening 20
  • 21. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Wet op de jaarrekening (1) “De jaarrekening geeft, volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd, een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit en de liquiditeit van de rechtspersoon”. 21
  • 22. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Wet op de jaarrekening (2) > Boek 2, titel 8 B.W., art. 360-404 > rechtspersonen > “belanghebbenden” inzicht geven > voorschriften > goedkeuring door A.V.A. > deskundigen verklaring > beroep bij ondernemingskamer 22
  • 23. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Eisen aan het jaarverslag Criteria: > getrouwheid > duidelijkheid > stelselmatigheid Beginselen: > voorzichtigheid (verliezen meteen nemen) > realisatie (winsten nemen als gerealiseerd) > toerekening (kosten en opbrengsten toerekenen) > continuïteit (werkzaamheden lopen door) Substance over form 23
  • 24. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Externe verslaglegging Een jaarverslag dient te bevatten: A. Jaarrekening (financiële gegevens): 1. Balans 2. Winst- en verliesrekening (=resultatenrekening) 3. (evt.) Herkomst en besteding van middelen (=kasstroom) 4. Toelichting of uitsplitsing van de gegevens. B. Overige gegevens: 5. Directieverslag 6. Verslag Raad Van Commissarissen 7. Accountantsverklaring. C. Verwachtingen voor de toekomst 24
  • 25. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Andere wetgeving > Nederlandse wet op de jaarrekening is ondergeschikt aan de IFRS. Daarnaast regels opgesteld door de raad voor de jaarverslaglegging (RJ). > IFRS (per 1-1-2005) voor alle ondernemingen die op de Europese beurs zijn genoteerd. Geldig voor de gehele Europese Unie. Opvolger van de IAS. Opgesteld door de IASB. > US-GAAP voor alle ondernemingen die op de Amerikaanse beurs zijn genoteerd. > Amerikaanse beurswaarhond (SEC) wil IFRS en US- GAAP nu meer laten aansluiten en verplichting tot dubbele rapportage verlichten. 25
  • 26. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Accountantverklaring > In grote lijnen vier soorten – Een goedkeurende accountantsverklaring – Een afkeurende accountantsverklaring (wezenlijke bedenking) – Een verklaring van oordeelonthouding (wezenlijke onzekerheid) – Een verklaring met beperking (materiële bedenking of onzekerheid) 26
  • 27. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Alleen accountantverklaring (1) ? > Opdrachtbevestiging van de accountant Zoek de reikwijdte van de opdracht. Kan verder gaan dan een accountants assurance, de zgn "additional agreed on procedures" (b.v uitbrengen v/e accountantsverslag naast een opinie). Ook: wat gebeurt bij signalen van onvolkomenheden (audit bevindingen op bijv. de gebieden: fraude, AOIC of verslaggeving) en de "quality standards" > Management letter Richt zich alleen en uitsluitend op de kwaliteit van de administratieve organisatie en de hierin minimaal aanwezige interne beheersing. Dit verslag moet schriftelijk gebeuren. Vaak wordt dit alleen uitgebracht indien de acc. hiertoe voldoende aanleiding voor heeft. 27
  • 28. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Alleen accountantverklaring (2) ? > Accountantsrapport Dit rapport richt zich op het beeld van de jaarrekening > "Letter of Representation“ Ook wel “bevestiging bij de jaarrekening” genoemd. Informatie over alle zaken waarover de accountant geen sluitende assurance kan verkrijgen en aldus het verantwoordelijke mgt laat verklaren dat hierin geen impact voor zijn werkzaamheden kan en zal voortkomen. Idem voor een "lawyers of fiscal letter" 28
  • 29. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 3 a. Verleden 29
  • 30. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Strategieformulering Visie, missie, Business plan doelstellingen, strategie, beleid Toekomstige situatie Aannames, onzekerheid, onvolledige informatie Invoering gemaakte keuze Implementatieplan, acties, control: controle en Huidige situatie bijsturing Probleem analyse Verleden, feiten, analyseren 30
  • 31. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 3 belangrijke administraties > Resultatenrekening (periode) > Balans (moment) > Kasstroomoverzicht (periode) 31
  • 32. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Definities Winst- en verliesrekening: “Een weergave van de in een bepaalde periode behaalde opbrengsten, de in verband daarmee gemaakte kosten en het resultaat”. Balans: “Een systematisch ingedeelde en in cijfers uitgedrukte moment opname van bezittingen, schulden en eigen vermogen”. 32
  • 33. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Winst & verliesrekening Opbrengsten = omzet kosten met betrekking tot de bedrijfsvoering -/- Bedrijfsresultaat = financiële baten en lasten (rentekosten, verlies op deelnemingen, belastingen) +/- Resultaat uit gewone bedrijfsvoering = bijzondere baten en lasten +/- Nettoresultaat = 33
  • 34. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Balans (SCONTRO) Activa Passiva vast eigen vermogen > materieel > geplaatst kapitaal > immaterieel > reserve > financieel voorzieningen vlottend lang vreemd vermogen > voorraden en onderhanden werk kort vreemd vermogen > vorderingen en debiteuren > effecten > geld of Liquide middelen 34
  • 35. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Balans en Resultatenrekening Als je bij het boekhouden uiteindelijk alle boekingen hebt gemaakt en de rekeningen optelt ontstaan er twee finale registraties: Balans Resultatenrekening Overzicht van spullen Overzicht van opbrengsten die je bezit én hoe het en kosten in een bepaalde gefinancierd is. periode. Activa Passiva Vaste activa Eigen vermogen Opbrengsten . Gebouwen, auto’s, Eenvoudig gezegd: computers, lang lopende bezittingen-schulden. beleggingen enz. Kosten . Vlottende activa Schulden Geld in kas en op bank, Leningen, hypotheek, Resultaat . voorraden, nog niet betaalde vorderingen (debiteuren). facturen (crediteuren). Balans = Resultatenrekening = 35
  • 36. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Relatie Balans en Resultatenrekening Begin eigen vermogen Balans op 1 januari Plus Resultaat = VA 100 Eigen vermogen 50 Eind eigen vermogen VlotA 100 Schulden 150 Totaal 200 200 50+75=.. Resultatenrekening Opbrengsten 300 Balans op 31 december Kosten 225 Resultaat 75 VA 100 Eigen vermogen 125 VlotA 175 Schulden 150 Totaal 275 De toename van het Eigen Vermogen zit hier deels in vorderingen en deels op bankrekening. 36
  • 37. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Herkomst/besteding van middelen = kasstroom (1) Herkomst: Besteding • nettowinst • investeringen • afschrijvingen • toename voorraden • des-investeringen • toename debiteuren • extra vermogen • rentebetalingen (eigen of vreemd) • aflossing schulden 37
  • 38. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Herkomst/besteding van middelen = kasstroom (2) Exploitatieresultaat (boekhoudkundig) ± Aanpassing voor Operationele activiteiten ± Aanpassing voor Investeringsactiviteiten ± Aanpassing voor Financieringsactiviteiten Geeft: Mutatie Liquide middelen 38
  • 39. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Bepalende factoren van de kasstromen uit bedrijfsactiviteiten Omzet Middelen uit + = Bedrijfsresultaat = bedrijfsactiviteiten + na belasting Bedrijfskosten - Afschrijvingen Toename in werkkapitaal + Storting/onttrekking - Investering in voorzieningen Materiele + vaste activa = Belasting over bedrijfsresultaat Kasstroom uit bedrijfsactiviteiten 39
  • 40. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Samenhang drie registraties Beginfoto Video Eindfoto Startbalans 1 jan 2007 Resultatenrekening 2007 Eindbalans 31 dec 2007 Activa Omzet Activa Spullen+vorder. Directe kosten – Spullen+vorder. Passiva Overige kosten - Passiva Eigen Vermog. + netto winst 2004 = Eigen Vermog. Vreemd Vermog. Vreemd Vermog. Kasstromen 2007 Afschrijvingen netto winst worden weer afschrijvingen + bij netto winst toe- afname van: opgeteld. debiteuren, voorrad, crediteuren, leningen en vaste activa. Mutatie contant geld- Cash Flow 40
  • 41. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Cash is fact, profit is an opinion 41
  • 42. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 42
  • 43. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Beoordeling jaarverslag Beoordeel het verslag o.a. op: 1. vorm 2. cijfers op zich 3. recente gebeurtenissen 4. trends 5. overige aandachtspunten 43
  • 44. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Jaarverslag: 1. vorm > balans > winst & verliesrekening > kasstroomoverzicht > toelichting > directieverslag > verslag commissarissen > accountantverslag > toekomst verwachtingen 44
  • 45. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Jaarverslag: 2. cijfers op zich > onduidelijke posten (overige kosten, overhead) > alle dochters geconsolideerd? > niet uit de balans blijkende verplichtingen > schulden met onderpand > voorzieningen 45
  • 46. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Jaarverslag: overige > Recente gebeurtenissen: Zijn aspecten als reorganisaties, ICT, nieuw kapitaal, investeringen, e.d. in de cijfers terug te vinden? > Trends: Meerdere jaren achter elkaar zetten en wordt een tendens zichtbaar? > Overige: Kwaliteit, concurrentie, leveranciers, productvernieuwing, enz.. 46
  • 47. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Analyseren jaarverslag > absolute getallen (kerncijfers) > trends, getal los of t.o.v. andere getallen > verhoudingsgetallen (ratio’s) > voor vergelijking: – in de tijd – met andere bedrijven – met een normwaarde. 47
  • 48. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 3 b. Toekomst 48
  • 49. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Strategieformulering Visie, missie, Business plan doelstellingen, strategie, beleid Toekomstige situatie Aannames, onzekerheid, onvolledige informatie Invoering gemaakte keuze Implementatieplan, acties, control: controle en Huidige situatie bijsturing Probleem analyse Verleden, feiten, analyseren 49
  • 50. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Het is net goochelen voorspellen is moeilijk, zeker als het om de toekomst gaat 50
  • 51. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 3 c. Heden 51
  • 52. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Strategieformulering Visie, missie, Business plan doelstellingen, strategie, beleid Toekomstige situatie Aannames, onzekerheid, onvolledige informatie Invoering gemaakte keuze Implementatieplan, acties, control: controle en Huidige situatie bijsturing Probleem analyse Verleden, feiten, analyseren 52
  • 53. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 4. Ratio-analyse 53
  • 54. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 54
  • 55. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Balanced Scorecard Intern/ Financieel Organisatie PERSPECTIEF PERSPECTIEF Business Balanced Scorecard Financieel Processen Wat bepaalt het Wat is essentieel succes naar de in onze aandeelhouders? bedrijfsprocessen? Klanten Lerend Vermogen Op welke kritieke Waardoor zijn we in factoren beoordelen staat in de toekomst te klanten ons? blijven verbeteren? Innovatief/ Klant Verbeter PERSPECTIEF Kritieke PERSPECTIEF Kritieke DASHBOARD Succes Succes Factoren Factoren Prestatie Indicatoren 55
  • 56. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Aandachtsgebieden BSC Intern/ Financieel Organisatie PERSPECTIEF PERSPECTIEF Business Balanced Scorecard Resources Financieel Resultaten Mensen Middelen Lerend Vermogen Klanten Resultaten Structuur Cultuur Innovatief/ Klant Verbeter PERSPECTIEF PERSPECTIEF 56
  • 57. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Voorbeeld managementcockpit Aspecten Criteria Aspecten Criteria Financieel terrein > Veranderingen in Personeelsterrein > Omvang winstcijfers. personeelsbestand. > Verhouding eigen en vreemd > Opleidingskosten. vermogen. > Verhouding indirect – > Omzetkosten verhouding. totaal. > Marges per product. > Verandering in personele > Omzet per werknemer. kosten. > Kostprijsontwikkeling > Personeelsverloop en verzuim. Marktpositie > Verandering marktaandeel. Technologisch > Snelheid technologische > Groei per marktsegment. terrein vernieuwing. > Waarderingscijfers van > Kosten duurzame klanten. productiemiddelen. > Klachten van klanten. > Effectiviteit van > Verhouding offertes – orders. hulpmiddelen. > Aantal nieuwe producten. > Basis – competenties. Organisatorisch > Leversnelheid. > Innovativiteit. terrein > Percentage productie-uitval. > Verhouding uitvoering – ondersteuning. > Omvang van voorraad. 57
  • 58. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Financiële analyse: beoordelen financiële performance Welk rendement wordt over het geïnvesteerd vermogen behaald? Hoe efficiënt wordt geïnvesteerd Wat is de winst in % van omzet? vermogen gebruikt? Wat is de winst per aandeel? Omloopsnelheid Winstgevendheid Solvabiliteit Liquiditeit Wat is het hefboomeffect? Hoe worden de kortlopende financieringsbehoeften ingevuld? Kan de onderneming zijn renteverplichtingen nakomen? Hoeveel werkkapitaal heeft de onderneming nodig? 58
  • 59. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Dupont-schema Volume Omzet Prijs Bedrijfs- Bedrijfsresultaat kosten Rendement op Directe geïnvesteerd Variabele vermogen kosten Vorderingen Directe Vaste OHW Bedrijfsgebonden kosten vermogen Crediteuren Overhead kosten Vaste activa Immateriële vaste activa 59
  • 60. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 5. HR-accounting 60
  • 61. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 HR-Performance > Afgeleid van performance organisatie > Resultaat in meetbare indicatoren > 2 cruciale vragen: – Welke manier kosten te besparen? – Hoe prestaties organisatie verbeteren in korte terugverdientijd? > Denkwijze bestuurders: winst, werkkapitaal, productiviteit en kwaliteit > HR: plan-do-check-act > Meetbaar en zichtbaar maken cijfers HR 61
  • 62. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 HR-functie? > Wat is de wezenlijke bijdrage van de HR-functie aan de organisatiedoelstellingen? > Inspanningen meten en terugkoppelen > Groei HRA: – Van aanbod naar vraag gestuurd – Van vraag gestuurd naar prestatiegericht – Van prestatie- naar performancegericht > Kern: Return on investment 62
  • 63. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 Sturen op menselijk kapitaal HR-beleid leidt tot betere prestaties? Causaliteit niet wetenschappelijk aangetoond Waardebepaling menselijk kapitaal > Op basis van gemaakte kosten > Op basis van marktwaarde > Op basis van opbrengsten Zichtbaar maken van de waarde ! 63
  • 64. Rob Latten 18-10-2010 18-10-2010 HR-accounting > HR moet nut aantonen > HR beleid, financieel onderbouwd > HR-scorecard Kern: HR is financiën 64

×